장음표시 사용
671쪽
1ueunt obiri. Nam quum efficiente causa postposita ab eis
et 1bus, aut ab eo quod maxime urget. aut a materia, mae in corpore cout metur, aut ab excrementis, quae affectis partibus adli rent, aut ab alio quocunque incipimus: id facimus
a, siue illas obire non liceat, qua ipsa indicantia suggerunt. De contraindicaviabus. CAP. XIX.
E contraindicantibiis, contra indicationui bus operae pretium est nunc agere: eo enim inuentia, quod abii dicantibus requiritur succedit statim, ut circunspiciamus si quid sit, Quod lud fieri pro in beat. Nam s. Ppe morbosus status certa pollunt remedia, cluae corporis vires no ad inimit, quum validiores extiterint indicant ad sui conserua tionem uberiore Opus esse nutrimento , quod moibus resipuit, qui vel nihil prorsus ex nouo alimento ali corpus per-nnittit, aut certe omnem nutriendi rationem moderatur Sic fane in omni alio vitae prasidio, ubi adsunt quae repugnant, 1 solis indicantabus contempta contra indicantium vi seruire voluerimus, aut hominem occidemus, aut in maximum vitae discrimen saepe trahemus Q uar prosectis nemo recte moderari poterit,&quid repugnantibus rebus faciendum iit, per preere, qua pari diligentia contra indicanti aut indicati non expendet Ac quoniam antea sparsim, ibi ter, qua
'g ς' ' Ἐδη 'illis attigimus quanta
scilicet ad indicantium vim, natura perspiciendam ea coferebant: que quide nec a suis pri incipiis sunt ducta, nec sunticere possunt his, qui arte, .methodo singula perdicere student, ideo res ipsa postulat, ut festinctam, integram decotra indicantibus primum, postea de aliis, quoru superius mentionem fecimus, tractationem instituamus. Dicuntur porro contra indicantia uniuersa generali quadam definitione, tu indicantibus quocuno modo refragantur inter ouae
nonnulla re vera id faciunt, Ac proprie ob feont a dicantia nuncupanda censemus, qualia sunt quae actionem nam indicant, quae ei repugnat. quam indicantia non str tia
tia appellari debent, quae scilicet nihil agendum docent c5erarium indicantibus, sed quod solum prohibeant e fieri,
672쪽
ouae ab indicantibus requiruntur. Etenim status, qui secundum natu tam est sui conseruationem indicat quae proprie repugnat mutationi, quam is qui praeter naturam est, ostendit suntque haec sibi mutuo re vera contraria dicantia. At i-tus partis, figura, connexio, crassitudini naturaque praesidiorum sese nonnunquam Opponunt, non quod ea, quae ab iliis indicantur, qualitatem velint ab indicantibus diuersim sed quod certam admittant, aliam vero minime quipse ad situm parti conseruandum, crassities aut tenuitas eorum quae foris admouentur, nihil faciunt, nec quae naturale situm partiti tuentur, uni potius, quam alteri qualitati repu-pnant, prohibent tamen partes,quae in profundo corporis sunt constitutae, ne crassa b facile perueniant, quum tenuia
nullo ne otio admittant. Sint ergo vere contra Indicantia.
ouae aliquid ostendunt, quod contrarium est ei, ouod ab indicante monstratur,quae ut postea docebimus in duplici sunt dii serentia, quippe quum quaedam per se alia per accidens
indicantibus repugnent, improprie vero contra indicantia censenda sunt, qua quocunque modo impediunt neci quae indicantia ipsa postulant, nec tamen aliquid contrarium in- .licant ei, quod ab alio ostenditur: sumit utroque modo Galenus contra indicantia. Nam quum decimo tertio Metho dicontraindicantia ea vocari censet, quae nos in contra Dutrahunt contrariumque indicant, ut quum vires vacuationi
contra indicare dicit proprie contra indicantia sumit, improririe autem, quum situm partis vacuationis locum indicare. oro eo quod est impedire tradit, veruntamen id probare noti offutit quod quum diuersa sit natura,& conditio contra in icantium, omnia pariter misceat, nec usquam quar, 3 quot sat illorum generi dii serentiae, ostendat.
contraindicantia. CAP. XX. V porro cotraindicantia eadem re, sene recum indicantibus: nam vel secundum naturam, vel naturae contraria, aut neutra sunt
M omnia, quae contraindicant, quemadmodu lal indicantia ipsa: quaedam sunt causae compositi Ol. II, alia compositio ipsa, alia vero compositionis effe
673쪽
ctus: etenim id, quod secundum naturam est,3 quod praeter
naturam, S neutrum indicat, S contra indicat, sed nunc indicantis, nunc vero contra indicantis nonne assumit. Na quod in aliqua re perageda primu ex illiscosideratur, ex quo propositum elici debet, cuius iratione ad agedum impellimur illud indicantis nomen assumit id vero quod postea expenditur, tanquam id, quod indicatis repugnat prohibetque ne assequamur quod propositum est, contra indicans censetur: ac ne longius abeas, conseruationis indicator est, ut ostendimus, status secundum naturam , contra indicator ero , qui praeter natura in existit: is vero contra mutationem indicat, cui contra indicat id, quod est secundum naturam . At quae improprie contra indicantia dicta sunt esse, non solum ab his, quae ad nos pertinent, suntque vel secundum natura, 'el his contraria, aut ni edia, sed etiam ab aliis duc uiuur, cuiusmodi sunt pater, dominus, cognati, amici, tu ut Galenus in libro de optima secta scribit, nonnunquam prohibent, ne ea auxilia adhibeamus, tua ipsi assectus exigunt. Praetereabuius generis esse videntur,quae praecesserunt, aut sequuntur auxilia, qua accelerari, aut tardari quod postulatu ab indicantibus, suadent.
Quid unicuiquegeneratim contraindicet.
CAP. XXI. AT E N sere solii de ea contraindicatione, quae est inter vires, i& morbum agit: at ars postulat, ut non tantum de ea tractemus, sed etia quid generaliter peculiariterue indicantibus sese opponat expendamus. NO enim vires omnibus remediis, quae morbis debentur, refragantur, Malia sunt interea, quae secundum naturam exist ut quae etiam id faciunt: quemadmodum sane quos in pr ter natura aliis repugnant quam viribus Q uamobrem nemo vnquam intelliget quam recte agere possit, nisi perspectum habuerit, quae, quot sint, quae aliorum indicationes impedire valent. Igitur contra indicant eadem genera ei C. dein generibus,& diuersa enera diuersis generibus: nam naturalis status ei, quod a naturali indicatur, saepe sese opponit, cis, qui pr ter natura est, ei restagatur , quod ab
674쪽
illo, qui praeter natura exiit it ostenditur, 3 quae secundit in naturam furata iis,quae praeter natura: contra haec iis, quae sunt secun luna n. ituram, reluctantur. Etenim parti hi sit apte natura hutns illoruin temperies humidis esse opus a diui cssserit itior rem in lic at, luibus repugnant eca', quae siccantia requir sic: sebris refrigeratia illius causa, ut cr risus humor, f:igus, iii obstructionem committit, calefacientia deliderat. Morbus iit: usque causa ven. sectionem saepe postulant. at vires refragantur: sic illic cibo opus esse indicat' iginos bus impedit Uer uiuamen inter haeci quod dicere hoc loco oportunum is ducimus ouaedam per se, alia per acci sens contra indicare videntur. Quod enim secundia naturam est, generatim per se ei contra indicat, quod indicatur ab eo, uod est secundum naturam cotra haec illis per se repugnant lue vero eiusdem generis sunt, vel praeter natura: n. aut secundum naturam, non nisi per acciden se mutuo repellunt. Accidit enim ut febris ab his exasperetur, quae illius cautam tollunt. aut contra nocet febri, quae caus prosunt. id uod patet uandoquide sarpe eodem praesidio nullo repugnante iuuantur quemadmodum quum vena secta profluit sanguis quo febris causa ipsa etiam sobris si mul miti a tur: id quod ni aquam his cotingit, quae propriὀcontra indicant. Nunquam enim quae conseruationem indicant ab his iuuantur, quae mutandi vim habent. Postulat etiam docendi ratio, ut quemadmodii num indicare virum probauim ius, ita unum statuamus, quod uni proprie contra indicet, ut si uim quid unicuique per se repugnet intelligere valeamus, i tum incerta sit eoru natura nec arte com
praehendi possit, quid singulis sese opponat. Nunc vero de
his, qua potius impediunt, quam taliquo modo contra indicantia vocari debeant paucis agendum me censeo iniae quoniam non solum ab his quae in nobis sunt secundia aut praeter naturam. aut inter haec media sed etiam ab his, quae in aliis sunt posita, nec per easdem differentias singulis repulnant, ideo certa arte, 3 docendi ratione o praehendi ne urunci. nam ut antea diximus situs connexu , csi formatio, uri ies, mollities. Je reli tua huiusmodi que in singulis partibus reperiri solent .m dicamentorii tran situm impeditit, nec non nurritionem probe obiri vetant. Veluti quum crassi alimenta per angustos corporis meatus ad extremas par
675쪽
D OFFICII MEDICI, 6 rtes permeare haudquaquam valent, quae qui de impedimeta
ab his ducuntur, quae in nobis sunt posita: at oliuatas parentum, cognatorum, adstantiu prohibent non unqua ne aegrotis sanguinem demamus, aut purgatione, vel alia remedia, aut vietum necessarium adhibeamus, cuius generis ea quoque videntur esse quae ducuntur ab his, qua prius sunt acta, vel postea peragenda: nam ubi asse tu vena sectione postulat, si forte paulo antea per alios allectus sanguine detraxerimus. eum rursus haud qua luam mittimus. inio diu vel inedia ferenda sit, aut aliquid aliud iniungendum, quod vim habeat exhauriendi corpus, id impedit ne alias vacuationestentemus: dc denique qua praecesserunt, se rui debet, siue remedia, siue alimenta, siue animi affectus vel omnino pro bibere possunt, sum alioru aut certe in aliud tempus reiicere: ac ut diximus non solum haec impedimenta sese opponunt eadem licentia remediis, de victui, sis etiam nulla di L serentia sumpta, qualitatem, qualitatem, Muniuersos alios rerum scopos peruertere postulat. Nam aegri proprietates,
animus, parentumq; voluntates, nunc genus remedi aut victus, nunc qualitatem vel quantitatem couenientem pari ratione ex laiberi recusant, non quemadmodum in vere con
tra indicantibus usu venit: quorum quantitas, quantitati, reliqui omnes scopi singulis indicantium scopi refragatur. Que apropter non mirum si haec inter impedimeta, 3 haud quaquam inter contra indicantia posuimus,4 horu aliqua, illorum vero nullam artem esse putemus.
22μνα singulis contra indicenti
Tautem inter indicantia non solum qua Tubamus, quae generatim indicare possent, sed etiam quid numquodque ostenderet: sic postea quam docuimus, quae, quo sint genera tim contra indicantia, operiae pretium essedu, comit ac arte aliqua complecti. qua sigillatim singulis repugnent. Sic enim tra statio perfectior euadet, in omni ossicio habebimus quod bene agere doceat Itaque postulat natura rei. vi contra indicanti genera, disserentiae, generibit; ' differetiis indicanti a reluctentur. Unde ei, quod mutanditu esse indicat, repugnabit, quod si seruatione petit, oc
676쪽
contita haec indicantibus restilent, qua mutatione suadent, certae vero mutatio: ὶ obstabita quod certa conseruationemollendit. Non enim Omnia, quae secun tu natura sunt, omnibus sese opponunt, tu praeter naturam existunt: queadmodum nec omnia, quae praeter naturam esse ponuntur, obsuntliis, quae in nobis sunt secundum natura, sed certa certis ob stant. Nam alterantibus remediis nec vires, nec aliud quic- l:tim, luod familiare, naturale ita praeterquam naturalis
temperies elistici qua quidem sui co seruationem per similes qualitates non aute mutationem per dissimiles desiderat. χ' propter optime Galenus in methodo medendi scribit nam quamque parterri, vel etiam principe remedia alterantia admittere, qualia ipse affectus requirit. Vacuantibus non situs partis, non figura, non magnitudo, non numerus, nec vires ipsa proprie cotra indicant, quum situs, figura, magnitudo, 3 nummis nihil indicent vacuationi contrarium: vires autem non solis vacuantibus sese opponant, sed omnibus actionem quamcunque indicantibus a qua labefactari
post int: veluti rentibus secatatibus, dolorem inserentibus, nec prim , nec per se, sed secundario, S per accidens illis repugnant. Verum naturalis humorum spirituu eoru denique qua vacuantur, mediocritas, naturalisque constitutio, quae fui conseruationem amat, vacuantibus, ius ea minusit, contra indicant, ii horum autem immoderata vacuatione
virium sequitur dissolutio: quae etiam ab immoderata prinurni repletione. adiare non minus reprentibus, quam a citantibus vires sese opponui: idque ea ratione, quod earum iu firmitas, I robur ea sequantur quae eoru sunt authores. Nam quoniam supra modum auctis, aut exhaustis vel corruptis hia moribus,3 spiritibus ex quibus vires maxime consistunt, sequitur, ipsae vires labantur: Ideo eas interio tram iudicantia vacuationem reponere solemus: quum tamen revera solum repugnet mediocritas, naturalis status eoru ,
qua vacua latur, aut augentur. Sic profecto conformatione, ni ignitudinem, numerum,c5positione,&vnionem parti uinseruantibus a uersantur, quae vim habent ea viti ad i. his, quae corrumpatri,obstant, quae eorum conseruationem postulant. Eodem pacto coctioni nutrimenti, morbosae causae alteratio repugnat. Hac enim ratione vigentibus morbis,
subtrahendum esse alim tum dicimus, quod huius mutati
677쪽
rohibeat morboru causas vinci, conficique. Subitae, iucundar, tutae actioni conseruanti, quae sunt secundu naturam aduersantur, quae praeter naturam urgent, xcotrarias actiones requirunt. Nam ubi syderatio, corruptibque ebrii aliquod obsediti abscindi partem corruptam iubet: id quod vires ipsar, quae sui conseruationem exposcunt, non libenter admittunta nimirum quod huiusmodi atrocia remedia illarum robur dissolirant. Indicat morbus, qui vehemeter affigit, subito, generosmque remedio succurre dum elle. At Naesecundum naturam sunt, quum postulant subitam contrariam lue a tionem, vel omnino prohibent, vel certe disse ri, moderari ille, quod ab illo indicatur, cogunt. Veluti si vi res exauedia laberentur, 3 vehemens febris hominem infestaret, quae venae sectionem indicaret, hoc contempto, staurationi virium imprimis sudemus. At ne singula prosequamur, quae peculiarem tractatione requirunt, fatis ex his tanquam ex quibusdam exemplis constare puto, ut genera generibus, sic differentias contra indicantium singulis indicantium differentiis opponi. Nam quemadmodum ei, quod indicat nihil agedum este, refragatur id , quod fieri aliquid admonet,&co seruatio mutationi,& victus remedio, sic profecto huic actioni illa contraria actio, huic conseruationi haec mutatio, huic remedio certus victus cotra indicat: ac nosolum quidem in his pii mi scopis, sed etiam in aliis niuersis,principi huius vis inuiolata persistit. Etenim quantitati, qualitati, modo, tempori, loco ordini oris, quae ad conseruationem indicantur, repugnant remediori quantitas,
qualitas, reliqui scopi, qui praedictis respondent. Qua quidem ratione ubi corporis naturalis status indicat plurimo opus esse nutrimento, aut nihil, aut certe parum impediete magnitudine eius, quod est praeter naturam, aegrotis exhibemus, illudque vel frigidum , aut calidum, aut alio modo pro morbos assectus natura inteperatu, quod alioqui forte temperatissimu naturalis status ad sui tutela, absente morbo, exigere solet Quin etiam quanto frequentius morbus invadit & minora habet interualla, tanto rarius, aegro t. a te Salimus. quo tempore ille vehementior est, parciorem, leuiorent: uberiorem vero, solidiore cibum praebemus. quando minus infestat. Ad haec quod tepore adest morbus, vel expectantur exacerbationes, inediam imperamus, etsi
678쪽
natu talis status eo tempore sorte alimentum appetat Idem restaurationem primit ali uando postularet quum anteuertit, qui urget morbosus asse ius, qui sua remedia anteferri, victum autem postponi cogit. Intem p ries praeter natura, quae partem aliquam occupauit, loco ais cho adhibendii esse remedium indicaria membra secundum natura assecta Iaboranti vicina, quae locum proprium, seque tueri volunt, Verant Caepe ne id faciamus, auod morbos dispositionis locus desiderat. Que pacto laborante ore vetriculi calido affectu, exigentique frigida praesidia quae ad cartilaginem enii sormem adhibeantur, repugnante diapli ragmatis situ, quod ab
huius in odi remediis offenditur, paulo infra secedimus, ut trique consulamus, ei inquam quod est morbosum, Malteri, quod est secundum naturam affectum. Quae omnia declarant singulos indicantium scopos suos habere contraindr- Cantes ex cotrario genere sumptos. Nunc vero de bis agendum est, qua unicuique per accidens contra indicant. Quae quoniam ab his ducuntur, quae sunt ciusde generis, in quo aliquid reperitur, quod causae:aliud, quod constitutionis,
aliud effect is rationem habet, cotingit, unu ni unum pluribus. de haec uni, mutuo sibi omnia reluctentur. Nam morboru causa morbis, symptomatis, haec illis, S causae causis, e morbi morbis. A symptomata sympto motis pari csitentione frpe sibi obsunt. Etenim humor, qui ex bile, pituita mixtus morbu parit quatenus pituitosus est, cale-sacient postulat quibus remediis contra indicat bilis, quae refrigerantia desiderat. Febris frigidis esse opus indicat, aqua vero inter cutem cuni sebre coluncta calefacientia sibi dari suadet sitis humectantia exigit, exsiccantia autem alui prosuuium, quodcvsitias figit. Obstructioni ex crassis hu-nioribus excitata calefacientia Dexternuantia debentur,. quibus repugnat sebris, quae refrigeratia indicat. sopor, qui
hominem cu febre premit, calor ilica adhiberi iubet:at haec ipsa febris respuit. Atque etiam in his genera generibus,&dii retiae differentiis cotra indicat. Vt enim febris no ad anittit calefacientia, qu sorte indicantur ab eius causa, sic
quum vehementior ea est, quantitati remediorum calefacientium magis repugnat: e quum vehementius confertimque affligit , cogit paulatim obiri, quod ausa suapte natura nonnunquam consertim fieri postularet. Ea- dem
679쪽
Eadema symptomata, qua hominem maxime urgent Ordinem peruertunt, coguntque remedia, auae causis ebetur, postponi: Eadem rationes anteuertant, aut tardent febriuaccessiones, cogitii nos eo tempore, quo causis seruiendum erat,aduersus morbia ipsum pugnare. Quinetia uxiones, riuae ad inflammatam parte influunt, proli ibentiae loco inti ammatione tentato digerentia remedia imponamus, crudi, viscidique rumores. qui in ventriculo, primis: venis abundant, uo permittunt extrinsecus adhibe ii, quae vel trahant humores in venas alias, aut digerat, vel alio modo consum an adhibito calore noxia materia, in habitu corporisco latenta, A de iniim in omnibus scopis cotra indicatio haec Opparet, maxime vero in hi qua praeter naturam existunt.
Nam in illis' in sunt secundu natura, minor est repugnantia,quandoquide, I veru vero consonat, sic quae secundum naturam potiuntur, ab eisdem fere iuuantur, l .Pduntur. an Oi enim humorum mediocritate seruat, temperie quoque corporis, Ic partium singularum G rmatione, magnitudinem coniunctionem, niu rii fructura tuetur aeterum etsi ea,quae impediunt aliquid fieri ut antea diximus certa arte copra hedi nequeunt, nec inuenire licet, quid nicuique scopo possit esse obstaculo: tamen disseret iam quandam in illis agnosco. Nam quaeda omnibus possunt este comunia: quaedam vero quibus da duntaxat propria fiunt impedimenta: etenim voluntas aegri, adstantium no minus remedior ii, quam vi istus, sum impediunt. itus partis nutridione perinde ut vacuatione non offendit: facile si quidem vacuantur quartirxta intestina, aut corporis superficiem sunt colloquuae partes difficilius tu ae ab illis locis recediat, quia tamen pari facilitate omnes nutriantur: tarda praeterea Certis scopis m. ' is, quam aliis resistunt. Na alterati remedia facilius omnes admittunt, qua vacuantia, purgationunon adeo verentur medicina ignari, ut vens sectionem: magna aute auxilia omnes suspecta habemus, mitiora nullo negotio concedimus: sed ne in hac generali nostra tractatione, quae in sina ili se uariant, Warti sco praebensione fugitat, velle docere videamur, har praetermittemus unicuique in
singuli scobiq, officiis facile excogitanda. Nam semotis quae extrinsecus impedire possint. relinquetur sola corpo
ris conditio, structura quae id faciant. De
680쪽
ε, IOAM ARGENT LIB. II. De vi contraindicantium, quatenus Unicuique,
uti repug/rantia adsunt, tribuendum sit.
A P. XXIII. A BAE N D Ara esse contra indicantium a tionem in omni ossicio Uscopo, ubi aliquid
reperitur, quod indicantibus repugnet: omnibus notu ei se puto, paulo antea id est a nobis ostensum: verum ne plus ingulis concedamus, tuam par sit, aut minus quam oportet, contra indicantium omnium vis imprimis a nobis doceda est. Hinc enim pollea facile patebit, quantum unicuique sit tribuendum,&qua ratione omnia officia exercere poterimus. Itaque vis contraindicantium non aequalis in omnibus adest. Quaedaenim ita sese opponunt indicantibus, ut prorsus impediant seri, quod ab illis suggeritur: alia vero non omnino prohibere valent, sed solum molerari, quod indicatur. Prohibet sene omnino vi generatim dicam quae secundum naturam sunt ea fieri, quae indicantur ab his, quae praeter natura existunt quippe vires nonnunquam omnem vacuationem Osugiuiit, quam morbosa dispolitio requirit: moderantur autem ubi illa nec prorsus validae sunt, ut omnem perferant,
nec ita prostratae, ut quamcunque vacuationem respuant:
morbus aut e nullus tantus est, qui omnino impediat obiri, quod infirma facultates corporis exigunt: id quod apparet, quum in febribtis ardentissimis. virili infirmitati vini potione, calidorumq usu epius cosulamus. Quin 3 vrgete accessione morborii, ubi vires ex defectu periclititur, laborantes non unquam nutrimu , nequeunte praesente morbo
impedire quod ea, qu .ae secundum naturam sunt, indicant. Quapropter merito iis primas in contra indicandococedimus .feci las vero ei, quod in omni statu plurimu excedit. Hac enim ratione ubi morbus vehementissimus est,cogimur re me ilia, quae illius causam tollui, intermittere ut illi soli prospiciamus, Icotra si causarum vis praeuale contra eam acriter pugnamus. Veluti quii per magnas obstructiones in ebribus remedia quaerimus magna ad secandu extenuandum,& deni lite aperiendum vim obtinetia: Pari ratione in naturali statu ubi lintemperies labitur constante
structura,aut laborat vires,aliis leuiter affectis, et,quod plurimum