장음표시 사용
681쪽
rimum excedit, succurrimus: nita irum quod illud maiorem contra indicandi vim, quam alia habeata. unde Optima ratione praecipuam vim in contra indiciando his qua secundi imitaturam sunt: deinde illis, quae in uno quo que si tu plurimum excedunt a mediocritate concedi diximus. Vetu clii quaedam ex contra indicantibus naaiorcia aliis vim sunt sor tita, omnibus tamen quidam facultas Ma ei repugnandi. quae haudquaqua contemnenda est ab eo, qui artem docere
instituat. Juamobrem illud nunc seciuitur explicandum,
quantum unicuique ex contra indicantibus sit tribuendrian omnia scilicet iis,quar maxima vim habent: an vero etiam non contemnenda, tuae minore viri ille sunt donata: id i copotissimum a nobis expendendum esse iudico, quod Galenus dum haec nunc diligentius nunc veto negligentius explicati relinquat in quo dubitare possimus. Etenim libro septimo Methodi, alibi saepius censet ubi cotra indicantia adsunt, omnibus csse succurrendum: sed magis ei, quod plus vrgeta aliis interim non cotemptis: quod perpetuo meo quidem iudicio faciendum non est. Nam aliquando uni soli seruiendum, prorsus contemnenda reliqua: velut quum viribus prostratis, reiectis uniuersis remediis, qu. moibis, illorumque causis competunt, nutritioni, refectionique incumbimus: id quod etiam ille testatur nono Methodi: ubi docet
indicationem, quae viribus sumitur, tantam vim nonnunquam obtinere, ut reliquas omnes aboleat, omnem medici cura ad se trahat. Igitur res videtur hoc pacto distinguenda qub scilicet ea, quae contra indicant, viribus, numero sint nonnunquam paria,&aequalia, aut quaedam alia excedant,&maiorem vim habeant. Ac in illis quidem licet aliquando pro cuiusque ratione omnibus prospicercula his vero nonnulla contemnere cogimur, ut aliis prorsus incumbamus: id quod vel ob dignitatem eius, quod Otra indicat, vel ob magnitudinem, vehementiam, aut quod ordo agendi ita requirat, potissi ianum accidit. Nam ut in exemplo praedicto permaneamus, prostratas vires corporis,c5 temptis aliis omnibus, aliquando reficere restituet Eque nitimur: ubi ue. ro morbi causa vel morbus ipse, aut symptoma ad modii excedit, contra id, quod vehemeter exuperat, omnino pugnamus: quo modo dolores soporiferis remediis, que morbos,
illorum lue causas exasperant, rebellioresque reddunt lenire sae
682쪽
res cpe contendimus SOrdem ab ulceribus primo sol una auserinatis ita cogente rerum ordine, tui interim quum id obitur, nec cauitarem repleri, nec aliud quicquam,quod ulcus postulet, fieri patitur. At ubi aequalia sunt, tuae ter se pugnant, Omnibus pari prouidentia succurrendum esse ratio dictat. Verum ita hoc illud inraxia e spectandum esse puto, ut diligenter expendamus, an re vera aequalia sint indicantia contra indicantibus, vel inaequatra reperiantur. Nana
in hoc non parui errores contingere possunt, suspectus mili locus esse videtur, qui apud Galanum libro octauo Methodi habetur ubi praesente febre ob aliorum contra indicantium vim putat ille aliquando eo perueniendu, ut aegro tis temperata extubeamus: si uidem urgetibus morbis e lmitii mis eam indicationem, citrae ab illis sumittar, perpetu balia excedere putauerim. Nam quomodo alioqui febris extinguetur, nisi frigida adhibeantur Sed haec aliis, qui maiore otio abundant, consideranda re Iinquo: Nos vero quod
pr. ecipuum est in hac re, quonam modo scit icet aequalitate, inaequalitatem contra indicantium oporteat metiri, tr demus. Itaq; ubi plura sunt, tua inter se pugnant, quae diagnitatriis magnitudine pr. xcellunt aliis, quae numero vin cunt maioris virtutis sunt censenda : Ῥod si dignitate, . magnitudine sunt paria, quae numero excedunt, tanqua naaioris mometi sunt aliis praesereda. Ac optime quidem haec set et distinguere quando indicantibus, vel contra indicantibus soli sit attendendum, aut utrisque, 3 quatenus singulis sit tribuendum, qui naturam, numeria, magnitudine, dignitatem indicantium, contra indicantrum omniunouerit: bae quidem partim ars ipsa docet partim vero sola prudentia, Iringeni pzrspicacitate cognosci possunt. Id quod etiam a Galeno nostro libro octauo Methodi meden di memoria proditum est. Nam ars ipsa admonet maiore esse dignitatem indicationis, quari viribus sumitur quam illarum quas praebent morbus, halia, quae praeter natur amcontin ere solet. Docet Meadem maiorem esse illius facultatem, quae ab his ducitur,quae quidem plurimum in suo genere excedunt. At numerum certur contra indicantium
in omnibus nunquam statuere poterit nimirum quod in singulis fere haec euarient , quae ibi mutuo repugnare
683쪽
De cola antibus, ct correpugnantibus. A P. X X IIII. Ni multis modis coindicantium,3 correpugnantium appellationem ornaturam a Galeno vilicuique petere puto, qui illius libros omnino negligenter no euolue--rit Nam saepe indicantium nomine coindicantia, ex contra indicantia, ut antea saepe ad n onuinuis, c6plectitur. Praeterea sub co indicantium appellatione indicantia, contra indica litia, ct correpugnantia compraehendit, ut videre est clibro decim otertio Methodi, ubi vires, naturam, a t. atem, anni tempus regionem, cosuetudinem, coindicare curationem meminit. Etenim morbus curatione indicat facultas, natura victum, curatione in vero contra indi eant. Aetas vero, anni tempus, regio, cosuetudo tuum ad cognitionem indicantium alsumuntur,co indicantia censentur: correpugnantia autem evadunci quando signa fiunt repugnantium ,:iue contra indicantium. Atqui proprie ea mih dic. ire ut id quoque aut ea notauimus dici debet, qua tio
primo, nec per se, sed per accidens interuentu scilicet indicantis suas praebent indicationes: Eodem modo correpugnantia vocamus, quae per accidens beneficio inquam contra indieantis his, quae fieri debent repugnant. Nam etsi raris eoindicantis, nunquam correpugnantis nomine titur Galenus, nec fatis docet, quonam modo velit coindicantia proprie ab indicantibus irepugnatibus differre tameex eo quod inter indicantia ponat quaedam, quae reuera aliquid non postulant sed signa aliorum fiunt velut quum nono Methodi consuetudinem atque aetatem intercedente morbo curationis rationem indicare scribit: ideo haec, quae per accidens indicant, aut improprae, vel alio quocunque modo velis, vere indicantibus discrepare agnoscuntur, coindicantium appellatione complectimur. Quod si ha: recipimus cogimurra correpugnantia ponere, quae perinde se habent ad contra indicantia, ut coindicantia ipsa ad indicantia. Nec eo quidem moueri nos oportet, quod Galenus illorum mentionem non secerita quandoquidem omnes veritatis studiosi, non tantiquid ali tradant,
sed quid potissimum res ipsa postulet, spectare debent.
684쪽
De veris ergo coindicantibus, I correpugnatibus , his quae improprie ita dicuntur, vocabulorum ab usu praetermissis, eadem tractatione agemus, quoniam eandem habent, ut diximus, correpugnantia, ad c6tra indicantia rationem, quam coindicantia cum suis indicantibus seruant.
CAP. XXV. I Galenum legamus, multa prope modii infinita inuenienaus recensuri, qua coin dic. are, correpugnare possint, veluti aetate, sexum, vitae conditionem, anni tempus, coeli statum, regionem, cosuetudinem colorem corporis, an mi mores I tu e eiusdem sunt virtutis, atque id quidem merit b. Nam ii coindicantia, correpugnantia ξna sunt indicantium, contra indicantium necesse profecto est tot Eenera,&differentias eorum esse, quot sunt inter discrepantia, quae alioru indicantia esse possunt, de qua remo est, quod hic prolixius agamus, utpote qua abunde in eo opere, quod conscripsimus de ignis, pertractauimus. Esse autem correpugnantia, coindicantia eadem re: ratione autem di fier- te .ut ipsa indicantia, contra indicantia, omnibus constare puto. Q uae enim coindicant remediu,correpugnant actu 1, contra, quae comm Ostrant victum, correluctantur reme dio, veluti aetas docet quomodo sint assiectae vires, quae nutritionem praescribunt. Ea deni quum vires declarat subesse infirmas,quae remedia vehementiora ferre nequeunt,correpugnare huiusmodi praesidiis creditur.
coindicantia,&correpugnantia signa sunt indicantium. contra indicantium , necesse profest,est rerum genera,co indicare genera, disserentias ipsa differentias,sic geneta generibus correpugnare , disserentias
differentiis. Praeterea quaedam proprie, alia improprie: qu dam rursus per se alia per accidens correpugnare, coindicares: quae scilicet ostendunt quae proprie vel improprie, rer
685쪽
per se vel per accidens indicant, vel contra indicant, denique singula singulis respondere oportet. tertim ex coli dicantio iis quςda sunt, quae simplicue id P indicat, osicisci. que videlicet illorum sunt signa simpliciter sumuntur, qua da quae illius genera, disserentias, ut quatit at m, qualitate, modu, praesentiam, locis. Ordinem cum aliis palcfaciant Nam si cir te ut uno exemplo res pateat coii Oris vires ostedunt actiones psae, qui ab illis prosciscunt ut actionum quantitas, qualitas modus, virium quantitatem, Qualitatem, modum ostendent. Eadem est in contia indicantibus ratio: liquidem victu est opus, de adsunt, qua niti ciant praesenteines e corporis statum praeter naturam, qui Otra indicet, ubi de tu. latitate victus agitur, cogi mirrque e sen de re quantum repugnet id, quod praeter naturam existit, adteruntur correpugnantia, itu sua quantitate patefaciunt, quantum sit id, lito da naturali statu recedit sed ne singula prosequamur, idem statu .itur in his quae indicantia vel contra indicantia alios scopos monstiat. Ex quo quidem patet, quae posita sunt principia miro quodam artificio non so, Ium cum rebus ipsis. sed etiam illa inter se consentires,
singula singulis respondere. Se vi coindicantium, correpΠgnantium. CAP. XXVII. T VI quoque coindicantibus ,
Q pugnantibus varia quaedam vis, S natu- Etenim quaedam inter illa cogno&untur esse quae nunquam: alia vero , quae ali uando in dic.ire, contra indicare posSint: nam sexus. aetas, nunquam indicant, aut contraindicant, sed qualis sit corporis status perpetuo ostendunt: at temperies corporis sui conseruationem indicat,& alia coindicat, siquidem quales, quantaeque sint corporis vires testatur, quae postea nutrimentum prascribunt: veluti quum ex calido humido teperamento coli igimus plurimo cibo opus esse, piopterea quod hu iusmodi temperies vires ad concoc uendum validas ostendit, Mob id victum eo indicare putarii , sic moibi causa qhialis quantu siue sit ipse morbus aperit coindicatque
ob id qualitatem. luantitatemque remediorum quae mor
bis debentur: interim tamen illa etiam peculiate suum Ic
686쪽
medium in ita u. at: te imperies secundum naturam contra iii dicat remediis, quibus vitiatur: Correpugnat vero iijs, lut ire labefactwta nec deesse quidem possunt, quae solii proprie contra indicantia: alia vero quae etiam impedimenta,&ipsa impedientia oo strenta veluti nonnulla alia sunt, quae solum testari valent, qua sui conseruationem indicant: nun-Dulla vero qua ea tantum monstrent, quae sui ablationem expostulant, quae scilicet vim habent illud untaxat monstrandi, quod est vel secundum naturam, vel illi cotrarium: sunt quae diuern coindicandi vim habeant, sed diuersis rationibus, sicut aer ambiens, qui quale sit corporis naturale temperamentum, qualis, quantusque morbus indicio est, propterea victum ' remedium, illorumque qualitatem,&quantitatem coindicare dicitur. Nec vero illud ignorandii est inter coindicanti . correpugnantia , quaedam primo loco, alia secundo, alia etiam tertio coindicare,' correpugnare: etenim temperamentum primo coindicat nutrimentum, quia primo vires ostendit illius indicatrices. Sexus co- suetu'o secundo loco id faciunt interuentu ipsius tempe- Tamenti: regio vero tertio loco idea facit, siquidem primo aeris temperiem, haec corporis, quae rursus vires declarat. Illis pr. aeterea maiorem vim tribuere debemus, quae indicantia, contra indicantia ostendunt maioris momenti, de
In quibus liceat ni indicationibus.
CAP. XXVIII. 3 a natura rei accepta cognita indicatio su- . mitur, necesse est, ut in illis tantummodo locu
habeat, quorum natura,& vis certo percipi potest. Quod etiam Galenus in libro de Optima. ciccta probat, merito Quidem . tenim ebie refrigerantia indicare dicimus, quod antea nouerimus illius naturam esse calidam, nobis inimicam, quae sibi con-.traria, s sui abl.itionem monstret. iniam ob rem ut generatim dicam in omni statu quod iuuat, aut laedit per indicacationes inueniri potest iam cuiuscunque generi fuerit, quod in corpore est secundum naturam, aut illi sit rarrum, aut medium inter haec cognoscitur . At in singulis generi bus reperiuntur nonnulla,quorum peculiarem naturam, facult
687쪽
tacultatem ignoramus, in qui biis illud duntaxat per indicationes inuenimus quod genus illorum ostendit, nempe clablatione, vel conseruiatione, vel remedio, vel victu opus es
se Proprium autem remedium proprium victum, proprios denique alios scopos non amplius per indicationes nobis inuenire datur, eo quod propria natura, ea quae propria materiam, Meiusmodi scopos indicare debent, percipi nequeunt. Nam stuporem dentium ab acidis, acerbis ocitatum praeter naturam esse agnos imus, utpote qui actiones illorum obiri pro lubeat: at tuae propria sit stuporis natura illiusque vis ignoratur: pro utere illud solum it alia, cum praeter naturam sunt sui ablationem, remedium indicat, genus autem, naturam remedi minime. Ne que enim Ilius conditio indicare potest portulacam commodissimuri, fore auxilium, quemadmodum sebris refrigerantia indicat, quoniam scilicet illius natura ignoratur febris autem cognoscitur. liqui deni quod laec calida sit, praeter naturam a semo omnes sciunt, an vero calidus, vel frigidus luimidus vel lacus,vel alterius Qualitatis affectus sit stupor , nemo dicere potestinam si c. alidus est et, quia r frigida non prosunt 3 Si frigidus, iunarent calida, si adstrictus, ut fere videntur ostendere tuae eum pariunt adstringentia omnia, quia claxantia potiusquam ipsa portulaca, quae adstringendi quoque vim habet, huic malo haudquaquam medentur. Eadem est ratio de ebribus pestilentibus, aliis morbis, qui in tota substantia sunt politi, quibus non succurrunt auxilia uidelibus qualitatibus prodita, sed quae occulta quadam natura, Muniuersa ut dicere solemus substantia. qua sui generis
malis opitulantur, sunt praedita. Q uamobrem in his an quibus indicatio locum non habet, ars nostra duo alia exco i- tauit instrumenta , quorum beneficio , perceptione eius, quod iuuat, aut laedit, mortalium incommodis opem serre possemus, obseruationem, inquam analogi
nium de quibus pauca subiicie-
688쪽
io AN ARGENT LIB. II. luid obseruatio quid an logismus, ct
in quibus illis tam ii rCAP. XXIX. BSERVATIO, siue experientia definitur a Galeno in libro de Sectis, memoria eius, quoi saepius, eodem modo visum est analo Oismus vero in libro de Optima secta ab eode licitur est comparatio, perceptio causaruiuit, similitudines: eo namque inquit utentes a ux ad similia transimus quasi nihil apud me di o analogismus quam quod vocant philosophi argumen
tum imili Porro: bseruatione in omnibus utuntur em
uale vero medici in iis duntaxat, quorum natu
causae ignorantur: quae tamen quoniam eodem modo
ire nou runt quae iuuant obser natione longa ab ras
sunt comprehensa: quomodo usu, experrentia portulacaden tum stupor me deri omnibus est compertum, antido
opitulari venenis,nuna docen re ratione, sed ipso duntaxat usu nouimus: qua tamen in re illud animaduertendum
si quid rite ut ii prodesse consueuerit: Sic enim Emperic1 si a quibu i e medendi ratio potissimum excolitur , nos him diuersos morbos sed corporum te aperies, habitum, hominum pro pii etates, anni tempora,coeli varium statum, sexum consuetudinem,&denique propritam cua usque natur ira, ea, quae illam immutare pomini, spectanda esse au-bent. vi in eisdem casibus quantum licet, eadem experiamur auxilia, qui alioqui non respondeat experientia. Non enim si terra Lemnia vel Armenica febre pestilente correptos forte iuuit aut lactuca ardentibus febribus profuit, putare propterea debemus eadem omnibus eo modo febricitant 1 - profutura, quum eadem remedia in eisdem morbis, ubi eadem patitur natura . non autem ubi pluramum 1fferunt affecta corpora, prodesse consueue int. Caeterum si natura at sectus &causa ignoratur, nihilque sit experientia cognitu, quod conferre possit, analogismo quod iuuat percipitur. Nam si quis ut Galeni exemplo tar a serpente Hemo hovocato demorsus fuerit, inde vero sanguis largius profluat: nos propriam causim quare illud fiat. nescientes, neque X-
perientia instructi, quibus remediis laboranti sit succurreni
689쪽
dum, ad auxilia coniugimus, quae ad sanguinis ob incisione profluuia facere didicimus, similitudine affectus admoniti. Sic profecto quum hac noli ra aetate grassari cepist et morbus Gallicus, cuius naturam, vim ob rei novitatem ignorabamus. nec propria praesidia adlluc comperta essent tutis . simum duximus ea experiri quae morbis ex humorum cor ruptione abortis , quibus hic simillimus ellet, prodeste antea nouimus: quod genus auxili non alia ratione , tuam ex similitudine aliorum affectuu siue analogismo inuenimus. Haec habui quae de instrumentis, quibus ad agendum, ac singulos scopos consequendos tuntur rationales medici studiosis traderem. iniae diligenter excolenda sunt, S in sum ducenda , si modo in arte medica excellere velimus, dc Galenum imitari, qui in his explicandis non in quaestiunculis, Ic nugis singendis non paruam librorum suorum partu consumit. Q uantum vero sit i nobis in hac re elaboratum, facile omnes intelligent, qui rei disti cultatem ante oculos ponent, I expeta dent, quam pauca, ira ea quam varie de illa antiqui scriptores memoriae prodiderint, cluique experti aliquando sunt, quantum sit difficile principia tractati dariani rerum inuenire, eaque certo, continente'que filo ad finem usque perducere rac denique omnia ita explicare, ut non soluquaedam principia esse cognoscantur, alia vero ab illis ducta videantur, sed etiam omnia inter se veritatis vinculo connectere, ut ea, quifalso irrepserunt conuulsa, repudiata alia vero validissimis, quantum res patitur, rationibus comprobata appareant. uid vero tanto labore in hoc negotio prς stiterimus, aliis iudicandu relinquo. Ego certe ex hoc, uniuerso opere me plurimum consequutum putabo, si nostras cogitationes, nostramque industriam studiosis non omnino displicuisse cognouero: existin Entque illi nos non contendendi gratia, a Galeno, quem amo veneror, cuiusque ingenium admiror, sed veritatis inueniendae causa, cui ad illius, antiquorum omnium imitationem perpetuo, quantum in me fuit studui, dissentire solere Absurdum enim sere etiam iniquum semper putaui esse paucos constituere Graecos homines, qui omnia melius, quam ali omnes nouissent, ea litteris mandassent, mihique iam dii dum persuasi multis non defuisse par cum illis ingenium,
sed iam multis seculis omnibus defuisse discendi, locendiq;
690쪽
r uionem, nimirum quum temere omnia ab illis inueta, dioptime explicata crediderimus, adeo ut nihil unquam mς- in , quam illi alio tum omnium industria inueniri pollet. 3 ia ni detri re falli possum . neque enim is sum , qui ibi plura arrogare velim, tu .im aliis concedam, sed interim ne imo id vitio nobis vertere debet, si antiquorum liceti quos
imit in os me tantopere contendimus, quod ibi verum di si adeo, quodque aliorum omnium libris excusis in arte nostra adhuc deciderari, aut certe non satis explicat Darbitror, tradere institui, I hoc opere scribere C in aggrestus. Qui fit id ab illis impetrauero, dabo posthac sedulo operam tum his, quae nunc in magnis occupationibus, ne rotiis aedo, expolitis in maiore otio, tum aliis peribi is quae iamdudum scribere vel sum aggressus, vel auspicari cogito, eorum studiis, quantum mihi licebit, consulam δε meipsum in honesto la