Querela pacis. By Desiderius Erasmus

21쪽

- V CCL A. sciandam esse voluit, verum etiam necessariam. Eoque tum corporum, tum animorum dotes ita partita est, ut nemo sit omnium tam instructus , quin infimorum etiam ossicio nonnunquam adjuvetura nec eadem attribuit omni biis , nec pari , ut haec ina qualitas mutuis amicitiis aequaretur. Aliis in regionibus alia proveniunt quo vel usus ipse mutua doceret commercia. Caeteris animantibus

sua tribuit armari praesidiaque, quibus sese tuerentura unum hominem produxit inermem . atque imbecillum , nec prorsus aliter tutum , quam cedere , mutuaque necessitudine Civitates repperit necessitas, ipsarum inter se societatem docuit necessitas, quo serarum, ac praedonum vim iunctis viribus propellerent.

Adeo nihil ei in rebus humanis , quod ipsum sibi sussiciat. In ipsis statim vitae primordiis periisset hominum genus, nisi conditum propagasset conjugalis concordia Nec enim nasceretur homo, demo et natus interiret, atque in ipso vitae limine vitam amitteret . nisi obstreticum amica manus , nisi nutricum amica pietas succurreret infantulo. Atque in nunc

22쪽

ic hunc usum vehementissimos illos pietatis igniculos insevit, ut parentes etiam illud ament , quod nondum viderunt. Adjecit mutuam liberorum erga parentes pietatem, ut illorum imbecillitas horum praesidiis vicissim sublevaretur fieretque

illa cunctis quidem ex aequo pausibilis, sed Graecis aptissime dicta .mm Nnt,

Accedunt huc cognationum kassinitatum vincula. Accedit in nonnullis ingeniorum , studiorum, formaeque similitudo, certissima benevolentiae conciliatrix, in multis arcanus quidam animorum sensus, ac mirus ad mutuum amorem stimulus , quem veteres admirati numini asscribebant Tot argumentis natura docuit pacem , concordiamque , tot illecebris ad eam invitat, tot laqueis trahit, tot rebus compellit. Et post haec quaenam ista tam ad nocendum e Scar Erinnys his omnibus disruptis , disiectis, discussis, insatiabilem pugnandi furiam insevit humanis pectoribus Nisi ptimum admirationem, deinde sensum etiam mali adimeret assuetudo , qui crederet humana mente praeditos istos , qui si iugibus dissidiis, litibus, bellis interius cet-

23쪽

Q A. Trant, rixantur, tumultuantura postremo rapinis, sanguine cladibus , ruinis sacra, profanaque miscent omnia, nec ulla tam sancta foedera , quae illos in mutuam perniciem debacchantes queant dirimere. Ut nihil etiam accessierit, satis erat comune hominis vocabulum, ut inter homines conveniret. Sed esto, nihil apud homines profecerit natura , quae plurimum valet ut in beluis , itanes nihil apud Christianos valuit Christus Enatumessica sit doctrina naturae, quae maximmam vim habet in his quoque , quae sensu vacant, caeterum cum hac inulto praestantior sit docti in Christi, cur ea se pro silentibus non persuadet id , quod unam omnium maxime suadet, nempe pacem, mutuamque benevolentiam' aut saltem hanc tam impiam , efferamque belligerandi insaniam dedocet Cum hominis vocabulum audi, mox accutro, velut ad animal mihi proprie natum, confidens fore ut illic liceat acquiescere cum Christianorum audio titulum , magis etiam ad volo,apud hos certe regnaturam etiam

sperans sed hic quoque pudet ac piget dicere fora, basilicae, curiae, ten

24쪽

advocatorum turba, tamen haec etiam ad

litigantium undas paucitas sit, ac solitudo Civitatem aspici, spes ilico oboritur inter hos saltem convenire, quos eamdem cingunt moenia, eaedem moderantur leges, velut una vectos navi commune continet periculum. Sedo me mise

ram quae hic quoque dissidiis omnia vi

tiata comperio , adeo ut vix domum ullam reperire liceat, in qua mihi sit vel dies aliquot locus. Sed plebem omitto, quae maris ritu suis aestibus rapitur , in Pi incipum aulas, velut in portum quendam me recipio Erit inquam certe apud hos locus paci plus hi sapiunt quam vulgus , ut qui sint plebis ammus , atque oculus populi: tum ejus vices gerunt, qui doctor est, de Princeps conco et diae, a quo quidem cum omnibus, tum his praecipue sum commendata. Et omnia bene pollicentur. Video blandas consalutationes, amicos complexus , hilares comporationes, caeteraque ossicia humanitatis.

At o rem indiguam , apud hos nec unambram

25쪽

hu CCCL A. is iram verae concordia licuit cernere Farata, fictaque omnia , factionibus aperclanculatiis dissidiis a simultatibusrrupta universa. Denique adeo apud os non esse sedem paci comperio , ut hinc potius omnium bellorum fontes ac minaria. Quo me posthac conferam n felix, posteaquam toties fefellit spes At Principes magui sunt potius , quam erumliti, magisque ducuntur cupiditatibus, quam recto animi iudicio. Ad eruditorum greges confugiam Bonae iterae reddunt homines , philosophia plusquam homines theologia reddit divos. Apud

hos certe dabitur conquiescere tot acta ambagibus. Verum pro dolor , en hic quoque bellorum aliud genus , minus quidem cruentum sed tamen non minus insanum Schola cum schola dissidet,

ceu rerum veritas loco commutetur, ita quaedam scita non trajiciunt mare , quaedam non superant Alpes , quaedam non tranant Rhenum immo in eadem Academia cum rhetore bellum est dialectico . cum jure consulto dissidet theologus . Atque adeo in eodem professionis genere cum Thom ista pugnat Scotist , cum

Reali

26쪽

eto Reali Nominalis, cum Peripatetico Platonicus, adeo ut ne in minutiis mi quidem rebus inter hos conveniat, ac saepenumero de lana caprina atrocissime digladientur, donec disputationis calor ab argumentis ad convitiari a convitiis ad pugnos in crudescat is res pugion: bus, aut lanceis non agitur, stilis veneno tinctis sese conso drunt, dentata charta dilacerant invicem, alter in alterius famam lethalia linguarum vibrant spicula. Qui ome vertam toties experta mihi data verba Quid superest , nisi una veluti sacra ancora Religi, Hujus prosellio licet sit

Christiano tum omnium communis , tamen eam illi peculiariter profitentur titulo, cultu, cerimoniis, qui vulgo sacerdotum cognomento commendantur.

Hos itaque procul intuenti cuncta spem faciunt portum milii paratum elle. Atrident vestes candida: meoque colore insignesci video cruces pacis lymbola, audio dulcillimum illud fratris cognomen , eximiae charitatis argumentum, audio salutationes pacis laeto omine feli

ces, cerno rerum omnium communio

nem conjunctum collegium , templum idem a

27쪽

ianus Quis hic non confidat paci lo- iam fore sedi rem indignam nusquam: re collegio convenit cum episcopo pa-um hoc, nisi ripsi inter sese factionibus:inderentur. Quotus quisque sacerdos st , cui non sit cum aliquo sacerdote lis Paulus rem non ferendam censet, quod litistianus litiget adversus Christia-um L sacerdos cum sacerdote, episco-us cum episcopo certat Nerum his quo-iue forsitan ignoscat aliquis, quod lon-: jam usu propemodum in prophano-um consortium abierunt , posteaquam adem cum illis coeperunt possidere Agetuantur hi sane suo jure , quod ceu prae-criptione sibi vindicant. Unum homitum genus superest , qui sic astricti sunt eligioni, ut etiamsi cupiant, nullo pacto

lueant X cutere , non magis profecto,

suam testudo domum Sperarem apudios mihi fore locum , nisi toties seu stra a spes me prorsus desperare docuisset.

at tamen ne quid intentatum relinquam,

xperiar. Quaeris exitum Eo nullis ref ii magis. Nam quid sperem , ubi reli- io cum religione dissidet Tot factiones

28쪽

22 A et a sunt , quot sunt sodalitia i Domini cales dissident cum Minotitis , Benedicti nicum Bernardinis Tot nomina , tot cultus , tot ceremoniae studio diversae, nequid omnino con veniret, sua cuique placent, maliena damnat, oditque quisque. Quin idem sodalitium tactionibus scinditur. Observantes insectantur oletas, utrique tertium genus, quod a conventu cognomen habet, cum nihil inter istos conveniat. Jam ut par est omnibus rebus ditiis , optabam vel in uno quopiam monasteriolo latitare , quod vere tranquillum esset. Invita dicam quod utinam non esset verissimum nullum adhuc reperi quod non intestinis odiis, ac urgiis esset infectum Pudor sit recensere quam nihil de nugis, tricisque quantas cieant pugnas viri senes, barba pallioque

verendi postremo, ut sibi videntur, impense tum eruditi, tum sanisti. Arridebat spes nonnulla fore , ut alicubi inter tot conjugia qualiscunque daretur locus. Quid enim non pollicetur domus communis , fortuna communis, lectus communis, liberi communes E Denique corporum ipsorum jus mutuum ut unum potius

29쪽

Q, Aet potius hominem credas e duobus conssatum , quam duos Z Huc quoque sceleratissima illa Eris irrepsit, totque vinculis copulatos dirimit dissidiis animorum. Et tamen inter hos citius contingat locus, quam inter eos , qui tot titulis, tot insignibus, tot ceremoniis absolutam charitatem profitentur. Tandem illud in votis eis coepit, ut saltem in unius hominis pectore daretur locus. Ne id quidem contigit. idem homo secum pugnat: ratio belligeratur cum affectibus, ininsuper affectus cum affectu conflictatur,

dum alio vocat pietas , alio trahit cupiditasti rursum aliud suadet libido , aliud ira , aliud ambitio, aliud avaritia. Et hujusmodi cum sint, non pudet tamen illos appellati Christianos , cum modis omnibus dissideant ab eo , quod Christo praecipuum est, ac peculiare Universam cius vitam comtemplare , quid aliud est.

quam concordiae, mutuique amoris do-

tina misi aliud inculcant ejus prae-eptari quid parabolae , nisi pacem , nisi

charitatem mutuam Egregius ille vates Esaias cum coelesti affatus spiritu Chiistum illum rerum omnium conci

30쪽

r P a C i liatorem Venturum annuntiaret , num Satrapam pollicetur ' num urbium eversorem num bellatorem num triumphatorem Nequaquam. Quid igitur P cipem paci . si quidem cum omnium optimum principem intelligi vellet , ab ea re denotavit, quam omnium optimam judicasset. Neque mirum ita visum Esaiae , cum Sillius Ethnicus poeta hunc in modum de me scripserit: Pax optimarerum , Quas homini natura dedit . Cone init huic mysticus ille Citharoedus , Et factus es , inquiens, in pace locus ejus.ta pace dixit, non in rentcrus, non incas titi princeps est pacis , pacem amat, o Zenditur dissidio . Rursum Esaias opus

iustitiae pacem appellat , idem sentiens ni fallor quod sensit Paulus ille, ipse

Saulo turbulento redditus tranquillus se pacis doctor , cum charitatem caeteris omnibus arcani spiritus dotibus anteponens , quo pectore, qua facundia meum Encomtum detonuit Corinthii l Cur enim non glorie sic laudari a viro tam laudato tras alias eum pacis appellat , alias pacem Dei vocat, palam indicans, haec duo sic inter sese

cohab