장음표시 사용
81쪽
- I, 1. In M. Vita Suet leguntur haec p. 28 Reiff.): Scri sit scit Torentius comoedias sex. x quibus primam Andriam cum odilibus arsi , sq. Sed do tota hac fabula, quam do Caecilio et Terenti Suetonius hoc loco narrat, suo iure nunc viri docti dubitant.' 2. At legitur et apud Suetonium δ' si apud Donatumβη
Eunuchum fabulam meruisse octo milia nummum, qua poetam, non dominum gregis accepisse consentaneum est. Tamen eum Eunuchi duplex actio singulare quoddam fuisse videatur, in hos locos ne nimis premamus, cavendum est. raeterea nihil obstat, quominus aediles etsi sabulam a domino gregis, non ab ipso poeta emerant, tamen poetae illud pretium sua sponte praebuisse
3. Eodem spectat didascalia, quae de L. Varii Thyesto in cod. aris. 7530 . ΙΙΙ servatur Sust reli. d. Reiff. p. 48
ad col. 41ὶ: Lucius Varius cognomento Rufus Thyesten trago diam magna cura absolutam post Actiacam victoriam Augusti corr. h. OmmSen; au . . ' Od.; augusto man. m. ludis eius in scaenam dedit, pro qua fabula sestertium deciens accepit .
4 Deinde provocari potost ad orati sat I 10, 36 sqq.:,Jurgidus Alpinus iugulat dum Memnona dumque Dinngit Rheni luteum caput, haec ego ludo,
Quae ne quo in aede sonent certantia iudice Tarpa, Nec redeant iterum atque iterum spectanda theatris. Huc pertines hoc schol Cruqu. Cruquii ed. Hor. Op Antverp. 1579 p. 399 : Ustius Tarpa fuit iudex criticus, auditor assiduus Oematum et poetarum in aede Apollinis seu Musarum, quo OnVenire poeta solebant suaque scripta recitare, quae nisi a Tarpa aut alio critico, qui numero erant quinquΘ, probarentur, in scaenam non do ferebantur. Unde Oehmichen l. s. s. officit Ciceronis aetate fabulas novas ab ipso ludorum curatore, non iam a domino gregis examinatas, electas, pretio emptaS
quam loctionem traditam cum sileno liboli univers. Berol. 1883 4 p. 4
contra Ridicholium sorvandam fas arbitror acta est meruitque pretium quantum nulla antea cuiusquam comoedia, octo milia nummum '.
' Donatus in auctario p. 3b I. 10 Reiff. st in is praef. p. 0
I. 11 sqq. R.), ubi Iogitur hoo sese acta Si tanto Successu, plausu atquct suffragio, ut unus esset vendita et ageretur iterum pro noVa milue ea pretium, quod nulli ante ipsam fabulas contigit, octo millibus est ortium numerar ut poetas. cf. infra p. 83 adn. 56 o p. 84. y' cf. Ulacheli Parem p. 3324 2. - Haigko Mus Rhen noV XXI p. 23. - Ηauler: . . . praef. p. 204 3 et append. crit p. I93 a v. 163.
82쪽
essB. O si ita est, sequitur, ut poetas ipsi, non per dominum gregis, ludorum curatoribus fabulas suas obtulerin Sed hanc sententiam falsam esse iam irchnerus δ' demonstravit. Neque enim minorati verbis portum fieri poetam de fabulis recitandis, quae recitation probatae ad actionem scaenicam destinarentur, cogitavisse, immo ipsis particulis disiunctivis nec-ne hoc Vetari. Sermonem igitur esse minimo de sabulis scaonicis, sed de aliis poematum generibus, quas poemata poetae quidam recitarent, ut quid Tarpa iudicaret, comperirent. Quamobrem Scholion Cruquianum, quippe quod ipsis Horati Verbis repugnet, patet osso reiciendum. Neque multo aliter est iudicandiu do alio loco, quo de Τarpa littorarum iudico verba fiunt. Refert enim Cicero epist. ad lam VI 1 do ludis, quos ompeius theatrum suum On- Seeraturus anno a. u. c. 699 edidit, haec: nobis autem erantea perpetienda, quae Sp. Maecius probaverat . Sed primum solis do ludis Pompeii sermo est. Deinde ne ex hac quidem re, quod arpa fabulas examinavit, efficitur poetas ipsos Tarpassabulas suas obtulisse. Etenim illa quoque aetate nihilo minus fieri potuit, ut dominus rogis fabulas a poetis meret, HOStum, cum ludi ompeiani instabant, ludorum obtulit curatori aut ei, cui hic fabulas eligendas concesserat. 4. Denique ad hanc, quam falsam esse censeo, sententiam accedere possit, qui rerum Graecarum scaenicarum rationem haber voluerit. Apud Graecos enim poetae ipsi fabulas, quas in theatro agi cupiunt, ad archontes hidorum curatores, Blarunt. Qui traditas legunt et examinant, eligunt dignas, quae agantur, et poetis chorogos sorte creatos tribuunt.)' Quam rem apud Romanos similem fuisse cum ne unus quidem Romanorum Scriptor vetus tradat, ne ex hac quidem re quicquam colligendum St.
Nullo igitur, ut comprehendam, loco necessario efficitur, ut poeta ipsis cum ludorum curatoribus contractum de fabulis vendendis fecerit. Quar intercesseritne omnino negotium aliquod inter poetam et a0diles necne, difficillimum est diiudicare. Contra ex multis locis didicimus poetam cum domino gregis negotiis coniunctum fuisse. Hoc igitur pro certissimo habendum est eam rationem, de qua permultis locis memoriae traditur, si non Semper, ita men plerumque usu Venisse. Huc accedit, quod aediles cum ipsis poetis de sabulis emendis vendendis egisse ne
83쪽
77 verisimile quidsm est. Ditissimus enim quisque aedilis creabatur. Idem magnans eruditione atque doctrina praeditus esset, ceris non quaerebatur. Praeterea apparet aediles, si omnino eum poetis egerunt, a poetis novis planeque ignotis fabulas emerscaute Veritos esse, cum populon eorum fabulae placiturae essent, nimis dubium esset Veteres autem poetas, qui populi animum multis ot bonis fabulis dolectaverant et saepe cum domino gregis egerant, per hunc semper fabulas novas aedilibus obtulisse et per se verisimile est et Caecili et Terenti exemplis confirmatur, quorum uterque fabulas novas semper L. Ambivio Turpioni 'agendas tradidit. Quibus expositis intelleximus poetam fabulas novas vendendas ad dominum gregis quendam detulisse, non ad ipsos ludorum curatores Dominus autem gregis fabulam pretio suo atque suo periculo emit eamque ludis instantibus aedilibus una cum sua gregisque Opera locare studet Dominus igitur gregis, id quod cum eius auctoritate es supra p. 72 maxime convenit, inte cessoris munere fungitur, qui suo periculo aliquas res emit, ex quibus lucrum faciat. Huiusmodi negotia, ad quae factitanda Romani maxime proclives essent, omnibus temporibus Romae usitatissima erant in vita et publica et privata. ' Cuius consuetudinis pauca afferam
Atque primum quidem in Romanorum vita publica eiu modi negotia persaepe occurrunti Omnia enim tributa, vectigalia ut per totam antiquitatem, ita apud Romanos, non per BOS, quibus salarium dabatur, exigebantur, sed haec Omnia redemptoribus i exigenda tradebantur. Qui quoniam cum re publica per censores contractus faciebant, publicani appellabantur. His contractibus publicani se certam pecuniae summam censoribus soluturos esse promittebant, quo pacto tributa sis exigenda tradebantur. ' equo aliter templa aedificanda, aquae ductae viaeque struendae, aedificia publica restituenda, pontes cloacaequΘ xstruΘndas, omnia publice aedificanda et ornanda publicanis locabantur, qui certo pretio constituto illa opera conficienda curabant, quam rem quaestui habebant. '
84쪽
Nequ Vero minus haec negotia inter privatos florebant: domus struendae, mesSe exigendae, alia rea ab aliis conducebantur Harquardi l. l.). Persaepe id quod ad nostram quaestionem spectat, de rebus vendendis iterum Vendendis agitur, veluti frumentarii frumentum in provinciis coemebant et Romae Venditabant εε multi alii. Ubiquo igitur in vita et publica si privata eiusmodi negotia
Romae maxime floruiss Videmus. Hae quoque re ea sententia, quam do domini gregis condicione habemus, valde confirmatur, ita ut id, quod de domino gregia statuimus, ceterorum contractuum ratione habita non modo credi posse, sed etiam ad maximamvsrisimilitudinem accedere cognoscamus. Nunc venimus ad alteram quaestionem, qua quaeritur:
cuiusnam fabulae actae fuerint. Quam diiudicare non possumus nisi prius, quibus condicionibus poeta domino gregis fabulas vendiderit, intellexerimus. Hac in re veterum testimonia nos prorsus deficiun Quo magis necesse est a deo uniVerse et generatim agamus, priusquam ex singulis locis quid disci possit do condicionibus horum contractuum, inquiramus. oetas venditabant fabulasεφθdomino gregis, qui eas ab illo emit. Hic cum sit contractus, quem Romani appellant emptionem venditionem, in quem certae leges formulaeque cadant, haec quaestio est non solum philologorum, sed etiam iuris peritorum. Sed nullus do fabulis mondis Vendendis contractus cum exstet, praeceptis et inscriptionibus, quas de aliis rebus emendis Vendendis habemus, nitendum St.
1 Fabulae quominus in rebus, quae emi Venire OSSunt, habeantur, nil obsta ratenim omnes res emi venire possunt. '2. Deindo videndum est, quosnam auctores dis iure emptionis venditionis ad secundum a Chr. saeculum pertinentes habeamus. In quibus magni sunt momenti ea, quae hac de re in Plauti, Catonis, Varronis, Ciceronis libris comperimus. Deindo haurimus ex posteri iuris civilis praeceptis, veluti ex Gai in--- cf. arquaest l. s. s. p. 423μ. l - praeter eos, quos Supra memorarimus, loco huc poctant hi loci: Suet. de poetis p. 36 Reiff.): Ρacuvius . . . fabulas onditavit A idem p. 24 Reiff.): Plautua . . . Scribere fabula Solitus a Vendere . cf. me
85쪽
stitutionibus editis secundo saeculo . Chr. n. et ex ipso corpore iuris civilis, quod etsi Iustiniani aetate conscriptum est, tamen non nova leges, sed omnes leges ad illud tempus vigentes continet. Horum autem iurisconsultorum singulis de rebus iudicia plerumquo ad orbum asseruntur, ita ut quid illi his dorebus senserint, veluti M. Antistius Labeo, qui aetate Augustea
floruit, accurat sciamus. Quare quomodo leges atque iurisconsultorum opiniones aetate imperatorum paullatim mutatae Sint, cum cognoscamus, quomodo res aetato rei publicas liberae fuerint, persaeps ind colliger possumus. 3 Deindo inquirendum est, quibus condicionibus persectis contractus qui appellatur emptio Venditio persectus sit. Posterioribus temporibus nulla re opus erat nisi consensu contrahentium. 'Contra Varro tradit sua aetate emptionem venditionem tum demum perfectam fuisse, cum venditor emptori rem Venditam tradiderati ' Τamen hac quoque forma postulatur, ut contrahentes et de re emenda vendenda et de pretio consenserint, quod aut statim ab emptore solvitur aut certis nominibus creditur. 4. um fuerintne certas regulae, et quaenam fuerint, videamus. Sane fuerunt ortae formulae, quae omnibus his in contractibus occurrunt. ' Quae cum ad servos, domos, puellas,
' Gai. II 135: Consons fiunt obligationes in emptionibus venditionibus, locationibus conductionibus, societatibus, mandatis. et 136: Idsoaulam istis modis consensu dicimus obligationes contrahi, quia neque Verborum neque scripturae ulla proprietas desidoratur, Aod sufficit eos, qui
negotium gemini, consensisse . Idem legitur Inst. III 3, 1 st Dig. XVIII l. 9 pr. 6 Varro do ro rust. I 24 6 omptor stipulatur prisca formula Sic:
, haec si recte fieri spondesne 3 cum id factum est, tamen grex dominum non mutavit, nisi si est adnumeratum nec non emptor pote exempto vendit illum damnare, si non tradet, quamvis non solverit nummos,
ut illo omptorem simili iudicio, si non reddit pretium. ac de s cf. imprimis emico: M. Antistius abso Das Rom. Privat chirim I Jahrh. d.
' cf. Cato do agri cult. 144, 2 et 145, 2 3. - Verbi a a una formula in omnibus ero emptionibus occurrit. Varro de re rust II 10 5:-In horum se servorum emptione solet accedere peculium aut xcipi et Atipulatio intercedere: sanum osse, furtis noxisque solutum isto. Eadsm formula invenitur in inscripti. s. I p. Chr. volui in VI 24 940II - Bruns fontes iuris Rom. ant ' 1893 p. 288 sq. : Eum puerum Sanum traditum osse, furtis noxa quo solutum isto. Idem ΙL IIII p. 937, 959 - Bruns p. 289 n. 106 t p. 290 n. 107). Formulam stipulationis priscam esse dicit iam Varro cf. r. r. III, 5 sq. o II 4 53. - cf. Ρemicol. S. S. I p. 455 . .
86쪽
boves, Ves, alia res emendas vendendas spectent, ex eis nihil proficimus. Contra cognoscimus, etsi certa somnulae exstant,
tamen in singulis contractibus plano diversas res promitti et statui. uius rei ut exemplo utar, legimus apud Varronem r. r. II 10, 3, si res empta vendita Victa sit, duplex pretium a Venditor solvendum esse. Idem statuitur in inscriptione
secundi . Chr. saeculi OIL IIII p. 940 sq. - Bruns ' p. 28 sq. ΙΙ,1ὶ Contra in aliis eiusdem aetatis inscriptionibus constituitur simplex tantum pretium si victas reddendum osso OIL IIII p. 937, 944 959 - Bruns ' p. 289I91ὶ In universum igitur
est dicendum, etsi certa formulae inveterascebant, tamen res diversissimas statui potuisse, dummodo contrahentes inter se consenserint. Quamobrem ne duo quidem contractus ad semptionem venditionem pertinentes omnibus in singulis rebus congruunt. β'). His expositis, ut ad rem propositam redeamus, id unum pro certissimo habendum est verisimillimum esse contractus quoque, qui ad fabulas emendas Vendendas spectabant, non semper pares fuisse. βx Qua re cognita nos non, ut viri docti adhuc fecerunt, eo locos, ex quibus de condicionibus fabularum emendarum aliquid lucrari possumus, ita interpretabimur, ut
semper unam eandemque rationem asservatam esse demonstrare
studeamus, quod ita fuisse ut demonstraret, nomini adhuc viro docto contigit, cum loci inter se plane diVersi sint. Immo vero, ipsi ei loci, qui ceteris repugnare videntur, Summi sunt momenti, cum ex eis officiatur, ut emptio venditio fabularum variis condicionibus facta sit. Hae quaenam fuerint singulis in emptionibus, cum veterum testimoniis paene prorsus destituti simus, dubium est semperque manebit. Nonnulla autem haud scio an ad orisimilitudinem quandam perducere possimus. I. Exineo prol. II V. 48 sq.: Mihi ut discere Novas expediat posthac preti emptas meo.
Emptiones non semper simili modo periecta ess Varro r. r. III, 15 dicit; - f. d. II 2, 5: In emptionibus OVium iuro utimur eo, quo is praescripsit. In ea enim alii plura, alii pauciora sexcipiunt. II 5, 11 dicit, quomodo boves et domiti et indomiti mantur quibusque formulis utendum sit addit autem haec: Paulo verbosius haso, qui Mamili actiones sequuntur lanii. q. - Aliis quoquo in contractibus maxima fuit aristas apud Romanos. Pondsbant pueri, ut exemplum afferam Roma litteratoribus mercodem aut menstruam testimonia apud arquaest-Mommsenum l. s. s. ' VII p. 94n Motis aut annuam os ibid. p. 95 n. 1, 2, 3 aut omnino nihil smercede antea OnVeniebat, ita ut parentes, quantum Vellent, littoratori darent ibid. p. 9 n. M.
87쪽
diminua Ambivium aliquam copiam fabularum novarum pretio statim soluto emisse, quas posthac agere ut sibi liceat, spectatores rogata Idem apparet ex Horati epist. II 1, 17 sq.: ἡ-tit enim scit Plautus nummum in loculos demittere,
post hoc Securus cadat an recto tot fabula talo A. Dominus igitur gregis cum poeta contractum fecit, quo probato illo pretio plerumquo statim soluto sabulam accepit, hic fabulas fata non iam curabat.t 3 Periculum ergo suscepit solus actor Quodsi quaeris, quomodo dominus gregis talem contractum inire potuerit, respondeam sperare eum ex fabula lucrum se facturum asse, id quod si contigit, si fabula ab aedilibus emebatur. Sed etiam si actor ex prima actione parvum lucrum fecerat, tamen ex fabula iterata damnum facile sarcire poterat os supra p. 72 sq. . Praeterea per se apparet actorem rerum scaenicarum peritum eas solas fabulas emisse, quas placituras esse confidebat, sed veritum esse fabulas a poetis novis et plane ignotis emere. 1. Tali contractu voluti lautum fabulas vendere solitum esse Horati fuisse sententiam ex pistol. I. s. s. manifestum SL 2. ali contractu Ambivius adidescens fabulas Caecili omisso videtur. Primum enim fabulae, tametsi cum primum agerentur, non placuerunt, ab Ambivio iterum iterumque agebantur, donec starent. Deinde Ambivi, non Caecili opera effectum esse legimus Hoc proh II, 6 sqq, ut sabulas iterarentur. Quibus ex rebus
efficitur, ut domini regis interfuerit fabulas Caecili et agi in
3. Eodem modo deniquo idem delphos a Terentio, cuius Eunuchus populo maxime placuerat, omisso videtur. Ludis enim Aemili Paulli sun ribus duas fabulae orentiana Ambivio actore in scaenam prodierunt Hecyra iam semel exacta si Adelphi fabula nova. Qua in re quo modo fieri potuerit, Viri docti quaesiverunt, ut novem tantum dierum spatio histriones simul duas fabulas plane nova ediscerent. β' At mea quidem sententia res ita explicatur, ut Ambivium statuamus delphos
Tams semper eius, qui fabulam composuerat, nomen ant Singui actione pronuntiabatur. Nequs igitur has os eadem res atquo apud poetas Graecorum scaenicos, qui interdum fabulas simul cum auctoris, ut ita dicam, iure Vondiderunt; cf. . Rotas: ΚΙ. Schr. II p. 426 n. 1 o Alb misso I.
S. S. P. 357. Nilman I. S. S. p. 49 sq. - amor in annia phil. OV XIO
mann l. S. S. p. 28 Sq. - Schinese l. S. S. P. 31. - Fabia I S. S. p. 49 n. 1. - Verum Suspicati Sunt osse l. l. p. 13 si ante l. l. p. 20 sq.
88쪽
iam antea a Terpntio emisso gregemquo docuisse et exspectasse ludo aliquos scaenicos, quibus fabulam novam agor sibi liceret. Hecyram autem, quam quinque annis ante cum grege Suo egerat, denuo ediscere certe non dissicile erat.
ΙΙ. Contra Terentium Hecyram alio pacto Vendidisse ex ipsius poetae Verbis apparsi prol. I V. 6 sq. :ἡEt is qui scripsit hanc ob eam rem noluit
Iterum referre, ut iterum posset vendere .
In poetas igitur potestate fuit, utrum fabulam iteraret an retineret Quibus condicionibus poeta hunc contractum cum -- bivio secerit, nescimus. Complures autem modi usurpari potuerunt: 1. Primum cogitari potest rem ita se habuisse, ut actor nihil a poeta meret nisi ius primae actionis. Quod si vorum est, duobus modis cogitari potest rem actam fuisse inter dominum
gregis et poetam primum actorem certum pretium antea constitutum aut statim aut post primam actionem solvisse, id quod meo quidsm iudicio omni probabilitato caret. Etenim hoc pacto actor fabulam emit, ex qua essetne facturus lucrum, maxime erat dubium Accidere nim poterat, ut haec fabula ab aedilibus aut omnino repudiaretur, ita ut actor fabulam suo periculo suisque impensis agere cogeretur, qua in re facit fieri poterat, ut damnum acciperet, aut licet fuerit empta, tamen si fabula aedilibus non magnopere placebat ideoque parvo tantum pretio digna habebatur, paene nullum lucrum actor asseret. Neque Vero dominus gregis, cum fabulam iteraro si non liceret, illud
Deindo potuit convenire inter poetam et dominum gregis, ut poeta et certum, quamvis parvum, pretium et aliquam partem eius lucri, quod actor capturus esset, acciperetiβ' Actor igitur
non magnum periculum susceperat, cum parvum pretium solvisset poeta autem contentus erat et illo parvo pretio et quod fabulam omnino vendiderat.
2 Sed alia quoque ration contractus potuit iniri. oeta enim fabulam suam actori vendendam tradidit ea condicione, ut actor aut fabulam aedilibus venderet et doceret aut, si hoc non contingeret, poetas redderet Fabula igitur ab actore aestimabatur, et hoc pretium inui totum aut ex parte certis
Elanim iuro civili protium cortum esse debebat, etsi numeris non constitutum erat. l. Dig. XVIII 1 l. 74 1. - Neque minus contractus valebat, si pretium si non totum, attamen e pari certum erat; cf. ..
89쪽
numeris constitutum poetae ab actor aut solvendum erat aut sabula reddonda. β' o pacto utriusque intererat fabulam agere, periculum autem neuter susceperat. Poterat praeterea poeta actori, si hic fabulam venderet, etiam mercedem promittere. Tales contractus actorem cum poetis novis fecisso verisimile est. Qui ad talos condiciones accesserunt, cum id solum spectarent, ut ipsorum sabulae agerentur ipsique noti fierent. Hac rations Terentius quoque in fabulis vendendis usus esse Videtur. At schis fabulis quas semel actae in poeta possessionem redierunt, quidnam facim sit, quaerimus. Si fabula, quam actora poeta novo aut ad primam solam actionem emerat aut Vendendam curaVerat, placuerat, fieri sane poterat, ut actor certo pretio pons fabulae iterandas ius a poeta emereLβ' At quemnam fabulas abiectas emisso putas At fabula non si semel exacta erat, idcirco semper displicuerit necesse est Fabulae enim Caecilianae Ambivius fecit ut inveterascerent. Ex fabulis exactis quoquo lucrum fieri potuisso inde conclusimus es supra p. 72sq.). raeterea poeta actori, si hic fabulam ageret, mercedem promittere poterat. Neque vero licet Hecyram Terentianam afferre Videmus enim Terentium quinque demum annis post primam Hecyrae actionem fabulam iterum vendidisse. Quod anno 160 a. Oh solam ob eam rem factum esse videtur, quod ludorum funebrium curatores Terenti amici erant,β7 qui comitato inducti hanc fabu-
' Contra nihil valore mihi videtur Donati testimonium, quod est in Eun. praos. p. 10 l. 11 R.): Et acta est scit Eunuchus tanto SuccesSu, plau8u atque suffragio, ut rursus S Sol Vendita et ageretur iterum pro noVa proque ea pretium, quod nulli ante ipsam fabulas contigit, octo millibus sestertium numerarent poetas. rimum enim haec explicatio ipsa maximo dubia est, cim illud protium, quod aediles poetae dedisse Donatus narrat, antea non constitutum, sed ab illis ultro solutum Hsso cogitari possit of Ritschi Parem p. 332 n. 2. - 1 infra . M. Deindo ira illae duas Eunuchi actiones nullo spatio intermisso fierent, ne ob eam quidem rem de altera Venditione cogitari potest. Deniquo unde Donatus vel is, qui praefationes scripsit, hauserit, etiam id apparere puto. Suetonius enim in Ter vit narrat haec p. 29 8 Reiff.): Eunuchus quidem bis die acta Est meruitque pretium quantita nulla antea cuiusquam comoedia, octo milia nummum; et ipse Donatus in Auctario solum haec dicit p. 35, 10 Reiff.) , ex quibus magno successu et pretio stetit unuchus fabula. oris igitur Donatus nullum alium testem habuit nisi Sustonium et verba ut rursus esset vendita de
suo addidit, id quod iam giatetho Hus Rhen. nov. XXI Ι866 p. 73)suspicabatur. y cf. Mese l. a. s. praef. P. 14 Sq. 6.
90쪽
lam per Ambivium oblatam emeriant. eque vero quicquam hac re probatur. Terentius enim Hecyram iterum referre h. e. pro Vetere agere ipse noluit, ut iterum posset Vendere pro OVa.
cf. supra p. 38 adn. 88 . III. Denique contractus quidam ab illis prioribus prorsus diversus fieri potuit atque is magna, ut mihi videtur, cum Verisimilitudine. Cum enim et poeta et dominus gregis operam suam in ludos scaenicos locaret, quo in studio alter altero indigeret, verisimillimum ess puto eos persaepe contractum societatis effecisse. Non igitur emebat actor fabulam a poeta, Sed poeta dabat fabulam, actor gregi suo agendam cur a Lucrum autem, quod ex fabula acta iterataque capiebatur, eorum commune erat. β' Hoc pacto, ut exemplum amram, inter Q. Roscium comoedum et C. Fannium Chaeream convenerat, ut quaestus, quem Panurgus huius servus, quem ille arte histrionica erudi-VBrat, facturus esset, communis esset.β'
Ita si inter Caecilium et Ambivium conVenim putamus, facile explicatur, cur et Ambivius fabulas Caecilianas exactas iterandas curaverit, et quomodo dicere potuerit Mec prol. IIV. 10 sq.): ut ab eodem alias discerem novas . Deinde Oxplicatur Terentium poetam iure suo Hecyram referri vetuisse etenim consensu sociorum opus erat.' Simulo intellegitur Ambivium Hecyram iterandam postea eurmisse. Hoc modo etiam illud pretium, quod Eunuchus meruit, octo milia nummum fuisse nescio an facillime explicetur. Nam quod praefationis unuchi scriptor ait pretium numeratum Me poetae, nihil valere ex eis, quae supra p. 83 adn. 6 exposui, satis eluceti
In singulis rebus hic quoquo contractus maximo varius erat affero hos locOS: a Dig. XVII 2, 1 pr. : Paulus libro 32 ad odictum Societas coiri potest vel in porpetuum, id os dum vivunt, vel ad tempus Vol ex tempore vel sub condiciono . b Dig. XVIIII 5 pr. MUIpianus libro 31 ad edictum Sociotato contrahuntur sive universorum bonorum ius negotiationis alicuius
sive Vectigalis alvo otiam rei inius .
o Dig. XVII DI 2 pr. Ulpianus libro 30 ad Sabinum L Si non
fuerint partes societati adiectae, aequas eas esse constata Si vero placuerit, ut quia duas partes Vel tres habeat, alius unam, an valeat 3 placo valero, si modo aliquid plus contulit socista volpecuniae Vel operae Vel cui cumquis alterius rei causa. Huius similo xsmplum affortur in Dig. XVIIII. I pr. , dom scit Paulus clibro tortio spitomarum Alfeni Hostorum: Duo sociotalam coierunt, ut grammaticam doceroni et quod sco artificio quaestus fecissoni,