Jo. Henr. Schüttei ... Oryktographia Jenensis, sive fossilium et mineralium In agro Jenensi brevissima descriptio ... cum figuris rarioribus æneis. Accedit ad illustrem & experientissimum Experientissimum Georg. Wolffg. Wedelium De vino Jenensi Epist

71쪽

ti DE LAPIDIBUS NULLA CRETA

ingentis molis, ligneis, in inferiore parte ferro crasso circumdatis, a mola in altum sublatis, ut lapsu graviore ruant, subjicbuntur, Vin pulverem minutissimum comtunduntur quam molam metallicoriama

vocabulo, das di Iaperte appellare

solent Pulvis ille subtilissimus, cum cine ribus clavellatis .cobiam in furno iu rio, in fluorem caeruleum funditur, ex quo deinde Sinaiatim paratur quod Saufeidiae, non procul ab urbe, in dent

diaue Balben Der te I videre licet.

Porro a Metallicis ex silicibus praeparam turriuores vulgo die Busse Ne quibus alio tempore Medici silices pessieribus Aenei iciis immiscent Sic etiam ex hoc lapide extrahitur laudatissima Tinctura ne-Phrioa elumis, in nephritidem abculo miseris magnum levamen prahens. S. 13. IASPIS , inter pretiosos lapides ab omnibus numeratus, auro includ, tur, ksculpturas recipiti usus angunma species copiosa in agro nostro est, variisque in Iocis reperitur, nempe in ripis altioribus Leutra amnis , quidem

brachii dextri vortem Tiorta exuentrerim gelbex agelli non procul a ponte

72쪽

RGI A GAUDENTIBUS. et hujus portae, versus Salam item ad c nam vulgo die Teumelgιωδhses. Se in Petra quadam prope pagum mollitiis.

In his locis, aspidis venas, tanquam stratas inter alia saxa reperi quae tam .itae sunt, ut plurimum unius digiti, rarius vero duorum digitorum, latitudinem G.

Perent.

, . Eodem colore rubro, qui in i spide nostro conspicitur, adiacentes etiam vicini lapides tincti sunt. Inda ide, ro, radiis Solaribus, tempestatumque injuriis expolim , color sanguineus, in ditate misentem , flavescentem xlacteum mutatur. IIuic coloris mutationi, similimum Experimentum, ignis chymici ope absolutum, echem in phoea subterranea m. . Sect IIL Cap. IV. tradit qui iaspidis colo, em sumineum, in lacte

convertit.

s. s. amvis aspis noster sculptura recipiat annulisque includi possit iignari prostae utuntur, rex eo ignem copiosissimum eliciunt quod causa est,cur

rothe Seuerilem appellatur. Simile

exemplum de Misenia urbis incolis, na rat Eucesus Lib. III de Re Melastica, quod

73쪽

t DE LAPIDIBUS NULLA CERTA Upia Paclice loco silicis, ad eliciendisin

ignem, usi sint clam hac exclamatione: O sancta simplicitas Germanorum. Jamibdis acuta latera, vitrum dividunt, quod de adamante novimus Tale experimeri tum etiam, cum silicis durioris frustulis, acutis facere possumus. ius in medicina observatur varius , tam ad Fendtim san-gtituem, commendante iam Caesi voLib. II demetasticis v. sp. Vos ventriculi corroborantam hine Agricola e t.

fossit Lib. Vta .ra quam ad absorbeudum, dgportum di citemsfaciliorem reddendum,

si ad femora parturientis alligetur quae virtus aetiti a vulgo tribuitur , Magum tis Telmoueius adscribit. Quid de hac operandi vi statuendum, inquomodo in parturientis corpus agat, partumque accele.

ret in Dissertat mea, super is es noxiis exibusdam in chirurgia, S. VII pag.F. dilucide explicavi. Laudant etiam magi Aictim ex asside parat tim, cui Leporis, animalis fugacissimi, effigies insculpta est, u averten is aligendis e diaboli insulti. btis quod sigillum a Salomone, Israelita.

rum Rege, inventum esse asseverant. An

vero Diabolus timidi leporis imaginem, ae

74쪽

nGDRA GAUDENTIRuS. iaspidem fugiat prudentiores facile ea

Pientas. 6. Inter Iapides perlucidos, meritato numero LAPIDEM SPECULAREM.L- GLACIEM MARIAE, Graecism--. Germanis Frauen.Eigit ala,

ciam gypso ejusdem fere natura est, si excipio, quod gypso perlucidior, purior sit quod facili negotio probare possum, si lapidem nostrum in Gypsum comburor

inquod natura in terra, ex Gypso puriore, lapidem specularem producat. Reis peritur aliquando in agro nostro, in venis Gypseis , quamvis in frustis minoribus. Copiosior autem circa arcem Schwarire burgicam, cujus frusta aliquando quatinor digitorum latitudinem superant, multatro veneto pellucidiora sunt. Aliquando etiam circa Numburgum urbem occurrier

copiosis vero in ethurimi adsecuti mlapidem a Nortisse, in Sustera valete diis Misen ad Salam, teste Agricola de nans Lib. V. v. s. Impurus contra specularis lapis est, qui prope vicum Pose ne eruitur, Meus existit, tam a

75쪽

S. Ex lapide hoc veteres fue mrum oris lamarunt ligno, plumbo Sc arta inclusere quales fenestras in victoniae nostra, Me eburgi, tu templo vel Oc endidi Agricola, coufer ejus Bermaraugem p. sa inue Otrero os . Dal. V. GP. F. Tales fenestras in aliis etiam locis vidit Remmautius qui in Nomenclat fol. sa.

N. a. Selenitem pellaci m et fossuem, ex

o m Thuringia Saxonia. Di ammchia orbes sunt, qui fenestris in eruntur nobis offert. Cum vero vitrum, speculari lapide multo vilius vendatur, tales fenestrarum orbes occurrum rarissime Curiosi tamen in museis rarioribus iretiosis, hoc lahi de papiliones,, Plautas minores ac imperfectas, nempe muscosa picturas minores rarioresqtie includunt, atque tegunt: taeeo, quod aliis usibus etiam conducat optime ilic lapis a foeminis puellis in pulverem teritur, Wloco tali iaciei soldes abstergit illamque nitidiorem reddit, confer eruol sic cit. Idem Dcola lapidis specularis amema, cra aDe lauae quantitate, coutrita, ex vino, tibiantur a Dysentericis, tutissime suadet,

76쪽

DE LAP. FIGUR EX LUSU NAT. ci

nermam cap. sa omitto reli uas vires.

ab autoribus passim traditas. S. 8 Praeterea R IN AVRYACINTΗ minores, aliquando in Salae sum do inter aetuas observantur, quamvis rarissime quos pretiosissimos lapides, labde exiguos ad Sala ripam prope Salseldi am reperi. Desuuibus inposterum. Pra tere FLUORES, ros,stac mereos, canis Mos . consulis, quos aliae occasioni reservo. Rariores sunt in agro nostro frequentiores contra in regione Salse densi.

CAPUT VI

LAPIDIBUS FIGURATIS EX

LUSU NATURA.

Amequam de lapidibus figuratis, tam

ex lusu turam quam trasmitati ue vel pertripicatione agam,

nere volui mihi non animum esse singu-Ios lapides figuris aeneis exprimendi, cum apud caria reicis Langrum, in ilior a

77쪽

ei DE LAPIDIBUS FIGURATIS

aetim in ichnograph. o. acob Sciaticis Pum in variis de hac materia libellis, A. Iacob Laterum in O heographia Norica, reperiantur nitidisa accuratioribus figuris expressi sed illos saltim lapides, quo, tum figuras nullus curiosorum hactenus expressit, proseram illam quidem ob causis, ut inutilibus sumptibus, cum edito-xis vel Bibliopolis, tum ipsius emptoris curiosi, parca, quia figurae aeneae copiosiores, libros reddunt pretiosiores. Interim tamen Atinas, nostris lapidibus similimas ex Clari Tmi P. Iacob Laterio hiographia Norica, quae omnibus curiosis in manthus est, huc reseram, commemorabo maxillas lectorem remittam:

cujus etiam methodum naturae chenien

dissimam, in hoc libello sequar. Porro retineo eandem, tam is mi Lauri, Lusus rura explicationem optimam.

Exordiar a LAPIDIBUS I.

GURA MATIIEMATICA CONSPI.

CUIS, quarum differentiae variae, in agri vineis, montibus, Salae fluvio, Leatra, aliisque rivulis occurrunt copiosissime, quales sunt:

78쪽

EX USU NATURAE e,

Lapides figura quadrata Pracliti, triangulares, anguis acutis obium. qui OZUtilarcs, sexangulares, latinam Rhomboideam ex Amen

ovales plani, frami ales,

conici,

figuram cubum referentes, oum, . g. g. Inter lapides rotundos, cora mxos, globosos, aliquando oo Auram n me numero ALTITEM. vulgo

varia nomina , pro diversitate materiae, qtiam continet, antiqui Fossilium ceterarumque Rerum Naturalium Inquisitore diligentissimi Dioscoridem puta, Plinium Agricolam, c. haud inepte imposuerunt. Simpliciter elites dicitur, qui a Pictum aut arenam continet Geodes, qui terram Sc hydros, qui liquorem inclusit Praeterea reperitur etiam aetates in mrais, in quo nihil observatur in aliis con cra vina est, interiori lateri assi reus.

79쪽

g DE LAPIDIE IS FIGURATIs, M. Neglectis nominiam derivationibus, ad locum natalem progress in tacio, qui ad montium radices, d ad Sesae ripas est Occurrit enim apud nos lites asser, durus ferrugineus, victum, callimum, continens, ad Salam sa

lites cum lapistis, e stam instar splendentibus, ct inferiori cortici adnatis, in Salae ripis de quo Agricola de Nat fossi I b. V.

cap. V. Heu autem ad Salam nato, dic. quia plerumque adhaerent, cum quatium tur Anum uou, ut Adhaerescunt ero Meum, quem gignunt montes ad Salam

siti, parvi ct candidi, ae erae Fasti instar

Plendentes s Aeodes luteus figura ova A, Ocbam contimus, ad Salae ripas. De ochra in Geode, Cap. m. s.c. pag. F. dixi En hos minor candidus, laevis --rtis, in Sala fluvio rarissime; qualem non ocul a pago Schwarea in Sala reperi. is adjicio aliam aetitis speciem Horchis dictam, quae species, nomen a testiculo puerili accepit, .magnitudinem ovi columbini aequat, nempe ille lapis, qui inclusus est. Talem inveni in amne Schmam eta, cujus nomen sit Enor is dura, Levis Vulgaris vis, quae aetiti a chirurgis

80쪽

EX LUSU NATUR. et

superstitiosis mulierculis tribuitur, esu quod, si brachio alligetur, abortum praeca veat si semori, partum faciliorem reldat quam vim, a ligatione temoris nori

vero ariste oriri, in Disertat mea desinperstiti di noxiis in chirurgia rationi bus pronavi. uic aetiti Valeriola tam tam vim ad stabit, ut, si in femore post partui alligatus maneat ex oblivione .uterum ipsum extrahat qualem histo am de rasentia, Pon ni Ionberti conis juge narem Sed hanc Valentiam in Palatia dissicili fuisse, ex alligatione aetitis conjicio. Iam constat inter omnes medicosis obstetrices, partum dissicilem, in pissime uteri prolapsum caulari qui proinlapsus ut plurimum motum vehementiorem embryonis, invirium prostrationem sequitur, cui accedit, quod uterus,rum in tu fortiori infantis expandatur inliga menta uteri, cum extenso utero, et gemini quibus i. iat ligamenta, ultra natura lem longitudinem extensia, uterum multo

demissius teneant hunc uteri prolapsum adjuvare solet copiosa aqua in utero. cextra uterum collecta. Ex his causis uteri, aut vaginae uteri prolapsus fit, quam