Monumenta Paderbornensia, ex historia romana, francica, saxonica eruta, et novis inscriptionibus, figuris tabulis geograficis & notis illustrata. Accedunt Caroli M. Capitulatio de partibus Saxoniae, ex antiquissimo ms. palatino Bibliothecae Vaticanae

11쪽

ve fore modestiae Tuae, omnia quae in Tesunt virtutis N industriae ornamenta ab illaudato cliente prolixe laudari. Et certe quid opus est in illa celebritate nominisTui, & vulgata eruditionis fama multa adferre in medium p Sunt in manibus divini ingenii tui monumenta, quae omniSaeternitas intuebitur, quibus nobilitati Germanicae ostendisti, Nullam in universmmdo poste esse hortunam, quam liter m non ali-geat gloriose notitia. Ideo quicquid usquam est hominum eruditorum ad Tui nominis Venerationem provocasti. Quid enim ut nihil dicam de carminibus TutS, quae

ad Veterum Poetarum acumen, & Lati- . ni sermonis nitorem ac elegantiam proxime accedunt ) Mo NuMQNTIS Tuis

tam eruditionem & quandam incredibilem Varietatem rerum & copiam, atque

12쪽

DEDICATORI A.

suavitatem orationis admirabilius p quid limatius p quid venustius p ut nullum supersit antiquitatiS monumentum, quod

invicta tua sedulitas fagax industria non deprehenderit λ Quamobrem sapientissimo summorum virorum judicio nullum illustrius in dioecesin tuam a te beneficium potuit proficisci, quam quod

hactenus latentes nobisque incognitas tot antiquitates ab oblivione perpetua vindicasti. Cum enim omnibus illis, qui civita- Nicolaustesve opulos imperiosuosubjunctos habent, summo 3 c. is diosummaque cum in id incumbendum sit, ut Di Hiis Ο nationis res gestis, bella aedera ti, teres '' ω' mores teneant. Id a Te, Princeps Celsissime, tanto majori cum gloria persectum est, quanto graVioreS ea gratia labores suscepisti atque exantiasti. Erit itaque hoc monumentum nomini tuo perpetuum, quod nullus iniquioris sortunae

13쪽

EPISTOLA

casus, nulla vetustatis invidia, nulla suturi temporis longinquitas poterit abolere. Caetera monumenta ad breis tempus perdurunt variis castibus obnoxia, historiae viam per unia

versium orbgm diffusa , ipsum , quod caetera confimi templis sui custodem habet. Verum enimvero in hac ipsa Academia Tua, quam TheodoruS magnuS patruus Tuus sanctissimorum Praesulum Baduradi, Meginwerciatque Imadi antecessorum suorum erga bonas literas eximio studio sanctissimoque inflammatuS eXemplo, cujusque na

tali die hic Panegyricus, quem Tibi ele

gantioribus formis recusum consecramus, in lucstm edituS est, in hoc, inquam, celeberrimo Musarum domicilio, in urbe huj us provinciae principe constituit. Q uali Tu, quantaque cura ac diligentia omnes bonarum artium disciplinaS prove- .here, & ad summum perfectionis apicem

14쪽

DEDICATORI A.

perducere conaris p Ita quidem , ut id, quod Herricus apud Altisiodorum Galliae Monachum ad Carolum Calvum olim stripsit, mutatis nominibus tibi sit accla

mandum : Multasunt tuae monimenta clementiae, sui

multas bola pietatis. Illud autem vel maxime ae- temam tibi parat memoriam, quod Patrui Tui magni Theodori studium erga immortales disciplinas non modo ex aequo repraesentas, verum etiam

incomparabili femore transcendis, dum quod ille sopitis eduxit cineribus, tu fomento multiplici tum lenesciorum , tum auctoritatis in equaque provebis.

Excipe igitur, Celsissime Princeps, illo Tuo serenissimo bonisque literis semper arridente vultu volumen istud, in quo Majorum Tuorum res in toga sagoque pro patria ac Ecclesia sortissime gestas ' .

magna cum Voluptate conspicieS, repetesque nobilissimae gentis Tuae a vetustis. simo Comitum Oldenburgicorum stem-

15쪽

EPISTOLA

mate deductam originem, Theodori magni patrui tui religionem, pietatem, justitiam, prudentiam, sortitudinem, atque in omnes honestas disciplinas flagrantiss1mum studium intueberis, Caspari avi tui sapientiam, fidem ac orthodoxae religionis strenuam propugnatiΟ-nem , Guillelmi Livoniae & S. R. I. Principis invictam animi magnitudinem, di in adversis admirabilem firmitatem at-

que constantiam , Friderici proavi integritatem, doctrinam, prudentiam, dicendi vim i Joannis celeberrimi Asceterii Sigebergensis Antistitis oeconomicae 'rei peritiam, & in veteri disciplina restituenda diligentiam contemplaberis, Ac ne singula familiae tuae lumina celebrando sim longior, hic, inquam, legeS Ma- .jorum tuorum laudeS atque encomia, quae nulla unquam obliterabit oblivio.

... Tu

16쪽

DEDICATORI A.

Tu vero, Princeps Celsissime, in quem omnes Majorum Tuorum Virtutes admirabilis Dei Opt. Max. benignitaS ac munificentia congessit, dc quodammodo ad compendium contulit, fruere eximiis animi Tui dotibus,seuere fama Tu fruere dulcibus ante omnia MusiS, dc ad summam usque aetatem pervive, de elicissimis, Te spirante, populis impera. Pader-

hornae Idib. April. MDCLXXI.

17쪽

INDEX

LIBRORUM ET CAPITUM.

Cap. L Roaemium. pag. IIL L quanti methatia ingenia fecerit D. Carolin Alsinu . . . III L Ante, Ops Academias conditas e mestphalia egregios sapientia magistras prodiisse. IV. Humaniores litteras in Germania praecipuo melialom udis refloruisse. SV. Mesphali statu prope,st, ct habiles ad doctrinam. IoVI. Quibus risin Methali ad progressum in litteris adjurentur. IaVII. De aliena a peteri Religione Academia in me'halia tentata. I VIII. Nopum Euangelium cum summo Academiarum odio MIUI. I sΙX. Philosophia in Academiis non res enda. I9X. De retinenda AcademIarum inter se concordia. 22XL De Pontifcis Maximi in approbandis Academiis auctoritate. 2 XII. Contra Prdanem Canonicum Onaburgensem, qui unam in orbe terrarum Par ensem Academiam volabat. 26 XIII. Cur expediat plures Catholicas Academias inlitui. 18XIV. Graiae totim Mesphalia nomine. SI

LIBER SECUNDUS. De Academia Paderbornae constituta.

Cap. I. D Roaemium. IIII. 1 Arad iis fundatio Disivum maxime decet. Paderborna Episcopalium methalia urbium dignitate prima. 16ΙΙΙ. Religio Christiana rideriarna manavit in universam methaliam. Bona littera in I sphalia ab initio comitata religionem Chrsianam. 18 IV. Olim quoque ct inferiores θ sublimiores domina Paderbor, floruerunt. IV. Viri sanctitate θ doctrina illustres, qui e Paderbor ψ Gymnasto prodierunt.

V L Paderborna Imperatorum in Mesphalia proprium domicilium. v VII. Nihil raderborna eorum deesse, qua ad Academia Plendaremo commoditatem requiruntur. 3 2 VIII. Disiligod by Corale

18쪽

ΡANEGYRICUS,

ACADEMIAE THEODORI ANAE

oblatus ejus munificentissimo Fundatori,

T erendissimo atque Egustrissimo Frincipi,

EPISCOPO PADERBORNENSI

S. R. I. PRINCIPI, DOMINO, AC

De Academia in VVes halia fundata.

C A v v x Imrooemium. Icet jam,Reverendissime & Illustrissime Princeps , tandem aliquando huic florentissimae Juventuti erumpere pressam adhuc animis, clausamque laetitiam, &sua erga Cels. U. st dia, condito amplissimo in hac Urbe optimarum artium domicilio jampridem inflammata, publica gratulatione testari. Quanquam enim alterum jam annum hoc maximo, praestantissimoque benescio sane frequentes utebamur, quoniam tamen necdum publice propositis iis literis, quibus Pontifex Maximus, & Caesar Academiae nobis immunitates & jura concedunt, necessarius

19쪽

quidam splendor deerat, nos quoque gaudia ac vota nostra tantisper in hominum lucem , atque ocul OS proferre verebamur. At hodierno die quis jam obscure ferat sensum animi sui, cum ad earum litterarum promulgationem ex omnibus prope Uestphaliae partibus concursus in hanc Urbem sante cum tot mortales in te inhient, tibique gratias agere gestiant, a quo liberis suis potiores omni avita paternaque hereditate esse paratas opes intelligunt ρ cum omnia DEI immortalis altaria, atque templa, perpetuam sic jam tibi doctorum, praestantiumque virorum facultatem & copiam debitura fateantur ξ cum denique ipsa adeo oppida atque vici videantur, si fieri posset, ejicere se sedibus suis, atque ad hoc novum patriae decus, hanc arcem disciplinarum, hoc munimentum avitae religionis, seminariumque rei p. coram intuendum Velle pervolare ρ In hac communi laetitia, atque plausu nemo

non intelligit, quantum flagitii simus admissuri, si ad quos

haec praecipue tua merita pertinent, non omnibus, .quibuS licuerit, gratulationis Oiliciis perfungamur. Quanquam hic omnium ardor, atque concursuS non modicam ipse per sese nobis praebet gratulandi materiam. Est enim primus bonefa-

:' ciendi fluctus, non indigno benefecisse: proximus non in- grato. Quos quidem immortalis tui beneficii fructus, jam- nunc, Princeps Illustrissime, te ferre sentimus, & gratulamur

cx animo, quandoquidem animadvertis, te, hac prima West-phaliae Academia molienda non in gentem aliquam ine rem, atque a Musis abhorrentem, aut magnitudini beneficii' aestimandae imparem, sumptum, atque jacturam fecisse. Haec enim hodierna alacritas, & faustae precationes omnium o dinum , perinde atque in communi quadam & eximia fortunae prosperitate gratulantium, satis ostendunt & quanto vulgo sapientiae amore teneantur , & hoc tuum beneficium quanti omnes faciendum putent. Sed cave cxistimes, Prin- ceps illustrissime, repentinum hunc esse quendam animi impetum jam primum tantae rei novitate commotum. Est enim

20쪽

Ρ A N I e IQ 3stitutis, exemplisque corroborata, quae animosad bonarum artium cupiditatem sponte sua assiduo rapit, quarum se tantam modo facultatem tuo beneficio nactos esse gloriantur. Repetenti siquidem mihi memoriam praeteriti temporis, a que animo recolenti, quae adhuc fuerit in Westphalia magnitudo ingeniorum, quis ardor discend i , quae laborum patientia, subit in mentcm mirari, quo tandem fato acciderit, ut amantissima laudabilium doctrinarum natio tam diu integrum, atque perpetuum earum emporium desiderarit. Qua de re existimavi nihil me alienum ab hujus dici splendore &laetitia esse facturum, si pauca apud Celsitud. V. verba facerem: idque ut mihi bon1 tua venia liceat, etiam atque Otiam rogo. Cognosces enim ex iis quae dicam, si omnes', qui jam inde ex eo tempore, cum primum Westphalia veritatis Christianae lumen aspexit, has orta tenuerunt, modo a momtuis existerent, nihil ex iis, qui nunc adsunt, de studio ergare, atque ossicio, nihil agendis gratiis esse concessiiros. Erit deinde cur praecipuam tibi quandam felicitatem gratulemur, qui DL 1 singulari munere id absolveris, atque perfeceris, quod antea tot viri graves, ac sapientes vel tacitis votis optarunt, vel aliqua duntaxat parte tentaverunt. Discet denique nostra juventus quousquo jam progredi in bonarum artium studiis oporteat, tam certis, & expeditis abs te discendi praesidiis comparatis, sine quibus nostri majores tanta sunt in iis ingenii, & laborum contentione Versati.

quanti Vm phaliae ingenia fecerit D. Carolus Magnus.

SUnt enim ita fere comparati praestantes animi: cito arripiunt, quaecunque ad veram laudem, decusque pertinent, sibique turpe ducunt semel conspectam in pura luce vCritatem mediocri ardore complecti. Neque eo contenti, simul cum veritate, omnia persequuntur, atque appetunt

praesidia & alumenta veritatis. Vix Christiana veritas Wesma a phalis