Josephi Valentini Eybel ... Introductio in jus ecclesiasticum catholicorum Comprehendens prolegomena

121쪽

84 LIBER IV. CAPUT II.

S. 6 r. Cum non omnes Iuriumperiti a sed tantummodo ii, qui immediate & maXime erinclitis scriptis de Iure bene meriti sunt, intra limites notitiae literariae hujus studii venire queant b) . etiam primaevos Canonisas non alios compellare possumus, quam illos qui seculo VI. saltem in1uis collectionibus jam aliquid artis & singularem

materiarum distributionem adhibere coeperunt c . a Vide de Iuri rudentia D. Pauli Dissertationes citatas apud Notteibiadi init. Hist. lit. iurid. S. 32. Porro Io. Μich. Heineccii Dissere. historicam de Iureconstallis Christianis priorum se- Culorum, eorumque in Ecclesiam merita. Halae I7I3. & Io. Ernest. Fit ine pistorisdit Natri tuon girten ferirentia, duristin stipitin. ain. I 726. D NeuelbIadt l. c. o Veluti Ioannes Scholasticus, Dionysius exiguus. Martinus & Fulgentius Ferrandus &c. ConfΤab. HL & IV. ti Netteibiadi I. c.

6a. Et post istos quidem dein illi omnes, qui Seculo VII. VIII. IX. X. ili XI. floruere a

S. 63.

122쪽

S. 63. Medium Canonistarum aevum initia sua a Seculo XII a) suosque progressus usque ad Seculum XVI. habuit b

Tum scilicet adparuerunt decretistae a primχvis Canonistis multum diversi & magis de Pontifi- Ciorum, quam aliorum canonum studio solliciti NettelbIadt I. C. S. Ia6.

S. 64. Et quidem a modo canones eXcolendi, quo inter se differebant illius temporis Iureconsulti , glossatorea ca) alii, b alii, non tales fuere cc .

a Gisisse sint breves verborum in legibus obviorum explicationes . atque adeo patct, quinam glossatores in sensu stricio dicendi sint.

- η la latiore significatu omnes ii Iureconsulti solent

dici Glosatores, qui a Seculo XII. usque ad Seculi XIV. primam partem vixere. Hinc Glose satorum Dux Constituitur Gratianus & dein qua tales cumprimis laudantur Remerus Bellapecora; Bemhardus Circa; Raymundus de Pennaforti; Ηugo Vercellensis, pollea Ferrariensis Episcopus; Tancredus a Corneto academiaeBononiensisCancellarius,qui floruit circa a. Ial7Joannes Semica Teutonicus sive Germanisus dictus Praepositus Hilberstadiensis a. I269. mortuus; Bartholomaeus B ixiensis circa a. I 256; Henricus de Segusia, factas Camdinalis Hostiensis, circa a. I 256; Guillelmus Durandus vulgo Speeulator Circa a. I 263, diae Pulus

Henrici de Segusia. Netteibiadi l. c. S. I 34. &135.

123쪽

H Inter hos praecipue referuntur ex sec. XIV. JΟ-annes Andreae Professor Patavii, Pisis & Bon niae , Henricus Boich Pros. Parisiis. Ioannes Calderinus Bononiensis; Albericus de Ronto Pergamenus. Ex se e XV. Potrus Ancharanus, Franciscus de Zabarollis Ru Zabaret Ia Pros. Pa. tavii & Florentiae; Nicolaus de Tud Eschis Proh senis Parmae & Bononiae, dein factus Archiepiscopus Ρanormitanus, ob quod etiam vulgo

Par Ormitai us dicitur; Ioannes a Turre remate Pros. Rom.; Andreas Barbatia Pros. Ferrar. &Bonon. Joannes Antonius a S. Georgio Pros. Ticini , dein Praepositus aedis Ambrosii apud Μedio-Janum & inde Praepositus dictus. Netteibiadi l. c. S. I qa

y. 6ς. Qui subinde a seculo XVI. aut floruerunt a aut adhuc foront b recentiorum canOnistari ni classem c) constituunt. d

124쪽

DENOTIT LITERAR. IURIS PR. ECc L.

excultis inhaeserunt, etsi in xης' ' inciderint . nomen canon starum m*d la

125쪽

d Quae pro notitia Ictorum da eorundem corporis animo & status externi conditione adferunt, Cons. apud NeuelbJadt J. C. s. I72. uSque I9I. Profecto Ecclosiastico Iure consultum solida corporis, animi, statusque externi conditionc munitum osse oportet Cons. meus Ord. Princ. Iur. Eccl. P. I. S. 67.

g. 66. Quemadmodum notitia Ecclesiastico Iureconsultorum a primaevis veteribusque, dein ab illis medii aevi & denique a recentioribus usquctacl nostram aetatem colligenda est, ita etiam historia ipsius Iurisprudentiae Ecclesiasticae ejusdem fata sa) sub primaevis veteribusque Iureconsultis , dein sub illis medii aevi & denique sub recentioribus usque ad nostram aetatem nobis sesere de

a Fata ipsius studii ad historiam Iurisprudentiae

Ecclesiasticae pertinent, non fata legum, quibus historia Iuris, libro praecedente delineata, Occu patur. NereolbIadi I. c. S. I92. Usque 2 .

6 . Primaevi & veteres canonistae Iuris Ecclesiastici studium non omnes eadem ratione instituerunt. EnimVero alii non tantum eXponendo canones sed eosdem quoque cum legibus conferen clo insudarunt a) alii autem respexerunt, ad so- S canones, Vel expansis digestisque scriptis b), vel summis & breviationibus se , vel selectis clunta-Xat, aut certi alicujus argumenti canonibus suain operam naVantes d O Ab hisce sic dicti Nomoeenones sunt profecti.

126쪽

h Fusiora ejusmodi scripta decretum vel Panaormia seu Pannomia audiunt. H Inde Epitomae, Synopses, Breviationes seu Breviaria Canonum. ω Nettelbiadi I. C. s. 228.

S. 68. Sub Iureconsultis dein medii aevi, &quidem statim seculo duodecimo Ius Ecclesiasticum jam ad juris Caesarei normam uoceri in scholis, atque studium academicum essici coepit a). Ad quod Eugenius III. confirmato in usum scholarum

clecreto Gratiani, eoque nec non Reynero Bella- pecora Canonum Professoribus Bononiae constitutis, & demum indultis etiam Iuri canonico gradibus academicis quam plurimum contulit b). Quo ipso est porro factum, ut per eos, qui ex schola Bononiensi redibant, eadem methodus tradendi juris canonici, haustaque ibi principia etiam in alias terras diffunderentur. o

Q verisimilius etiam hoc ipso tempora adpellatio Iuris canonici fuit enata. vid. Cl. & Reverendus Rautenstrauch I. C. s. 3. D Cons. excerpta' ex caIendario Bononiensi apud Netteibiadi I. c. g. 239. & et & Ιust. Henning. Boehmeri dissi de varia decreti Gratiani sor

tuna.

o Praesertim Academia ParisiensisIus canonicum ita Constitutum, & mox adoptavit, ct prohibito Iieet juris civilis studio retinuit. Non idem dicendum de Academiis Germaniae, quamvis etiam haec quidem jam illo tempore decretum a Ioan ne Semera Gl ossis illustratum acceperit. Nettet bladi. l. c. s. a I.

127쪽

60. Et quemadmodum collectiones decretasium seculo XIII. & XIV. factae, non minus -dein pro scholarum usu ad Academias transmillae sunt sa), ita per easdem Iurisprudentia Ecclesiastica, factionibus legistorum & decretisarum non obstantibus b), porro est promotaῆ aPParuere Profecto plures continuo Glossatores tam in decreta se

quam in decretales Q atque GDs 3, Summas, TractatuS, 'Paratus & Lecturar edidere. e

a Cons. Iust. Hen. Boehmerus in Diis de decreta Pontis. Romi variis collectionibus & usu.

. - Legisae studio juris civilis & partibus Imperat

ris, decreti ia juri Canonico & auctoritati Ρontificum contra Imperatores extollendo se dabant; illi scilicet cum Gibellinis, hi cum Guelphis 1DCientes. Scripta harum factionum vide in Gol-. . dasti da Μonarchia Imperii voluminibus tribus& Conf. de roliquiis Gibellinorum & Guelphorum in juris canonici scriptoribus. August. de . - . . . Leyser in Praef. instit. Jur. can. o Inter decreti Glossatores praesertim notandus est Ioannes Semeca seu Joannes Teutonicus.

ι0 Inter Glossatores Decretalium praesertim notan- . dus Bernardus Bottonus seu Bernardus Parmensis.

. . . .

t Io. Qui eX parte in Seculo XIV. cumprimis autem in Seculo XV. 9 initio XVI. viam a Glossitorum methodo diversam sunt amplexi, iidem aliquatenus Jurisprudentiae Ecclesiasticae faciem quidem mutarunt; attamen, praeterquam quod iis

Ciuitia

128쪽

DE NOTIT. LITERAR. IURISPR. ECCL. 01

temporibus studium Iuris Ecclesiastici tandem etiam in germania Academias obtinuerat, r) unius tantum alteriusve Viri opera b) haudquaquam sussiciens erat, ut idem studium cum historia Ecclesiastica

cum notitia antiquitatum sacrarum cum ordine concinniore & faciliore methodo, ac generatim cum bonis litteris conjungeretur C.

a) Scilicet orta I 3 6. Academia Heidelborgensis; I356. Viennensis ; I36O. Ρragensis; I388. Coloniensis; I392. Ermrdensis &c; non tamen simul Orta etiam cathedrarum diltinctio, quamvis tamen paulo post distinctae Ρrolamiones Deeretalium Institutionum Pandectarum & Codicis introductae

sint.

D Cumprimis Ioannes a Turrecremata Circa medium seculi XV. de iis, quae Gratianus in suo opere circa formam & ordinem peccavit, emendandis sollicitus , idem opus secundum. Gregorianam Compilationem dccretalium in quinque libros distinxit, atque ita fere novum effecit o Tradebatur tunc temporis etiam Iurisprudentia Ecclesiastica potimimum ad seriem textuum Iuris; magis quidem attendendo ad auctoritatem di glossas praecedentium doctorum, quam ad mentem & sententiam legum ex genuinis fontibus& subsidiis eruendam. Qui in singulas leges Commentarii prodiere, repetitiones appellari solebant. Netteibiadi l. c. g. 248. 25I. & seqv.

I. Seculo tandem XVI. resuscitatae secu- Io priore humaniores literae suos fructus reddebant, indeque, veluti in reliqua, ita etiam in Ecclesia

se distinguentes, & praeter Neconcinnatores legum

129쪽

LIBER IV. CAPUT H. H Dabant se scilicet humanistae linguarem, historiae,

antiquitatum, artis criticae, omniumque Philologiae partium studio. D Quae praeter humaniora studia reliquae sunt disciplinae, has scholastici reales vocabant. o Reconcinnatoms Iegum tantummodo ipsi textui juris in meliorem ordinem redigendo studebant, veluti horum praecipuum Ioannem a Turrecremarta jam laudaVimus. M Methodistae non jam secundum seriem librorum titulorum & legum in collectionibus adhibitam, sed juxta proprium arbitrium meliori ordini intentum procedebanti Unde hoc potissimum aevo textuum in scholis explicatio cessavit Esse universalis, simulque enata Iurisprudentia compendiaria. Cons. Andri Flor. Rivini Or. de juris-Prud. compendiaria Witembergae I TM. ann Xa ejus systemati jurisprudentiae polemicae; item Ρωlycarpi Aug. Leisching Diss. sub titulo de novo Corpore Iuris faciendo vana doctorum hominum consilia. Goetti I756. O NereelbIadi I. c. S. 2s . & seq.

S. a. Lutherus quidem initio seculi XVI. laltem studio juris pontificii publica corporis juris canonici concrematione sa) ruinam paravit. Quemadmodum vero statim restitere Icti Wittebergens b . ita postea etiam protestantes hoc jus ejusque Glossatores & interpretes, alia tantum, quam alius Ecclesiae status deposcebat, accepta norma re tinuere. Praetereaque per illam publica auctorita

te factam decieti correctionem so & per editas compendiarias juris canonici expolitiones do potius novis incrementis Iurisprudentia Ecclesiastica eodem seculo potiebatur.

130쪽

DE NOTIT. LITERAR. IVRIsPR. Eec L. 93 l Schurmus scilicet & Goedonius. o Committebatur correctio sub Auspiciis Pii N. duV. & Gregorii XIII. triginta quinque eruditis, qui labore suo a. 158o. absoluto inde Correctorum Romancrum nomine innotuerunt. Sed & privatos partim jam ante, partim postea, jurisprudentiae Pontificiae emcndatores novimus, atque Cumprimis, Antonium Contium, Antonium Dem charem, & Antonium Augustinum, qui primus humanista inter canonissas laudatur. Netteibliat. l. c. S. 266.

Q Iam Franciscus Duarenus institutiones juris can nici tentavit, & edere voluit, uti ipso inter alia praefatur ad tractatum de sacris Ecclesiae ministris & beneficiis, quem a. I 5M. in lucem dedit. Sed demum Lancellotus & Cuchius, de quibus jam supra dictum, g. 5O. n. l. cum suis institutionibus primi Prodiere.

S. 73. Magis porro seculo XVII. Ecclesiastita

Iurisprudentia non crescere non potuit, quandoquidem cum crescente literarum elegantiorum cubtura. etiam philosophia & cumprimis jus naturae, illud omnium jurium fundamentum, liquidiorem inrucem proferri coepit. a) Hoc facto sane, veluti Porta dabatur, qua in Viam ab Antonio Augustino

Germani c) magno numero multaque velocitate e

aurrebant.

ab Quid omnium primo hac in parte Grotio, quid

Putandorsio debeamus, notissimum est. D Scilicet Claud. Fleuri, Janus a Costa, Ioan. Fl rens. Anti Dadinus Allellera, Innocentius Cir nius, Jo. Dariis, Petrus de Marca; addere liceat wilhelmum Barci um. σὲ Transgrederemur obligationem cuique suum triribuendi. si in hac notitia literaria aut negaremus

ut Diuitiam by Corale