Historia reipublicae Massiliensium commentatio

41쪽

pleniora, quam quae a prioribus disputata sunt, afferri poterunt. In singulis autem, quas do institutis assiliensium ac moribus, caeteris, quae tuo laciunt, notari debeant, explicandis, hac utar via, ut primum dicam de agri Massiliensium natura ac

proventu, tum de reipublime forma, tum de legibiis eorum ac moribus, tum de cultu deorum, deniquo moreaturam ac lite-xum studia pertra em, quibus quidem postremo lota mine se quirere potui de coloniis subjungam.

Terra Massiliensium nunquam latius patebat, si in barbarorum serocia ac sortitudo prohibuit eos, quo minus versus sep

tentrionem fines suos proferrent, sive intellexerunt, Civitatibus, quar ut in mercatur omne studium versatur, Errarum non Er

candi opportunitate alienarum occupatione parum consuli. Quo ambitu circumscriptus fuerit pagus assiliensis, sere intelligi potest tum e sedibus Ligurum 3 , qui ejus obtinebant confinia, tum

ex agris ), quibus Romam de terris, quas Gallis ademerant, illum auxerunti In littore Galliae meridian , quod paeno totum obsessum Dienebant, portuum sui magna opportunitas, quibus

42쪽

ita sontissimassiliens g, ut colonias in iis constituerent, quae mercat Dram in hac ora ad se transferrent. Quod ut consequerentur, magno iis fuisse ad jumento videntur, quas prope littus tenobant insulas a Stoechades quidem vocatas, ubi et agriculturam et praesidia inde a prioribus temporibus sustentabant. Portubus et ipsae insignes fuisse dicuntur. Pro simum post Stomeliades laeunae tenuerunt Planasia et ero, insulae Antipoli μpositae et colonii, ultae Missiliensibus. AM rea 3lassiliam pariter atque in ora tinus pro inhias solubris est, at onus tamen subinde violentis Datquo damnosis turbatur. Solum aridum est ac lapidosum minusque aptum propterea frumentis Progignendis, quam oleris neusque ), mi

10. Da priae I singularum Insularum nomiuihu ad hodierna re clueandis uberius explicavit H. Bouine chorogr. d. Provene rini. I. p. 40 - 45.

43쪽

rutri magna ibi est fertilitas. Quae quidem quod in mas Gallias translata sunt, ipsis haud dubie aut Phocaeensibus aut Massibliensibus debetur, qui quum terrae naturam illorum culturae convenire animadverterent, ea quidem una cum aliis plantis ita sedes suas traduxerunt i . Ad axosam terra naturam pertinet etiam, qui propo Massiliam inter ipsam urbem et Rhodanum fluvium situs est campus, lapidi hus forma ea, ut singulos manu Possis comprehendere, miro modo conspersus, ita ut iam veteres, quum explicare sibi eorum originem non possent, ab ipso Iove, Herculi cum Ligybus pugnanti avi iliatum, demissos istos e se perhiberent . In littore magna est piscium inprimis thum norum, a Martiali celebratorum, abundantia ac notatu dignum est, quod prope oram maritimam corallium reperitur', M

44쪽

metallis a quoque in Gallia si fuerint assilienses, ad liquidum perduti teqtiat neque id verisimile est, quod non e usquE Eorum patuit imperium, quo Parandorum illorum copia iis fiereta De lassis J Iarianis supra Lmonuimus

DE RE ΙΡUBLICAE FORMA. solebant antiquitatis civitates eam sormam assumere, quae civium in quibus saIus reipublica inprimis potita inet, studiis

maxime conveniret, ita quidem ut c. aristocratica esset ratio, ubi in equestri vel oplitico exercitu in ne civium robur consistebat, democratica, ubi ἡ tu ν δυναιιι erat καὶ ναυτMen. Haec ab Aristot li vpiissime tradita Polit, II. . p. 2O Goetti. si ad Massiliensium rempublicam traducuntur, studia civium, in mercatura quippe exercenda posita, illius quoque constituisse formam apparet Massilienses enim quum omnem prope florem ac pote

statem suam commercio deberens, ad eo , qui eo maximo intenti abiis pollerent, imperii summam devenire necesso fuit. Unde oligamum reipublieae ratio exoria. ac autem vita reperiri puto is rebus Massilieoclum, quod maiori cum laudo eaque veriori ereei ratum sit et debeat celebrari. Docemur hoc emi Ciceronis u

Cicero e Flaec. 26 Massiliam si optimatum eonialio guberinan disit, ut aines ejus insututa laudari nullius Possent, quam

45쪽

aliorumque auctoritate, tum, quod gravissimum est, stabili per tam longum tempus ac prope immutata Pius ratione. Quamquam paucissima tantum de republica Massilie I sium in libris veterum tradita habemus. Nam quum tria sint potissimum, quibus

cui Vis reipublicae admittistrati cimiineatur, consilium Q magistratus atque judicia, haud novimus ex iis, nisi de consilio nomnulla, inprimis a Strabone nobis servata, quem,' ut supra diri, sua probabile est o deperdita Aristotelis politiarum Graecamini deseripilano deprompsisse. Strabone autem domassiliensium republiea haec fere

traduntur ' Eristo cratia eos iit eaque optimis legibus tempe rata Sexcento viros, qui Per totam vitam hoc munus teneant, timuchorum nomine consilium efficere, quo respublica administretur. Quindecim Imuchos consilio praeefise, qui ciperagant. Eorum vero tres creari, penes quos summa sit imperii οι---- σποντες . Timuini honores neminem assequi, nisi qui tum ipse liberos genuerit, tum Ar τριγονίας ciribus ingenuis fuerit prognatus. His a strabone prolatis orionsis furit duo in Aristotelis Politicis laci, quos operae pretium est accuratius explanare. Pervieuit si enim consuli putavimus, . ab ipsis veterum scriptorum locis explicandis rem omnem M

46쪽

petet malis. In alio autem illorum lacorum, ubi universa -- ponitur, quibusnam de civium numero reipublicae administrandae partes deserri debeant, haec leguntur visis μεταδοσιν γλ

a quo am exordiendum puto, commutationibus sermo est, quibus ligarchia vulgo obnoxia esse soleant. Earum dicit Aristoteles, esse unam , qua prosiciscatur ab iis, qui divitiis quidem pollentes, sed Imperio exclusi, in ejus societatem ad inmitti conentur. Factam illam esse tum in aliis oppidis, tuta

Massiliae. Nam qui magistratuum haud participes fuerint, Iahoravisse, usque dum compotes emim acti essent, hos autem primum quidem nomiis fratres natu majores, tuin et ipsos minores assecutos esse. Nonnunquam enim, ut adjicit uininus

47쪽

IM e minor natu munere publico simu fungantur. mae igitur quae sistim sequuntur: mia θα πιν πολιτιο τέρα θένετο εοLγαos indieare videntur, gentes ab initio Massilia luisso pau

cissimas orαν λθοι τοδο ωσιν οἱ ἐν ταῖς τιμαις , de quorum arbitratu reipublicae penderet administratio, tum taeteras quoque, quae opibus orerent in imperii comimini DraFm B in tria.

sisse, quod primum quidem majoribus . tantur natu frat thus tum etiam minoribus contigerit. Garri clarius puto perspiciemus,

quid sit illud, quod priori, quem memorravi, Aristotelis loco dis turi Tribiis potis,imum rationibus, inquit, posse inmis': ---- ου--ο - ποιμι --, e quarum prima iis decern tu imperium, qui iustum censum habeant, ex altera iis, qui per aliquod tempus - ' ---m serm abstinuerint, e tertiata nique --- - - -- Num risu i ste τῶν - ων -- mrium lino a Nis His verbis Aristotelem ad suam ipsius

aetatem respicere, quippe qua ea, qua narraverat, ratione constituta suerit assiliensium respublica, dubitari non potesti Hoc autem si reputaverimus, probabiliter fortasse explicari pote

rit, quid sub των is τω πολιτεε ιιατι και τιλ εξωθεν intolligi dein beat. Quum enim noAirεviae reipublica sit admini fit alii των ντω πολίτreuiari ad gentes ut eas referendum esse, quae Ii muta

quidem solae imperium moderatae fuerint, quo pertinet etiam, opinor, Proclinarum gens quae originem a Proti et istoxena, regis

Natini filia, deducebat vero ad eos Massilienses, qui pra ter inas imperii ac magistratuum compotes fuerint. Unda innuere videtur Aristot. res, omnes, tum qui inde a priori a- in imperio fuerint, tum alios extrinsecus quasi ad magistratus a ce sis, dummodo Agni eo honore suerint simul intelligitur, μαιμμίαν quandam subiisse, qui ad gerendas res publicas exea Di9stice Gorale

48쪽

xentur, neque solas divitiis et opes effecisse, quibila luinores albquis in republic assequeretur.

In inscriptione quadam Marm. Oxon. p. 5 memoratur,qlli flaiij et tephanephoros et sacerdos Massilia fuerit. Vidit Bute in rimi tri ex illa prytanis mentione colligi ad rei publicaoMasSIlIensis rationem possit. Prytanii enim quum in Graecis civitatibus ad uiod ut viaria esset si artihil allo, potest illud etiarnis Summum acerdotium relerri, praesertim si cogitaveris de

inscrip xione apud ponium, infra laudanda, qua Dianae Ephesiae sacerdos et ipsa nino in nomine insignitur. quodsi igitur in mentem alicui venerit, quindecim viros ilios vel triumviros οἱ πλεῖστον in τυ-u ur Hylanibus esse habendos, dubium emtio est, an ilia huc pertineat inscriptio. Nec si Atheniensiuinquidem potanum. tuos eo statuam is assecutos esse similitudinem, quod non per totam virum dignitatem suam obtinuerint, sed ita ut pro diserias temporibus alii eam aliis tradiderint, alis viis eo proficitur, quoniam timuchorum, tu per totam vitari

munere suo fungebantur, ratio ab Allieniensium a natu longe discrepahat. Caeterum τα ποοροι ω, qua curavis E L ind clinviis ros traho perhibet, non sunt nisi quae d Bnu erant nego istia, leviora fortasso illa et quae certo quodam Idine usque recurrebant, Sive quae expeditius agendi genus requirebant, id quod ., inde apparet, quod Caesar, quum Massilienses in suas partes trahere tentaret, quindecim senatus lasa principes M.

cea ivisse traditur. Ex quo loco simul perspicitur non licuisso quindecimviris, ut suo Aitrio do rebus eris rarioribus decernerent, sed reserendas eas suisse ver ad populum ves ad

49쪽

Gravissima quaestio est, num ab ipso senatu alii suffecti suo. rint in locum eorum, qui ex ejus ordine decesserant, an populus --

natores o eaveriti Alierum illudii statuatur, fieri non potuit, quin natorum sere tyrannis evadere , eaque via ita comparata, ut civitas, quod Cicero asseruit summa j iiii regeretur. Unde credisini est, a popul cujusvis timuini delectum pependisse.

De iis, quae peragenda timuchis in republica fuerint, nihil neque ab Aristotele nec a Strabono traditari liabemus. Potero quaedam in hoc genere o Luciano licet, qui Menecrat mquendam, quem senatorem designare videtur, ob legem malo

romam aris in actum bonisque privatum imuchorum judicio poena liberatum esse tradidit unde primum intelligitur, summa iudicia habuisso timuchos gravissimam enin , actionem illam et apud Massilienses suisse ipsa Luciani narratio declarat). iii legum quoque serendarum arbitrium penes timuinus suisse.

Timia choriam nomen et dignitat para Massilienses a Ionia adduxisso videntur. Reperiuntur timueli etiam Naucrati , ,1il 1 Republ. I, 27: Au modo a Massilienses nostri eliente perra

Ieeio et principes cives summa Iustitia regiantur, inest tamen in ea conditione populi similitudo quaedam servitutis. Quae qui

dem postrema omnis verba quae adhuc dispula imus, non inaWis metunt, quam line alio laeo Repuail. I, O luuntur sitiit -- Masiniensitim patre lim incipum adminiurati

ni ivitati finitimus est qui sui quodam tempore apud Athenienses uiginta cana naus et actio e Mumnod sententiariu nemin

recte perpendat I.

50쪽

siorum in Aeg3pto colonia 3 et aliis iis oppidis. Nilo Gallieo

Politicorum Aristotelis interpreti in mont m venit, ad haletem ut onum reliqliorum ita Massiliensiuin instituta revocanda esse, nihil iam morari nos Potest.

ioci lassiliensium in inscriptionibus memoratur, unde ta- . meri de eius potestate nihil concludi potest, quum voce illa passim etiam optimatum consilia significentur. Praeter timochorum dele tum pauca in arbitrio populi posita scisso videntur, quum omnium quidem testimoniorum auctorii axe summum imperium penes timueliorum senatum suisse constet

IIaec autem Massiliensium reipublicae forma mansit haud dubie sub Romanorum quoque imperio, in quorum, ut Cicero loquitur, clientela illi fuerunt. v. supra P. 32. Cic. replibl. 27. Graeca instituta etiam hoc aevo servata si isse, vuνασιαρχίας et ἀγωνοθεσίας, quae sit in inseri spon. MM P. 349. arm. O n. p. 5. mentio ostendae

1 Athen. IV. p. 14 extri Wesseling. ad Herodoti II, 178. et Champagno Aristot Pol Tom. II p. 283.

a Loeus est apud Strahonem XII p. 57b., quo Cyzie norum, Rhodi rum, Massiliensium et Carthaginiensium civitate πω παραπλη- σέε πυπω κοσμεῖσΘαι dicuntur, e quo tamen ad Massiliensien-

.em rempublieain nihil colligi potest, nisi quod risDeoue ..itimo alica rations uri ruerint. s. Dumaon Gn Maai, ριε κ423. 457. In inscriptione ep. Spon Maceu p. 349. tribus aliqua ετ λεο φύλη mentoratur.