장음표시 사용
331쪽
333쪽
Exantlantis pre Dei eratiam consuetis examinibin, cum de themate inaugurali ophthalmiatrico cui scientia in avnis meis Academicis, non tameu neglectis ceteris sudiis medicis, pr.ecipue veram dabam sollicitis essem , OH tulit sese mihi casus quidam rarior de visu duplicato : cujus occasione diati morbi, alias minis frequentis , examen insiluere , illudque publicae censurae subjicere υolui. Non quidem me latet Celeberrimum Dominum Abrahamum. Vaterum peculiari dissertatione mittembergae m. IT 33. habita sub titulo rvisus vitia duo rarissima alterum duplicati alterum dimidiati, hunc asseetum sub tumdem a morasse; sed si cuidam laridatum opus hocce cum meis qualibus cmrque puellis conferre libuerit, facile videbit, quod, licet labor viri in arte experieulistisi eum tenuitate mea comparari minime queat, Nou tamen plagiariam egerim, By quod post amplam ejus messem adhuc quaeaam fuerint relis , in quibus spicilegium in tuerem. In tractatione ipsa oculi descriptionem tib
Horem , inpote apud scriptores anatomicos prae enim qui tu ominum inauibus versasur , accuratissimum Dominum minsto. obviam praesuppono, id loco ejus omnes. quotquot in observatorum libris de visu duplicato λυenire potui casu ipsis auctorum υerbis. omisisis tamen minuK ad rem pertinentibin, recensere placuit. Si haec minus arrident, a Benevolo tameu Lectore me facile υeniam impetraturum esse spero . si rationes meaε imput vi examisara velit. Ex his observationibis ceu totidem individuis schema morbi nostri gens Uale exsculpen n erat. Non omnium bibliothecag citati a me auctores ornant, mee , etiamsi ad manus sint, cunctis meis lectoribus . eos evolvere, tempus per mittit. Ut ergo uno qitasi intuitu sine magno labore Benevolus Lector ciuilia care possit, in quantum tradita a me morbi idea cum re ipsa conveniat, casus ipsos, pratisi accepi, exposui. Memor ilicti illita Senecae Epist. UI. Aviarum , inquientis, iter per praecepta . breve es efficax per exempla. Seduli insuper Boneti sparva licet compouere magnis exemplo fretira. qui U ipse medicinam suam septentrionalem ex observationibis Natura Curiosiormn NHas iniensium eretos fus titulos digesis composuis. Specialius υero thema meum ita tractavi, ut priemusis f. s. de visu generalioribus, V eacussa f. a. qtlasione, cur ambobus acusis inuin tantum objectum appareat 3. 'de visu multiplicato naturali U g. de visu geminato ex ebrietate ac ira egerim et sum eodem tit morbum si , exponem ejus I. desinitionem ξφ ca sus suillares f. s. II. differentiam S. 6. III. causamn proximaus f. T. qice f. 8. & 9. ulterius explicatur IV. causas remotas eg occasionales f. Io. V. pro ο f. II. & VI. deuique, quavium potui, citram Si quadais in re hallucinatus fuero B. L. ut juventuti mea ad ribat, By errores meos aequi bonique consulat enixe V decreter rogito. EN aliquid prodire
334쪽
tmin , si non datur ultra, V saltem magnis me auom excidisse herer: Tu timeaeivi, qui laboribus meis acadenticis semper adfuisti, lienignissime Pater
Coelestis , pro tot in me collutis beneficiis imparem seget, ex imo tamen crede profectam gratiarum actionem accipe , is' in poserum quoque cuncta , quae suscipium , ita dirige , ut vergant in vominis tri gloriani proximique s ιtens.
Culum , divi hae sapientiae miraculum ex tunicis variis, bulbum ambientibus , humores coercentibus , eundem partibus vicinis ac, nectentibus, nec non ex triplici humore conflatum . esse sex peculiaribus musculis moveri, & in ampla orbita inter copiosam pinguedinem securequiescere , anatomici docent. Hunc artificiosae camerae obscurae fa J asi milant nisurae scrutatores. Radii enim lueis ab objecto vel radiante vel reflectente in corneam acti, In eadem, ut R in humore aqueo, ad pe rendicurim res acti, per pupillam determinati , in lente crystallina collec. ti, corpus vitreum parum mutati transeuntes , divergentes , in fundo retinae tot praecise puncta depingunt, ac in objecto fuere conspicua et unde similis objecto ibidsm depingitur imaguncula. Hoc adhuc annotari Volim' 'quodvis punctum objecti videri per tonum lucis cujus apicem U. sum punctum , basin vero cornea constituit. Radius axin hujus coni iurimaris , cum perpendiculariter in oculum incidat , & per consequens ., eae .lamon aeratis dioptricis , irrefractus transeat, ceu lineat recta perpendicula, riter is objecti puncto in retinam ubi depingitur ducta considerari poterit.
: Cum vero duobEs oculis condeeoretur homo, R in unoquoque eiusdem objecti imaguncula se sistat, mirum'videri poterit , quod unius tantum objecti ideam mens concipiat, perinde ac si uno tantum oculo idem aspexisset. In nairi hujus phaenomeni causa reddenda per plurium jam secul rum decuisum desudarunt , R in re tam ardua determinanda. in Varias sententias abierunt medici, physici & mathematici. Cumque haec contro-ψersia thema nostrum illustrare possit, haud a scopo meo deflecti videor, si
praecipuas opiniones referam. i . .
I. Prodeant primo ii, qui cum antefignano suo Galeno b J ex con-
s a I Uix audiendus clarissimus motum, qui oculum ieculo magis Θuam camerae obscurae similem et Ie probare nititur dig. de osti f. s . IN. in sese. dis. md. P. a s, s bJ De usu partium Db. X. c. io. T. I. opp. Serii. II. p. m. 699.
335쪽
'nimone aut si mavis , decussatione nervorum opticorum nodum hunc gordium solvere voluerunt. Ingeniosissime certe causam hanc perorat Divinus Ne tonus scJ supponens imagines objectorum utriusque oculi nolueonjungi in conjunctione nervorum opticorum prope sellam equinam: sed fibras lateris dextri utriusque nervi hoc in loco conjungi, & per nerVum poib unionem & novam separatiotiem lateris dextri ad cerebrum progredi , id, quod & de fibris lateris sinistri per nervum sinistrum in cerebrum delatis valet- Sio fibrae horum nervorum non nisi unicam imaginem o jecti ad cerebrum deferunt, cujus pars dimidia in . latere dextro cerebri
repraesentata provenit a latere dextro utriusque oeuli altera a latere siniLtro. Et inde quoque' sententiae suae robur accedere assirmat, quod, ni fallant anatomici, eorum . animalium, quae utroque oculo unum objectum contemplantur , nervi optici sint conjuncti, eorum vero, quae singulis oculis diversa objecta intueantur, nervi optici ab oculis usque ad cer brum separentur. Opinioni huic calculum quoque album addit accurati L
simus isti schen res fd J. Objici interim possit I Decussationem istam,
licet infrequens non sit feJ , non tamen adeo esse universalem, .ut non plura in; contrarium exempla allegari possint talium hominum, ubi talter nervus opticus illaesus alter in toto suo progressu durior , tenuiori, rubucundior, . imo atro colore tinctus obseruabatur ffJ. Quin imo fuisse hominem, in quo nervi optici nec connati, nec sese saltem contingentes appam ruerunt, qui tamen in visu simplici nihil turbatus est fg J. . Cum erg0, nec hi nervi semper se decussent, nec semper uniantum, visu tamen sim plici illaeso, eorum conjunctio visus si plicis causam constituere Vix pote. rit. 2 Naturaliter & nullo negotio,. ut g. 3. dicemus, pro liabitu Visu geminari potest, imo juxta f. q. in ebriis. & iratis, actu , suae subsiet quente damno geminatur e num in his coalitum nervorum dii solvi fu i aut remoto digito, vel dissipata crapula sive ira coniungi poise , credo dum erit Z Quod denique de animalibus addit summus Nemtonus, illud tot
tantum verum esse deprehenditur, non vero in totum. Chamaeleon eni si alterum oculum in coelum alterum in terram dirigens, eandem nervorum i
Opticorum coinbinationem habet quam homo D i J.
336쪽
II. Alia ergo via veritatem assequi. & uno sere oculo nosmet in visi
r tione objectum geminari nunquam potest. Rem ita concipit, ut, dum axis unius oculi intenditur, axis alterius relaxetur, sicque unus agat, at tero seriante. Ad propriam experientiam provocat laudatus auctor , ct rem experimento illustrare conatur Polinieri in f m J. Sed a via regia hic deflectit vir ingeniosiisimus. Etenim I illa unius oeuli tensio. & alterius eodem tempore relaxatio gratis sere alsumitur, cum naturaliter, sive petnaturae leges illud fiat, sive a consuetudine, ambos oculos semper una moveri, una tendi, una relaxari, experientia doceat e ca) ambobus oeulis apertis si videmus, in utroque oculo per leges opticas F. I. non poteth oon separata pingi imaguncula , cumque haec pictura sensum essiciat.& illum sensum ad cerebrum deferri necessie est: anima est, quae videt . non oculus et ast anima. per arctum cum corpore nexum. oborto
in corpore sensu quiescere nequit et quid Z quod 4 Pol ierit experimentum falsum esse afferat accuratissimus Mugschenbreta suJ & contrarium plane verioribus experimentis doceat Pompim o J. III. Cartesiani iam objectum unum ambobus oculis spectatum simplex videri afferunt. quouiam duae ejus imagines in glandula pineali uniantur. Sila Le Grand f p J ulterius affertutu illustrans Robauiti f q J in unoquoque Nervorum opticorum praecise eundem fibrarum numerum en supponit, quae postmodum in glandula pineali conjunctae unum tantummodo objecitum sistant. Sed hoc affertum cum veritate convenire vix probabile est equoniam i glandula pinealis non est sensorium commune aut sedes animae frJ, nec ad eandem nervi optici tendunt 2 ex hae hypothesi visus geminatus explicati nequit , niti simul disjunctio nervorum quavis oeuli sursum vel deorsum pressione fatuatur. Quod & agnoscens Regis fs Joa partibus eorum distessit, & ab ejusdem objecti in eadem retinae utriunque oculi parte depicti sensu ibidem aequali excitato rem rectius derivati coincidit sere cum prioribus sententia camerarii fιJ vix refutatione digna
ΓεJ Pbf-memb. a. lib. I. e. . opp. T. II. p. 39 q. adde Ε-detu de apparente magniι. Dia Epist. II. f. 17. opp. T. III. p. 4 M.A. POita lib. 6. de restas. e. 1. putat. nos dextro potissimum oculo uti, si quid a dextris; & sint tiro , si quid a sinistris politumst. Quam sententlam etiam amplectitur Semertus tua. I. I . c. I 2.s ι J Problem. Iea. se. ρ HL 2. V 4. T. II. opp. p. m. ετ . sm J Exper. de phis ue T. II. p. 244. D. suJ EAE. ne plasipis , inet s. adde ι. II 8 .s o 2 O thahi rupb. lib. q. probi. 44. confirmat idem Eitur in m.. vis theor. p.
337쪽
hui ideo non duplicari obiecta visa autumat, quoniam unum numero est seniorium commune . in quo omnis fiat sensatio. Licet idem alio loco. re. I. cti hac opinione, partes Gassendi sequatur fuJ. IV. Ingeniosa certe est explicatio Britast f xJ qui nervos opticos ex fibris homologis seu homotonis ex thalamis nervorum opticorum ortis, & usque ad retinam haud interrupte continuatis constare affirmat . iisque in utroque oculo eandem sit uationem , dispositionem & tensionem tribuit. E. gr. fibras in retinae parte superiore magis, in inferiore minus tensas esse, quod proxime sequentes fibrae tensionem obtineant vicinis proportionatam, S sic porro. Unde fit . ut, si objectum ambobus in oculis per radios lucis feriat fibras retinae homologas , inde unus sequatur sensus, perinde ac unicus tantum sonus oritur, quando duurum initrumentorum musicorum chordae homotonae pulsantur. Haec hvpothesis , licet utique attentionem: mereatur, eamque assumat quoque Valerus fγJ , interim tamen haud levia sunt, quae colura eandem monuit tum I Musschenbrri a Jcirca teneram cerebri substantiam . mollitiem , lubricitatem laxitatemque ipsorum nervorum pulposorum , quae huic homotoniae & tensioni obstant
tum et ) BObuim s a J , quod , posita hac hypothesi , frequentior debo.
ret esse visus duplicati morbus , quam actu est, in illis praesertim subjectis, quorum cerebrum est humidius , oculique ad guttam serenam simileque vitium inducendum proni cum facile fieri possit unam fibram unius ner. vi ab humiditate p. n. laxati, dum alterius nervi fibra . priori consona , naturaliter tensa manet: tum 'rurseia b J quod supposita cum Brigesto majore tensione fibrarum superiorum , retinae pars ista debeat esse sensibilior inferiore , quod experientiae contrariatur. His addi poterit quod visus ratio in iis, in quibus fibrae nervorum opticorum decu stantur , aut plane confunduntur L e J, explicari ex hac hypothesi nequeat. V. Omnem vero attentionem meretur ratio . quam Honoram Faber
anima videat objectum in duorum axium opticorum intersectis nec Sintie. Stadus isti J Memora in cim. II. p. 66. sae J In ophthalmographia ses nisa theoria, visioriis LMU. EM. I 686. Ima Disertaιione in praefatione citata.
338쪽
duo oculi A & B in objectum C. simul directi: erit axis visus oculi Alinea AC, R axis visus oculi R , linea B C r cuin veno A C secet B Cin C, uterque oculus objectum in C videt, consequenter duobus oculis unum apparet. Sed non spernenda sunt, quae contra hanc hypothesin monuit Clarillimus Hul 1 in f hJ quod nempe insecta habeant oculos pinayhedricos, ergo & corneas & nervos opti eos innumerabiles et in quibus ob convexitatem totalis organi fieri non potest, ut axes visus se in uno Puncto secent. Haec tamen insecta objectum non multiplicatum , sed simplex vident. Rectissima enim via tendunt ad praedam & Venerem , cum eadem ex necessitate sabricae inerrare sequeretur , si ab ulla . alia causa imitas visionis dependeret. Regeri quidem posset notum esse opticis, quodli , qui per polyhedra objecta considerant, licet multiplex eorum imago appareat, Verum tamen objectum a falsis distinguere possint rotatione quadam vitri, cum ipso hoc facto objecta imaginaria simul rotentur, ver objecto immoto. Qiiodsi ergo simile quid in insectis contingeret fieri posse , ut recta via ad objectum contendant, licet multiplicem ejus imaginem cernant. Sed haec gratis assumuntur. Oculi ipsi rotari nequeunt, sunt enim immobiles, & ob id ipsum polyhedrici, ut hedrae defectum motus, ire in visu turbentur, suppleant. Nec contingit in lente crystallina. Quamvis enim motus rotatorius in lente quorundam animalium immoto oculo
sit poisibilis f i J, demonstrandum tamen prius est ἔ insecta habere lentem crystallinam ἱ J. & a si habent, eas ita esse comparatas, ut m
tum hunc admittant. Hoc tamen certissimum est, homines, & animalia quorum oculi cum humanis conveniunt, videre objecta simplicia, quando in iis axes visus se mutuo secant. Et si haec inium intersectio causa visus simplicis esse nequit, ad verosimillimam causam tamen manuducere M.test. Cum enim hoc modo eandem nervi partem in ambobus oculis similia radius vitiuus seriat, ex sententia . c .s
agi potest. Vid. Dersam Tritia phas sis. 4. c. a. 3. not. 9.s ε 3 Porteseu Le. p. at 8. ex Leuoenbaestio ostendi i unamquamque corneae hedram ossi in lentis crystallinae fungi . qua carere insecta videntur. quodque unaquaequebarum .iedrarum sibi correspondeotem habeat ramum nervi optici.
339쪽
guet, nisi diversas efiiciat quocunque modo sentationes. In dolore late di Liuso puncta dolentia non distinguit o ). Non duabus naribus odoris duplicem sensum separat, non duabus auriόus duplices sonos audit, neque ergo duobus oculis duo objecta videt. Naturaliter ergo in ambobus oculis unus praecise & idem locus retinae esse debet , quem radii visivi assiciunt, si objectiim simplex apparere debet. Qiiod si veto in alio loco retinae dextri oculi, R in alio loco retinae sinistri oculi depingitur objectum , duplex oritur sen- Iutio. ergo & Objectum duplex apparebit: ut mox videbimus p . Nec tamen haec lententia cum Bregsima convenit. Ista enim sensationem eandem in homotonia filamentorum nervorum posuit, quam hic non admittimus. Lubentes quoque fatemur , nos ignorare quanam in re illa sensationum divertitus consistat. Num vero dicta per naturae leges ita fiant, num consuetudini potius & experientiae hic aliquid tribuendum sit dispiciendum erit. Ultimum certe suadere videntur tum lusci quidam q; tum etiam casus Cheseidenti infra f. s. obs Iz. recensendus. Ergo & hie non negligenda erit sententia. VII. Magni Graissalidii r qui asserit experientiam constanter nos docere, duas a punctis nervorum respondentibus oriundas sensationes ab uno puncto procedere : & ita in mente conjunctas , nunc ambas sensationes cum idea puncti visibilis etiam junctas esse . ut separari nequeant. Puncta vero respondentia illa esse autumat, in quibus enim punctum eodem tempore in ambobus oculis pingitur , quae puncta disserre possunt in diversis homin hus , ut in strabonibus. Sic & coniecturatur , quod si vitio quodam situs crystallinae lentis mutatur, atque sic objecta duplicata apparent, tractu temporis incommodum hoc minuatur, & tandem longiore experientia plane
Licet autem unum objectum ambobus oculis spectatum naturaliter non
ι O mimur. t. q. probi. 14. ni Dis r. probi. 62. in fine.Licet in Paralipom. ad VitelZων. s. leni partes tueatur. M eo euato. o Teste dolore saepe membris amputatione jamjam resectis 'adscripto vid. Ruci. De Camerarii dig. de sensatione paradoxa Ttilang. I 693. p Egregie haec deducit Francisci Bole redis tr. a. lib. 2. sedi. a. dius. I. art. 3.S O. R. t. 3. οπ- p- 4 9. . . . Qui Iusti sunt, vel in infantia vel In prosectiore aetate illud malum aequi it-verunt. Priores objecta non nisi simplicia, ut actu sunt, cernere. notum est : pol- erioribus vero objecta geminantur. cons. D. ries tr. des malia. des Rux pari. I. cap. 24. Haud tamen bbsque summa sorte probabilitate autumarem . priores aeque ac posteriores ab initio objecta duplicata spectate . ad illud tamen ob desectum judicii non attendere. cumque tenerrimis adhuc nervulis facile correspondentia sensationis in utroque oculo ab objectorum imaginibus imprimatur, fieri posse, ut res antea seminata rursus simplex appareatic ν radis element. mathem. 3. 31o4. A.
340쪽
nisi simplex appareat, ab arbitrio tamen nostro dependet, illud duplἰα- tum, imo quibusdam in casibus ter, quater , aut amplius multiplicatum videre. Idque sequentibus modis: I. Si oculorum alteri aut etiam utrisque applicantur lentes aut vitra quaecunque polyhedrica. Haec enim ex demonstratis dioptricis toties- objectum multiplicant, quot io vitro hedrae L facieculae conspiciuntur. II. Idem evenit , si objecto praesertim lucido extra horopterem f. terminum visus diltincti posito, illud uno oculo, altero interim clauso , aspi citur per foramina aliquot in charta lusoria facta . M ita disposita, ut non amplius a se distent, quam pateat pupillae foramen , toties enim hoc modo objectum multiplicatur , quot chartae soraminuta sunt. Nec mirum e radii enim lucis ab objecto egredientes vel reflexi hoc modo in unoquoque seramine peculiarem conum opticum, aut peculiarem axin visus formant,
qui cum foramina non magis distent, quam patet pupillae soramen illaesi ad retinam pervenientes in diversis ejusdem partibus idem objectum depingunt , sicque multiplicant ι . III. Qua ratione duo objecta per unum foramen ambobus oculis spectata aeque ac soramen ipsum geminata appareant 1ι ; item IV. Quomodo objectum ope speculorum planorum multiplicari possit
V. Quomodo objectum extra horopterem constitutum . ambobus oculis
consideratum , videatur' duplox γ ceu explicationi subsequenti parum inservientia lubens praetermito. Magis hujus loci est illud perpendere visus geminati artificium , quodUI. Lucretius α describit. Ita canens tin si forte oculo manus uni subdita subter Pressi ; cum quodam sensu sit, uti videantur
via, quae tuimur; feri tum bina tuendo, Bina lucra narum forentia lumina flammis, Bivaque per totra ausis geminare Ii pellex :Et duplicis hominum facies, θ' coirora bina. Etenim objectum duplicatur, si quis defixis in illud ocufis, mox alter
utrius bulbum, subtus impacto , aut circa canthum exteriorem immisso c. vitati osseat digito. tantillum elevet ac distorqueat , vel etiam pressam eo dem aut pluribus digitis palpebra proxime superiorem cutem supra eundem canthum prope tempora paulo violentius sursum adducat, aut oculi bulbum