Querela pacis. By Desiderius Erasmus

31쪽

haerere, ut ibi par esse non possit, ubi Deus non adsit, nec illic esse Deus pos- ri, ubi pax non adsit itidem vaci an, telo in divinis libris vocatos leuimus olos , ac Dei ministros, ut per se liqueat, quos belli angelos oporteat accipi. Aullae strenui bellatores. Videte, sub cujus signis militetis , nimirum illius , qui primus dissidium sevit inter Deum, ho- , inem. Quicquid calamitatum sentit mortalitas, huic dissidio debet acceptum

terre. rivolum est enim, quod argutantur quidam, in arcanis literis Deum exeris lituum,in Deum ultionum dici Permultum enim interest inter Iudqorum Deum. Christianorum Deum, etiam si suapte natura unus ridem Deus est. Aut si nobis quoque placent tituli veteres , age sit

exercituum Deus, modo acies intelli 'as virtutum concentum , quarum praesidio

vitia demoliuntur homine pii. Sit ultionum Deus , modo vindictam accipias

vitiorum correctionem, ut cruentas strages, quibus Hebre oriam libri referti sunt, non ad laniandos homines, sed ad impios affectus e pectore profligandos referas. Sed ut quod institutum erat, persequa- mu Ia

32쪽

admiratur pedes annuntiantium pacem, annuntiantium bona. Quisquis Christum an nunciat, pacem an nunciat. Quisquis

bellum praedicat , illum praedicat, qui Christi dissimillimus est. Age iam, quae res Dei filium pellexit in tetras , nisi ut

mundum patri reconciliaret ut homines inter se mutua, Lindissolubili charitate conglutinareta postremo, ut ipsum hominem sibi faceret amicum Mea igitur gratia legatus erat, meum agebat negorium. Atque ob id Solomonem sui typum ferre voluit, qui nobis, e pli cmucc, id est pacificus dicitur. Quantumvis magnus erat David, tamen quia bellator erat, quia sanguine fuerat impiatus uoris nitur extruere domum Domini , non

meretur hac parte gerere typum Christi pacifici. Jam illud interim perpende bellator, si prophanant bella numinis jussu suscepta, gestaque,quid facientiquae suam ambitio, quae ira, quae furor Ira pium

Regem

33쪽

i Regem polluit ei usus sanguis Ethnico-:rum , quid faciet tam ingens effusio sau- guinis Christianio Obsecro te Christiane Princeps , si modo vere Christianus res, contemplare tui Principis imaginem, observa quomodo regnum suum inierit, uomodo progressus sit quomodo hinc te cesserit, .mox intelliges quomodo abs te geri velit, nimirum ut summa curarum tuarum Pax sit , .concordia .

Nato iam Christori num bellicis tubis insonant Angelies Clangorem tubarum audiere udari, quibus bellare permissum est. Haec congruebant auspicia , quibus fas erat odisse inimicos . At genti pacificae longe aliam cantionem canunt pacis angeli. Num classicum canunt Num victorias, triumphos , trophaeaque pollicentur a Minime. Quid tandem pacem annuntiant, congruentes cum prophetarum oraculis mannuntiant non iis,

qui caedes spirant ac bella, qui feroces ad arma gestiunt, sed qui bona voluntate propensi sunt ad concordiam. Praetexant quae velint suo morbo mortales , ni betalum amarent, non sic jugibus bellis intelse conflictarentur Age, Christus ipse iam et adul-

34쪽

aduli

quid aliud docuit, quid aliud eprellit, quam pacem Pacis omine susubinde salutat Pax vobis eamque saltandi formam suis praescribit, veluti ure dignam Christianis atque hujus praecepti non immemores Apostoli pacem praefantur in suis epistolis pacem optantiis, quos unice diligunt. Rem praeclaram Optat, qui salutem optat, sed felicitatis summam precatur, quisquis pacem precatur. Hanc ille toties in omni vita commendatam , vide quanta sollicitudine commendet moriturus: Diligatis, inquit inuicem sicut dilexi vos. Ac rursum P. cem meam do vobis, pacem relinquo vo-εis. Auditis quid relinquat suis' nume- quos Vnum satellitium Vnum impersum num opes Nihil horum. Quid igitur pacem dat, pacem relinquit, paeem cum amicis, pacem cum inimicis. Jam illud mihi consitare velim, quid a cena mystica . iam imminente mortis tempore,

supremis illis precibus flagitarit a patre. Rem opinor haud vulgarem poposcit, qui se sciebat impetraturum quicquid peteret. Pater, inquit, sancte, serva eos ira nomins tuo, ut tu dum sicut O not. Vide

35쪽

de quaeso quam insignem concordiaruigat in suis Christus non dixit ut sint nanime , sed ut sint unum , neque idi uocunque modo , sed sicuti nos, inquit, num sumus qui perfectissima Linestabiis i ratione sumus idem illud obitet in-licans, hac una via servandos esse morta-l es , si mutuam inter sese pacem aluerint.

porro quod hujus mundi principes insigni quopiam suos notant, quo possint araeteris dignosci, praesertim in bello vile qua tandem nota Christus insigni et it

uos , non alia videlicet, quam mutuae rharitatis. Hoc , inquiens, argumento co-:noscent homines, vos esse meos discipulos, non si ic, aut sic vestiamini, non si his, aut his vescamini cibis, non si tantum ieiuneris , non si tantum psalmorum exhauseritis , sed si dilexeritu invicem , neque id sane vulgati modo , sed quemadmodum ego dilexi vos. Innumera sunt philosopho um praecepta, varia sunt Moysis, plurima egum edic a unicum est, inquit, prae-eptum meum, ut ametis invicem. Idemorandi formam suis praescribens , nonne in ipso statim initio mire admonet coniscordiar Christianae Pater, inquit, nostr. Unius

36쪽

3o P A CD Unius est precation una communis omnium est postulation una domus , ea sdemque familia sunt omnes, ab uno patre pendent omnes,m qui convenit eos

jugibus bellis inter sese conflictaris Quo

ore compellas communem patrem , si miratris tui viscera ferrum stringi VJam Quoniam unum hoc voluit altillime insidere suo tum animis , quot symbolis, quot parabolis , quot praeceptis concordiae studium inculcavit Se pastorem vocat, suos oves. Et obsecro . quis unquam vidit oves pugnantes cum ovibus et Aut

quid facient lupi, sit grex ipse semet invicem lacerato cum se vitis stirpem vocat, suos vero palmites, quid aliud, quam expressit unanimitatem e Portentum videatur piaculis procurandum, si in eadem vite palmes cum palmite bellet, sostentum non eli, si Christianus pugnet Christiano I Postrem, siquid omnino Christianis sacrosanctum est, certe sacrosanctum esse debet, ac penitus animis illorum insidere, quae Christus extremis illis mandatis tradidit , veluti testamentum condens , ac filiis ea commendan S,

qu e cuperet illis nunquam venire in ob- livio.

37쪽

vionem. At quid aliud in his docet,aandat, praetcipit, orat, nisi mutuum in-er ipsos amorem Quid illa sacrosancti sanis, stalicis Philotes communio, ni novam quandam , in distat ubilem. oncordiam sanxit E aeterum quando ciebat non posse constare pacem, ubi de Magistratu, de gloria, de opibus, de vin-licta certamen est , ut penitus affectus jusmodi revellat ex animis suorum, ve-at in totum , ne malo resistant, iubet ut se de male merentibus bene mereantur, si olsint,bene precentur male precantibus;

Christiani sibi videntur, qui ob quan :umvis levem injuriolam magnam orbis partem in bellum pertrahunt Praecipit ut a ui in suo populo sitit inceps, is ministrum agat, nec alia re praecellat aliis, nisi quod melior sit, inpluribus prosit; huons udet quosdam ob pusillam accessiuncu-am regni pomoeriis addendam, tantos ciere tumultus E Docet avium, liliorum ritu in diem vivere. Vetat sollicitudinem in posterum diem extendere vult totos e coelo pendere' divites omnes ea cludit a regno coelorum mnon verentur quidam ob pecuniolam non exolu- , fim,

38쪽

mani sanguinis effundere. Atque his temporibus hae vel justissimae suscipiendi belli caussae videntur. Profecto haud aliud agit Christus jubens, ut unum quiddam a se discant, miti esse animo, minimeque feroci Cum jubet relinqui donarium ad aram, nec prius o ferri, quam

cum fratre reditum sit in gratiam , nonne palam docet rebus omnibus anteponendam esse concordiam nec taliam victimam esse Deo gratam, nisi commendante me Respuebat Deus Juda: cum munus, fottassis haedum , aut ovem , quod

dissidentibus osterretur c Christiani sic inter sese belligerantes sacros anctam ii, lam victimam audent os ei reo Jam cum

se gallinae pullos sub alas aggreganti facit

adsimilem , quam apto symbolo de piari concordianas Ille congrestator eli; qui convenit Christianos esse milvios ejEodem pertinet, quod lapis dictus est angularis , utrunque parietem committens&conimen S; inqui convenit, ut huius vicarii totum orbem ad arma comi so-ve antra regnaque regnis committant

Summum illum conciliatorem habent princi-

39쪽

principem , ut iactant in nullis rationibus ipsi sibi possunt reconciliati Cou- miliavit ille Pilatum Merodem, suosi in concordiam redigere non potest i e strum adhuc semiiudaeum , qui in praesentis capitis discrimine dominum , ac precceptorem tueri parabat, obiurgat ipse, qui defendebatur, gladiumque jubet recondere; Christianis ob levissimas causas nunquam non expromptus districtus

que est gladius , idque in Christianos. An ille se gladii praesidio defensum velit,

qui motiens deprecatur pro necis auctoribus Omnes Clitistianorum literae, sive vetus legas testamentum, sive novurmnihil aliud quam pacem unanimitatem crepant Comnis Christianorum vita nihil aliud quam bella tractat. QBaenam est haec plus quam ferina feritas, quae tot rebus nec vinci potest, nec leniri Quin potius aut Christiano tum titulo gloriati desinant, aut Christi doctrinam ex ptimant concordia . Quousque vita pugna- it cum nomine Insignite quantumlibet aedes vestesque crucis imagine non

agnoscet Christus symbolum , nisi quod ipse praescrip sui videlicet concordiae. s Cenis

40쪽

Congregati vident euntem in coelum. congregati jubentur operiri spiritum coelestem. Et inter congregatos se semperversaturum promiserat, ne quis speraret

usquam in bellis adesse Christum Jam igneus ille spiritus quid aliud est, quamcnaritas Nihil igne communius , citra dispendium ullum ignis igni accenditur. Vis autem cognoscere spiritum illum

concordiae parentem esse Lexitum vide. inquit, cunctis cor unum, anima una Tolle spiritum e corpore, continuo delabitu omnis illa membrorum compago Tolle pacem, inperit omnis Christiana vite societas. Tot hodie sacramen istis infundi coelestem spiritum assirmant Theologi Si verum praedicant, ubi peculiaris spiritus illius effectus, cor unum anima una VS in fabulae sunt, cur an istum honoris hisce rebus defertur Atque haec sane dixerim , quo magis Christianos suorum morum pudeat, non quo sacramentis aliquid detraham. Nam quod populum Christianum ecclesiam vocari placuit, quid aliud quam unanimitatis admoneta Qui convenit castris, ecclesiae Haec aggregationem sonat, illa disc