Globus caelestis Cufico-Arabicus Veliterni Musei Borgiani

31쪽

maxime conspiciendas ; aliaque nomina minorum siderum , quae in majoribus continentur , quaeque Graji aut inobservata , aut sine nomi

ne reliquerunt. .

Ut caetera argumenta sileamus , quibus cla re comprobaretur antiquitas nominum stellis

bene multis, ac sideribus ab Arabica gente inditorum , illud instar omnium sit, quod nonnulla ex iis nominibus reperiuntur in Libro Iobi : Iob autem Arabs erat . Anteit itaque Iobi tempora isthaec nominum usurpatio, quorum inventio si primis Arabiae habitatoribus assignaretur , nonnisi aliquid vero simile diceretur. Etenim quid illis antiquius mit, quam, ut superius diximus , obire munia pastoralis disciplinae, custodiendis gregibus inVigilare, Vacare contemplationi stellarum , iisque aptare nomina sumpta a rusticis in Strumentis, Pastoriisque ministeriis Apud veteres tamen Arabes diu rudis , &

32쪽

impolita Astronomia delituit, nec prius rusti, cani tyrocinii rudimenta posuit , quam cum a Graecis, ut reliquae mathematicae, & philosophicae disciplinae , lucem , dc incrementum accepisset. A quibus cum in nobili scientiarum coetu collocaretur, caput attollere Visa est, dc secunda novae dignitatis aura sublata Priinris fortunae oblivisci.

Arabum Astronomia post Pseudoprophetam Muhammedem . Exinde novae religionis studiis tota jam exa descere Arabia : depugnabat , vincebat . Iam

PerSae corruerant, Graecorum imperium SquaIlor occupaverat, pulcherrimis ASiae, atque Α- fricae provinciis amissis. Arabum armis nihil obstabat ; cedebant omnia solo terrore VictΟ-

33쪽

riae . Externa haec bella, intestinae etiam turbae , atque discordiae, seditionesque hominum de Chali fato decertantium inter se, pluSquam integro saeculi spatio Arabum animOS , menteSque a Scientiis averterunt Eos tamen ad diu intermissa litterarum studia revocaVit restitutae pacis iucunditas . dc Philosophi Principis hortatoris munificentia , qua propositis Praemiis, qua honorum incitamentis.

o Ahmed Andalosmus , Arabes haud aliis c si ram impendisse disciplinis quam linguae

se Suae Peritiae, legisque suae constitutionumis Scientiae , eXcepta arte medica . quae aliquibo bUS eorum nota , nec pluribus improbata is fuit, quod ea hominibus univerSim opus Sit si Atque hic Arabum status sub Ommia -- rum imperio; at ubi Deus Hascemidas adis imperium eVexit, & ad ipsos regnum tranS-- tulit , reversi sunt animi ab incuria sua ,

34쪽

dc experrecti intellectus a deliquio suo. Primus autem eorum qui scientiis operam de-

,, dit , fuit Chalis a secundus Abu Gia a

,, AlmaUsur , qui praeterquam quod legis pose ritia excelluit , Philosophiae etiam studio incubuit , ac praecipue Astronomiar : at ubiis deVolutum est inter ipsos imperium ad Cha- is lifana septimum Abdallam Al-Mamunem se Haruis Al- Rascidi filium , perfecit ille quod orsus fuit avus ipsius Almansur , &,, Scientiam locis suis quaerere aggreSSUS cum

Graecorum Regibus intercedens petiit ab illis, ,, ut qui apud ipsos essent libros Philosophi- cos ad ipsum mitterent: qui cum ad ipsum is quos haberent mitissent, conquisitis ille In-- terpretibus peritis, eos ipSis accurate Verten si dos imposuit ; cumque qua seri potuit di-- ligentia Versi essent, homines ad eos lagen ,, dos incitaVit, eorumque perdiscendorum d is siderium ingessit, ipseque doctis vacare , &

35쪽

XIII

o eorum disputationibus interesse solitus , dcis eorum dissertationibus delectari is . Abusaretius in Hist. Dynast. toties citata . Ab Arabico textu abstineam , hac Pocochii ad verbum exscripta Versione contentuS. )Quot viri in Matheseos, Geometriae, Aritia- meticae , AStronomiae , aliarumque Scientiarum facultatibus identidem floruerint regnantibus Chalisis Hascemidis sive Abbasidis facile perspiciet, quicumque evolverit Abulfaragii opus, Bibliothecam Orientalem Cl. D' Herbeloi, Biblioth. Arabico Hisp. Escorial. , Lugduni Batav. Londin. , &c. Omnia Graecorum opera, praeser tim Philosophica , Mathematica, Medica , in

linguam Arabicam translatn ςυnt Haec natio brevi litterarum cultu se erudi Vit, adeoque eX- celluit , ut quaevis urbs jactaret non solum Scholas, Collegia , Accademias, sed etiam Vi-rOS Vere accademicoS , atque doctissimOS . Bag-dad Imperii caput, Ausa , Bassora, Baltha ,

36쪽

I ahan dc Samarcanda Asiatica : Alexandria , Cairus , Fessa , Maro anum in Afri,ca ; Corduba , Hispalis , omnesque nobiliores

Hispaniae urbes litterariis opibus, atque PraeSi, diis ad voluptatem affluebant Ubi Graecorum volumina in Arabicum Versa sermonem iussu , ut dictum est , Chalifae Al-

mamoni S ,. eruditorum manibuS contrectari coeperunt , tunc primum digno honore studiose Arabes prosequuti sunt Astronomiam , & sua quodammodo civitate donarunt . Non omnem tamen astrorum scientiam hauserunt a Graecis; ab Indis etiam , atque Persis multum sibi ejusmodi doctrinae compararUnt Almamon est VII Chalisa e stirpe AbbaSSida, seu Hascemida, XXVIII a Multam- mede Imperator . Successit Alamino fratri suo anno Hegirae 198, Trae vulgaris 813. Vixit in Imperio juxta Elmacinum Viginti annOS , menseS quinque , dies tredecim ; obiit an-

37쪽

no aetatis Suae quadragesimo nono , dc aliquot insuper mensibus ς Hegirce 21 8 , I. C. 833.

De hoc Chalis a doctissimus Golius in citatis ad Alfe anum notis sic scribit: Fuit autem Almamon ille , ab Alferga- ,, no celebratus Chalisa , idest, regni Arabiis ci post Muhammedem Imperator XXVIII: de cujus Vita extant apud nos quaedam Lib. II, Cap. VIII, Histor. Saracen. in Orienteis autem commentarii singulares & luculentiis complures . Nam Abbasidum, qui imperio,, maxime florenti praefuerunt, Vix quisquamis extitit illo doditor , aut liberalior, quive litis terarum , artium studiis impensius favit. Inter caetera quoquc sollertioribus Μathema- ticis conVocatis, Astronomiam instaurari jus- sit . Unde Variae prodierunt rerum caele- , , Stium tabulae . Inter eas fere praecipuae sunt , Tabulae Probata , auctore Ia-- hia sit. Abi Mansor : ita dictae , quod novis

38쪽

., ObServatiS, ceu certis eXPerimentis, veterum, que cum iis facta collatione , fundatae es

sent: & auctore Habas filio Abdaliae, dem eo major hinc ad Alma monem gloria redundavit, quod in novo illo imperio ipse

se fere primus rem tentaSSet , adeoque ea ge- si nio illius gentis placuit, ut sequentibus Sae- is culis vel triginta Reges hoc exemplum ae- mulati fuerint ,,. Loc. cit. pag. 6 6. s seq Revera docti homines, praesertim Astronomidc Μathematici, tum Arabes tum externi cuiuscumque gentis in honore pretio fuerunt sub imperio hujus Chalis e , dc ejusdem etiam SucceSSOrtim ; pluresque inde etiam Reges , qui turbulentis Chalifati temporibus multas prOVincias Arabici imperii occuparunt , non eOS inglorios , neque inhonoratos dimiserunt. Hujus Chaline mandato emendata alia , alia

39쪽

XVII

alia ex integro constructa instrumenta sunt Astronomiae usibus accommodata , ac neceSSaria ; observationes multiplices institutae : Astronomicae Tabulae Ptolemaei in meliorem ordi- senem redactae . Observationum omnium ab A

mamone institutarum gravissima illa fuit, quae ad Eclipticae obliquitatem spectat: de qua Anyunes in suis Tabulis Astronomicis , quae Ha- imitae vocantur , quia Aliadae Chaline rigypti A Hahem bam illah nuncupatae sunt sa),

haec narrat: - Quod autem ad ea Spectat, quato Canonis Probati auctores ObSerVatiS SutS, Sae-- culo nostro vicinis , deprehenderunt o terum observata antea retulerat ) ; equi

S Extat in Biblioth. Lugdunensi N. II 8a.

40쪽

XVIII

is que alii docti dc praestantes viri operam eiis declinationi inveniendae diligenter naVarunt, o Bagdari sub Almamone , in loco Vulgo is Alscem asiat appellato , inVeneruntque eamn XXΙΙΙ grad. dc XXXIII minut. Hoc quiis dem de iis refert PHLuhammed pl. Musae A Khovare mi us , s Muhammed sL Ketirio Ferganensis in Libro De Astrolabit fabri- ca , s usu. Quae quidem res est passimis nota . At illi qui post obitum Jahiae fib

o Mansor ObServarunt ' Damasci instrumento ,

, quod Almamon adhiberi praecepisset , tunc , , cum duceret in Graecos exercitum ; nimi

se compererunt declinationem Summam esse

se grad. XXΙΙΙ, minut. XXXIII, secun l. LII. o Atque ea quidem dimensio hoc instrumento