장음표시 사용
41쪽
non diu steterunt. Immo quod Vitruvius d dispositione et conformatione amphithuatri nihil profert, inde colligere nos posse existum lapideum Roma amphitheatrum nondum fuisse eo tempore, quo scripsit; nam de theatris copiose disputat, cum unum tantum theatrum lapideum tum Romae exstitorit Atqui amphitheatrum lapideum primum Romae a Statilio auro anno 29 Di 51, 23 factum est. Quare, si ante hoc tempuS Scripsit Vitruvius expeditur, ni fallor, cur et omnino amphitheatra et illud amphithoatrum nobilissimum silentio transierit. Qua d balneis Vitruvius capite decimo exponit, interpretatione egent, cum non fontibus ea deberi, sed ex Vitruvii
ipsius doctrina profecta esse appareat atque certi temporis indicia in eis insint. Neque vero totum caput commentario instrui nostra interest, quare satis habemus proVocare ad viros doctos, qui de hac re accuratius egerunt, atque ea tantum
commemorare, quae . . in cenSum Veniunt.
Etenim cum balno iam dudum ante Vitruvium apud Romanos in usu fuserint, id tantum quaeritur, num quaedam inventa eius aetatis propria sint veluti testudines alveolorum, quae ex communi hypocausi calefaciuntur p. 125, 13 sq Vitruvii demum temporibus in usum Venere et imperatoria demum aetate pervulgatayβ fuerunt. Contra Su Spen Surae caldariorum p. 125, 15 inventas esse dicuntur a C. Sergio Orata initio primi a Chr. saeculi
Cic. apud Non. 194, 12; lin. 9, 168ὶ tepidaria Vero num iam illo tempore talibus balineis pensilibus exstructa fuerint, disceptatum eSt a Viris doctis, cum Vitruvius nihil de hac re dicat;
42쪽
- 38 Nissenus enim hoc negavit; '' sed auius, qui de his rebus optime egit, yy demonstravit cum suspensuras tepidariorum tum tubulationes parietum et tegulas mammatas '' iar liberao rei publica temporibus notas fuisse. Laconicum vero p. 26, 20 dubitaveris, num Vitruvio notum esse potuerit, si ante 31 scripsit, cum Dio 63, 27, ad annum 25 dicat Agrippam primum Romae Laconicum condidisse. Neque tamen est, cur in hac re offendamur cum Cicero pluribus locis o Laconio loquatur adisti. IV 10 ad Qu. D. III 1, 2 0 Vitruvii orba confirmet. Sed ne hoc quidem loco abstinere poSsum, quin moneam Vitruvium, si post annum 5 Scripsisset, quo thermas Agrippa Dio . . dedicavit, eas vix ita neglecturum fuisse, ut ne nomen quidem hoc commemoraret. yy Aptus hic locus videtur ea, quae Vitruvius in libro octavo cap. 6 de aquae ductibus significat, paucis interpretandi. Quattuor Romae ante Vitruvium aquae ductus exstructi
Sunt aqua Appia a. 12 Anio vetus a. 72), Marcia a. 144 cf. p. 192, 12 Τepula a. 12bi '' Anno autem 33, quo Agrippa colobri illa aedilitat functus est, illos ductus paene dilapsos Frontin Ι rostituitis aquam Juliam addidit,'i eo igitur fors
tempore, quo VitruVium ScripSiSSe putamuS. Neque vero Romae solum, sed etiam in aliis Italiae urbibus municipiis et coloniis, iam dudum aquae ductus XStabant, quarum celeberrima est aqua letriana, quam intra annos a Chr. 134 0 90 facisndam curari L. Betilienus Varus C. I. I.
Apparet igitur ex eis, quae Vitruvius praecipit de aquais ductibus constituendis, vix quidquam concludi OSSe.
76 Pomp. Stud. p. 152 q. 77 P0mp. eitrage p. 14 Sin. 78 Vitr. V. 10, 5; en epist. 90, 25. issen. l. l. Vitr. p. 170 19 Degering Rhein Mus 1902 p. 36 n. 1. Daremb.-Sagii l. l. V 48. 79 cf. Athonaeum n. 3626 7 p. 586.80 Richtor l. l. p. 52.81 Fraudson Agrippa p. 145 51. De quinaria, quam aut Agrippa aut Vitruvius invenisse dicitur Front Ι25 Vitr. VIII 6, 4 disputavit Degeringius. l. l. p. 22 8 1.
43쪽
Neque Romanas tantum, Sed etiam Graeca spectat aquas cf. p. 208, 9 , quippe qui raeco qu0que fonte certe adhibuerit falsum enim est credere Graeco non aquae ductibus aedificandis operam dedisse. βη)Ιtaque castella immissaria, fistulae plumbeae, tubuli fictiles, SpecuS, putei lacuS, Salientes, ea omnia iam in antiquioribus aqua ductibus fuerunt. β' Quare ex eis praeceptiS, quae ad artem pertinent, nihil elucet de tempore, quo scripta Sint; quae vero de administratione et iure aquae Vitruvius significat VII 6, 2), a proxima parte tractabo. De palae Strarum aedificatione, quamvis non sint Italicae consu0tudinis p. 127, 1 cum Vitruvius agere neceSSarium duxerit apparet eum Graecum aliquem sontem secutum esse.βεὶ Atquo illustrantur eius verba optime et probantur eo gymnaSio vel palaestra, illa enim verba Vitruvii aetate dona significabant f. Varro. r. r. I 554. I praef. quod Olympiae detectum est. ββ Sed tamen etiam apud Romanos iam paulo ante Vitruvium palaestrae in usu esse coeperunt, ut ex lociS quibusdam Varronis et Ciceronis apparet. β')Ad caput XII, quo portuum institutionem describit, nihil
notandum est nisi hoc causam fuisse fortasse Vitruvio, cur hoc caput in libros referendum censeret, eam, qu0 Agrippa paulo ante, Sc. ann 37 Dio 48, 49 portum Iulium aedificaverat; β' i secutus est autem sine dubio auctore fraec0S, qui huius rei peritissimi erant βδὶ
44쪽
Sequitur libro sexto descriptio aedificiorum privatorum tam Romanorum quam Graecorum. Domum Graecam Vitruvii, qualem non antiquis temporibus, Sed aetate quam Oeamus hellenistica in usu fuisso certum est,'' Romanos exeunte liberare publica recepisSe a Varrone r. r. I praef. 2 discimus. Capite octavo pauca de concamerationibus exposuit quae postea VII 3 nonnullis additamentis supplentur. ure miramur, quod non plura de hac re, quam Romani tantopere excoluere, dicit,'' praesortim cum in aedificiis a Caesar dicta
Ρraeterea in hoc libro percensendo ea tantum quaesti0naihi oborta est, utrum ea, quae capite quinto de singulorum hominum et ordinum aedificiis instituendis suadet, referri possint iam ad tempus ante pugnam ctiacam, ex qua luxuriam immoderatian splendidarum domuum exstruendarum Vehementer auctam SSe constat, ' i an posterius tempus respiciant. Fried-laendorus quidem putat cum Horatio Tibullo ropertio praecepta VitruVii, qui e0dem tempore scripserit, bene convenire. '' Dicit enim Vitruvius VI 5, 2: nobilibus Vero, qui honores magiStratuS-que gerundo praestare debent officia civibus, facienda sunt vestibula regalia, alta atria et peristyla amplissima, Silvae ambulationesque laxiores ad decorem maiestatis perfectae, praΘterea bybliothecae, pinacothecae, basilicae non dissimili modo quam publicorum perum magnificentia comparatae, quod in domibus eorum Saepius et publica consilia et privata iudicia arbitriaque
Minime vor hinc colligi potest eum scripsiSSe 0S pugnam
Actiacam si consideramus iam Sallustium . annum R. Chr. n.
42 Cat. 12 loqui se domibus atque illis in urbium modum
89 Ν0ae l. l. p. 572. Jahrb. d. Inst. VI p. 7 sqq. Springer-Mich. yl. l. p. 301. 90 Durm l. l. p. 315 - 1 Springer-Mich. l. l. p. 379.
45쪽
- Al exaedificatis Ciceronem do statuis in silva domus Verrinae conditis Vere II 19, 1 f. opos Atticus o 3, 23, Varronem de bybliothecis pinacothecis r. r. ΙΙΙ 1 sq), atque si reminiscimur ea, quae de domibus Crassi, Catuli, Aquilii Mamurrae,
Libro septimo de expolitione, ornatu, cultu aedium priVatarum exponens Vitruvius propriae architecturae rationem absolvit. Capite primo pavimenti genera percenset veluti tussellatum'β 1, e tessera grandii, Sectile, Spicatum de Vermiculato, quod iam Lucilius novit,'' tacet capit altero, tertio, quari operum albariorum rationem explicat, quae inde ab altero a Chr. Saeculo B0mae magis usitata erant. py)Iam quaerendum est de capite quinto, quo agitur depicturis parietum qui locus ab omnibus laudatus et tractatus HSt, qui de Veterum pictura Scripsere. Loquitur enim Vitruvius de diversis generibus ingendi quae inde ab antiquorum temporibus p. 72, 7 adhibita sunt, atque genus Suo tempore usitatum vehementer increpat. Apparet igitur hanc rem accuratius interprΘtandam SSe. Cum ero Semper' quondam putasset illos antiquos esse Graeoos temporis quod Vocamus Mycenaeum, quicunque
picturis Ρompeianis exquirendis operam dabant, brevi intellexere similitudinem quandam intercedere inter ordinem Vitruvianum et eum, quem constituerunt intompeianis picturis distinguendis. Itaque nemo iam dubitare potest, quin genu antiquum Vitruvii idem sit atque ompeianum, quod noruit ompeiis, antequam colonia Romana a. 80 deducta st.''i94 cf. . . Suhmidi Cicero Villon . suo Jahrbb. fur hil. 1899. p. 328 sqq. 466 sqq.
46쪽
- AT Ab illo tempore floruit genus alterum usque ad aetatem imperatoriam, μ' cuius duae formae distinguendae sunt, pri0r scilicet et posterior, quarum Vitruvius illam paragrapho altera describit, hanc para grapho tertia. Quas Romani quoque exemplis illustrare licet; etenim prior forma conspicitur in dom0 antiqua, quae dicitur Farnesiorum 'sti et in villa Liviae, quae erat sit ad Rubras; i'η sed illa ratio ingendi, in quam
vehementer Vitruvius invehitur verbis nunc iniquis moribus improbantur' e. q. 8 p. 173, 2-10 utrum ad alterum solum genu referenda sit an ad quartum quoque referri poSSit, ambigitur. iρηὶ Τamen, cum, quae Vitruvius illius rationis propria esse dicit, in monumentis generis alterius omnia fere occurrant,i'εὶ una quaedam proprietas in picturis generis quarti non inveniatur, k'βὶ iure Stud ni ogka '' statuit de genere quarto cogitari n0n posse; quare Vitruvii reprehensionem referendam esse ad posteriorem generis alteri u formam, qua Singulae partes aedificiorum depictorum velut columnae trabes, fastigia non ad fidem naturae exprimebantur, Sed immoderate extenuabantur et imaginibus cogitation fictis exornabantur. Neque genuSalterum, ut statuit auius, isti a tertio, quod Alexandriae inventum post pugnam ctiacam Aegypto patefacta in Italiam pervenisse
censet, circa Christi natum loco submotum est; quae tam accurato affirmare nos nec posse nec debere Studialogii l. l. monet. Romae autem prima Augusti principatu uetate genus tertium nondum in usu erat; etenim et picturae illae illa Furnesiorum,100 Mau, P0nipei p. 451 sq. - 101 M0n dei Inst. XI 44. XII 5.102 Ant. 0nkm. I. 11. 24 60. f. NisS0 Lande8h. II. p. 372 Sq. 103 Mau, osch. d. deh. Wandmal. p. 248 pringer-Mich. l. s. p. 404.104 .,pro columni calami se a GoSCh. . . ab. VIII. . . I. XII 23 Farnesiua - Caudflabra . . . figuras ' Maura. l. tub. VIII. IX. . d. I. XI 44. XII. 23. 24. 25. - .supra fastigia . . . Sigilla, M. d. IXI 23. XII 18 - eauli tui . . . capitibus 4 d. I. XII 19 23 Farnesina)105 pro fastigiis appagineculi striati cum crispis f0liis ot volutiq M. d. I. XII a. 18. 24.106 Tropaeum Traiani. p. 65 sqq. n. 146. Liboralissime me de hac re referentem adiuverunt si ipse Studniugha et Curtius agiter Sodalis.10i 00suli. d. 0k. Wandm. p. 248 Pompeji p. 455.
47쪽
sibus usi sumus ad utramque formam generis alterius illu-randam factae sunt aetate imperatoria insunte '' et ara acis ni 13- exstructa adeo prioris solius formae picturis or-
Idem, quod de paragrapho tertia exposuimus, cadit x'' in quae Vitruvius de scaena Apaturii labandi narrat; ii quo tempore fuerit nescimus, quamquam viri doctiit' eum truvio non multo priorem esse ex ipso illo loco collegerunt Nihil igitur obstat, quin Vitruvium haec ante 31 scripsisSΘ
Quoniam do sedibus sacris et privatis exposuimus quaΘponenda nobis videbantur, hic locus videtur esse quaerendi, im Iulii ex eis, quae Vitruvius in universum dicit libro imo et altero de architecturae munere et ratione et de copiis materiis, quibus opus ei est, lucrari OSSimuS. Atque quae docte disserit libro primo, haec omnia fere renda sunt sine dubio ad auctores Graecos vel ad arronem, qui ipSe quoque Graeci fontibus usus est,m qu certum temporis cuiusdam indicium ex eis capere potuid ex robus quibusdam historicis, quas infra tractabo. Neque libro alter quae de harena calce, lateribus lusero ut solano, ix lapidicinis, λβ arboribus dicuntur,am ansam dant coniecturae, nisi quae ad historiam pertinent.
Sullam exstructus est cf. Beloch Κampaniense p. 90.
48쪽
- 44 S0la ea, quae capite octavo de structurarum generibus proferuntur, cum in universum ad diversas aedificandi rationes, quibus diversis temporibus usi sunt Romani, cognOScenda8, tum ad tempus, quo ab altera ad alteram transierint et quo Vitruvius haec scripserit, accuratius definiendum multum valeant, interpretatione egent. Sed eam aptius tribuam parti insequenti. Pars terti R. De retita nais utor tam et tarat uri tintenueri mellat Dran. Hac parte complectar omnia, quae Vitruvius quasi praeteriens, ut exemplis illustret argumentationem ex historia et
antiquitatibus vel publicis vel privatis petita ita significat, ut certi cuiusdam temporis indicia ea exhibere appareat et demonStrari possit. Ac primum dicam de robus historia fide
Commemorantur a Vitruvio municipia nonnulla et col0niae, Se municipia Altinum, Ravenna, quileia p. 20,
colonia Iulia Fanestris es p. 106, 13 Sq Pisaurum, Ancona reliquaque quae Sunt in ea regione municipia p. 60 10-12ὶ Quaerendum est igitur, quo tempore illae urbe municipia et coloniae factae sint. tque de municipiis res facile est diiudicatu, cum aut legibus Iulia et apiria Plautia anni a Chr. 89 aut certe lege Iulia anni 4 Ferentum, λλ' Altinum, λὲβ Aquileia, ix' avonna, ii ' Salapiati' in municipiorum numerum recepta Sint.
Sod de Salpia plura verba facienda sunt; quaeritur enim, qu tempore id acciderit, quod apud Vitruvium legimus domi-eilium eo e regione pestifera transtulisse ad mare M. Hostilio
49쪽
- 45 adiutore Ι4, 12 Atqui cum Cicero in oratione de lege agraria altera 27, 1), quam habuit consul, loquatur de Salapinorum pestilentias finibus, post illud tempus transmigratio facta sit
necesse est; ii' factam autem esse eam ante a 3 ex certi quibuS-dam indiciis iure colligere mihi videor. Dicit enim Vitruvius Hostilium ab senatu populoque Romano comitiis su tributisi
petivisse, ut liceret tran8ferre oppidum. Atqui cum post principatum institutum omnia, quae ad res municipale pertinebant, a sol principe ordinarentur, λη' manifestum est principatum nondum fuisse, cum Hostilius magistratum, pene quem arbitrium huius rei erat, de ea consuluit. Quare Vitruvius quoque de ea ante a 31 scripSisse potest.
Colonia Iulia Fanestris quando deducta sit, dubitari potest; nam coloniae Iuliae vocantur interdum et eae, quas dictator Caesar et quas Octavianus triumvir et quas AuguStus princeps deduxere. y i Sed ex is, quae viri docti de coloniis Italia si imprimis de coloniis Iuliis exposuere, apparet Fanum Fortunae neque ante 42 nequo post 27 deductame8SB OSSe Veteranorum autem coloniam eam fuisse constat
Quar aut bello hilippensi aut ullo Actiac coniecto
deducta sit necesse est, post quae Veterani magnum agri Italici partem adsignatam esse constat. Atqui cum Fanum et isaurum, quotiens de rebus bellici agitur, Semper rana commemorenturin ' et Pisaurum una cum Ancona ab Octaviano et Antonio anno 1 vetoranis permissum sit,i δ' inde colligero licet Fanum quoque, quippe quod isauro Vicinum esset, ab isdem Veteranis Occupatum esse, ληε unde apparet eam coloniam triumviralem fuisse et ante a 3 iam exstitiSse.
50쪽
Quod vero illae coloniae etiam municipia nuncupantur p. 60 1 sq), hoc nullam praebet offensionem. ληβ)Praefecturae, quarum VitruVius commemorat Statoniensem p 46, 173, post belluna sociale institutae pleraeque iuridicundo serviebant atque aetate imperatoria esse desierunt. λη'j Lemni insulae vectigalia Atheniensibus senatum populumque Romanum concessisse fru0nda Vitruvius tradit p. 176, 20 sq); quod factum videtur osso post bellum erae bene confectum anno 168.i 'Faberius scriba, cum in Aventino voluisset habere domum eleganter expolitam, peristylis parietes omnes induxisse dicitur minio, qui post dies triginta facti sunt invenusto varioque colore p. 178,20-23). Dubitari autem non postet, quin ille Faberius scriba fu0rit Caesaris dictatoris idem, qui Ciceroni magnam pecuniam debebat i*ηὶ Minii officinas, qua quondam Ephesi fuerint, nune traiectas esse Romam, ubi exstent inter aedem Florae et Quirini, Vitruvius testatur p. 179, 9 sqq) libro septimo et decimo qu0que de rebus Ephesiacis nonnulla profert memoranda, c. de lege illa vetusta, quam etiam populi Romani aedificiis publicis et privatis exstruendis constitutam esse concupiscit praef. 1 et 2 , o de basi colossici Apollinis in fano, quam Sua memoria
vetustat diffractam esse tradit p. 251, 3 sqq). Illius logis notitiam qui debeat eidem libro, quem Che Siphron et Metagenes de aede Ephesi quae est Dianae Ionica scripsere p. 169, 2 sq quique ei exstitit fons '' earum rerum, quas de machina Chersiphronis et Metagenis tradit X2, 11sqὶ