Historia reipublicae Massiliensium commentatio

31쪽

Cottia quae rati fuerit, tantum 2 pauci historiae, miriotis sngn 3ti pote tia in quihil illa quidem Epps rint. Neque alia fuit, u lia U E caeteris quoque Civitat hias foede Bil turn populo Romano intercedebat. assilienses quum pilua in Gallia gerebant Romani, opem iis pro viribus ferebant, atqtie

hi vicissim, Me 4Massilienses hostibus vexabantur, auxiliari iis non dubit anti sunt autem, quae ex historia instillensium servata extant, nonnisi ea loca, ubi aut Masiniensibus a Romanis, aut his quidem ab illis auxilium serebatur. Habomiis igitur Ronianorii potissimum historias enarratores, quomam amisimetoritate utamur. Quam legatis, quos ara onianis ineunte bello Punico secum do in Galliam missos esse supra diximus, declaraverant volunt

tem eam tum bello in Gallia, quum Hannibalis impetum primere Romani tentarent, tum in Hispania praestiterunt, ubi quum prope Iberi numinis ostia P. Cornelius Scipio Hasdrubalis classem fugaret, ad eam Hetoriam et ipsi contulisse feruntur. Singula, praesertim quum ne periinero quidem ad peculiarem Μastiliae historiam videantur, hic persequi nolui.

Societate ver cum Romanis ita solebant uti Massilienses, ut a Liguribus ubi invaderentur aut agri in aut oloniae, Romanorum auxilium implorarent, qui quum fidem sociorum usque revererentur, neque sinium Proseitendorum occasionem albi strab. Iv. p. 180. καὶ μι-- ἐατή-- φίλους καὶ ἀδελ-

καὶ avvo χρησιμα κατιστησαν ἐκείνοις, κἀκεινοι προ- ωοορτῆς Mήσεως ἡτων. l. Cic. Philipp. VIII, 6.

32쪽

quain praetermitterent, nunquam, quod petehant illi, largiri iis cessabant si de Ligurum navibus quum quererentur a Massilienses ann imis Chri), duumviris ad tuendam oram in ritimam constitutis Massiliensis quoque littoris defensio domandata est. Terra perdomiti Ligures, Ox1bii et Deceates ab Opimio consule dicuntur, quippe qui agros assiliensium νgressi, Nici ea in et Antipolin eorum colonias occupaverant ann. 53 hr. . Quod quidem bellua copiosi iis expositiun i ab eismus a 'olybio ), qui Opimium tradidit, Massilien i ira tum Bgros auxisso, turn et uritat si eo adjuvis ς , Ut barbaros Massi- Iiensibus obsides certis quibusdam temporibus arct juberet. Senatus Romanus quanti secerit amicitiam assiliensium

insigni modo declaravit eo, quod quum ut Iavii verbis utar

urbem nomenque omne Phocaeensium deleri jussisset, deprecantibus pro metropoli sua Massiliensibus hoc indultat, ut in Iumes Phocaeenses servarentur.

Vum bellum Livii memoravit eruomato exoritim quibilem inter Satyos ac Romanos, qui Massiliensibus, quorum fines Sahi populabantur, auxilium laturi, M. FuIvium Flaccum imperatorem miserant. Quem qui secutus est C. sextius non

προσμηκε τοῖς ἄσσαλιήταις εἰς δὲ τ μελλον μηρα εοε Λι- Μασσαλιητως in Strab. IV. p. 202.

33쪽

lum subegit Sabos, sed agri quoque eorum parte Massilienses donavit 1 . Teutones et Ambrones quum Italiam tentarent invadere, viarius, qui prope terram Massiliensem castra tenebat, vario modo a Massiliensibus adjutus est a . Quibus ut gratum in

praestaret, fossam , quam iri Rhodano fluvio navigationem levaturus duxerat, eorum imperio tradidit. Duam hi quidpi ila inuSum Uum converterunt, tit a nautis, qui fossa illa veherentur, vectigalia satis larga exigerent.

Hae axint, quae demas niensium historia usquo ad oetempus perduci adhuc suppetanti suae enumeravi singula, exspectari ortassa poterat, ut opum ac mercaturae incrementis explicandis, OIoniarum praeterea habit ratione illustrarem, quae tamen quum certis aetatibus aptari nequirent, satius opinabara secundam dissertationis sectionem reservare.

Postrema haec Massiliensis historiae periodus continetur tum obsidionis, qua Caesar urbem cinxerat, eorumque qua secuta eam sint, explanatione, ii incliterarum, qua maxim insignita est haec periodus, enarratione. me hac autem aItera cona 1 Strab. Iv. p. 180. heri Geogr. I, 1. p. st Strab. IV. p. 133. Plutarch. Marius i.

34쪽

mentationis paris enucleatius disputabitur, nunc duo inprimis respicienda erunt, hellum quidem cum Caesar a Massiliensibu,

gestum, ac post captam urbem quam ii sortem sint experti. Hine puto simul intelligiti ir, quapropter ab amplissimo ordino Neronis tempora tanquam nes historiae Massiliensis constituta sint, quibus scilicet quamquam de certo quodam ter por aut anno hic rogitari non potest et libertatis species, quae post expugnatam rhem Massiliensibus relicta fuit, extingui, et liter rum studium Ianguescere coepit.

Mamiliae obsidio opto ius hie explicari nequit. Quae quamquam ab ipso Caesare in commentariis de bello civili egre est descripta, unde magnam disputandi faciam sibi copiam esse

autumarunt, qui ante me de Massilia disseria erunt, hoc ipsum tamen est, quo propediar, quominu quae tradita sint a Caesara uberius m excutiam. Quae ilim longe satius ex ipso Caesare cognoscantur, operae Pretium Onnis eo facere poteram, si interpretando hunc locum illustravissem, quod tamen ad copiosiorem singulorum veluti tormentorum, quibris Caesaris usus fuerit

exeresivi, me detorsisset, quae Massiliensis historiae consilio minus quadrare opinabar Ac si iustis imitibus se eontineret disserinii mea facinorem veniam rei levius iociniae ab ampli,-ῶnsis udisinu me impetraturum esse sperabam:

Massilienses quam hucusque praestiterant populo Romano fidem ac sanctitatem in cilicitia ejus colenda, eam se servatu. ros ess speraverant, si partes PomPeji, quae et ipsius rei publicae viderentur esse, amplecterentur. quo quum ita uteretur1 Vid. d. ii suis. Moriemesis militatos ais p. 7-M.

35쪽

Pompeius, ut copias, quibus voluntatem suam tueri possent, auxilio iis init torset, sacrari est, ut ἔissilienses, quam qua ira initio quille in bellua declinaturi, mox manuesu Caesaris hostes e

sisterent.

Priusquam Roma decedebat Pornpeius' legatos Massilierisses, qui tum ibi commorabantur, erat hortatus, ut in sua quidem populique Romani amicitia perseverarent, simulque Domitium ad occupandam Massiliam cum septem navibus miserat.

Caesar itum Italia occupata in IIispaniam contenderet, ac Massiliam in itinere conciliar sibi stati ε ret, Lissiliens s replignantes invenit. Ac primum Dido ira qui itrii it Big rst iam iis, quin decim senatus Massiliensis principes B Se iucui Isset, Peli erant ab eo, ut liberos so osso ab Ouini parta iam ludi pateretur; et

Pompejo o Caesari heneficiis o obstrictos teneri, quorum alter agros Volcarum Arecomicorum et IIelviorum publices iis eo

cesserit, alter bello victas Gallias attribuerit, vectigaliaque a xeriti Interea Domitius Massiliam pervenit ibique lubenter exceptus urbi praesiditur. Quo suo Caesar has Massiliensium injurias ulturus, quum properandum sibi in IIispaniam esse tres legiones, quas a Trebonii imperio mandabat, ad obsidemdam Massiliam reliquit, timulque naves longas ni inero XIL Ar late exstruendas curavit iisque Decimum Brutum praefecit.

1 Caes. . . Ι, M. 2 Sedes habuerunt in extra liodani ripa, Satyis illas quidem p. positast. Strab. IV. p. 1NG. Quorsum vero Iaeco ouapej atqvo

Cariatis beneses pertineant, Durio inbue Viri duo labora, rant. v. adendo . ad mea. i. M.

36쪽

Urbs munitissima erat et moenium syructura i , et tormem torum armorumque copia ac praestantia. Jam ante Caesaris a ventum tum frumentum invexerant Massilienses, tum Albicos in urbem arcessiverant, quorum auxili in defendenda ea utere tur quum in navium copia, Romanis longo superiori, naui rumque ac remigum dexteritate maximam fiduciam ponerent, D

initio hortante, paullo post Caesaris abiium in Hispaniam portu egressi cum Bruti navibus, quae prope insulam Massiliae oppositam

stationem tenebant, conflixerunt. Sed tanta fuit Roman viri

militum sortitudo, i namquam navium et celeritate et numero Massiliensibus sedebant, ainon eos si garont, captisque septem eorum navibus in portum repit Ieroni. Multo ut Iesitor lati essuit, ita aliquanto post illine balatiar Hii silienses. Navi h U enirn XV Nasidion duco a Pompμjo subsidio Dissis, III iis Silienses, quia in hoc accepissent, lasso resecta et Bucta, ortum denuo

reliquerunt. Ad quam expeditionem suscipiendum vires suas alia exhauserant, ut omnem civitatis salutem in ea positam M. existimarent. Nasidioni vero milites non eam quam Massilienses, sortitudinem ostenderunt, iterumque Romanorum ita valuit vir tus, ut copia Massiliensium navales ea pugna prorsus ivsare

turri Ex quo nihil amplius mari quidem susceperunt.

Copiae Romanorui pedestre initio Dilem lim Ormentis Massiliensium, quibus vineae omnes ac testudines frangerentur,1 Strab. IV. p. 180. 2 Caes. I. 34. qui in horum fida antiquitus erant, montesqua su pra I a saliam ineolebant. Αλ.8ιεις κω 'Λλβιοικοι Suab. IV. p. 203. Frootin strat. I, 7. Caes. . tam 3-8.

37쪽

tum eruptionibus eorum, quamquam Milli negotio usque repul- in praepediebantur. quibus imultatibiis ut se expedirent, stipum testudines fortioribus lignis muniebam tum ut erupit

ne Albicorum ae in iliensium in posterum arcerent, turrim Prope murum exstruxerunt, eumque tanta altitudine ac robore, ut quaecunque tandem Massilienses ad diruendam eam moliretitur, incassum fierenti musculum vero utim exinde ad murum promoverent Romani, de sensum illaim quidem a turri, eo quom tirutri a turrim quandam Massiliens iura diruer inciperent, hi perterriti supplices rogaverunt Iogatum Romanum, it induciascua ii componeret, donec Caesar, ex Hispania redhax, oditionem eorum accepisset. morem iis Trebonius gerendum est, Putavit, quod imperatum sibi erat a Caesare, ut ne vi capi blassivam pateretur; sed ita abusi esse induciis Massilienses seruntur, ut subito laeta eruptione operibus Romanorum occupatis ignem iniicerent eaque tempestate praesertim fiat brevi tempore

cremarent. Non contigerunt autem, quae se assecuturos eo Mosperaverant emolumenta. Romani enim eam sollertiam a re netenda opera sua adhibuerunt, ut Myssilienses, omnibus iam subsidiis destituti, iterum Romanorum clementiam implorarent. Caesar quum ex IIispania rediisset, Massilienses ita in deditio

nem accepit, ut arma tormentsque Proserr , naves ex rari na

valibusque educere, Pecuniam ex publico solvere eos juberet I1 Oudendorp. ad Caes. II, 9- 1'. p. v. sisti, et Paulla alia ratione a Dione Caino XLI. p. 80 Reim' de obri

38쪽

Praeterm dirus Massiliae lationes praesadio reliquit se trivinasti autem, quem postea Caesar habuit, et ipsa Massilia, iniquestus est Cicero Philipp. IlI, 6. , portata est.

Funesto hujus belli exitu adeo fracta sunt Massiliensium

opes, ut praeter ea , iras domi inprimis ad literas colendas Egeis runt, nihil, quod dignum esset nemoratu, Persicerent. IOCtempore quae ratio iis cum Romanis supri CaΘsar praeter ea, qua paullo antea retuli inus non indicavit, Dio CBMIus vero

να- πει πιν -- 'e r ur αντην, mr τους - o Q. Mevxρ iuατα ἀφειλετο ' συρον και τα λοιπὰ πάντα, στλ. ποετῆς λεωΘεριας ονιοματος. Quae quidem quum negent perfidiam illam Massiliensium et ab eo scriptor reserantur, qui alienus plane tueri a partium ivdio, o rem si s in anu. iiii, α Cisore raditis ahendam esse Iobam ius p. 60 judicarit. N landum tamen, iterepantiam illam etiam loco Caesaris quein Dio aeteroquin exscripsisse videtur et p. 25ti. 276 278 , malω ab eo intellecto, exoriri potuisse. Et explicari potest eisdia ista, si Domitium quo ad postremam Μ sitientium deditionem in urbs re nitis reputaverimus Caes. R C as, erus iv. p. 181.

39쪽

ex tu, maxima strabonis loco, ad liberas quae dicti,aiiiii in imperti, Romano, Massiliam vitates perlinurie, ita ut suis uii legibus liceret, neque malistratuum Romanorum imperio subiecta esset. Α Plinio quidem urbs dicitur foederata. Idem a

Crinae, medici Massiliensis, sumptibus moenia restituta esse Per. hibet. raesidium, a Caesare assiliae relictum haud admodum diu ibi mansisse videtur, cujus sine dubio is tantum finis

erat, ut ad perficienda, quae a Caesare iis imperata fuere, Massilienses adigeret. Tuin o tromis rei publicae Romanae temporibus, tum Caesarum imperio, nobiles Romani studiorum potissimum caussa saepe Massiliam concesserunt in. o Quamquam vir doctus o Francogarius, qui rem eam singuIar eo-mentatione illustravit Belle observations surcle sit rara Eleuthhta eis. Mem de Pac des inseri Tom. XXXVI p. 19 Maanuam

40쪽

8ECTIO II.

ANTIQUITATES ASSILIAE.

Si quid oniectura assequi licet in iis, quae testimoniis et

Tum aut plane destituta, aut non satis inustrata sunt, Est proseis cto magis In rebus ad civitatium statum et tinencibus, quam in BIginhiarum explication , iro conjectandi Cuidam studio induI-geamus. Nam quae rebus Iaxitne Iaecorum subest analogia,

potest ea vario modo adhiberi, ut quae ab antiquis scriptoribus milius pleno vel accurat tirudita Mant, accuratilis a nobis perspi- intur contra in maximos. errores delaberetur, qui eandem judicandi libertatem rebus a Graecis tempore procedente e aeus inferre tentaret. Hoc igitur quum animo mecum reput rem, in priori quidem huius commentationis parto historias insuliensium coniectando quicquam inferre magnopere dubitari, praesertim quum Francogallorum exemplo perquam temerariam hanc rationem esse intelligerem. In secunda hac sectione liberius puto in hoc genere me versari posse, quippe qua

plura reperiantur, de quibus quum paucissima veterum constent testimoniis, sani judicii usu si non veritatem, at probabilitatem tamen attinger licet. Quorum quidem addIscendorum si prainitur ratio, alia Profecto eaque haud scio an accuratiora et