장음표시 사용
601쪽
Phdifica particularis. 38Ibelluas , quia tutius & certius aguntur. QuaprUter nec Deum cognoscere, nec amare vossunt ipsique servire ; non sint liberae , non capaces virtutis & vitii renimvero eatenus sumus nos superiores requavis creata proindeque liberi: eatenus cognoscimus Deum & amamus, non qu tenus sunt in nobis motus utriulque appetitus sensationes & relationes: videlicet per illas functiones rebus creatis adinhaeremus serviliter , caeco & brutati impetu regimur, sed quatenus sumus cap ces perceptionis, quatenus sunt prope siones in nobis quae consequuntur perceptiones : Videlicet ratione perceptionum
facti sumus ad imaginem & similitudinem Dei. Deus spiritus est & in spiritia
adorandus est : ratione verδ motuum
utriusque appetitus & sensationum assimilamur jumentis , inde pars in homine duplex , uperior seu rationalis, & inferior
1eu animalis. U ARTA PROPOSITIO.
Sensus intimi ct relationes in anima bellu rum sunt virtute unionis substantialis cum corpore bellaino.
Pr. Nam ad hoc satis est quod motus in partibus organicis belluini corporis sint
602쪽
y86 Phylia. partisularis. occasiones illorum sensuum & relationum, atque vicissim qum sensus & relationes
sint occasiones cur motus communicentur, 3c mutentur determinationes in pamtibus organicis corporis belluini: atqui verum est consequens neque enim Miter explicari posset quomodo anima belluarum agat in corpus belluinum , & vi .cissim quomodo corpus. best uinum agat in animam belluarum , quod qaidem ma
gis planum fiet ex illis quae dicta sunt a
nobis de unione animae quae intercedit inter corpus nostrum & animam rationalem : ergo &c.
Quotvlex se Anima belluarum. σCommunis est apud Philosephos confessio varias belluarum esse species, Ones , OVes, asinos, equos, aPCOS , corvos &c. Irno plurimi volunt varias esse equorum , asinorum , canum S c. unde
animal irrationale seu brutum agnoscit infra se species varias. Hinc summa diligentia asserunt differensem divisivas animalis irrationalis 3c constitutivas illarum specierum: V. g. inquiunt,mugitivum Constituit bovem , seindisas constituit aprum , stridens constituit asinum, latrativum cun-stituit canem , coaxans constituit ranam rsed haec forsan minus accurate dicta sum
603쪽
nam, ut observatum est, corpora quatenus
corpora inter se non differunt specie, si rigorose & philosophice loqui velimust nempe species sunt essentiae, essentiae verbsunt immutabiles, neque una potest in aliam converti : substantia V. g. non P test fieri accidens, nec accidens substan-- tia ; spiritus non potest fieri corpus , nec corpus spiritus, & sic de aliis: at coriapus potest in aliud converti, & haec conversio quotidianis est : ergo , rigorose & 'philosophicὸ loquendo , corpora inter se specie non disserunt, proindeque si Muluae specie differant non ideo praecise quia illarum corpora diversa sunt, quia alia sunt monocula, alia cornuta, alia alata, alia quadrupedalia , alia bipedalia &c. Hinc ergo specie non differunt nisi sint in ipsis animae quae habeant partes sentiendi speciales quibus carent aliae ani - .mae : V. g. asinus specie non differt a bove nisi sit in asino potentia sentiendi qui . caret bos, vel nisi sit in bove potentia sentiendi qua caret asinus, & sic de alitia Hinc mugitivum non est differentia constitutiva bovis tanquam speciei, & latrativum non est differentia constitutiva ca nis tanquam alterius speciei, & sic de caeteris ; si duntaxat significentur varii anumalium soni, quemadmodum varia ho minum idiomata non inducunt species
604쪽
hominum diversas: ergo neque illae praeis cise inducunt varias brutorum species.
Quapropter haec omnia quae afferuntur
ab illis Pnilo phis non sunt differentiar' constitutivae specierum, unde hoc unum quaeri potest, virlim diversa harmonia partium in corporibus belluinis indicet &denotet diversitatem specierum, utrum indicet in brutis animantibus esse potentias sentiendi diversas. Hoc sertum mihi videtur harmoniam hanc diversam non posse insallibiliter denotare diversitatem specierum in brutis, quia absolute possunt esse eaedem pote tiae sentiendi cum diversis illis organis, seu potius cum organis diversimode com e figurafis; solus naturae Conditor potest haec intelligere, quia nemo fuit consili rius ejus, nemo ingressiis est in ipsius . potentias: hoc unum ergo inquiri potest, utrum probabiliter indicent specierum diversitatem harmoniae diversae in belluis. Huic quaestioni ut respondeam, illud certum supponitur , corpus nostrum indicare ipsius animae excellentiam & praestantiam: sic iachim videlichi ut os homini sublime dederit, coelumque tueri jusserit Creator & arrectos ad sydera tol-Iere vultus, sic factiam ut facilius possit semetipsum juvare & animalia caetera
605쪽
Pbdifica poticularis. 389 His positis, duplex distingui potest brutorum isecies. Alia quippe habent omnia sensationum organa quae in nobis sunt, alia vero Carent hisce organis ut vermes: porro existimo alias esse potentias sentiendi in iis qui carent suis organis persectis, alias in iis quae iisdem
organis praedita sunt. Anatomica partium disposito consi bit. in animalibus perfectis ex humana. Inter animalia quaedam sunt minora &vix sensilia, ideo vulgo dicuntur insectarpored ex insectis quaedam fiunt animalia persecta, id est, quaedam sunt quae habent omnia organa ad sensationes nostras requisita: porrh agendum de insectis. D E IN SECTIS. Physicus illorum animalculorum Coninsiderationem non aspermatur. Excitabitur quippe ad omnipotentis Conditoris vim& industriam totis viribus laudandam,
cum tam multiplices mechanicae vias in exiguitate partium adeo magnificas mirabitur : porro ut illam partium conformationem explicet & variasi metamorphoses
exponat, debet insectae in quatuor veluti classes distinguere. In prima classe sunt
animalcula quae persecta excluduntur ex ovo materno: in secunaa quae ex ovis
606쪽
nascuntur imperfecta, ut vermiculi , sed in progressu masis ac magis expoliuntur donec in Nymphas abeunt: in tertia sunt ea quorum vermiculi it ovis excluduntur imperfecti ut pedes aut crura non appareant: in quarta denique bombyx
In eo genere sunt araneae, quarum Variae sunt species : una est quae dicitur lo gipes , cujus .figies reperitur in Micrographia Domini Moh; hic duos habet
oculos caeruleos , quorum, cornea tunica est: prominuta , pupilla nigricat, oculi . huc-illuc torquentur, muscas corripit bc vulnerat, i crurum forcipes. Est aliud aranearum genus quod uno
salia in praedam involat: hujus in venando artificium. lege in Epistola Clarissimi moesin ad Illustrissimum Hoo , ea sane elegantissima & plena deliciarum ;ut autem uno saltu in praedam ruat, haec aranea uno filo suspenditur, artificium quo utitur adjuvatur oculis Oete acuti . simis. Aliae sunt in aedibus domesticis, quae pariter habent Ocylos octo, telas pertexunt & 1nvolant in muscas cum in casses incidere. Araneae quaedam ova secum vehunt m-
607쪽
Ph sica particularis. 39 Ivoluta. membrana quam agglutinant, si divulsa sit. In eadem classe occurrunt quaedam animalcula dicta gallice Mitte: siant veluti casei sordes: porro non perspiciuntur nisi ope microscopii: habent ova quae vix sunt pars hujusce animalculi quadringentesma: jam vero cum vix partem digiti centesimam unumquodque sua exequet profunditate , millies mille hujus generis animalcula vix implebunt digiti cubici cavitatem : sic Clarissimus MohQuaedam est in ipsis varietas ratione figurae & coloriis; pleramque tamen caput est oblongum , thorax est angustus ,hVenter major, octa crura, crurum sunt articuli, sunt unguiculi crurum, sunt pili & exiles maculae in cuti. In eadem classe sinat limaces :. hi vero excrementa per cervicem egerunt, quo in loco sunt & generationis & respirationis organa. Dentes limacis sunt instar cornufexiles & continui. Ad eamdem classem revocantur pediculi, pulices, acari: ovum pediculi dicituriens , in cujus medio conspicitur micros.
eopio punctum diaphanum , quod agitatur motu diastoles & sistotes , instar co dis ; in illo puncto jacet animal. Caput
pediculi in conicam pene formam tornatur , tamen aliquantulum ex utrique parte
608쪽
101 Ph ica particularis. comprimitur, pene instar follium ; ex ore
egreditur corpus aculeatum quo lacerat
cutim & sanguinem susit: duos habet
oculos ciliis ornatos qui eminent in sum- ma parte Capitis, duo praelonga cornua, distincta variis articulationibus: corpus totum pellucet, Venae omnes candicant
si sanguine sint destitutae recens exsecto; at sanguis ille in ventrem demissus motu undulationis fluctuat ; sex habet pedes rextrema desinunt in unguiculos, quibus velut digitis capillos arcte complectitur pectoris involucrum est veluti corneum, ventris autem est similN cuti: si satur sit vasa videntur numerosa & motus intestinorum observatur, praecipue si sangui- enem hauserit humanum, ex quo fit digestio citissime, tuncque nigra excrementa cito ejicit ; at vero ii sit jejunus & famelicus , ex illis vasibus nihil observatur. Structura pulicis diversa est: habet longa Crura, quae quidem complicat & subitδdistendit, hinc saltus magnus ; duos habet oculos non iiivenustos, duo cornua, olfactus organum, articulationibust quatuor distincta. Inter cornua extat pro Lsis qua cutim lacerat, Venulas & arteriolas pertundit, ut sanguinem humanum exsugat. Os pulicis instar oris formicae to natum est, id est, instar forcipis. Alia sunt in eadem classe animali v. g.
609쪽
n ca particularis. 393ricini, qui vaccas & canes infestant : sunt
caneS aquatici; eorum vero aliquando
tanta est in aquis stagnantib copia, ut aqua in sanguinem versa videatur. 'De secunda Insectorum Classe.
Illa ex ovis imperfecta sicut vermiculi nascuntur; in exemplum sint perlae,gallicὰ des demolselles); earum species septemdecim numerantur : ova non si1nt ovis pis
cium absimilia disposita ex utraque parte ventris infimi, effunduntur itidem in aqua, ex iis scaturiunt vermiculi: ii pau- qatim adolescunt, donantur oculo duplici pro mole corporis amplo : instructi sunt
sextuplici crure; crus unumquodque dividitur in sex partes, extrema pedum desinunt in acutos unguiculos quibus instar forcipum arctὸ constringunt: venter distinctus est in decem annulos e tandem qua parte pectus cum ventre conjungitur, quatuor erumpunt globuli alarum primordia in quibus alae convolutae sunt ut folia florum in gemmis : tum vermis egreditur ex aqua, repit in terram, pellem exuit, alas explicat, sicque ex vermiculo natante fit animal volatile quatuor alis magna celeritate penὸ ut hirundines huc illuc volitans; vivit ex praeda, dente duplici munitur, acriore morsu Vulnerat.
610쪽
1 Ph ca parilauiaris. In eadem classe ponuntur Domino
oh cilices tum terrestre&, vum aquatiles, ambo volantes , qui ore patulo Uimentum in aqua sumunt: quos Hena
Auctor servavit per tres hebdomadas in Vase vitreo , cui aqua pluvialis affusa fuerat , & abiere in culices. In eadem classe poni potest musca aquatilis quae ephemera dicitur; videaur per solstitium aestivum vix per horas quinque λvivit tamen sub vermiculi forma per triennium, ante delituit in fluminum ripis, ubi quoddam sibi accommodatum in limo a lavit foramen eo altius quo aqua depres, fior est. Ephemera moritur ubi ova profudit. In eadem classe poni possunt locustae:
earum alae pulmo latent. in quatuor veluia gemmis, sed postea in uno extremo ex parisae, in alio complicatae ; denique e parata omnes quarum agitatione ianum efficiunt strictuIum : tres habend venetric
Ios ; inde facilis rigestio, proindeque VO-
' Huc revocari postant grui i sylvestres &domestici, grillo talpae, cicadae, scar