장음표시 사용
631쪽
Ex facto haee incidit quaestio, quum Hamnibal Saguntum obsidione premeret. Romani enim , Hannibalem eos injuste adoriram , querebantur , quia ex icto cum Carthaginiensibus foedere , dc a sociis Romanorum abstinere teneantur Carthaginienses . Hi scedere eomprehendi negabant Saguntinos , quia eo tempore, quo foedus esset initum , nondum fuerint socii . Polyb. Him III, 19. I 0. I9. Sed quamvis Romanorum caussam tueatur uterque scriptor et non dubitarem latnen ego accedere Grotio , qui de iure belli pae. IV I6. 13. & Carthaginiensibus non obstitisse illud foedus existimat , quo minus Saguntinis bellum inserrent , & Romanis jus fuisse , novos socios adscitiere , eosque adversus Carthaginientium vim defendere , statuit . Nam nee R mani futuri sociis diserte caverant , adeoque exigere a Carthaginiensbus non potinerant , aes ea , quae expressa non fuerant , &de quibus cogitare vix poterant , subintelli- serent ἔ nec Carthaginienses sibi stipulati erant a Romanis , ne novos socios adsciscerent, ae proinde nee obsistere poterant R manis , novorum etiam sociorum caussam si scipientibu3.
g. CCXULCeterum per se patet, quia foedus est II- Quid
berarum gentium vel rerumpublicarum con- sponsi '
pangere posse, pinereos, quibuS ut ita pue Ca seerentur, vel expresse, vestacite, vel prae- justui tum prive, mandatum sit. Quare ro ) quia β'yministri summae potestatis , sine eius mandato, promiserunt, ratiiabitione non sequuta,
632쪽
Hinc certum quidem est io 8 rempublicam
non teneri , ut ratuin habeat pactum, iniussu suo ictum: 1o9 certum quoque , ministrum reipublicae, quacum pactus est, ad .satisfactionem esse obligatum . quae ex faeciali
Romanorum jure in eo consistebat , ut nudus , revinctis in tergum manibus , dederetur: at ilo certum quoque est , plerumque cavillationem sapere exceptionem non dati a re publicae mandati , quum respublica, quae civem summa cum potestate praefecit exercitui vel l rovinciae eidem merito omnia censeatur mandasse, sine quibuS eλe
citus, vel provincia, immo ipsa respublica, servari non posset. Exempla duo illustria sunt apud Roma
nos , sponso puta Caudina , & Numantina , apud Xiv. IX. g. seqv. LV, I s. Et Romani quidem tum irritum esse volebant foedus , quo Postumius Cos. & alii duces , exercitum ex Furculis Caudinis expediverant , quemadmodum nec ratum habebant turpem Hostilii Mancini pactionem eum Numantinis , caulsati, uitamque conventionem suo injussu factam esse . Sed quis dubitet, quin, exercitu in ancipiti perieulo constituto , ducibuS omnia concessa sint, sine quibus perIculo explicari non posset , & quae tum e republica, tum e re militum esse , animadvertant ΘCmnino ergo aut ratae habendae sponsiones illae , .ut res in illum statum , in quo ante sponsionem fuerat , restituenda fuisset , ii h- dei servantiores , quam in excogitandiS c villationibus ingeniosiores esse voluissent Ro-
mani. Vid. omnino Christ. Thomasi & Ge.
633쪽
f. CCXIV. Quia porro foedera ineunt gentes liberae : An foede- f. CCUII. facile intelligitur, Di in nihil interesse, nostraene religioni addicti sint, an eum insi-Hii , quam nos pro impia vel detestabili li, delibu ebemus : quia , quemadmodum privato non turpe est, cum alio, a religione sua alieno, pacisci & contrahere : ita nec reipublicae , .vel ejus rectoribus, vitio iure vertitur, si cum infidelibus ita paciscantur , prout id exigit reipublicae utilitas. Nec iure divino quidquam circa hanc veritatem , rectae rationis principiis sub nixam, mutatum esse, erudite ac solide demonstravit Grol. de iure belli o
Sie sane constat, ante legem Mosai m --dera eum Abimelecho contraxisse Abrahamum& Isaacum , eum Labano, quem idola eo-luisse eertissime constat, Iaeobum Gen. XXI, 12. seq. XX , 26. XXXI, 44. . Nec legem Mosaicam , iam latam , obititisse novimus Davidi & Salomoni , quo minus foedus cum
Hieromo, Driorum rege, facerent. II. SMm. I. I, I S. V, 12. Et qui s quaeso signorat foedera συμ/-χικα Abraham i eum Ese
te & Anero λ Gen. XIV, i 3. Davidis eum. Aehiso, rege Philisthaeorum I. Sam. XXVII, 2. sq. & cum Thoi , rege Hemathensium λ- II. Sam. VIII, Io. Affae eum Benadado I. XV, I 8. sessi. CCXV.
634쪽
sM Iur. Na . ct G t. Lib. II. i g. CCXU. .: 'fri Ceterum quum foedera sint conventiones : zz g. CCVII. consequens est, II a) ut Omnia, quae supra de pactis diximus , etiam circa foedera habeant locum : Ir3 Ut adeo nihil foederibus debeat esse sanctius, II nii hil foedifragorum perfidia detestabilius. II s
Ut tamen, quia nulla societas alienam utilitatem suae anteponere tenetur, cf. XXIIL nee respublica foederata alteri ex foedere subvenire cogatur , si id eius rationes non
ferant, e. s. si ipsa bello prematur, vel alio modo periclitetur ς nec arε unquam foederatus ad bellum iniustum, pro secio su scipiendum, sit obligatus.
Attamen id tum demum iustam rationem habet, si verum est perieulum, non, si huiusmodi eaussa perfidiae tantum obtenditur . Id
vero plerumque fieri, tum inter rectores civitatum, tum inter Privatos, quotidiana queresa est: eamque amicorum cessationem ac taris
ditatem elegantissima fabula de cassita , avicula, in segete nidulante, repraesentavit IEsopus apud Geli. 2 Oct. Attic. II, 29. qui ideo monet , unicuique in se ipso poti uimum prinsidium esse debere, non in amicis & sociis , hominibus , inani saepe opera , philosophalententia , qui aureos montes plerumque polliciti , vix minima praestent . mod & Ennius in satiris monuit apud eumdem Gellium, tibi haec eius servatur sententiar me erit tibi argumentum , semper A promtu situm et quid exspectes am cos , quod tute ageresse .
635쪽
Cap. IX. De Din. s. transtunt. yyy g. CCXVI. Haec de foederibus generatim: quorum nobilissima procul dubio species est pactum , imperan
quo bella inter gentes finiuntur , quodque liuin cir- FOEDERIS PACTIs nomine venire solet. Quum ςδP-ς vero pax sit status reip. ordinarius, ac veluti naturalis , bellum status extraordinarius , &Praeternaturalis: nemo non animadvertit , III
imperantes & ad conservandam tuendamque pacem, & ad illam ri8J si Drte rupta sit, quamprimum resermandam teneri : adeoqueias ferina esse bella , quae non geruntur
Propter pacem , quae una triumphis Ennum rii Porior.
Per FOEDUs PACIs inteIligimus conventio--nem inter gentes , bello mutuo implicitas , Et: ρ' qua controversiae per modum transactionis finiuntur. Ex qua definitione patet, Ieto pacem omnem sua natura esse debere perpetuam, adeoque, axa si tantum ac certum tempus , quantumvis longum , transigatur ,
non pacem iniri, sed inducias tantum, quia ita nec controversia , quae gentes illas collisit, finitur, & manet adhuc certandi proposituin : qualem statum non ad pacem, sed ad bellum pertinere , jam supra observaviamus. S.CXCI. i Et tamen saepe huiusmodi induciae pacis
nomen adsumunt , quia interea non solum actus belli , sed & status , plane videtur cellare, perinde ae si hostilem animum plane d posuissent belligeraates . Ita Lacedaemo-
636쪽
nios in annos L. Romanos in annos C. pacem fecisse novimus . Iustin. Hist. III, 7. Liv. I, I s. soZom. Hist. Fecies. IX, q. Reeentiora exempla Hispanorum & Lusitan rum , Succorum & Danorum , Anglorum &Scotorum, Venetorum & Turcarum, qui vix aliter quam ad certum tempus de pace cum Christianis eonveniunt , collegerunt Pusem dorssi de iure nat. O gent. VIII, 7. 4. ibi Hcrtius I 249.
Quum ergo pax coalescat per modum transsectionis : g. CCXXIII. consequens est, 1ΣΣ ) ut fiat dato aliquo , vel retento , Vel
promissio: nec 123 in pacis conditione requiratur aequalitas et neque adeo Ir alteruter paci scentium iure conqueri possit de la cone , quantumvis enormimma et quum plerum oue victor victo conditiones qualescumque ferat, & ita natura eveniat , ut hic duriores quosdam conditiones admittere, quam plane perire, malit.' Dummodo ex ipsis pacis legibus , victum
has conditiones vere admisisse , eonstet . Si enim per cavillationem calumniosamque interpretationem , aut plane per vim apertam , duriores conditiones , in quas numquam consensit , victo obtruduntur : jure hic, sibi iniuriam seri, conqueritur . Sic insignis ea- villator erat Q. Fabius Labeo , qui, quum Antioehus rex dimidiam partem navium Romanis tradere deberet , OmneS eius naves productas medias dissecuit , ut Antiochum tota elasse spoliaret . Valer. MaX. VII, 3. quam
decipiendi artem fortastis a Campanis didu
637쪽
Cap. IX. De iuribus maiest. transeunt. syrcerat, quod ipsos quoque arma, ab hostibus pro parte dimidia tradenda , dissecuisse, memoriae prodidit Polyam. Stratagem. G, ID Et quis non detestetur apertam vim , qua victis Romanis , qtiibuscum transegerant tamen, insultabant Galli Senones , quum illis mi ite pondo auri ex foedere adpendentibus , hi non modo pondera iniqua adserrent , sed& ponderi adderent gladium , dicerentque ema victis esse. Liv. 9448. g. CCXIX. Multo minus ergo paci , paulo du' Nee non
rioribus conditionibus initae , recte opponi- exceptio tur exceptio metus . Neque enim illi exce- quod
ptioni umquam locus est, si jus cuidam fuit, Fussa, alterum ad dandum aliquid faciendumque cogendi . Lib. I. g. CVIII. 41. Bellum autem inter gentes aeque justum est cogendi m dium, ac . iudicis auctoritas inter ejusdem reipublicae cives. g. X. 2 . Neque obstat, bellum iniustii in alterum gessissς , adeoque vel eo nomine vim iniustam adhibuisse videri victorem , victo durissimas conditiones exto quentem . Praeterqualia enim , quod judicium
de justitia belli neuter belligerantium sibi it
re adrogat, quippe in sua caussa iudex futurus: remisisse omnino injuriam illam videtur victus , dum cum victore transegit, & ad
ἀμινητιαν , quae omnibus hujusmodi foederi . bus inseri solet, se obligavit. - ' ... ) Et ita facile ihtelliges , . quid reponendumst Pulandormo , qui , huic exceptioni locum esse , contra Gentium c Lib. II. cap. XUIL g. XX. Lib. m. cap. XIX. g. XL de- '
638쪽
fendit m iure nat. O gent. VIII, 8. I. Aliud - enim est , exceptionem quod metus caussa paei opponere ὴ aliud , ideo bellum redintegrare , quia pars victrix , usa occasione , vi aliquid contra pacis leges egerit . Posteriore enim easu iustam belli eaussam nasci ,
tem fieri posse negamus . Et haec tamen Parum distinxisse videtur Pufendorilius . Immo rem illud ipsum exemplum , quod ibi ali gat , satis illusitat. Quaerit Polybius Hip. III, 3o. an justum suerit bellum Punicum
secundum , quod adversus Romanos laseep rint Carthaginienses λ Idque non obscure adfirmat, ex ea ratione , quod Carthaginienses
ας, occasione invisaia, Bltum iverins eos, quἰ per occasimem temporum ipsis noeuerint. Quod
perinde est , ae si seripsisset, prodesse Poenis debuisse exeeptionem quod metuS caussa squia Romani quondam , iis inter res domianeipites versantibus , Sardiniam magnamque vim pecuniae extorserint . Sed sane in paeis legibus inter Romanos & Carthaginiense de Sardinia nihil fuerat eautum, ac proinde iniusse , & contra pacis leges , eam Occupaverant Romani , sola invitante oceasione , quod Carthaginiensibus domi esset, quod agerent ἰ eeu ipse fatetur Polybius I, 88. Quare non paei, qua bellum Puni eum primum comis Positum , exceptionem metus opponebant Carinthaginienses , sed , pacem illam a Romanis
ruPtam esse , occupata rex occasionem Sardinia, conquerebantur.
g. CCXX. Quaerunt Gror. III, I9.6. & Pusendormus e iure nan O grait. VIII, 3. a. an & pax ,
639쪽
p. IX. De iurib. mnis. transeunt.
cum civibus rebellibus inita , servanda sit 3 tellibus Id quod contra Boxhoinium Inst. polit. I, 14. - is. &Lipsi sententiarn recte adfirmant. Quum enim pax coalescat per modum transactionis , CCXVII. is vero , qui cum eo, a quo laesus est, transigit , remisisse illi iniuriam , censeatur: sequitur sane, ix6 ut & imperantes his hominibus immorigeris gratiam fecerint delicti, adeoque I 17 pax illa, nisi ex nova lacaussa, salva justitia, rescindi non possit, praeterquam , ii 8 si illa ob insignem rebellium dolum, vel statum principis, cum litis paciscestis, ab initio non constiterit. Ita quum anno MCCCCLXXXVIII. Blugenses Maximilianum L Regem , ad se in
urbem invitatum , inaudita paene perfidia . cepissent , & ad .pactionem satis turpem adegissent, tantum abest, ut illa postea rata esse videretur Friderico Imp. ut Mech liniae ia Procerum conventu decerneretur , Maximilia num promissis illis non teneri . Io. Ioach. Mulier. Reschs tags-Theatr. in Maximi l. I. AEI. I. cap. VIII. Et sane quum dolo malo iniustissimaque vi principem in eaptivitatem redegissent cives , eumque non Prius dimitterent a quam omnia ex eorum sententia promisisset: promissum hoe vi injustissima extortum fuit, adeoque obligare illum non magis poesiuit , quam quod nobis latro aliquis e tors
obliga. Ceterum , quemadmodum aliorum foede- ao rem
640쪽
6oo Jur. Nat. Θ Gene. Lib. II. leges strinina religione servandas , ac proinde r3o & tempus , intra quod i lias impletum iri , promissiun est , stricte interpretandum , SI III ) ne moram quidem purgare licere , facile patet. Uid. Grol. III, 2 o. as. Sed & id nemo non intelligit, is a MEDIAToras , qui ossicium conciliandae inter belligerantes pacis in se susceperunt , &SPONsoREs , qui veluti pro paci scentibus spoponderunt, ex pacto obligari paciscentilius .
' ) siquidem , dum illi in se receperunt id officium , etiam ad id , quod exigit hoc
ossicium, sese obstrinxisse censentur. Ex quo porro colligimus , 133 mediatorum esse , non uni parti favere prae altera , sed i 3 utriusque caussam sine amore vel odio ex- pondere, a 3s & aequa quaevis, atque usilissima utrique suadere II 6 sponsorum vero, dare operam, ut pacis te ibus ex utraque parte satisfiat, & 137 3 illi parti, quae contra illas laeditur, ope, ac consilio, quin& copiis promissis, subvenire.
Idem dieendum de Oasrnivus , id est , personis, pro fide paciscentis reipublicae vel, uti oppignoratis , sive ultro & sita voluntate accesserint , sive ab eo qui imperium habet, dati sint. Grol. de iure belli pae.
III, 4. I . Priore enim eas, ex suo consensu obligantur 3 posteriore ex conventione inter imperantem sium , & alterum , quocum pax coaluit , inita . Hinc vero colligimus,
i non esie obsidum fugere , nee 2 reipublicae , obsides veluti postliminio recipere . Unde Caelia obside fugiente , recte Poscebat Porsena , ut obles dedatur, si non dedita tuerit , pro rupta Ie foedus habiturum ,