장음표시 사용
151쪽
Pendentem filo, tot sint, quot iussus habere Angulus, obliquo qui raucum dirigit ustu
Tormentum. ratio cum sit clarissima facti, Quae meliora sequar, Martisque aptantur ad usum. Et eur fulmineis ratio non ictibus una Principio expediam. Dum stant erecta sub altum aera eoru sca; ferit turres violentior ictus. Namque suo globus obluctatur pondere cursu In sublime: capit majores igneus ardor Idcirco vires: e restitque resistere nisu S. At cum prona solo iaculatur ahenea fulmen Machina, tum genio naturae fertur: &igni Vix globus obsistit gravitate; hine illa tremendi, oppugnante cadit nullo, vis pulveris: ictus Et mi or est. recta sed dum bombarda remugit, Tunc modi ea virtute quatit pila concita muros . At quia, quam celeri findit via recta , volatu Longa minus; validis id ei reo pulsibus arces Ut serias, tormenta illis propiora locato. Iam q. cavenda tibi neq fas transmittere, acerbam Quae vitare queunt stragem , vitamque tueri Quae sint; ne vitio eatapulta effracta per auras Dissiliat: medium Spyche producta metallum Ni teneat spatiis aequalibus: inter utrumque Semper ut aequa latus sint intervalla: camino Ne globus egrediens obliquum incurset: & ipsa Disrumpat lormenta . ea vae si forte lae unae Per mediam fuerint Spychen, perfringere possunt Bombardas , solido constent licet arre . sub illis Quin etiam persaepe latet se intilla cavernis: Quae, cum tormenti in gremium portenti ferum sal Conditur, aceendat momento : & deflagret ignis.
His super, haec ea su possunt di Cornutus si forte globus subit or; Vel mare Ophiune humi, sub imum
152쪽
LIBER VI. II Vel ea dat obliquus: nam sie depellier illo
Nulla vi qui bit; pulvisque accensus, iniquo Objiee disclusus, quod restat, disjiciet vas . Quin etiam exiguus fuerit si forte lapillus s, interque pilam; nam si e Vule an ius illae,
Disrumpet, pulvis aditu interclusus, ahenum . Quae cum sic habeant, ea ute observare memento,
Si sit fusa fabris persecta machina forma et Si globus aequalem fuerit tornatus in Orbem οῦ
Et ne tormenti mittantur in ora lapilli. Sed jam flamma voeat tormenta et evertere nimbo Fulmineo turres certum est, immicaque castra. Ergo age, nitrata valeas qua reste metallum Arte foco admota succendere, percipe nostro
Carmi ne, Librator : stans dextra in parte locati Instructus, dextraque tui simul atra reflexi Aspiciant humeri: dextraque interritus ignem Sulphurea, & pilo praefixa in reste teneto: Ipsa sed astantem prospectent ora magistrum ἔlli simul aeeipere, atque ae eepta taeessere jussa Continuo possis. Si praeeipit ille , favillas Exeusso de sun e eo da protinus: & te Ilieer, incumbens laevo pede, subtrahe saltu ;Ne laedant tormenta, retro dum pulsa recedunt. Nam globus, ut primum protrusus pulvere cursum Arripit, atque cavi perrumpit et austra meatus et Continuo pariter refluo pede pulsa tremenda aera retrocedunt: fugientes impete eodem In diversa globus, eurrusque moventur eodem Momento pariter . Verum quae eura magistro
ut simulos jubeat pulsu calefacta frequenti
Martia frigidulis tormenta remittere guttis Praeseribam. Velut aestivo sub Sole viator, Cum motu incaluit multo, torrente calorem Tem
153쪽
Temperat epoto , calidosque refrigerat artus. Ignea, ni faciat, misero ferventia tabes Corripiet membra, & febri tabescet acuta. Fervida non aliter crebro Bombarda rota tu , Est opus, ut nimios hausso torrente calores
Temperet; immenso ne disrumpatur ab aestu. Ide reo denis quoniam, non amplius, hora Ictibus ingenti resonat elangore ; volantes Ut triginta globos, eeu fulmina, torsit: & horas Τ res Sol exhausit, eoelo currente quadriga , Viseera fluminibus sie tu ealefacta remittes: Claude Deum digito : clausoque per ora refunde Irriguos fontes. quos, ut tepefacta parumper Illa fuere, ea vo ne egerat ore minister. Proderit, & ea pri ferventia pellibus aera Integere, egelidis late rorantibus undis . Sed cura, ut fervens involvat vellus ahenum , Ut penitus bibat humorem. Vetum aptius ullum est Quod fervestentes Ophiune hi attemperet aestus, Quam quod vel montes diffindere quivit acetum ἔIllius ergo duas famulos miseere metreta SNajadis egelidae, Librator, praecipe ternis: Inque sinum ea lidi tormenti infunde liquorem. At mihi vos, Divae, quae regna umbrosa tenetis Ditis inaee essi, tae itisque erratis Avernis , Dieite, qui primus furvo Cyelopas in antro Hare nova bellorum fusis tormenta metallis Cudere perdocuit Z quique usus primus in hostes Re super insueta attonitos direxit: & ipsum Audax e terris in eoelum fulmina torsit δDicite, quandoquidem vobis hare eo gnita, Divae , Qui pro faleatis, eurrus dedit aere tonantes ,
Fulmina pennata proe uspide: proque bicorni Ariete, & aerato muris pro vecte rue ad Is,
154쪽
Ρernie es per inane globos, & sulmineam vim Namque hare irarum eum sint inventa, serique
Instrumenta odii, mulio saturanda cruore , Vestra quidem, Divae sunt munera . vos ea vat I,
Non obseura aevo namque hae e infama priseos Haud equidem pervasit avos: fuit illa minorum Quippe ruit senio in pejus Natura labascens
Tradite, ut heroo valeat depromere eantu .
Tempestate i ita, summo qua e hara Tonanti Rusonia ardebat bellis ei vilibus, & qua Alecto suriis agitata noeentibus, ignem Spargebat saee Tartarea r Stygiisque ministris
Late odiis populorum animos urgebat, & iris: Clarus Aetu INIADuM heroo e sanguine e retus, Rex fuit, AEnariae qui regna uberrima Baccho , Vernantemque jugis Prochyten, Nesimque tenebat Totque minas inter bellorum, interque tumultus, Tota quibus iactata mari, terraque fremebat Italia, infandasque nee es , stragesque suorum , Et tristes ignominias, & sunera flebat. lnus at ipse suis di se lusis aequore terris Palladis egregias artes, & amica seeutus Otia Musarum, tranquilla in paee sedebat. Non secus horrendae cum turbavere proe ellae AEquora , & immensi montes volvuntur aquarum , Hae, illae nimbis, & tempestatibus actae, elivolae in vasto jactantur gurgite puppes. Auditur longe nautarum et amore & omnia Undique luctisono resonant permixta tumultu. Si qui tum sedet in se opulo, non prensus ab unda Naufragii vaeat ille metui tutusque sub antro,
Astratos ridet vertentes eaerula fratres .
At quoniam nihil invidiam livore maligno Accendit magis,& stimulo vehementius urget; Quam
155쪽
Quam miseros inter cum quis feliciter annos Ducit, & ignavos fama supereminet; & cum Secura statione sedens immunis ab armi S, Gaudet pace : alios dum vexant horrida bella . Qui non arma capit , reliquis pugnantibus, hostis Ducitur, & mores qui non seciatur iniquos, Et sapit, una omnes quando dementia coepit, Improbus hie est, hic hominum contemptor habetur, Contemptor legum .e nam quod commune, nefandum Sit quamvis, licitum facit usus;& hie modo lex est. Invidiae stimulis igitur liventis, & aeri Ira, odioque furens, qui proxima regna tenebat Cumarum, & Baulos ,& olentes sulphure Bajas,
Haec se eum dedit Eumenius hoc nomen iniquo, ut perhibent, regi fuit: & cognomine dictus Eit etiam populis Grajo sermone Manetes et Nimirum furiis quia tumebat, & ira
Ergo ne tot caedes inter, tot funera nostra
Unus in AEnariae securus litore Astu IN ASConsidat, tantisque freto resonante procellis, Ipse quietus agat rcunctos irrideat ipse rHaud equidem per me liceat. vel nostra sequatur
Rrina, vel haec eadem contraria sentiat. Omnes In bellum Campana tenent qui rura, movebo et Quique colunt populos Pennina cacumina, quique Hine Picentinos discindunt vomere campos, Illine Minturnas habitant, atque Anxuris oras. Nee putet, abruptis quod rupibus incolat arces , Id ei reo secura metu sua regna manere .
Est hie Phlegra mihi, cujus sub rupe ea mini Sulphure perpetuo fumant, nitroque t Onanti. Nos centum Cy clopes habent, quibus igne metalla
Fundere cura, novis & conformare figuris .
Et ni sella mihi modo rettulit ipse Pyracmon,
156쪽
Inghns tormentum multis meditantur ab annis rQuod tonitru ingenti reboans, flaminaque relucens , Ferrea deque sinu contorquens fulmina, gentes
Territet attonitas, atque ipsas territet arces.
Hae e ubi, Phlegraeos grave olentes sulphure eampos Ingreditur , penitique subit loea sumida montis ;Exiguus qua callis iter sub rupe ea vatus, Ambages inter coe eas , flexusque recludit. Utque speeus ventum est imum , qua fornice magno Cone ava Phlegretae curvantur viscera rupis, Obvius ipse viro Vuleanus, & ilicet omnis Tuiba venit Cyesopum, aere, & sornace relicta rEt quae caussa, rogat, Phlegraeas visere sedes Impulerit. Contra tali sermone Manetes
ut ea num aggreditur eujus Cyes opes ab ore Solliciti pendent, dederit quae jussa parati
Protinus explere, di nullum vitare laborem Huc opis ipse tuae venit , Vulcane, Manetes Indigus r & vestram poscit Cyelopes: & illam Ferte citi; nostris quando conlidere in arvis Sorte datum, & nostra, quaecumque est, uti et arce. Est hie Inarimes, cui regna feracia parent, Et dives Prochyte, Nesisque umbrosa viretis: Ausoniae infensus toti: mihi semper & uni mulus: oblatam toties qui munere nostram Sprevit amieitiam i & fastu, dictisque superbis Foedera nostra sequi renuit, quae tota seeuta est Italia: atque inter motus populorum, x praelia tanta a Inus in AEnaria sperat se posse serena Paee frui: tantisque procul requie se e re ab undis. Scilicet abruptis, quae jactat, oppida saxis , Quae pulsare aries, quae machina rumpere belli
Nulla valet, tantos animos, viresque ministrant.
Quare age tuamq; modo dabitur quocumq; superbum
157쪽
Stat fixum, immotumque animis ut ei sciet hostem Divina praestas si quidquam, Mulciber, arte, Fae tormenta, ipsas quae scindant fulmine rupes, Et totas imis evertant sedibus urbes rQuaeque ab rege graves sum aut ultri ei a prenas. Dixerat: & contra si e fatur Muteiber olli: Jam Sol, Eumenie , t has quando deseendere in oras Es dignatus, opem, quaecumque, exposcere nostram Bis sex Signiferum lustravit cursibus, ex quo
Hae ignota tenus nostris tormenta ea minis ,
Vasta, horrenda, sinu quae magnis fulmina bombis, Et cuneos vibrent flammarum, author e Gradivo Ille etenim primus formidandam extudit artem Et cura, & magno meditamur fingere sumptu . Nulla in pernielem mundi fabricata sub antris Maehina Tartareis hae est feralior unquam . Illa tonat, flammas, & ferrum fulminis instar In torquet gremio: nee pulsu sola virorum Corpora mille uno discerpit: at ipsa quadrato Marmore sint quamquam, dejectat moenia; tanto Impete vasta jaeit pyrii vi pulveris aera . Namque sinus pytio repletur pulvere: & illo Aecenso, strepit hortendum, flammaque rei et rEt quatit attonitas intorto fulmine gentes. Ceu Pater Omnipotens cum summa iratus ab arce, Et tonitrus ei et horrisi eos, & sulgure flagrans Assiduo, trifidos e nubibus evibrat ignes. His uti poteris meditata in praelia; quando Omnipotens Fortuna, & Mars tibi destinat illa . Hate ubi dicta, virum Phlegrae in penetralia ducit Plurimus areano qua fumat ab igne caminus. Namque hie materies, dictu mirabile i nulla, Nulla vel arsuris praebentur pabula flammis e
Nee Cyclopes aluat torpentem follibus ignem .
158쪽
Uerum perpetuo gremio telluris ab imo Per coecos, vi facta, aditus erumpit in auras. Quod mirum dc magis est, non flamma absumit edaeis Cuncta Ite et tacito serpens servore perurat. Fit et enim miseros idem, qui Dite minimo, Horrendum sontes sub opaeis torquet Avernis. Hue ubi perventum, coecas absistere flammas
Vuleanus jubet: & densum subsidere fumum
Tartara sub tenebrosa: gravemque expellit odorem Sulphuris . Eumenio mox curru imposta tonanti Ostendit tormenta. oeulis sitientibus ille Insolitum miratur opus, operisque laborem rEt coelata novo miratur signa metallo . Namq. omnem in medio Campanam Mulciber oram Sculpserat: dc longa totum Cratera eo rona Curvarat, vitreasque sinu caelaverat undas.
Nirum opus- dc dextra dignum , ingenioque magistri. Hi e medius gemino surgebat vertiee in auras Vesbius, hoe eircum sylvis redimitus, & illo Horrida sub ea: Ium flammis ineendia ructans . Hi ne Pompejanum, veteres per de Hereulis arces Cernere erat subita trepidas formidine gentes
Errare: & refugo non nunquam visere montem obtutu . subitoque oeulos avertere flammis . Non longe dextra praeeinctus arundine glauca Per eampos leni currebat murmure Sarnus. Illine Sc Stabias, Sc amoena in eoile vireta ,
Et Vi eum, de semper laetum felle ibus umbris Surrentum, dc propter Campestria pinxerat arva. Hie virides inter se opulos, & opaca phaseli. Antra videbantur vitreos diffodere fluctus. Et qui forte sinu Colom elidis otia Vates
Urbis, & ingrati pertaesus jurgia ei rei
Dulcia e aptabat muscoso in vertice ad umbram
159쪽
Considens: Zephyrique afflatus mollibus auris, Di melles artes, & praelia dura canebat. Ingenui circum pueri, pulchraeque Camoenae Murmure plaudebant laeto , sertumque parabant. Candidus & supra nive mons surgebat . ab illa Dictus & indigenis mons est Lactarius. illi Inque globos, eum ulcisque nivem stipare videbas Cura homines multa, magnasque implere lacu uasMox opere expleto mensas ornare: famemque Iam to sto sedare bove, ardentique Lyaeo. Inde sinus Polli, Graiaeque in se ulpta Minervae Delubra: & eolles venator plurimus inter
Apricos caelatus erat, perque uda vireta. Ille eo turn ieem prae vestigante canum vi
Balista, aut selopo demissa glande petebat . Collibus in summis expanso hie rete, ea noram Ille & ficedulam signabat in arbore: nitroque Ille et aecenso cedebat missile plumbo . Vertie e sed summo se leonem Vespolus arte Captabat mira: & socii et amore favebant. Hie & olivifero non longh a litore, musco Praecinctum caput attollebat ad aethera verve T. Plurima quem propter piscoso in gurgite cymba .
Contra aestu modico praeterlabente remotae, Spumoso Capreae eanebant undique fluctu. Parte alia extento vernabant aequore campi, Per quos, vi ei no veniens a fonte Labullae, Irriguis Sebethus aquis eratera petebat.
Ille virides ei reum ripas , muscosaque stagna, Plurimus herbosis o litor eursabat in hortis. H te olera, hie nitidos flores, hie poma legebat: Ille ducebat aquam, di sitientia prata rigabat.
Ille maritabat vites solertior. altam
II te vertebat humum . viridi sub tegmine fagi
160쪽
- L I B E R VI. IasIlle taeens servabat oves, & inertia dulei
otia fallebat cantu , calamoque canoro . Hine, ubi vitiseri molli consurgere e livo Ineipiunt colles, regales sculpserat aedes, Marmoraque,& sontes, vureasque in sontibus undast Et picturatos signis effinxerat arcus. Hi ne quae Sirenis Via longa inducit ad urbem , Arboribus ei reum praeci octa, & mollibus umbris, Fontibus & poterat liquidis ornata videri. Post ipsos longo colles curvaverat orbe Muteiber: ipsa velut picto Thaumantias areu Versicolor, coelo sese deei rei nat Iris . Horum in declivi, pandique E more tbeatri, Pulehram Parthenopen, pulchro caelaverat a re ut Atque omnem solers hie ille impenderat artem. Cunctas quippe vias sua per divortia, & omnes 1 Ilarum flexus, palatia singula, & aedes , Et sora portieibus ei reum redimita superbis rEt turres, atque alta tholis delubra deorum, Et nitidos sontes, & marmora: perque plateas Hae, illae poteras errantes cernere gentes. Quin etiam portu naves effinxerat: ipsum
Molibus & magnis, iactisque in gurgite pilis ,
Extructum mediis portum formaverat undis. Cujus in extremo surgens altissima e celo,
Nocte pharos nitidam spargebat flammea lueem . Hinc Megarae turres vitreo praecinxeratς stur Et Lueullanos juxta depinxerat hortos. Ora videbatur posthine & Olympis,ad auras Felices Zephyri, Solisque cubilia currens et Atque diem versa in medium, qua laeta salubri Temperie, & molli Tyrrhenae Doridos unda est. Collibus ad dextram late obvallatur apricis: Et gelidos Boreae flatus, re frigora nescit