Martini Schoockii De sternutatione tractatus copiosus omnia ad illam pertinentia, juxta recentia inventa proponens

21쪽

syllabus Capitum.

p. XLII. Examinantur D. Gideni- Uoetii determinationes Theologica, de νμωsalutandi Sternutante . pag. Is δ p. X LIII. Reseeitursuperstitiosi&e-tationuia servatio, licet inter Christianos

et recepta. Ic CV. XLIV. Sternutatio indecari exhibita, Faminem magem, em cinaedum, exbibere' gemebatur. 2M nam obsaxvari debearet, diis hoc, ut Seminamentum civiliter Ut δε-

ab iamine processisse censeri queat.

22쪽

ini scripta sua evulgant, eorumque editi nem Typographis committunt; si proses

sione Stoiei forent, cum librariis nunquam e postularent, illi siquidem Plutarcho teste cap. de Stoie. Contrad. etiam Blaecismos m scriptusuis a strabant, gustrum alios pudebat. Sedaeum delirato hoe seculo, multi, ex iis quoque, qui docti haberi cupiunt, levibus erratis, & luterarum transpositio us offendantur ν non Possum non indignari serio , quorum I a Typographo afrotante exscribi comi xit. Fatum hoc cum hie libellus expertus fue semur serio ; sero tamen levius, quod videam hanc communem sortem esse omnium libro- . Tum, atque usii didicerim, nullum hominem. si vel instar Argi oeuleus totus esset omnia Praeh errata praecavere posse. Ut tibi tamen, mi Lectrae, ex parte sece retem, abso hune

- SYLLABUM ERRATORUM.

23쪽

' me quidem inter relegendum mihi oceu rerunt' u quae alia, hie intacta, amplius sepe

m. ut benivolus Lector, suo Marie instituere dignetur, obnixe rogatur 3 simul Maon, qui perpetuo absens fuit, ignOlcat.

CAPUT

24쪽

CAPUT PRIMUM. t Agitur de Voce. Sternutamentum Graeeis i Ei αρμιος. Ste nutamentum es, Ste numentum Latinum est, licet illud non

agnoscat Cl. Salmasius. Sternutatis a Thalmudistis distinguitur insuperiorem

ct inferiorem. Haec ut in verecunda, submovetur.

; servit declarandae naturae ipsitus rei, non'abs re fuerit initium fecisse. Quod ergo a Latinis semulatio, vel Iteν-m tirmentum dicitur, Graeci πυραοῦν vocant, Verbo vel ομι, quod sternutare significat, quomodo & 1 Reinuto est sternutatio. Ipsum Uero sternuteia secundum quosdam est a)-,quod iterum cle1cendit a Graeco uero vel σeωνιυω. Glosss sterno. Iterum, ςe 4 famen ser tura. Nec InconVenienter sternitis ad sterno refertur, nam spiritui occluso per sterniat mentum, via, alias occlusa, sternitur. Sal-

25쪽

masio Sternutare dc Sternutamentum Uix

Latinum videtur. Ita enim apud illum legas in Observationibus ad Solinum pag.

29. Sternuere autem S sternumentum Iemper apud Plinium inscrVt; pro quibus ubique sternutare, is sternutamenta corrigunt. Per- perperam. Certe meliores Plinii Codices lib. 28. cap. 8. sic legunt: Probo scidu tact ιλιor levatur, emacius si S sternuat. Alias Sternutamentum apud eundem Plinium occurrit lib. ΣΟ. cap. 12. lib. 28. Cap. 6. &Cap. II.&Cornelium Cassum lib. 2. cap. 8. lib. 3. cap. I 8. &Cap. 2O. lib. q. cap. a.

Quomodo & in Glossario legas: Sternutat

quin legendum iit, Sternumentum , dc Ste nutum, atqueutrumque, si emtio SJternuto, item sternumentum Ssernutamentram in

usu frequenti fuisse. Ebraeis sternutare est Atageb ; unde Thalmudistarum verbale Ittonsich, sternutationem notat. Iidem apud Buxtorfium in Lex Thalmudico distinguunt inter sternutationem superiorem &anferiorem. Inferior est crepitus ventris. De quo sternutamento idem Buxtorfius es librohen Syrae cum Comment. Constantinopoli excuso fol. 27. sequentia Latine reddidit: Quare creatae sunt flemutationes i inferiores scilicet seu crepitus Dixit ei; Nili ι , es' in homo uereret nece sitates suas neque

26쪽

De Sternutatione. Iin ve nenia sua. Cum autem homo semis flemutationes, satus venientes, his Dii facit naturae . pudefiat, is vestimenta sua coinquinet. Sed haec sternutatio , nimis quam inverecunda, 8c pertinens ad Mumcam foricarum, quibus Stercutius praesidet, submoveri debet. CAPUT SECUNDUM.

Sternutatio describitur eae mente Hippocr tu, ct Galeni, cui per omnia cum Birpocrate non convenit. Item ex mente

Aristotelis, Avicenna, ct aliorum. inamquam ea, quae de sternutatione

Veteres perhibuerunt, squibus alias ,11 contrarium non suadeat Divina veritas, lubens assiugo) velut oracula admitti non debent, ob illa, quae distincte postea erunt examinanda distincte tamen proponenda sunt, ut distincte quoque discuti & ex minari queant. Incipio vero ab Hippocrate : primos enim ordines ducere meretur, quod sit Omnis Medicinae parens, juxta Celinium Prooem. lib. VII. imo maximus Med eorum S huyus scientiae conditor , secundum Senecam Princ, Epist. 9s. Ab eo Sternutatio Aphorism. sect. I. aph. s I. sem

27쪽

musamentum cietur ex capite,cerebro excalefacto,aut perhumectato spatio an ca te inor' aerenim intus con entus oras orumpi r strepsi autem qum per avusum Isi est exitus. Dictum Hippocratis aphorismum explicans Phil theus , non incommode dicit: ἄαοριος

siο insoni strepitm quidam circa ossa et oin. Prolixiorem Aphorismi ejusdem explicationem invenire est apud gorreu m De finit. Medicar. pag. 28s. ubi , Sternutationem fieri, im ex capite Concalefacto cerebro vel humectato inani, quod in capite est, brevi sententia flatus Omnis ortum explicans, nam cum flatus genonatio fiat ab imbecillo calore in subjectum humidum, patet eum duabus summis de caussis excitarL In M-gidioribus enim naturis ubi non est magna satis vis caloris ad movendum flatum, cerebri concalefactio eum mover; in Calidi ribus au em, inquibus propter caloris Q perantiam tota flatuum materia discutitur, si cerebro superfluus aliquis humor a Cedat, cui consequendo impar sit calor cerebri , Α- 'cile inde ventriculi cerebri, & si quae sim: in eo inania spatia, flatu replentur. Itaque

28쪽

De Sternutatione. ς, duae causae flatuum calor 8c humor , GHippocrate statuuntur, quae solae insta οὐ nium positae Sternutationem moυent. Cum Hippocrate haut per omnia convenitGaleno, apud quem aci dictum Aphorismum sequentia tendas. Non enim omnis sinquii Sternutatio fit calefacto cerebro,vel humerectato in capite inani. Pennis enim quidamnares irritantes sternutant: & cum tuis spiritus desubter veniens ad naris meatus,causa fit sternutamenti. Praeterea opinari s lum aerem, qui ex capite excernitur, esse quod senat, est manifeste falsum. Nam liquido apparet desu uter ex pulmone elatus aer toto te celeriter comprimente thorace. Sed & antecedente inspiratione fieri stem

nutamentum, natura aggregante aeris Cinpiam adsternutamenti generationem, iis, quae dicta sunt, adstipulatur. Solum itaque illud sternutamentum, quod habet suae V nerationis principium, naturam appeten- temexcernere flatuosum spiritum ex capite, hoc modo fit, quem docere aggreditur Amoris mus , neque forte hunc Omnem. Nam quod ait, humectato , superfluum est ad sternutamenti generationem. Nam de si aliquis humor in capite Iuperabundat;

non tacit tamen sternutamentum, nisi1 inventum ConNertatur. Et hoc manifeste videtur in multis, qui licet copiam humoris per nares CXcernant, non tamen propterea

A 3 necessario

29쪽

s MART. SCHO OCTIUS Aecessario saepe sternutant. Soli enim ex his ita assectis illi sternutant, quibus mordax est ea , quae , capite fluit, humiditas, ceu & si quid momax naribus imponas

Duc usque Galenus. In tribus vero Hippocratem Galenus reprehendit. Primum ,

quod dictum hoc non sit generale, sed de

solo sternutamento, quod fit vitio capitis intelligant, natura appetente excernem flatuosium spiritum ex capite , nam quaα fit narium titillatione, & aliis causis non fiunt calefacto vel humectato cerebro. S cundo, quod asserit, quod strepitus ille fiat solum ab aere, qui ex capite excernatur, nam liquido dicit apparere etiam fieri prineter aerem, ex pulmone elatum universim 1e comprimente thorace. Tenio, quod non si verum, fieri sternutamentum repleto inani ab humido, quia adhuc oportet, ut illud humidum in flatum convertatur , aut sit aere,quod stimulet cerebrum,quibus reprehensionibus quia respondet Cardanus in suo Commentario , ideo nihil addo.

Qua veri sive in Hippocrasis, sive in G

leni sententia occurrat, infra suo loco annotabitur. Ipse quoque Galenus minus is ihi constat, nata in lib. siecundo des t. cau-β , videtur propius ad Hippocratis sententiam accedere, sed ita obscure locutus est , ut dissimulantur voluerit etiam hanc opinionem . retinere , cum simul de utroque egerit

30쪽

De Sternutatione. γ

erit symptomate, quasi ab eodem sonte , proficiscente, licet varia de causa: quia tuse sis ex purgat quae in pectore, sternutatio ,

Vero, quae tum in naribus , tum in cerebri Ventriculis occurrunt, vulgo eXcernere Vi detur. Iuxta Aristotelem lib. I.detast An mal. cap. I2. Sternutatio est is αθρον εξοδω. Flatus coaceruati exitus. A, Avicenna verti, sive, Aben-Cina lib. 3., sen. s. Tract. z. cap. I 3. hunc in modum definitur: Motus proprius cerebri ad expelle dum humorem , aut nocumentum aliud, cum auxilio aeris naribus attracti, subito perviamnast Soris. Cui definitioni quantum tribui mereatur , deinceps patebit. Quod ad recentiores Medicos, plerique illorum probarunt Gorraei definitionem , speciatim doctissimus Septatius in Probi. Arist. Sect. Io. Probi. 9. Alii quam prolixe deduxerunt dictum Aristotelis locum , speciatim Celeberrimus Mercurialis, in eruditis ad illum Commentariis, quae repetiit in Praelectionibus Pisanis & alibi. A Francisco Vallesio lib. s. Controvers Medic. & Philosoph. Cap. 17. hac brevi descriptione

caussali adumbratur, Sternutamentum fit, cerebro concutient ese ipsiumssimulque constringente Thoracis mustilas. A Capivaccio autem lib. I. Medic. Pract. cap. 28. plenius adumbratur his verbis: Sternutamentum es motus pravus cnsono cerebri dependens ab et .