Jo. Henr. Schüttei ... Oryktographia Jenensis, sive fossilium et mineralium In agro Jenensi brevissima descriptio ... cum figuris rarioribus æneis. Accedit ad illustrem & experientissimum Experientissimum Georg. Wolffg. Wedelium De vino Jenensi Epist

61쪽

, DE TERRIS MEDICIS ro in Thuringi ad pagum Leubingam Atibriea fabrilis pura influida effoditur.

referente Aenimauu sic cit. Huc pertinet cutiola Encelli observatio, de Re Melastica Lib.IL pag. Isori in qua narratiqet ad torrentem Garmersdorfeuum Ochra in rubricam mutet tir Rubrica fabrili asjicio terram lapidosam rubeam Rochliceu.sem, cum qua ipsa area exscinditur

Sem. Chronica pag. rre, quae Partim dura, partim fluida existit. Pictoribus fabris lignariis, in ducendis lineis usui est.

Virtutes vero medica variae sunt, quas obnanes recensere, nimis diffusium atque prolixum foret illud tamen regi dicendum, quod haematiti multum conveniat.

S. 6. OCIIRA, ad Ienam urbem invenitur, quidem in Grais, ad Salae ripam nonsolum ad Salam nostrum sed etiam extra agrum nostrum, ad Albim in Nisnia. De Ochrae in rubricam immutatione, inice cedente S dixi Praeter usum pictorium in pingendis illuminandisque tabulis, haec terra paululum corrodit simul exsiccat quare ad tollendos pannos,

62쪽

ET ME ANICIS.

xluxuriantes carnium excrescentias, opti. me adhibetur. g. r. CRETA, quamvis apud nos non reperiatur hala absurdum tamen fore existimo, obiter Cretam nigram iubmis pingitidis atomis mixtam rium. Salia

Calcanethi, quae est Meti supra Same

diare muriuinae urbem, Ua utuntur intingendis a ficiorum trabibus Valer Cor in Var. Observiat. lva fol. ao huc retia

lisse Persuasus sum , quod haec Valerii Co i Creta uera sit Encelli Pingitis, vulgo Metallicorum vocabulo s mathestteide indicatur , de qua Encelitis de Ae Metalgea Lib. II. p. ars dicit: Unigitis in

atriae ne dulcissima , in torrente Gammersaeo eusi, qui Iabitur per agros petens Salain, reperitur lapis niger, Diabilis, tinis viri atramentum compouum, di septier inde composui: is missi videtur omnino esse motis iis urata calore, ingentis noum tiam magni, gis , ac DCis proportione IIuic adjicio Cretam caeruleam

quae e saeti in Thuringi prope oppidum Mogessim, tia fabri in ingendis parieti

bus utuntur, Dotringisththreides Aem,

63쪽

., DETERRIS MED ET ME AN aes fol. g. v. r. de his in historia ipsa

s. . MEDULLA SAXORUM

passim in rimis issuris petrarum, Iapiadumque majorum reperitur quae pultis instar da est, vel etiam spist oris consi-fistentiae, ut aliquando frusta iuglandis magnitudine, petris exscindi possint. V ria colore albicante, cinereo, fusco Vrmbro virtute leniter adstringendi absorubendi gaudet.

S. s. MARGA FISSILIS mi idi, Scptiuicea subpinguis cum particulis micae sterius: quam non procul a porta minore vulgo ben Engeli ad dextrum Leutra brachium, prope I spidem lapidem, ex montis radice erui in quo strata phoenicea supra stratum viride observare licet. Cum haec marga primum mihi ante oculos veniret, putavi, hanc esse terram metastieam Amrariam vulgo insen Rami l cum qua

multum commune habet,&venae auri index est.

64쪽

CAPUT T

LAPIDIBUS NULLA CERTA

FIGURA GAUDENTIBUS QUI

AMoptor APPELLANTUR. . .

do P methodus rubent, ut in

hoc capite de Lapidum . M Avarietatibus aliquid delibem, praesuppositis lapidum, cum in genere, iam in specie desinitionibus quae ab aliis avi torseus traditae sunt, quare hoc labore supersedeo. F. . Primum se offert SAXUM ARENARIUM quod variis in locis agri nostri reperi de quo monendum, quod unum genus, si ex terra fodiatur, tammon sit, ut levior ictu callis iniusta, dissiliat si vero aeri exponatur, sensim atque sensim indurescat, firmioremque cohaesionem acquirat quale saxi genus in Sebergo prope Gotham urbem inveni alterum genus vatae urtim est Se semissime iueret, cujus petrae passim in agro nostro occurrunt. Colores inter discre- Pan

65쪽

eo DE LAPIDIBUS NULLA CERT

pane, luteus , albus , raeber , rnetis c fictis Ususimhibus notissimus est. S. . Ex soluto saxo Arena fit, quae

physicis in foscam , fluviaticam sive A

te alem mmas inam dividitur. Duas pri res species, circa nos videmus Arena fossica ex montibus eruitur huc etiam re feto Speluncam arenaeriam , vulgo die

bergo , quae cryptae ampla est, variaque fulcra forniciat habet, ne concidat, quae tamen ad ingressum, ingens invasti m superincumbens moles fregit, comminuit; quae ruina non sine horrore conspici potest. Aretia FuDiatica sive litor is in Sala &ad ejus ripas copiosior est. Usus arenae mukiplex deprehenditur, tam in purgandis, poliendis utensilibus, tabulatis conclavium metallisque, quam in destilationibus hymicorum, Pharmacopaeorum conficiendis clepsidris , literisque scriptis exsiccandis &c., uic accedit SAXUM GLARTOSUM quod nitet v splendet mulles erilis fere instar, vario colore conspicuisum , nempe riar iridi, albo vetuereo. Cujus frusta ad speluncam die

66쪽

FIGURA GAUDENTIBUS. it TeusFel odoreset . ad Flaus bergum aliisque in locis reperi.

f. s. TOPHUS sive PORUS, quem

Agricola inter lapides numeravit, huc etiam pertinet qui ad sentem vulgo die But tensaerunti copiosus est, in ejus

aqua generatura quando nempc eae particulae, quas aqua vehit, precipitantur, corporibusque injectis adhaerent Soepius iniam in locis incultis, circa pagum Cospita in montibus ad vallem das auisbe Ebal in in illo latior monte hep

inveni. In Gembda amne etiam reperi, VVinariae in rivulo quodam , qui non procul aevia, qua a Vinaria ad Erfurtum itur ad sinistram viae est. Non dicam quod circa Salseldiam, Vinariam, Erliar, tum Gotham reperiatur tofus Ad ornandas componendasque curiosorum C

ptas, ei m. das Hrottera meta colligitur alii contra pyramides ex hoc tota

componunt.

S. 6. SAXUM CALCARIUM in

ter gypsum frequens est, quod in calcem uritur Salseldia etiam reperitur, me ipso Eurelio testibus, qui Lib. IV e Remini eastica

67쪽

yx DE LAPIDIBUS NULLA CD TAtis ea dicit Lapis castarius ira Patria mea

ad Salam re aliis locis aust de mindetamen und Bregm. Usius exim

signis in conglutinandis muris,m albam dis parietibus medicus vero varius est. quem jam non recensebo. hs. GYPSUM, ut plurimum ean dum est, rarius vero civereum cinjus ingens copia, venaequae lata inmajores in agro Ienensi notabiles sunt, de quihus venis Agricola e natura fosilium LM. V.Cap. . dicit Gypsium in Misenis ad mlam fere e regime enae Thuring rem, in tio loco montes abun antis nis gypsi aetatatis. Quae gypsi abundantia causa est, cur oratim, tum calcis

vices in conglutinandis muris , obeat et quod etiam Remmannus suo tempore in Tnuringi observavit qui in Nomenclat.

Shac offert sum tistum, quo Thuringi calcis vice utuntur, hac Aalcf. tiam gypsi copia non solum ingenensi agro est secta tota fere Thuringi ae v gr. Cir ci Gomam in Sehergo Samelis ac Normhtis in montibus, ut toti ere gypsei sunt de qua ultima urbe alaricola de Naeso I. Lib. V. v. g. refert quod rec-

68쪽

nGLURA GAUDENTIBUS. Dci, O, intelligi Saxum os te gypseram ciuere coloris, num Arethus in E Auringia extructus sit. S. . Praeter illud, quod loco calcis in usum veniat, ex eo Planirae variorum colorum fiunt quibus coloribus quan do gypsum miscetur, mas Iam nanc timgunt plurimae vero Pladrae albae sunt, quales in arcibus Serenissimorum Saxoniae

Principum Collegio Ienensi, in auditorio publico Theologico, Medico, nuper extructis Gotha in coenobio Augustinoriam olim monachorum Uam Gymnasio illustri Lipsiae c. Formantur ex hoc gypso combusto Statuae, diversat magnitudinis, e gies hominum aptissimae mmmmorum rariorum e P accurata Pollet virtute exsiccandi, ob eudi, conglutinandi, quare extenue in Languinis fluxu sistendo applicatur interne vero sum iam,

mortem adfert.

s. ' ALABASTRUM, cujus

se agmenta ad Salae ripas inveni, candidum est, Caliquando rubris venis pictum. Non procul a Rudolphopoli alabantrum copiose eruitur, cujus varietates stant: Alabaiarum album purarm.

69쪽

D DE LAPIDIBUS NULLA CERTA

Arabastrum cornelim, ptirum, Masrtim album eum venis, ris, Alabastrum corveum cum venis riaris.

Quae species, si in frusta planae secantur xpoliuntur, perlucidae fiunt. Quia hic lapis mollis est, facili labore efigies sanct

ram Apostolorum, aliorum hominum, aut, malitimque a sculptoribus ex eo sculpun- tur. Porro fiunt ex alabastro varia teusina invasa minora, ad pompam magis, quam usum domesticum, Vtimantum tu.aerea. Eius lapidis pulvis, figreditur, DDemtim alabastrinum, quod capitis dia, res tollit Curiosum de gypta experimem tum habet Rob. I te is fluidit Sere XVIII. ex eo A. Iacob Laterus moratrem hia Norica Cap. IV. P. F. ad

quos Lectores remitto S. Io. MARMOR. ni mi, cum v nis albis: . sim, cum venis vigris, in agro nostro ossendi, cujus fragmenta minora in Sala passim inter filices occurarunt. Eximiae duritis vero innipirans, ad colorem care rem metens cum venis albis non procul a Salselaia, e monte eruitur cujus magna vena ante paucos

70쪽

RIGLIRA GAUDENTIBUS.

annos detecta est. Sed de hoc, aliisque in vicinia, marmoribus, in ipso opere

agam

S it Marmor sequuntur SILICES. marmore duriores. IJUjus divers, species, tam in Sala, Leutra rivulisque minoribus, qvam in agris, vineis, montibus reperioditur. Differunt inter sedilices nostri, cogore candido, nigro flavo foco , 'mis V sit rtibente, aliquando etiam et variis mixto. Illi Silices, qui in fluviis, periuntur plerumque molliores sunt, aeno firmissime cohaerent, quam alii, extra aquam positi. Sed verus silex, extra aquas, in agris, aut terra deprehensus, marmore durior est , chalybis Utta &allim ex eo ignis elicitur cujus species,

qua cornei coloris est, erit Egein appellatur.

S. 1. Si ilices nuIlo erro tractari possunt, quia durissimi unt, Ut omnem ferri aciem xvim eludant quare ad steris nendas plateas requiruntur a fabris mu-rariis. Quamvis vero Silices ferri vim eludant igni resistere non possunt, cujus sortissima vi molliores redduntur, ut iti