Quaestionum Vitruvianarum specimen ...

11쪽

prava proferret atque foethius, qui Vitruvium semper coluerat et magno cum studio perlegerat, non neglegendam hane Sententiam duxit. Neque vero coniectura talis, qualem Schullgius commendaVerat, Stare potuit, cum Vitruvii codex non saeculo manu Scriptus XStaret; quare filius eius, cum anno 1856 librum, quem puter de hac re incohaverat, imperfectum ederet, sententiam eius ita mutavit, ut libros de architectura quarto p Chr. Saeculo scriptos esse diceret. Quod paradoxon viri docti silentio transierunt atque ne redarguere quidem dignati sunt.

Ν illud quidem plerique respexerunt, quod vir doctissimus Lachmania, ' quia Vitruvius Semper nomine imperatoris vel CaeSaris, nunquam Augusti utitur, conclusit Vitruvium libros Suo compOSuisSe, antequam Octaviano Augusti cognomen deferretur; quod factum est a. d. XVIII Kal. Febr. anni a Chr. 27. Sed fugit eum nomen Augusti a Vitruvio commemorari p. 07, 3 - 1, i, I unde omni Senus Mon. De p. 8 Ii, qui sententiam illam Lachmannianam in univerSum probAt, librum quintum post 27 editum esse collegit. Praeterea, ut hoc statim addam, L. Fried laender' i recto observavit scriptores imperatorem alloquentes multo saepius nomine Caesaris vel imperatoris quam AuguSti SOS SSe. Post illos quaestio iterum sopita esse videbatur. Sed eum etiam in litterarum studiis nihil tam absurdum et ineptum Statuatur, quin laudatores et praecones inveniat, anno 1896 Us singius ' Schuligi coniecturam denuo commendavit atque novis argumentis probare studuit Itaque cum Schuligiorum

20 Rhoin vis. V 183 p. 10 - Κlsinere christo gur lasA. Philol. Berii 1876. I p. 164. cf. prosopograph. imp Rom. III 52 p. 457. 21 In tostimoniis Vitruvianis infrendis sequor editionem maiorem, quam curaverunt Rosius o Mulier-Strubigius anno 1867, cuius paginae in edition minore Rosii subnoriana 1899 adscriptae sunt. 22 Sittong ch. III p. 509.23 Botraoninger ver Vitruvii de architectura libri docem D. gl. Da he Videnis. Selah. Shr. 6. Morie hist o filos. H. IV 3. aunias

1896. Cui libro adiunxit summarium observations su Vitruve et Sur istemps, ut amir et echit ouVrago qui porto coriitre. Jam antea shac re Ussingius Vidstur egisse in libro ommmehernes Og Romernosmuse

munia 1876 p. 3 quem tantum x suffeti adnotatione g 264, 1 novi.

12쪽

satis peritorum iure neglegere poκsent viri docti, nunc, OSi quam Vir doctus auctoritate sua eundem opinionem tutatus est, dignam eam habere debuerunt, quam diligenter examinarent.

Neque defuerunt qui eam probarent voluti viri docti Wolfflin, δε)Lanciani, β Η0ibor g. ' Sed plerique eam plane negleXerunt,

pauci refutare conati vel contrariam sententiam ut aperte pronuntiarent, commoti sunt. δ'

In quo numero imprimis laudandi sunt rohnius et Degeringius hic ea potissimum opprobria Schultetii et Ussingit infringer studuit atque infregit, quae sunt de praeceptis Vitruvianis ad artom pertinontibus de hac remulischius quoque l. l.

suam sententiam in universum protulit et rationem, quae Vitruvium intor et linium thonaeumque intercedit, illustravit; quo tempore Vitruvium scripsisse putat, paucis tantum SignificaVit. Κrolinius autem singula libri Ussingiani capita accurate percensuit et examinavit atque singula eiu argumenta redarghere studuit, quibus illo probat Vitruvium tortio vel quinto

p Chr. Saeculo Vixisse. Etsi autem ceteris in rebus Ussingium erravisse demonstrat hoc tamen probandum esse confitetur Vitruvium non eo tempore quo Vulgo putatur, SeripSiSSe, atque nonnullis aliis Ussingi argumontis non neglegendis adiutus ad eam sententium perducitur, ut Vitruvium ante annum a. Chr. 31 libros composuisse, postea demum eo edidisse 24 Archi fur Loxihographio X p. 301.

13쪽

Vitruvium intra annos 2 et 23 scripsisse statuit. In illorum sententiam viri docti anner et Bro necaute ita discesserunt l. l. ut ipsi quoque Vitruvium primis imperii Augusti annis scripsisse concederent Argumenta autem, quibus illi utuntur, talia sunt, ut minime consentiant eum eiS, quae adhuc proferuntur ad tempus, quo Vitruvius scripserit, circumscribendum, neque tamen ullo modo relegi possint, quoniam ex ipsius Vitruvii de libro suo verbis aliisque testimoniis ad historiam spectantibus ducuntur, ut paene cogamur, ii involarata illa sententia decedere. Sed cum de hac re intor illos ipsos viros minime iam conVeniat neque omnibus in rebus rohnio assentiri possim, Degeringius autem, quem speramus hanc rem pro sua doctrina et sagacitate ad finem perducturum ea, quae promisit, in lucem proferre moretur, operae pretium duxi hoc ipso tempore Sententiam illam, quam in universum probo, si fieri potest, pluribus argumentis confirmare, praesertim cum nuper Virum doctum Francogallum orto itorum Vitruvium ab Augusti temporibus segregasse et it aequalem dixisse vid0rim. Hoc autem iam satis viri docti demonstrarunt, credo, Vitrurium primo a Chr. saeculo vixisso quar nihil aliud mihi proposui nisi ut, quando Vitruvius sub Augusto libros de architectura scripserit et ediderit, tostimoniis certis, quae ipse de se et arte sua porhibet, indiciisque quibusdam ad historiam et artem pertinentibus Sus accuratius definiam. Qua in quaestion etiam alteram illam magis generalem solvam, utrum omnino sub Augusto ViXerit et scripserit an sub alio imperatore.

28 l. l. s. V. dipteroS.

14쪽

indicat accuratiu circunt scribendo.

Argumenta, quibus usi sunt plerique viri docti ad tempus quo Vitruvius scripsisset, terminandum, petita erant ex indiciis quibuSilam, quae suppeditabantur commemoratione et significatione rerum quarundam fide historiae comprobatarum, hominum, aedificiorum rerum geStarum; unde profecti anquirebant, quae de his robus aliunde comperta haberemus, collatiSque eis cum Vitruvii auctoritat certam rationem sibi invenisse visi sunt, qua tempus, quo VitruVius ScripsiSset, accurate d0finire possent Sed pleriquo id plane neglexerunt quaerere, utrum continUOS omnes decem libros et conscripsisset et edidisset, an alio tempore scripsisset, alio edidisset, an singulos libros postquam composuit, statim edidisset. Deinde haec ratio cum per se recta sit et interdum unica, qua uti licet ad tempus, quo liti

rarum aliquod monumentum scriptum vel editum sit, circum- Scribendum, tamen neque semper tam certa est, ut Omnem dubitationem removeat, et in ipso Vitruvio hoc habet dissicultatis quod neScimus, quatenus atque qua ratione fontibus usus sit in conscribundis illis libris, ut dubium sit, utrum ea, quae profert, auctori alicui debeat an suae ipsius doctrinae. Quare factum

est, ut Virorum doctorum sententiae de hac re tam variae tantque diVersae esse possent. raeterea viri docti non Omnia argumenta et indicia, quae in tali quaestione in censum Veniunt, accurate examinaverunt, sed uno vel altero adhibito oliqua neglexerunt. Volim recorderis verbi causa Hirti argumentationem

quam tibi supra p. 6 proposui. Etenim cum Dio 443, 4b,

15쪽

- 11 tradat anno a Chr. 46 statuam Caesaris in templo Quirini positam esse, unde apparet templum illud aut statim restitutum ess aut partem eius Solam anno 49 conflagrasse, atque constet Pompei theatrum etiam post a. 13 Vulgo audissex nomine proprio lapideum Vel marmoreum, Hirti argumenta non iam adhiberi posse satis lucet ad tempus, quo Vitruvius Scripsit, accuratius definiendum, itemque apparet, quam cauti SSe debeamus quamque incerta ratio illa esse possit. Quid, quod Hirtius alia quae certi cuiusdam temporis indicium exhibent, aut plane si-lontio transiit veluti porticum Metelli p. 69, 18 sq), in cuius locum paulo post 33 porticum Octavia substitutam esse constat Dio 49, 3), aut non satis probabilitor explicarit 3Jam manifestum esse puto, id quod supra p. 1 dixi quaestionem illam de tempore, quo Vitruvius Scripserit, denuo esse instituendam cum ea sententia, in qua plerique adhuc e manent, Stare non iam possit, atque alia Via et ratione, si fieri potest, progrediendum. Qua Via praegressi sunt Marinius

significavit quam certis argumenti comprobaVit, hic primuS quantum Video, praefationem primi libri accurato perlegitis sibi persuasit Vitruvium ipsum tempus, quo libros de architectura scripsisset et edidisset, ita significaro, ut certum inde indicium capere possemus. Atque hac via Mohnium secutus ipse quoque aggrediar ad quaestionem illam Solvendam. Proficiscendum igitur osso mihi videtur ab is testimoniis, quae Vitruvius ipse de se et libris suis profert, quippe quae omnium gravissima esse debeant. Quaecunque enim de vita et scriptis Vitruvii scimus, non aliunde

nobis tradita sunt p. 1), sed ab ipso comperimus cum aliis locis tum praefationibus, quas singulis libris praemisit. Quarum formam et stilum rhetorum discipulum VI praef. 4 indicam patet et intellegitur imprimis ex fabulis et rebus historicis atquis

1 Richtor, Topographie de Stad Rom. p. 227 Becher, Handb derram. Utertiis I p. 619 n. 1310 p. 77 n. 1474.

16쪽

moralibus ornatas profert Etsi vor testimonia illa de se et libris suis interdum narrationi rhetoricae intexuit, tamen ea Tebus ipsi non convenire, sed ipsa secundum rhetorum prae-esepta conformata esse Vel rhetorico fonti deberi non prius probabile ducam, quam certis argumentis e re ipsa Vel extrinSecus petitis demonstratum erit. Immo nullam habemus causam, Urno testimoniis illis ut maxime idoneis ad Vitam eius et tempus, quo Scripserit, cognoscenda utamur. Primum igitur accurata eorum interpretatione pii mi.

Atquo imprimis praefatio libri primi, qua opu Suum

Augusto inscribit et commondat, nobis interpretanda est. Ex illa enim Sicunde, cortum testimonium capere nos OSSe confido, ut, quando Vitruvius libros de architectura conscripserit, cognoScamus, dummodo contingat nobis, ut tempus, quod Significat, circumscribamus. Sed audiamus ipsum. ἡCum divina tua mens et numen, imperator Caesar, imperi0 potiretur orbis terrarum invictaque virtute cunctis hostibus Stratis, triumpho Victoria quo tua cives gloriarentur et gentes omnes subactae tuum spectarent nutum populusque Romanus et Senatus liberatus timor amplissimis tuis cogitationibus consiliisque gubernaretur, non audebam, tantis occupationibus, de architectura scripta et magnis cogitationibus explicata edere, metuens ne non apto tempore interpellans subirem tui animi offensionem. Dictio quam sit rhetorica, neminem fugere poteSt, neque Verba, quibu utitur, nimis premenda sunt; quare cum imperatorem alloquatur divina tua mens et numen , ex his solis verbis minime colligor licet Augusto tum divinos honores largitos esse Romanos neque Vitruvium haec scribere potuisse, antequam genius Vel numen Augusti inter deos publico adoratos receptum St. Sed res, quas verborum quodam tumore signi- fuat, dubiae esse vix possunt Etenim omnia quae dicit si

17쪽

accurat comparaveris cum rebus ab Augusto gestis, aptissimΘmihi concodos resorri ad tempus triumphi victoriaeque Actiacae, M. ad annos 31-29.' Aegypto enim pacata omnes terrae et civitates, quae mari interno adiacebant, Romanorum sub potestate erant, ut iure Vitruvius de imperio orbis terrarum loqui posset, atque omnes hostes, qui salutem imperii bellis ut civilibus et Oxternis per plus centum annos perturbaVerant et in discrimen Vocaverant, prostrati humi iacebant itaque paX cuius desideri omnes boni tamdiu flagraverant, reddita erat gentibus quam vero gratiam cives Augusto habuerint et robtulerint nomo nescit, qui oratium perlegit, ε neque quam cupide si diligenter Augustus Aegypto reversus statim legibus et institutis rem publicam temperare studuerit. Quibus rebus Omnibus consideratis dubitari vix potest, credo, quin ea, quae Vitruvius initio praefationis dicit, pertinoant ad tonapus triumphi Victoriaeque Actiaca neque dici potuerint de alio tempors principatus Augusti, velut de anni 16 13. Illo igitur Ompor sannis 31-29 Vitruvius non audebat tantis imperatoris et civium occupationibus, quae de architectura iam scripserat et magnis cogitationibus explicaverat, deris p. 1, 7 sq). equitur igitur primum Vitruvium quaedam de architectura scripta habuisse iam antequam pugna Actiaca - ut certum tempus ignificem imperium et principatum Octavianus solus occupavit; β quae num3 sardinauson Augustus undosius sit O p. 387 sqq. 471 81, pr. 480 sq. V cap. VI-VIII. II p. 26 sq. f. Velloi. II 89 finitario imo anno bolla civilia sepulta extorna, revocata pax, Sopitu ubique armorum furor, restituta vis legibus iudiciis auctoritas, senatui maiestas, imperium magistratuum ad pristinum redactum modum . . . redit cultus agris, sacris honos, securitas hominibus.

Newton, Halicarnas and Cnidos, 2, 24 695 pl. LXXXVII εἰρηνευουσι

4 α areth. l. l. I p. 68. 5 Quare, quod Vitruvius in praefations libri quinti p. 103, 24-27),

dicit: non minus cum animadvertissem distentam oecupationibus civitatem publicis et privatis negotiis, pauci iudicavi scribendum e. q. s. Occupationes illas publicae cum de tempore loqui videatur, quo scribere coeperit, nencio an non eaedem sint intellegendae de quibus supra eo Vitr. p. 1 7ὶ sod rectius referendas ad bella cum Sex. Pompeio, Lepido Antonio ge8ia.

18쪽

Gmnia sint eadem atque ea, quae nos legimus, alia est quaestio; deinde constat eum haec non statim edidisse, metuentem ne non apto tempore interpellans subiret animi imperatoris offensi nem ditionem igitur post pugnam ctiacam laetam se. Pergit Vitruvius secum vero attenderem te non solum de Vita communi omnium publicaeque rei constitutione habere, sed etiam de opportunitate publicorum aedificiorum, ut civitas per te non solum provincii esset aucta, Verum etiam, ut maiestas imperii publicorum aedificiorum egregias haberet auctoritates, non putavi praetermittendum, quin primo quoque tempore de his rebus a tibi oderem. Nunc igitur se tempore editionis librorum docemur; laudat Vitruvius curam et operam, quam Augustus impenderit in egregia aedificia urbis ornandae causa exstruenda, quae maiestatem imperii demonstrarent es Suet.

Aug. 29ὶ quod provinciis imperium auctum esse dicit, cogitare licebit imprimis de Aegypto anno a Chr. 303.

Certum ero tempus, quo libros ediderit, ex his verbis conicere non OSSumVS, quia non rem quandam nobilem significat ut antea victoriam anni 1 et triumphum anni 29. Sed cum dicathprim quoque tempore . . . . ederem statuere licebit Vitruvium edendos libros curasse quam primum fieri posset.

Sed videamus, quid porro vitruvius in prassatione libri

primi de vita sua et libris narret: ideo quod primum parenti tuo de eo fueram notus et ius virtutis studiosus cuin autem,concilium caelestium in sedibus immortalitatis eum dedicavisset et imperium parentis in tuam potestatem transtulisset, idem

studium meum in eius memoria permunens in te contulit favorem. Ρarens est Caesar, cui Vitruvius se notum fuisse ut architectum dicit; - nam is videtur sensus esse Verborum eius paulo obscuriorum de eo Caesari autem anno 6 Mariuardi, Rom. Sinaisver . I p. 30 sq. inussia 358 Galatia

7 os Meyer m ch de Botaui p. 390; tamen recto ortasse Hirtius eoniecit eum iam sub Caesare stipendia meruisse non enim dubito, quin

19쪽

Vitruvius Verbis cum . . . concilium caelestium in sedibus immortalitatis eum dedicavisset imperium, quod in Augustum translatum esse dicit, non illud est, quod Augusto perpetuum Senatus anno a Chr. 29 detulit Dio 2, 13 sod nihil aliud dicere vult nisi Octavianum imperium parentis morte a. 44 Vacuefactum suscepisse.' Illo igitur tempore annis 44 sqq)Vitruvius ad Augustum sese adplicavit et ei eum M. Aurelio et P. Minidio et Cn. Cornolio ad apparationem ballistarum et Scorpionum reliquorumque tormentorum refectionem p. 2, 3-bi praesto fuit et cum eis commoda accepit Bellis igitur Mutinensi, Philippensi, erusin interfuisse videtur a. 44 40).Ρergit Vitruvius ita: quae se commoda cum primo mihi

tribuisti, recognitionem per sororis commendationem servasti. Sororem illam fuisse Octaviam, quae anno a Chr. 11 mortua

osti' Di 54, 35 dudum viri docti intellexerunt atque optime

ea, quae Vitruvius de Octavia refert, cum eis conveniunt, quae aliunde de eius natura coinperimus. ii Liceat autem sardi-

8 Oardth. l. l. I p. 133. II p. 52 sq. mmm8en, sim Siaat8r. 2 p. 56. n. 1. Jordan Rom. Topogr. I p. 406l u. 125. Preller-Jordam Rom. yth. 2 p. 427.9 os . . L. α 2142, inscriptionem anni fers G, quae nomen Octaviani imperatoris exhibol. 10 sardiu. l. l. I p. 1086. I iv per. 140. 11 Dio 47. narrat mulierem Romanam nomine Tanusiam utavia adiutrice ab Octaviano anno G impetraesse, ne maritus Titus Vinnius pro

scriberetur.

12 l. l. I p. 217 sq.

20쪽

- 16 unterstillato, a th Schris istester, ie g. B. Athenodorus, durchWid munithro Schriston offensic dankten. En habes exemplum, quam temere nonnulli Vitruvium Ptolibros suos nuncupavisse dicant ut praetermittana, quod omnia ea, quae Vitruvius de restituto imperio reliquisque rebus dicit,

accurate examinata in iti aetatem non quadrant, Vespasianoscimus unam fuisse filiam nomine Domitillam, quam privatus amisit Susi Vesp. 3); quam itus, cum imperator 8Set, O rem non habuit. Sed hoc argumentum ut levius obiter tantum commemorare Volui accedunt alia graviora, quae postea videbimus. Quare pergamus. heum ergo eo beneficio essem obligatus, ut ad exitum vitae non haberem inopia timorem, haec tibi scribere coepi, quod animadverti multa te aedificavisse et nunc aedificare, reliquo quoque tempore et publicorum et privatorum aedificiorum pro amplitudine rerum gestarum, ut posteri memoriae tradantur, curam habiturum. Octavia igitur commendatione sua hoc videtur impetrasse ab Octaviano, ut commoda illa, de quibus loquitur p. 2, 6, Vel pars eorum Vitruvio usque ad exitum Vitae praeberentur,i' neque a verisimilitudine longe aberrabimus, si dicemus eum priusquam scribere inciperet munere sese abdicasse; etenim quod Lucretium Ciceronem, Varronem ut aequales memorat I praei. 173, cum haec scripsit, sexagenarius fere videtur fuiSSe, atque ipse se aetate provectum profitetur I pras. 4 cum dicit: faciem deformavit aetas, valetudo detraxit vires. )Quare probabile est eum a laboribus et sudore militiae recessisse atque senem tantum libris de architectura conscribendis

et interdum aedificiis exstruendis, ne prorsus a fabrica p. 2, 20)abstineret, operam dedisse p. 106 l3 qi Quod Vitruvius dicit scribor haec coepi quod animadverti

multa te aedificavisse et nunc aedificare e. q. S., huius rei

13 de panibus civilibus seΡension Alciatu quoquo iure peritus iuparergis uiis loquitur Oporum rim. IV odit. 158 p. 484 cf. oloni

exeruire VitruV. Secundas p. 160 n. 18.