Historia reipublicae Massiliensium commentatio

11쪽

rentur, sed quae suppeterint, ita in unum eo inare,niavi, ut tum singula, quemadmodum sibi responderent, et alterum eo altero sequeretur, appareret, tum Graecorum ratio atque i doles etiam in hae eorum colonia perspiceretur. Fontes, o quibus rerum Mastiliensium hauritur cognitio, non sunt nisi tum singuli librorum veteriam loci, quibus earum

mentio sorte injecta est, tum monumentorum veluti numorum et inscriptionum auctoritates. Singulares libri, qui pleno eas complexi fuerint, qualos de aliis multis Graecorum oppidis

atque coloniis extabant, aut nunquam perscripti sunt, aut in juria temporum ne litulis quidem re Iictis interierunt Aristote. Iem in politiarum Graecarum descriptione constat de Massilienis si iam IE PublIca exposuisse, sed Praeter fragalentum quoddam

exile, quo Massiliae memoratur origo, nihil ex eo ad aetatem

nostram perlatum in Nisi sorte itis vestigia quaedam deprehendantur apud strabonem in iis , quae de reipublicae Massiliensis forma tradidit. Videtur omnino Massilientium respubliea caeteris Graecis paullo e conspectu abiisse, ita ut iis praeter commercia nullus paene nexus eum illis intercederet. Certo alioquin explicari vix posset, ut laetum esset, ut per tam tu

1 his quidem praeter exhelium caeterosque, qui huc faciunt. o nuinariae enaritatores, suo Ioco indicandos, maxime id Grosisson. Mon Mara. 2 IIarpocr. v. Μασσαλία Phot ex ead voc Athen. XIII, p. 576.3 Strab. IV, p. 180. v. Hearentum V. l. a fontibus geographico. rum Simbonis p. ii . Commentia soc Gott. μα Tom. V.

12쪽

gum tempus de Europa occidentali Graeci nonnisi paucissima cogitiis haberent Massilienses profecto et plura et veriora docere eos poterant. Ι e fontibus historia Massiliensis explicatius

hoc loco agere nolui, quum in singulis commentationis partibus disputima de iis copia sit sutura. singulis Massiliensium historiae periodis quum haud apte viderentur adiungi posse, quae de moribus ora in rela licaesorma aliisque rebus, quas communi antiquitatum nomine com plera visum est, ad notitiam nostram pem enerunt, comment iionem in duas partes secernendam putavi, quarum in priori, ea tamen contractiori, assiliae origines ejusque sata exponerem, in posteriori antiquitates, quas xxi Massilia enarrarem.

13쪽

CAPUT L

ORIGINES MASSILIAE. 1 Pso natum novi omnes. Quum Graecorum in Aria minore oloniae commersa et navigationes exercere inciperent, praeter Milesios Phocaeenses potissimum in hoc genere eminuerunt Qui quum Ierodoto qui

dem 1 teste prirni Graecorum longis navibus c. ναυτιλίη σι ιακ mi σι uterentur, mare driaticum, Tyrrheniam, heriam ac Tartes sum itineribus siris petiisse dicuntur. At in Tartesso quidem

plura sunt, quae de amicitia tradantur, ab iis cum Argantho-1 Hemdoti I, 163.

2 Αnta l. XXXI. acasseeut Tartessum videmur, quum ab Herodoto IV, 152 Colaeua Samiua primus Graecorum eo venisaelcatur, ille tame non ante Ol. XXXI. ponendus. Vid. iillei v. CL, resere a MytboL p. 419 Da attesso, ut alios omnes

14쪽

nio 3 rege iuncti qui tanta Phocaeenses benivolentia excepisse fertur, ut sedes iis in suo imperio, quas ipsi maxime concupivissent, in erret. Renuentibus tamen Phocaeensibus, Arganthonius,

quum accepisset ab iis, indorum copias ingravescere vehementius et imminere vibiis eorum, ramam vim pecunia iis est largitus, ut moenibus satas amplis oppidum inde suum circumdare possem. Quod etsi vix credat aliquis, nuntio de Pera rum imperio ad Arganthonium perlato, pecuniam eum subministrasse, qua murum Phocaeenses sibi exstruerent, hoc ipso tamen eorum commercia per occidentem et amplissima et seu' uiuosissima suisse apparetis ineris v. L Geogr. d. site aien m me a s. p. 40. circa a. 630

a Chri Phocaemum in Aronihoniunx menso videntur. - ---- valde dubitu est, Pium non habeamis, quo ad cerium

quoddam tempus ducamur nisi tum Colaei, quam a te indicaui, aetatem, tum quod peccentum viginti annos vixisse, per octoginta regnasse, et moximis scio. Amanthonii ab Herodoto dicatur,

quum Alaliam Phocaeenses examierent. Illo enim πη- μα ap. Herodotia, Q. quod alioquin plano non adjectum fuisset, adipaam Alalia originem eapiet, dubitari non potest. - A gansioni vid. Scymn. Ch. 205. 206. Cic. sen. 19. Strab. D. p.

57 Ma . Appiam nec . . Syncere Chron. p. 181. Eu-mib. ad mons ap. Hudson. Tum IV. r. 4. Larche ad iis insit Tom. I. p. Mi. Quo noram Herodoti infringeretur, We elingius et u eum secuina ori Minerui τὸν Μ μον 1, 163 mutandum eo ceninerunt in , , --, quippe quod et tempori et ervin natura nim

gis congrueret. Qua lam n emendatione, aliena praesertim ais

dicum auctoritate, nec optra est, nec Mea ea Herodoti iuvatur.

15쪽

Phocaeeium aliten quia ita longo moriones easque mercandi caussa susciperent, locis opus habebant, quibus tum

virium a laboribiis reficiendarum, tum mere ni deponendarum opportunitas esset. Unde eorum coloniae exortae. Ex his vero maxime insignis fuisse videtur Alalia i , in Corsica insula, viginti annis ante Phocaeam in Asia derelictam prat ructa ita

uti laod infra explicabitur, linea penses quum erra Nur imperi ut fugientes novas sedes peterent, huc primum sese recipe rent. Praeter eam iam Ante versam Phocaeensium orbem, alias

quoque ab iis conditas fuisse illis in oris colonias, verisimile est, quod pluia in Ilispania Galliaeque littoribus oppida, quaeviassiliensium serebantur, passim etiam Phocaeensibus assignare.

iuri De quibus, si ad coloniarum. Alassiliensium explicationem devenerit oratio, uberius explicabitur. 2 De tempore, quo Massilia condita fueriLPhoeaeenses, de quibus quae ad hunc locum quadrarent, satis me iam dixisse puto, assiliae quoque conditores fuisse,

scriptorum veterum testimoniis certo exploratum est. Nam 1 coloniarum Phocaeemium nomina e Misit Rambae M QIesoL23 De pluri a nihil niri nomina norimus .e Abamus, Hebrenium, metum , Moph. . his ociet, Herod. I, 165. Ovid. Am. I. 12 Calaris, quam voeat Diodotu. V.

16쪽

quod apud nolinullos murrit, Phocense' non Phocoeenses M. filiam condidisse, ab aliis dudum explosum est, quippe quie lacui nominis utriusque cinnmutatione errorem istum nurissorici existimarent. Longe graviora sunt, irae tum tempore , quo condita sitiassilia, tum da ratione, qua figinem ceperat, explicari debeant. Da quihus etsi quae in libris veterui reperiuntur, conjuncta plerumque traduntur, ita ut, ubi de tempore sermo sit, simul conditas urbis historiae mentio fiat, Placuit tamen, quo

in clariore ludo hae Gnia ponerentur, in ipsa disquiritisne ea segregare, ae primum rationes chronologicas expedire, tum quas

d ipsam originis Massilia historiam pertinerent, subiungere. si plurimu im scriptoriam D eo iur auctorita Phocaeen. se Massiliam condiderunt, quum inlis sua Perais tum Aniam oppugnantibus relicta, oecidentem peterent, nomis ibi sedes quae

1 Ismares ει - . p. 94n thea. Gron. Scaliger animadu ad Eo. . . chron. p. 81. Iim tum veterum tum reuentioriri seripi

erati, propterea exprobrari Vix meo, quippo qui in ruria imauilias inieeerunt mentionem alienum tortasin miserant, . ad priorem aliquam Phoeaeemium laniani res, carm

17쪽

si iuri. Haec ratio si vera esset, Olympiadi fere sexagesimast origo assiliae assignanda videretur. Alia tamen veteriam scri piorum testimonia eaque et antiquissima et gravissima jam anto hoc tempus eam urbem conditam fuisse docent. Quorum primus ommemorari debet Anti octius a , qui quum Phocaeenses dicat post captain eorum urbem in Corsicam ac Massiliam n vis se repulsos autem Meam condidisse, innuit eo jam anto Psinoeensium ex Asia minore migrationem, illam extitisse. A libello excipit Aristoteles o, qui et ipse ante mcpugnatam aversis Phocaeam assiuam exstructam esse iudicavit. Tempuε,1 siquidem quinque putantur anni Herod. I, 166. inter Phocaeem Mum ex Asia abitum M a cirri eorumque o Grais intula de arum elapia esse. 2 Ap. iob L p. 252. quam tamen laeum Viri domi n- aiuxecto intellexus videntur. Quum nim habeat se H ' πίοχος Τλωκαίας λοέο ς. . , Ἀροαro vox a sto. στρα τολποὸς δυναμένον ἐμβάντας εἰς τὰ σκάφ η πανοικέονς, λεπ- στρωτον εἰ Κορνον καὶ Μασσαλίαν μετὰ Κρεον σν, ποκρo-Mντας M Hr IEM W-σαι, - - , -- τας ita in interpr- ii, anquam repudiati a marinon ibos tuerint Phocaeenses quo sane veterum praeseTtim in hoc genero religione nihil illi magis nefarium perpetrare praerant. Sed discimus potius ex Antiocho r pulsos Phocaeenses a Comea, proelio cum Carthaginiensibus at

quo Trobent. --imo, en in eundidisse. In quo uiua sanoMii Μα--- anquam omniionem habet ideoque, quod et is a

Casauhono, quamquam alia de caussa, in mentem venit, o textu fortasse eliminandum est. Quo tamen emceretur, ut inius Molocus jam nihil amplius ad rem nostram faceret.

18쪽

quo laetum hoe sit, accuratius docemur a Tiniaeo quein sorinus tradidit viginti et centum annis ante pugnam Salami niam id constituisse. Confirmatur haec ratio eo, quod etiam Solinus P. Ol. XLV. Massiliam originem episse indicavit, quani- quam factum id esse, quum Persariim, quod imminebat iis, j gum evitarent, perperam ab eo udjectum est. Quum xim' eorum scriptorum, qui priori, nec qui post rami eruit. M ssiliis oris in assigna m nx, auctoritas possidistringi, Asin o haud uiuo sistitemus, at duabus potissimum loniis Massiliam tum conditam tum auctam esse ponamus. Idem jam alii et recto quidem censuerunt, quocirca quae di putari, quamquam augero pluribus Poteram, iam sumanti

. De origino Massiliae varia sunt, quae tradantur. ea tamen ita comparata, ut, ante Phocaeam a Persi expugnatam eonMe in ovi es, statuamus, nimian iis reperiatur, quod inagna in .nsionem, halinat Quid acciderit hocaeemihias, quum in Asia Meineisiit, qua eque secuta eorum abitum fuerint, hare1 Ap .s -n. o. 210-214. 2 Quam quidvin non opus en, ut anmunis in Olympiadis D

Miniuria quintae intellexis statuamus quod archer visum aut Tom. I. p. 46Λ. , imo Eusebii alio Chron. p. 124. , qua l. XLV, 3 accipi debet, optima potest cum illa Solini confoetarLax se ligor ad Euseb Chron. p. 81. Larcher ast Herod. Tom. I. p. 466 467.. Quae ovi, Meherio T. III p. 206. de quattuor e , . . oesis ii mi is ea non opus eo, in resinantur.

19쪽

- et

omnia accurate ab Herodoto explicantur, sed ita, ut neque hodi Ioco, nec in alio quod a in i do Massilia verbum moneatur.

Eum autem de urbe, sua aetate, uti videtur, jam normitissius' rubi inaudivisse, cogitari non potest, nec quo silentii huius mussam explicuerunt nonnulli, Iacuna lacus, ubi debebatio. filia commemorari, detruncatus esse videtur. Credibile est, mi eadem eum caussa Massiliam silentio transmisisse, qua neglectam ab eo uberiorem , am haud dubi ea ini re poterat, Carthaginis descriptionem demus. Nimirum adniodum iam semita, quae de ovidente accepimiis ab Herodoto, sortasse hanc ipsam ob caussam, quod ad historiarum suartim consilium minus ea iacere putabat Quid egerint Phocaeenses, ut Persarum potestatem emigerent, quaeque post obitum ex Asia sata sint experti, quam Miserissimis ego reseram . iis tantum adductis, quae ad ipsam Idas vitiae originem inprimis pertineanι, de caeteri satius em historicum Gra m inspicere vi meenses quum ex urbe v. duri cederent, omnes quidem naves noscendis φ, d dimidia uini uix

parto occidentem petiisse dicuntur. Quamvis enim munis exsomerationi hiis V detestati 's mi erant, qui cte: reditu i rurb 'M, reli 1 Ε, quidem libr. V. eap. s. uisi liae te iuri Σι μνας δ' ἄν-, eς cie e gl-sa ea fluxisse alexenarius et miselingilia, M. . hus adstipulatus est Lareherusi recta indicaverunt, Nequa o puto it qui quam liena sint a ioco, in quem inius ea

videmias, reputaveriti . . . . '

20쪽

ctam cogita ront, tamen mim in Oenussis insulis IIerod. I, 165.

sedes frustra quaesivissent, et in Corsicam vela tenderent, altera pars eorum in Asiam rediit, altera autem Alaliam venit, tibi Phocaeenses, a popularibus enian ex opti per quinque annos commorati esse dicuntur. Sed utim a Pinis II ar Iur harent,

Carthaginienses una cum Tyri lienis, quam maxime iis osserin, classe sexaginta i navium instructa, Phocaeensium frangere uo

pias susceperunt. Qui quidem quum et ipsi cum Alaliensibu- sexaginia navibus paratis, iliis obviam saeti essent, pugna in mari ard o seeuia est, qua Curtilaginienses quidem iugati, Pli eaeenses tamen ita debilitari sunt, ut non amplius in Corsica intueri possent, sed primum Rhegium pertenderent, tum eliso in Italia inferiori fundamenta jacerent Massiliam, quod sis adlisimus, Ierodotus haud commemoravit, certum tamen est, altiorum lcriptortim testimoniis , partem Phocaeensium post pro lium illud navale assiliam venisse. Cum iac IIerodoti narration haud facile consociaveris, quae ex Aristotele ab Athenaeo traduntur. Euxenus e Phocaeen-clum, qui assili in condiderint, numero cum anno, Gali rum regulo quodam, hospitio coniunctus fusis dicitur. Qui quum navi foris ad ejus terram appulisset, convivio interruit,