장음표시 사용
51쪽
situdini, sitaeque protectioni commendare. Hanc rem cum Nanne Carla,no Veneto ordinis plebei uiro optimo,qui tuc
Rauennam mercator frequentabat, &ob hoc forte ab Senatu missus fuerat,dommunicauere. Is autem cum esset fidei integritate Venetis notissimus nobis autem sumina beniu
lentia coniunctissimus ad eam rem peragendam multopere suadebat, hortabaturque . At ubi de re collocuti simi, qui negocium animo gerebant, accersito uiro Nobili Donato Donato, qui eiusde incliti Senatus ratibus praeerat armatis,&de industria eo missus: portui Ravennati cum eo Nanne immorabatur, per portam Anastasiam extensis Sancti Marci uexillo populo annuente, ac uocante eos introducere se-stinarunt, & ad forum procurrentes magna omnium laetitia suscepti sunt, tum gloriosum Sancti Marci nomen ore uno inuocantes iubilabant omnes, laetabantur, & exultabant. Sono,fidibus, & cantu resenabat aer: Postea uero tanta tranquillitas, tanta quies uniueris mox ciuitati influxit, ac omnes e prioribus odijs ,& furoribus, ad paeis,tranquillitatis
que amorem traducti sunt, ut nesciam, an beatius Foeliciaque uiuere potuissent, nec multo post aequissimi ab Senatu magistratus Rauennam delegantur, Quorum summa iustutia, & aequitate recte onmia gubernarentur. Iam omnia i sum rigore, omnia more maiorum, omnia ex quo, & b no procedebant, Iamque nocturni omnes, ac diurni m tus aberant v quippe illorum uirtute praecipua, atque Operae
simul, & humanitate tota ciuitas conquietiit. Id quoque perpetuum sane filisset, nisi uehemens quaedam ingruisset si spitio, quae maximam populo dubitationem peperit. Quare essectum est, ut pro singulari, atque unica medela, quatam pestifer morbus curaretur a Senatu missus est magna cum celaritate equestris ordinis uir amplissimus, ac magnis in rebus spectatissimus Iacobus Antonius Marcellus , qui tunc temporis in exercitu Romani Pontificis Venetis consederato in romandiolae finibus apud Reuerendissimum Aquileum
52쪽
Aquileum Cardinalem Sanctae Sedis Apostolicae Legatum
a latere Senatus Veneti erat Orator. Cur autem hic Marcellus tantae, & auctoritatis, & gloriae uir a tam ardua exercitus illius prouincia reuocatus, ac tanta cum celeritate nostram in Urbem uenire coactus sit causa extat quippe quum uideretur uti selitum, ac pernitiosum consilium non segregabatur a Ostasio Principe, quin ei potius in dies augebatur cupiditas, ut se in pristinu statum uendicaret, ac iterum M diolanesium Duci dederat se hac igitur de causa, uel potius, quod vulgo creditur diuinitus boni communis causa, quod in huius rei calce latissime patuit, haec suspitio populi animos huius diuini potius, quam humani Veneti regiminis
amatoris irrepsit, quum is praesertim maiorem in modum semidaret, ne qua in praeteritum tyrannicae gubernationis reuerteretur aculeum : quo unumquodque grauissimum quamuis,tolerabilius extitisset supplicium. Vnde omnes fere ciues primarij, una cum plebe, & suburbanis hominibus , qui causis prius fuerant,cur ciuitas e Ducis Mediolani manibus euulsa in pristinam sancti Senatus Veneti fidem rediret,ut diximus: cum priuatim, tum publice quasi tota in
Urbe continue uarios sitsurros edebant, qui cum in dies cre scerent, atque ad Senariis aures petilenirent, Timens,ne ciuitas tali suspitione perculsa aliquod se in praecipitium daret , quod & facile potuisset accidere, & quanquam hic praetor a Senarii designatus esset: videbatur tamen, quod hoc ingruente casu,maiore munimine, ac gubernatione opus esset,quae plane eos haud fallebat opinio hunc summa cum Imperij dignitate Marcellum elegit, qui perinde, atque dictat ivitati, ac Ostasio recte consuleret, Illumque ueluti filium inclito Senatui commendatum inditione Vrbis cum Omnium ciuium beneuolentia conseruaret. Cuius quidem uirtute praecipua, ac simama integritate, ita omnia, &bello, & pace sapientissime administrata sunt, ut omnium cuuium nostroci in studia in Venetorum beneuolentiam, ac deuotionem
53쪽
deuotionem summopere accensa sint, nec praeter ipserum Imperium ullum aliud exoptarent. Huius igitur cupiditatis uehementia ducti, atque illius iniqui consilii suspitione quasi ultro currentes impulsi: quod die,noctuque in Ostas Principis animo uigebat, Timentesque insuper, ne id eos ambiguis laqueis,ac diris praeteriti status retibus irretiret, is pissime eorum plerique communi poene omnium consensu ipsi Masaeello dixere, se nullo pacto Ostasium Principem ferre vςlle Vrbemque ipsam Venetorum Imperio subdere decreuisse. Uti hac tam diu exoptata omnique studio, ac diligentia quaesita quiete ullo absque metu secure frui possent. Atque ea de causa quandoque in templo sancti Spiritus primatum ciuium concilia celebrarunt. At uero Marcellus utpote ad tutelam Ostasij Principis misiis integritati
suae, ac Veneti Senatus famae consulens, tum mitibus uerbis, tum asperioribus minis id fieri penitus uelauit. Q dcum illi animaduertissent tanta hominis fide, ac beniuolentia flagrabant, ut ipsum Marrillum inuitum , ac enixius
reclamantem patrem patriae, & Principem suum una omnium uoce publice constituere uellent. Denique Marcellus cum pro Senatu Veneto fidem, ac integritatem suam inuiolatam conseruasset, tunc longe magis pro se priuato ciue intemeratam , immaculatamque tueri studuit, ac uniuersis palam iussit, ne ea de re uerbum ullum de caetero fieret. Postea uero nocte quadam,dum prima quies fessios mortales occupasset, atque hostes Urbem somno sepultam inuasissent, qui in praesidio portae Andrianae locati erant, ut Mazello hostes adesse significarent tormenti unius fragore intonuere. Quo quidem audito tumultus ingens per Urbem e tus est, quandoquidem de Urbis proditione suspitio id dam cunctos inuasit. Atque ecce Malcellus semno excussus sine mora intrepidus exiliit. Inque forum prodiit,quo milites statim conuocans, singulosque singulis locis in praesidio disponens ciuitatem ab omni metu suspitioneque libe
54쪽
rauit. Tum cities uniuersi, qui in forum ad MaSellum V luti Ducem se ima pro tutela conuenerant occasionem opi tam nacti denuo ciuitatem Imperio Veneto dedere,aut Marcellum in foro publice Principem vociferari decreuerant. Caeterum iussorum antedictorum,sanctissimaeque integritatis suae memores studia, & ingentes cupiditates suas repres sere. Intra paucos deinde dies: Vbi hi motus quieuere, ac tumultus resedit, Adierunt Marcellum alterius factionis
capita, qui fauere partibus Principis uidebantur. E quibus natu grandior: Nos inquit animaduertimus quid aduersarij nostri moliantur in tradenda Vrbe Senatui, modo cogitatio x
sua sibi succedat,Yerum longe maxime falluntur,propterea, , quod non in sua , ted in nostra manu est, cui uelimus tradere Vrbem. Proinde nos, qui Una cum Principe summa r rum potimur,pollicemur Urbem uobis daturos, uel Principe coe . Utrum autem haec serio,& ex animi sententia dicta sint, Ut annuente Marcello res silccederet, an ex composito per causam tentandi, & explorandi animum eius, &S ' natus, incertum est. Marcellus hoc accepto, & si indignitate rei commotus obstupuit,quippe cui sicuti causa prioris motus non parum molesta fuit, ira multo molestius accidit,
Vt huiusmodi promissis N ex Principis accederet, tamen sic est ad eos locutus. Quod iam ipse publicE, &priuatim prae- , ,
dixi, uobis quoque referre non grauabor. Non scilicet me . eo in ine huc ab Senatu missiim, quo ista fierent. Sed, ut , in tae , & officio Principem incolumen ,& florentem conti. . PrΘinde quemadmodum monui, & hortatus sum Gersis factionis homines, ita etiam uos, & hortor, & monitos uelim, Vt missis, & sedatis istiusmodi animis, amice,& pacate inter uos agatis, ita ut Princeps pro desiderio Senatus in officio permaneat. Digna uox certe, ficomni laude
plena mirifice grauitatem illam Sanetissimi Senatus Venetii redolens: P qcis uero post diebus Decedentem Marci lum Princeps ipse ,& uniuersi sere ciuitas extra Vrbem prose-
55쪽
cuti sunt. Nec poterat Princeps temperare lacrimis,& crebris singultibus modum facere, adeo decessuna eiusmodi tu toris,immo parentis optimi moleste ferebat, & eo molestius quod praetorem, qui modo uenerat signis quibusdam ace biorem suturum iam sibi intelligebat. Ad quem Mardellus, quo bene sperantem redderet. Mitte, inquit, istas lachrymas : Esto bono animo; redibo actutum ad te: Vt aliquot inter nos laetos agitemus dies: Et ille excipiens ait, qui nime mo vix quindecim patiar excedere dies, quin te ipse cohueniam. Vbi uero aliquantum extra Vrbem uentum est,Continuit sic Ma Sellus, apprehensaque manu Principis, qui lateri sibi haerAat, semotisque omnibus, Decem duntaxat adhibuit ex primatibus, quos fidiores, sttidiosioresque Princeps sibi putabat, Et hac usus est oratione . Viri,&ciuest optimi cum paulo ante Principem uestrum aegrum,& lachry mantem ob discessum meum intuerer, quo eum bono animoc e hortarer, & lenirem dolorem, Dixi me cito rediturum. At is se citius iturum ad me subdit, quam quintusdecimus praeterlaberetur dies Conuersusque ad Principem , Osi inquit, ciues testor meonina uerborum in omnem euentum:
Si tu hinc abieris. Scito te post hac non dimissurum amplius claues Principatus tui,quem paulo ante proximum periculo fuisse: te Venetias petente, omnibus planum est, non dimissurum inquam Iacobo Antonio. Q d nisi tibi reconciliaueris populares tuos, & in gratiam secum redieris secus quam nunc facis, Crede mihi actum erjt, nec est, ut si fese amplius tibi patere reditum in Vrbem. Si mihi auscultis ris, nuiquam discedes : Dabisqueoperam una cum hi θ , qui tibi hoc suadciat reconciliandi tibi populares tuos timin ternos, qua in externos, & exilio actos, quando praese
tim finitimi hi l teguli omnes nihil aliud inhiant, & in primis
assines tui Faventini, quam te Principatu eXuere. Tui nanque ciues non inquam eos, qui extorres sunt sed qui Urbem, & agrum incolunt, ut qui grauantur Inas, tum tuum&mole
56쪽
&male abs te regi indignantur,proderent cuiuis Vrbe, si mo 'do aliter facere haud queant. Haec Marcellus omnia cecianit, Vt uniuersae ciuitati constat; Quae intra paucos dies v rissima euenere, non secus, atque si uates quispiam ea p dixisset, aut diuino oraculo prolata fuissent: At De us omnipotens , & quod plerique horum sic meruerint, & patriae
nostrae tam communi commodo respiciens: Occhcauit animi eorum oculos, Auriculas obturavit, corda obduruit,
quo minus tam pro, sancto, &salutari consilio sipientissimi Marcelli obtemperaret . Interea Zinebra suauissima osta' coniunx, vel saluti siae forte considens, uel suasit quorumpiam , Venetias nauigauit, & ibi aliquandiu residere constiatuit, Sed cum Ostasius illius ardenti quodam amore assicer tur , aut aliam forte deperiret, quam in praesentiarum minume quidem nominare constitui, eas secutus Venetias se quentius aduentabat. Vereor autem, ne aut culpa tanti facinoris , aut libido illius perpetrandi, accedentibus quoque multis,& tetris sceleribus, quibus tum se contaminarat, tum etiam magis alios inuolui permiserat, eos scilicet, quibus ignauia quadam ipse Ostasius plus tribuebat, quam exugebat, & animi, & corporis statusue sui salus, causa fuerit , quo praeceps rueret .mTritum est enim uetustate protiesbium, propter peccata in riviaijs plerunque assici mort les . Nam qui Deo accepti non sunt mente capiantur nececse est. Et proinde Ostasius captus, ut sic dicam oculis, auriabus,cordeue , haud quaquam intelligere potuit salutare, &ex omni parte perfectum consilium Marcelli missi huc ab Senatu cum Imperio, tum pro ipsius Ostas', tum uniueris ciuitatis nostrae singulari commodo. Nouissime dum sic Ostatasius Venetiis commoraretur uiri optimates, ac cilles prima-rij cernentes nihil sibi magis, ac Vrbis digniti ti, scelicitatique conducere posse ,quam sese, ac ciuitatem ipsam mitissimo Venetorum Imperio subdere, Ostasium uero e principatu deponere ad arma concurrunt, totamque ciuitatem si G scitant
57쪽
scitant dum populus Apostoli Matthiae sacra festa celebraret , anno tunc Millesimo , ac quadringentesimo quadragesimo primo ab aduentu Saluatoris decurrente. Plebs itaque sequitur tota. Vox una populi Sancti Marci nomen ac iustissimum Venetorum Imperium repetit, & inuocat eique omnes sese , ac Vrbem dedere clamitant, & uno ore significant.
Haec cum essent sine ulla prorsus cuiusquam, aut caede, aut cruciatu, uel proscriptione, uel detrimento pati ata, statim Venetorum Senatui tum litteris, tum nuncijs enunciarunt.
At Senatus statim censuit Vrbem suscipiendam, ne sinistre secum ageretur, quod facile euenisset, pristini Imperij pe filia ciuitate Et recte sane id ab Senatu fieri poterat, quippe qui praeter officium nunquam animum induxisset eam Vmbem recipiendi, ea est integritate iam inde ab Urbe condita constantissime supra millesimum annum seruata, & imprimis, quod ciues ipsi ultro sese dedidere , Vrbe suscepta ,&exacto Ostasio culpa sua,qui si a prudelissimis monitis,Leg ti Senatorij no abhorruisset, proculdubio incolumen se conseruasset.Id cum esset populo Senatus litteris renuntiatu omnes maximo prae gaudio iubilarunt.. Paulo autem post Ostasius,eiusque natus, dc Zinebra ad Cretense, perpetuo res
gantur, id supplicibus literis Rauennae ciuibus postulantibus . Vbi & morbo confectus sua cum proIe uita decessit. Ita utin eo generosa Polentesia similia prorsus extincta fueriti Ostasius uti ostendimus primus ex ea fisilia filii, qui Vrbem Rauennam per tΠannidem occupauit - Ita & fato quodam alter Ostasius illam amisit. QDd coelitus,nutuque diuino factum esse nori ambigo, Nam & vaticinijs quidem multis longe praedictum fuerat. Oppigo etiam eius genitor vivens hunes issime cassim deplorauit. Illud quoque e rat in Urbe atritum,uulgatumque uaticinium, quodquidem latissime serebatur. Ad Calendas Martias, &apud festa d dicationis BasIicae beatissimi Apostoli, & Euangelistae Ioannis, quae tanta a Raue'natibus ueneratione, & siimma pi
58쪽
tate celebrantur, di per portam Anastasiam Polentesios Vrbem Rauennam amissuros. Q md ab illis,ita pro uerissimo habitum est, ut & ipsius etiam Ostasij maiores summa quadam uigilantia, Calendas ipsas, Hesta illa attentius obseruarent dies, & noctes excubijs, ac uigiliis intenti. Praeterea eam portam sibi adeo suspectam habuere, ut per ipsam nemini , & maxime aduenae intro, aut extra ire concessum esset. Aliud quoque incredibile uetustissime scriptum,ium ipse uidi, ac legi, tum alij complures, quod responsum a spiritu quodam fuisse, scriptura testatur antiquissima, Ex quo
apertius significatur Rauennam anno parum ante cuiusdain
OO' Potentesii obitum ab Polentesiorum ditione penitus euasuram, & in manus dominantis super mare, ut iis dem utamur uerbis deuenire. Mira quippe res haec inultis ante seculis, ita luce clarius praediminuta uidentur, ut qui rebus gestis interfuere , nec amplius referre, nec planius enarrare potuissent, ex eo autem tempore,quo Rautana Deo maximo auctore sub Venetorum ditionem sponte deuenit, Plurimum quidem corum beneficio, tum opibus, tum nouis hominibus aucta est,aedificiisq; resormata . Ager etiam uniuersus ad Dugem , ita egregie cultus est, ut infructifera quaeque loca sentibus, & uepribus olim squallida, &saltus fere omnes dudum ferarum lustris resertissimi in cui tam telluris faciem nunc reparata sint. Arx insuper muni-ltissima,& inexpugnabilis pro maiori Vrbis tutela cocto latere, & muro amplissimo mirae altitudinis, immenseque lati tudinis a fundamenti cincta erigitur,eaq; fieri inchoata est consilio, ac prouidentia sapientissimi Iacobi Antonij Ma celli sic eam fieri Senatui Veneto suadentis, pluresque iam ipsius in altum clatae sunt turres . Quam non iniuria homines mirari non desinunt . Foelix profecto Vrbs, quae tale nacta est Imperium, quo nullum scio maiori aequitate iustitia simul, & clementia subditis imperare. Cum enim multis rebus bonum publicum contineatur, nulla certe res est, quae
59쪽
ad communem utilitatem conferre magis uideatur,quam si qua in omnes iustitia. Et tum mesos compescendo,tum b0
nos subleuando, beneficijs in fide subditos detinere. His enim artibus amici parantur, qui ut inquit Salustius , non thesauri praesidia Regni sunt. Et haec Cicero Gipta reliquit . e sua , & paneth sententia, Neminem neque Ducem bello
nec Principem domi: magnas res, & salutares: sine homira, num studijs, & beneuolentia gerere potuisse: Commemorantur , & ab eo Themistocles, Pethles, Cirus, Agesilaus.& Alexander Macedo. Quis negat sine adiumentis homi num cos tantas res efficere potuisse: hoc proprium uirtutis est, conciliare sibi animos hominum beneficijs, & ad suos usus adiungere, Nihilque ad tuendas opes magis est accommodatum, quam diligi. Nam ut praeclare Ennius tradit, quem ciues metuunt, Principem otirint, & quem odio h buerint perijsse expetunt. Nulla est enim tanta uis Imperii, quae absque ciuium beneuolentia possit esse diuturna. Non temere igitur existimant, qui malum aiunt diurnitatis cust dem esse metum. Habes itaque magnifice,ac humanissime
uir quicquid ex me de amplitudine simul, & uastatione V bis Rauennae,eiusque instauratione dici hoc, quam breuissi me sermone, & perstringi potuit. Epigrammata autem an liqua, quae consecto operi pollicitus summe oppositurum, haec sunt.
60쪽
. IN muro vetustisseno apud aedem Sanctae Mariam Ro tondo extat marmoreus lapis, in quo sculptae sunt iuuenum imagines duae pulchrae cum his versibus ad modum urnae quadratae, in qua nihil praeter cinerem,& oua consumpta cadaueris capi potuisset. Duo tuum. Lupi ,&apri 11.l A TVna Duania domus hos produxit alumnsti 1 ... et 'Liberiaris opus contulit una dies, Naufraga mors pariter rapuis, quos iunxerat ante, .
H duplices luctus sic periniqua deir. In porticu aedis Beati Petri.
FLAvi Ag F. SaIutari cotiiugi rarissime. L. p blicius Italicus dec. orn.&sibit V. P. H col. Fabr. M.R. 3Η S. XXX. N. Vivus dedit ex quor.reditu quotanniS d curionibus coli. Fabr. Μ. R. in aede Nept. quam ipse extruxit die Neptunaliorum praesentibus Spor. bini diuiderentur: Et dec. xxviij. Suae centeni quinqua ii quotannis darentur , ut ex ea summa sicut seliti sunt arcam publiciorum Flauiani , & Italici filiorum, & arcam, in qua posita est V uia Salutaris uxor eius rosis exornet de xxv.sacrificent, quae ex xx. & de reliq. ibi epulentur , ob quam ii ralitat Coll. Fabr. M. R. inter benemeritos quotannis rosias publiciis stipra. S. & Flauiae salutari uxori eius mittendas ex x2 sacrificium faciundum de xx. per magistros decreuit In quodam oratorio in Moico portioli M. Cocceius. M. F., Cam. Erotianus Dec. Col. Centa M. R. Sibi, & Valeriae benignae coniugi incomp. Cum qua uixit annis xx. τ