Querela pacis. By Desiderius Erasmus

71쪽

ius seriet hostem hauriet ferro vi- alia , quam gladiator , aut parricida auis aeque idoneus ad injiciendum i-

'nem urbibus , aut machinis , quam in- et diarius Quis aeque contemnet flumctus , marisque lis crimina , ac irim diutinis praedationibus exercitus E Vis palam cernere quam res sit impia bellum animadverte per quos geritur. Sipio principi nihil antiquius esse debet, quam suorum incolumitasta huic eulum in primis invi fiam sit oportet stprincipis elicitas est imperate filiabus pacem potiissimum amplecti debet. Sapraecipue optandum bono principi, ut imperet quam optimis bellum detestetur oportet, unde scatet omnis impietatis sentina Si suas opes esse putet quic quid cives possidentri bellum omnibus

rationibus vitet, quod, ut feliciissime cadat certeia cultates omnium atterit ecquod hone itis artibus partum est, in immanes quosdam carnifices erogandum.

Jam illud etiam atque etiam perpendant, suam cuique blandiri caussam , suam cuique spem arridereti cum illa saepenumero pessima sit , quae commoto videatu I

72쪽

c svideatur aequissima in haec non rato tallit Sed finge causiam justissimam , finge exitum belli prosperrimum , rationem fac in eas omnium incommodorum, quibus gestum est bellum, commodita .rum, quas peperit victoria se vide num tanti fuerit vincere. Vix unquam vicet D-ria contingit incruenta Jam habes tuos humano sanguine pollutos Ad hqc sup puto morum publicaeque disciplinae jacturam , nullo compendio sarciendam. Exhauris tuum fiscum , expilas populum . oneras bonos , ad facinus excitas improbos neque vero confecto bello protinus, belli reliquiae sopitae sunt.

Obsolescunt artes , intercluduntur negotiatorum commercia Ut hostem includas , prius temetipsum e tot regionibus cogeris excludere Ante bellum omnes finitimae regione tuae erant pax enim rerum commerciis facit omnia commutata vide quantam rem egeris. nunc vix tua est , quae maxime tua est ditio. Ut oppidulum excindas , quot machinis, quot tentoriis opus est y Imitata Cana urbem facias oportet, ut veram evertas ; at minoris aliud vertim oppidum

73쪽

in CCCL A. T uia extrui poterat, Ne liceat hosti pro-rire ex oppido , tu exul a patria sub dio

tormis Minoris constaturum erat ae- .ificare nova moenia , quam aedificatachinis demoliri. Ut ne computem c quot pecuniarum siluit inter exlentium , recipientium , ac ducum dii tosta quae sane pars est non minima.uod si horum singula ad verum callum revoces , ni compereris decima an pendiorum parte pacem redimi ponis , patiar aequo animo me profligatidique . Sed parum excelsi animi tibi ideare , si quid remittas injuriarum. mmo nullum est certius argumentumium ilis animi, minimeque regii, quam ulcisci. Maiestati tuae non nihil decede. e putas , si cum finitimo principe agens, fortasse cognatori aut assini fortassis ilia bene de te merito , de tuo jure decedas aliquantulum. At quanto humius delicis majestatem tuam , dum barbaris cohortibus se infimae sceleratorum feci nunquam explendae auro subinde litai cogeris ' dum ad Cares vili si mos , simul ac nocentissimos blandus ac supplex mittis te eato , dum tuum

ipsius

74쪽

ι P a C a sipsius caput, dum tuorum fortunas illorum credis fide ita quibus nihil est neque pensi , neque sancti. Quod si quid iniquitatis videbitur habere pax , cave sic cogites , hoc perdo, sed tanti pacem e-mo. At dixerit argutior aliquis : Facile donatim , si res ad me privatim pertineat princeps sum . negotium publicum, velim nolim, ago. Non facile bellum suscipiet qui nihil, nisi publicumspectat. Atqui contra videmus omne is belli caussas ex his rebus nasci , quae nihil ad populum pertineant. Vis hanc, aut illam ditionis partem vindicare;

quid istud ad populi negotium 3 Vis ulcisci qui filiae renuntiavitri quid hoc ad Rem p. Haec expendere , haec perspicere , vere sapientis , et eque magni est principis Quis unquam aut latius ii peravit aut splendidius Octavio Auguston atris cupiebat etiam deponere imperium , si quem vidisset Rei p. magis salutarem principem Merito laudata est ab egregiis auctoribus vox illa cujusdam Imperator isti Pereant, inquit, filii mei,

siquis ius meum sit Reipui consulturum. Hos animos Rei p. praestiterunt homines

impii,

75쪽

mpii , quod ad Christi religionem at-net; VChristiani principes usqueadeo

item ducunt populum Christianum , utravissimo orbis incendio privatas suas upiditates vel ulcisci velint, vel exple-c Jam audio quosdam ita tergiversans, ut negent se tutos esse posse, nisi vim proborum acriter propellant. Cur igi-ur inter innumeros Imperatores Ronanos soli Antonini, pius o philoso- ,hus petiti non sunt i nisi quod nemo tu- ius regnat, quam 3ui paratus est Ue- ouere, utpote 'uod Reipub gerat, non ibi. Quod si ni nil vos movet neque na-:urae sensus , neque pietatis respectus, aeque tanta calamitas certe Christiani nominis probrum animos vestros in concordiam redigat. Quot mundi porcio tenet ut a Christianisu Atque haec tamen est illa civitas in aedito monte sita, spectaculum facta Deotam hominibus.

At quid sentire putandum est, quid loqui,

quae probra in Christum evomere Chri- uiani nominis hostes , ubi vident Christianos sic inter sese concertare levioribus de caussis quam Ethnici, crudeliusquam impii, machinis tetrioribus quam

ipsi

76쪽

o P A reo sis sies Quorum inventum est Bombarda Nonne Christianorum I Et quo res sit indignior , his induntur Apostolorum nomina insculpuntur imagines. O crudelis irrisi, Paulus ille pacis hortator

perpetuus tartaream machinam torcluet

in Christianum Si cupimus Turcas Christi religionem adducere, prius ipsi simus Christiani. Nunquam hoc illi creadent, sit quod est, perspiciant nusquam magis saevire , quam apud Christianos,

id quod Christus unum omnium maxime detestatus est. Et quod Homericus Ethnicus demiratur in Ethnicis, cum suavium etiam rerum satietas sit, somnia cibi, potus, choreae, musices; belli infelicis nullam esse satietatem , id apud eos verissimum est , quibus ipsum etiam belli vocabulum abominandum esse oportuit. Roma furiosa quondam illa bellatrix , tamen Iani sui templum aliquoties vidit clausum. Et qui convenit apud vos nullas esse bellandi ferias Quonam ore praedicabitis eis Christum pacis auctorem , ipsi perpetuis dissidiis Inter vos tumultuantes edam quos putatis animos addit Turcis vestra disco idias

Nihil

77쪽

ihil enim facilius, quam vincere disse identes Vultis illis esse fotmidabiles Em cordes estote. Cur ultro vobis craesentis vita jucunditatem invidetis, a futura felicitate vultis excideres Multis malis per se obnoxia est vita nortalium , magnam molestia partem timet concordiari dum mutuis ossi iis , alius alium , aut consolatur, aut uvat. Si quid boni obtinget , id tum

uavius , tum communius reddet concordia, dum amicus impartit amico, Ienevolus benevolo gratulatur. Quam rivola sunt, quamque mox peritura, pro quibus inter vos tumultus esto mors omnibus imminet , non minus regibus, quam plebeiis. Quos tumultus ciet animalculum mox fumi in morem evanitutum i In foribus adest aeternitas. QUO um attinetur rebus istis umbraticis

aer inde moliri, quasi vita haec esset im-ior talis O miseros , qui felicem illam

piorum vitam non credunt , aut non

perant impudentes qui sibi pollicenturi bellis ad eam iter esse, cum illa nihil: si aliud, quam ineffabilis quaedam seli

tum animorum communion cum jam ad ple

78쪽

tam enixe rogaverat patrem coelestem,

ut sic inter se jungerentur illi, quemadmodum ipse patri iunctus esset. Ad hane summam concordiam qui possitis esse idonei, nisi eam interim pro virili meditemini' Ut non subito ex spurco helluone fit angelus ita non subito ex bellatore sanguin .iri martyrum , ac divorum socius. Et satis jam superque fusum est Christiani , si patum est, humani sanguinis , satis in mutua debacchatum eritia datis hactenus futias , Orco ique litatum , satis diu quae Turcatum pascat oculos , acta est fabula Saltem aliquando post nimium diu toleratas bellorum miserias resipiscite. Quicquid hactenus insanitum est , satis imputetur placeat Christianis quae quondam Et a prophanis placuit, superiorum malorum oblivio posthac communibus consiliis in pacis studium incumbite. Et sic incumbite, ut non stuppeis, sed solidis at fra

que adamantinis vinculis coeat, nunquam dirumpenda Vos appello princi hi,

pes , de quorum nutu potissimum pendent res mortalium , qui Christi princi

79쪽

u A. ;, is imaginem inter mortales geritis , - noscite regis vestri vocem ad pacem vocantis. Existimate totum orbem diuinis sessium malis hoc a vobis flagitare. ii quid cui dolet etiam , aequum est hoc iblicae omnium felicitati, donare. Mais est negotium, quam ut levibus caussis lebeat retardari. Appello vos sacerdo-: Deo sacria hoc studiis omnibus exis rimite, quod Deo gratissimum esse scietis : hoc depelliteri quod illi maximen visum. Appello vos Theologi pacis

uangelium praedicare, hanc semper po- ularibus auribus occinite. Appello vos

piscopi, aliique dignitate Ecclesiastica

irae minentes ta pacem aeternis vincu-is astringendam vestra valeat auctoricas Appello vos primates, tam agistratus, ut sapientia Regum , ut pietati Pontificum vestra voluntas sit adiutrix Vos

appello promiscue, quicunque Christiano nomine censemus , consentientibus animis in hoc conspirate. Hic ostendite quantum valeat adversus pote uintum Tyrannidem multitudinis concordia Huc pariter omnes omnia sua conis erant. Jungat aeterna concordia, quos tam

80쪽

stam multis rebus conjunxit natura , pluribus Christus Communibus studiis agant omnes , quod ad omnium ex aequo felicitatem pertinet. Huc invitant o-annia, primum ipse naturae sensus , atque ipsa ut ita dicam humanitas deinde totius iumana felicitatis princeps mauctor Chrastus adluec tam multa pacis commoda, tot belli calamitates. Vocant

buc ipsi principum animi, jam velut a flante Deo ad concordiam propensi Eupacificus ille , placidusque L Eo signum

omnibus extulit ad pacem invitans, vereque Christi vicatium agens Si vere oves estis, sequimini pastbrem. Si filii, audite patrem. Vocat huc ille non titulo tantum Christianissimus Galliarum Rex FRANCiscus qui pacem nec

cinere gravatur , nec usquam suae maiestatis habet rationem , modo publicae paci consula es, hoc denique vere splendidum ac regium esse docens , de genere humano quam optime mereri. Vocat hue laiulimus princeps CARO tus,

ancorruptae indolis adolescens. Nec abhorret Caesar MAXIMILIA Nus.

Nec detrectat inclytus Angliae Rex