장음표시 사용
301쪽
tum per vulnus amplum: de usu harum venaesectionum vid. EridaΠostfmannum f .s a. J Scarificationes, quae etiam in oculis ipsis vel in aliis locis celebrari. tur. Illae divertis instrumentis & modis fiunt, quorum exactam & fideli Lfimam descriptionem exhibet Excellenti is mus D n. Mauchus tus Messi & Chir. D. Archiater murtembergicus Primarius P. P. O. Tub. Patronus pie colendus g ubi docet illam scarificationem optimam esse, quae vegetabili illo Blepharoxysto in Ilituitur. Cui vero inter scarificationem & venaesectionem oculorum primas deserant, nondum inter se conveniunt ophthalmiatri h dierni. Sed utraque operatio multiplici & quotidiana experientia in multis pravibus ophilialmiis & aliis oculorum morbis praestiterunt effectus haud spernendos. Evolv. Differti mox laudatam & St. v ves. 3. J Arterio tomia Foptiis b VJaliis I Gallis usitata in diuturnis ocu-Iorum ophthalmiis divinum est remedium i . Quam vero in nostris r gionibus tanquam nostratium Chirurgorum manibus inexpertam & ignotam rarissime in usum vocamus. q. J Vesicatoria in cervice vel pone aures applicita laudat Gregor.
f 6. J Cucurbitulas , Hirudines ad tempora appostas Diae Deci . tu s7. J Alii etiam laudant fonticulos , frictiones , pediluvia &c. Ex Ante pharmaceutico evacuationis & revulsionis scopo prima sunt purgantia reniora & sortiora secundum Celsum n & Pechsi,mus. Ο quorum usus diversitati corporum est accommodandus. His praemissis motum temperiem que optime corrigunt diaphoretica, temperantia & diluentia diuinis com
Secundo scopo inserviunt remedia impr. externa ophthalmica , quom in quilibet Ophthalmiater singularia praedicat. Prae aliis autem se commendat Camph0ra legitimo modo usurpata , quem docet Mustr. Dah p) impr. si praemiseris epithema ex relaxantibus Commendant se porro tutia , saturnina, aq. dest. Euphras. Aq. R. Cichor. fqJ aliaque, quorum catalogum vi visum addere non est instituti. Nec chartarum angustia permittit tertio scopo
302쪽
scopysatisfacere f. e. Symplomatibus gravioribus occurrere, multo minus singularum oph halmiarum methodum medendi addere. Diu ta hic etiam observanda est, aeger se. aeris aestuantis , sumorum, Vaporum accessum ad Oculos arceat, delectetur tenebris, cibos assumat paucos eu peptos alvumque solventes, potus sit aquosus, diluens ex. gr. decoctum avenae, motus corporis & animi non nimius sed tranquillus. Haec
jam sussiciant de Ophthalmiis in genere.
ΡErvenio tandem ad illius Ophthalmiae tractat ionem , quae Dissertationis nostiae thema est, & ab origine ophthalmia Venerea vocatur. UGrum enim vero tristis hujus & maligni morbi nulli fere & Veterum & Recentiorum Auctorum nobis reliquerunt vel historiam accuratam vel veram medendi methodum , si sequentes excipias auctorcs. Antonium Milam Bras
xand an Petronium ti) Iob. ὼ Stephane x & recentiorem di. Uves γ qui morbum vel solum nominarunt, vel illum haud exacte des cripserunt, ct illius veram curam reticuerunt, uti fecit S. Ges. Cum tamen hic moibus non inter rarissimos recensendus sit, tres enim observationes Cap. huic annexas duorum annorum spatio collegi, & Bernae ab Operatore Xenodochii dexterrimo Dv. Hisberis relatum accepi, quod plures hoc morbo insectos annotaverit, quos vero nunquam pristino statui oculorum ob operationem ipsi ignotam rettituere poterat. f. I I. Oph lialmia Venerea est inflammatio Conjunctivae a morbo Uenereo producta & versus noctem ingravescens. Antequam autem plura de hac Ophthtalmia tradam, pauca dicam de Luis Venerea natura.
303쪽
DE OPHTHALII. UENERE A. 1 III.
Cujus luis caussa est virus illud venereum , quod per contagium communicatum nam in nostris regionibus non nisi ex contagio hic moibus otii ur, an vero in illis terris , in quibus lascivi quidam Euri saei ilium con traxerunt, solum contagiolus sit venereus morbus, maxime dubii Q cuticula roros ingreditur , vascula cutis ad cellulas usque adiposas pei fuit, in iis hae iet, obviae pinguedini irrmiscetur, qvae ianquam materia maxime viscidarinenum retinet, calore fovet, δι mora magis mogisque maligni iii S qucisi corrosivum reddit. ab Haec materia stagnans circumfusus pcr ambitum lamellas pinguedinis inquinat, cutim illas obtegentem coriumpit , acredine corrodit , & semper latius serpens hoc virus lutiorem eiicina plogam in corpore celluliasia, quem in cute sit petrosita occupat. Cutis enim substantia dura longe dissicilius , quίm illae in n. bi anulae rem. 11s me cellulas cfformantes, corrumpitur. Unde sim per niaculae pulicum morsus tam colore quam magnitudine reserentes & pluritum lavcm calutemque molestum ge- IieIunte S conspiciuntur. a
iod autem virus venereum in membrana a dirosa vim maximam exerat , sequentia probant argumenta :
I. Autopsia & experientia quotidiana ; quod si enim coireptuna ulceribus aspicias corpus, musculos omnes rubicundos S illaesos, scd illo. rum inteistitia purulenta ct insccta repelies: quid jam piae ter lexti. na hoc cellulosum inter cutim & musculos Observatur. a. Quare Ulcere Uenereo consolidato musculi cuti adrascuntur 3 obtextus cellulos per acrimoniam virus corrosi absentiam de des elum: musculi etiam actio saepe inde multum impeditur. 3. Pinguedinis natura , quae totius corporis nosti I maxime tenax visciudum est inter omnes humores nostros , minime circulans est corpus, hinc etiam mora prae aliis 3ptum redditur materiam virulentam fovendi S maris iniet extendendi.
q. Substantia ipsius corporis cellulosi , quod ex pluribus irregulatis fixurie componitur cellulis , hae cellulae ex mcmbranis tilia arancae instar te Duibus sermatae omnes.sere corporis patres concomitantur, superimposiae
cuti firmiter adhaerent, in musculorum inte illitia sese insinuant, itoti nitendines investiunt , horum inscrtionem ad ossa sequuntur, ii deperio fleo communicant, atque cum v ssis ossium intrant si hilaratem & cavitates,
304쪽
IViusA, d R illustrat illorum fraus, qui brutorum corpora in visus salis laciam statu replent. Itaque non mirum omnes Corp. humani partes allici & infici posse Lue Venerea. od venenum venereum tamdiu saepius in abdomine infimo prope partes genitales haereat, donec alias partes infestet, ibi enim tanta pan. niculi adipos observatur copia, si ilatu illam distendas, ut Excei Z Dn. D. Salan Lmntu, Praeceptor meus sua fidelitate nunquam satis a me depraedicandus , in Theatro Argentoratensi Anatomico mihi monstravit. s. Medendi methodus, nisi enim convenientibus remediis liquidum cellularum oleosum resolvatur, & ex corpore ad ultimam usque quali sut-xulam eliminet ux, malum nunquam non recrudescet. S. V. Doctrinae gratia addo diversos Luis Venereae gradus, qliae tres habet t I. Si materia virulenta solas partes generationi dicatas, & illas vicinas contaminaverit. Qui gradus diversimode nominatur pro assectarum partium disserentia : si ex. gr. Virus venereum ulcera produxerit in pene &partibus illis continuis dicitur Gonori hora Virtilenta, in vagina vero muli hri appellatur Fluor albus: Prioris cum M. BOerhaave e quinque numeramus species, quarum. α Si glandis textura spongiosa & cellulosa ulcusculis tentata materien foetidam subluteo - virideseentem , instar seri fusi splendentem & minus cohaerentem sudat, quae species liquore respective minus crasso intra glandem& praeputium haerente, & post glandis pressionem extus transudante cognoscitur.
β Cum virus penetrat ad cellulos corporis urethrae partem superi rem usque, sbique canaliculos in urethram hiantes sermat, ex quibus
materia continuo destillat, quam cognosces, si mane ante urinae excretio-Mem penem antroisum premas , notabilis enim tunc emuit materiae copia per pressionein in urethram derivata : haec est frequentissima, quae prae aliis in gonorrhoeam mutatur inveteratam , nullis saepe remediis auscultantem.
γ Ubi materia glandulas Coreperi sive sec. Ita. Inusio, Prostatas inferiores f infestat & exedit, & se in cavum urethrae exonerat materia
. Si venenum per memoratas vias ad prostatarum corpora perlatum illas tabefacit & corrodit, quam tumoribus hisce in locis, urinae interceptionibus &c. cognoscimus. . Si virus ad veticulas seminales penetraverit, illas exederit, & profluvium largum foetidae materiae, magis tamen albicantis, cum variis fisttulis ,
305쪽
tulis, si nubus scroti, ani, visitae &c. produxerit. Fluorem album malignum, quomodo a benigno dignoscas docuit Georg. Baglici g si seil. fluor durante menstruo non cessat signum est fluoris albi maligni. Quod tamen signum non pro pathognomico & insallibili li: bendum esse monuit AI DIrrus p. m. P. P. O. & Archia trorum Senior h idque variis obieravationibus confirmavit. Hinc alia signa in auxilium simul vocanda sunt, effluxus materiae subluteo - viridescentis g. hoc. l. α doloris versus no
tem exaceibationes , impr. consessio aegrotae.
Alter Luis hujus gradus est, cum materia Venerea praeter partes geni tales aggreditur etiam remotiores impr. membranaceas & ossicula tenuiora , cujus signa tanquam ubique descripta praetermitto.
Ultimus grassus est, ubi virus non solum partes membranaceas A tenuiora ollicula sed etiam firmiora, majora densioraque in se stat. Hic enim omnis pinguedo medullaris in rancidissimum putridumque mutatur oleum , eui vero exὶtus negatur, quod inelusum cariem generat, lamellus ossium elevat, periostium dἱstendit, exedit, atque sic tophos, exostoses generat. Infestantur prae aliis ossibus ossa claviculae, humeri, cubiti, radii, tibiae , oisa Calvariae, uti in Theatro Anat. Argentorati Anno I73 a. f. mina juvenis cranium sere omni ex parte cariosum cum reliquis hujus luis in partibus muliebribus signis suppeditavit. i
Ophthalmia venerea est vel Symptomo ica vel Mefastatkac symptomasi-
ea ophthalmia venerea cst illa , qua a morbo venereo tanquam a caussa pr ducitur, ita tamen , ut morbus ipse & materia virulenta non mutent lo- eum & sedem. Haec symptomatica rarius observatur, & si adest utplur
secundus jam luis venereae gradus g. 6. C. II. aegrum insestat. g. I Xo symptomatica ophth. cognoscitur & a reliquis dignoscitur: 1.) Ab Ophthalmiis non venereis de quibus Cap. I. hae omni tempore aegrum excruciant, illa autem i. e. Symplomatica Venerea vespertino tempore incipit, cum nocte ingravescit , adventante autem diluculo rem tit ν 3 Praxeos Medic. L. I l. cap. VIII. s h Dissi de sonothea 'irulent. in umque sexu. Resp. Civelino. Tub. IIovi
306쪽
tit , porro symptom. venerea absque ullis remediis aegrum tandem deserit, sed Lepius. redit, reliquae autem semel ab semes sine causis novis, exceptis periodicis, noli redeunt, denique in ophth. symptom. venerea remedia dicti ophthalmica nullum, in reliquis autem congrue exhibita optatum edunt effectum. a Ab ophthalinia venerea meta statica , illa i. e. syn plomatica versus auroram remittit, haec vero non remittit, versus auroram . illa nunquam haec autem semper in 3um & ψtum ophthalntiae gradum mutatur, porro in illa materia morbifica sedem non transmutat f. 8. c. 2. sed in in ta statica , in illa dolores non tam graves quam in hac , illa denique a uisertur malo venereo curato , haec vero non . . f. X. Symplomata hujus ophthalm ae quilibet facile ex s. antee. extrahere poterit . ita ut superfluum sit illa repetere. Unicum notabo symptoma , quod sic. dolor & rubor versus noctem ingravescat cum aurora autem vel plane celset vel remittat: quid vero hujus rei cauisa sit nondum demonstratumeli. Suum symbolum hic conserunt calor lecti, quies, digellio & coneo tio assulariorum, quae circuitum Velociorem reddunt, denique aeris condensatio dirigens motum humorum interiora versus.
anod autem lues venerea symploma hoc eaurire posςt. non est quod miremur, si tantum paulo accuratius consideremus consensum id uininter oculos abdominisque reliqui corporis viscera, quem a nervis eorumque ramificationibus oriri certum eis, uti etiam docuerunt Georg. GD
Mohl ir , Eri. I Hulsuumn r) b. m. Vias Camerarius s , aliique Nervus enim Ompatheticis magnus uti illum Ili. II instores vocat, alii autem falso hucusque illum vocarunt latercosialem communicat imprimis cum nervis in visus organis distributis. Nam hic nervus in sinubus durae matris ad latera sellae equinae ossis cunei formis sitis jungitur: i Per libram sexto nervorum cerebri pari, quod solum musculis oculi
2 Per duas fibrillas nerveas ramo orbitali quinti paris qui aliis ophthalmictis mitis io io autem ob egressum in orbita orbitalis audit) quiramus in tres minores dividitur , qui . d externas oculi partes abeunt, x vocantur frontalis , vasalis & laci malis. Non ignoro quidem nonnullas recentiorum sympathetici magni cuin quinto pari in cranio communicationem
307쪽
nem in dubium vocare , quorum autem opinioni accedere nequeo. Praeter omnium enim anatomicorum veterum tam quam plurimorum recentiorum
Celeberr. Laur. Imiferi x , Car. Aug. a B Ven Med. D. & P. P. O. Fran surti ad oderam γ aut opsia Anatomica hancce communicati nem confirmat , quod si enim suspensa manu huncce concursum prosecutus fueris, invenies illam semper , uti pluries in theatro Argentinensi dirigente Pt receptore fidelissimo & Patrono meo singulari Henrico Asserto Nicolai Anat. & Chirurg. Pros celeberr. cujus praematuram mortem Respublica medica litteraria sat lugere nequit, non mentis nec suspicionis sed oeu lorum acie Observavi.
ophthalmia quidem Omptomatica venerea haud multum alit periculi, &ordinario auffertur , si malum illius cauila se. suerit exitirpatum convenienti methodo, quodsi autem materia venerea nimis diu in corpore nuduletur, & frequentiores inde oriantur tales ophthalmiae , haec facile oculos ad illam metastaticam praedisponere possunt.
In methodo medendi & curatione ipsius morbi venerei primarium indi- .catum est materiae virulentae ex corpore expulsio , quae ut expellatur, duo requirit. I Materiae corpus ccllulosum imp. occupantis in tenuiores &subtiliores resolutionem , a hujus resolutae ex corpore excretionem. Quae ut fiant ex duabus tantum viis & methodis una eligenda est in gravioribus hujus mali speciebus , quae viae sunt vel medicamina mercurialia, vel summe sudorisera. Quod Mercurium & ex illo parata medicamenta spectat, notandum quod insigi iis differentia intercedat, an mercurialia extus vel intus applicentur, ilia enim externa pessima sepe generant symp- tomata , uti notavit Balib. de laudem Med. D. & Practicus Argentora tensis, Patronus meus colendus et . ibo modo autem mercurius virus resolvat, & ex corpore sub specie seri , salivae , urinae &c. eliminet, non jam inquiram , nec illius usum multis exponam. Sufficiat nobis paucis annotasse, Mercurium non in omnibus luis venereae speciebus optatum &malo parem edere effectum. Nam in altero Gonorrheae gradu cf. s. c. a.
ι De humani eorporis fabrica. Basil. M 43. re Exposit. Anatom. T. III. x compend. Analom. P. 148. editi meae. ν Diss de nervo intercollati. Francos ad Oderam. I 32. a j Speculum veneris, oder Venω.Disael, SmMο- , 1 32. P. 347.
308쪽
salivatio rite instituta non auffert malum, uti observarunt Iil. b. 1n. Zinter a . Herm. Meri trave b) aliiqite Nec tertius luis venereae gradus semper & secure profligitur. Cu ius rei caussam indigitat. II Boerbaaυe 60.
Quae seq. est : Mercurius quidem humores corporis resolvit, olei 'tenacitatem dividit , & sierosias particulas imminuit, cum vero particulae mercurii tei decies graviores sint illis sanguinis , ut quidem illae particulae vi cordis arteriarumque ad cryptas illas spongiolas penis, vaginae uterinae , OLsiumque medullam deserantur, sed ibi nullam aut Hinimam exerant viris
tutem , arteriolae enim membranulas harum cryptarum percurrentes ita
subtiles sunt, ut etiam subtilissimis injectionibus vix appareant : hinc in his cryptis saepe numero Mercurius crudus collectus invenitur , cujus rei ex cmplum refert Excell. D. D. de Lindern d) & ipsemet nonnunquam in ollium cranii substantia diaploica Argentorati adinveni impr. in cranio illo de quo g. 7. c. 2. Has ob rationes veteres jam aliam sibi viam hanc
materiam ex corpore eliminandi quaesiverunt, quam exsiccationem Voca'runt, i. e. corpus diaeta medicamentisque plane quasi exsiccarunt, quae vero methodus plane sere abolevit, donec til. BOerhaaυe e necessitate coactus illam in usum revocaverit , ut vero illa rite instituatur, plura Veniunt attendenda , quae omnia ex Hi lieno uti fatetur Borrhaave desumta in brevem sed exactam contraxit historiam, quam. Venia lectoris ap-yonam , cum hic liber rarior in paucorum manibus versetur.
Consistit artificium in eo , ut omnia pinguia resolvantur, corpusquo ita emacietur, nihil ut oleo si retineat. Hic sc. aeger. loco calidiis mo includendus , ut fere sponte ibidem ad sudandum pronus sit. Abstineat ab omni cibo, potiaque pingui. Unico bis cocto pane, uvisque passis alendus. Nullo reficiendus potu, nisi sincero & paulo leviori Guajaci decocto. Quater interim interdiu potet decocti meracissimi ejusdem tantum , quantum potuit, ut minimum sorbeat octo vel Io. uncias. Postquam ergo continuato aliquot dierum decursit impletus hoc liquore quasi hydropicus evadere incipit, jam cogitandum , corpus hoc plenum liquore , cujus pen trabilis acrimonia, & acuta balsamica virtus talis est , ut omnem fere pituitam solvat, pingue diluat, tenax attenuet , putridum a fracedinenlteriore praeservet. Restat jam ut velocillime per omnia vasa trajectus intima quaeque abluat ἰ detergat, ct pinguia insecta accuratissime e cor-rme
309쪽
pore eliminet & tandem Ianet. Igitur Vacuo jMunus Ventriculo mane ina pleut se , qua potest maxima copia AEger , ut turgeat , dein in cillella erectus sedens lignea, vel in lecto sub craticula sub incensoruin spirituum vini fiammam ardentem sudet nudatum corpus adeo diu & sortiter quam ferre pote ih. Spatium dimidiae horae sumnia sere mensura est , tum in lecto remota stam ma continuet sudorem ultra per horulam. Dein Octo vel IO. uncias juris macilentae vitulinae cum pauca Oryeta cocti calide exhibeatur. Surgat aeger. Qui sic quatuordecim diebus tractatus & mane R vespere sudet, ita semper reficiatur , detergatur , & repleatur decocto. Tum denique quatuordecim diebus iterum sudet mane. Interea dum hac arte in sudores ressolvitiir corpus, si quae pars ossis malo insecta venereo, haec eo tempore obvolvenda pannis calidissimis sortissimo Gua jaci lixivio . madentibus , quin δ praecipua ardentium spirituum flamma inter sudat, dum eam versus partem dirigitur.3. X V. Memoratis jam g. 33. I 4. remediis si morbum profligaveris, syniplomatica haec ophth dinia simul cessat. Ut denique illa , quae de ophthaim.
symptomatica vener. retulimus , exemplo confirmemus , sequentem adjicio casum , ex benevola communicatione practici cujusdam Argentoratentis
felicissimi : ruricola quidam juvenis ex pago Bischen natus biennio ames norrhea virulenta laboraverat, quae a chirurgo quodam urbis per adstringentia praepostere adhibita sistebatur , biennio elapso variae pustulae venereae circa frontem apparebant insigni capitis dolore in occipite praeprirnis & ophthalmia stipatae, quae symptomata cum nocte exarcerbabantur , cum adventu autem & ortu solis ita mitescebant, ut nullus sere tumor . R rubor in oculis observaretur. Hie rusticus opem hujus medici efflagitat, qui illum medicamentis mercurialibus illi arcanis & congruo regimino pristinae restituit sanitati, ita ut profligato morbo etiam symptoma. hocce
Progredior ad alteram ophthaim. venereae S. g. c. a. speciem metasa tica1n scit. quae est materiae virulentae ex partibus genitalibus in oculum transpositio , & aggregatio; haec species est vel plenaria , ubi sc. omne virus ex partibus genitalibus in oculum transponitur , vel minus plenaria, ubi aliqua tantum pars transponitur. Materia virulenta colligitur in corapore illo cellulosio, quod flatus ope in oculi parte anteriore inter tunicam sic. conjunctivam & expansiones ibas tendineas musculorum oculi detegitur , detegitur etiam cellulosum textum inter membranam internam palpebrarum & musculos illarum.
310쪽
Materia hἰc collecta virulenta sequentia creat symptomata , quorum. i fit tantus minor, ut cornea transparens in unam vel duas lineas profunda fovea delitescat. Omne enim virus venere uiri ex systemate liquorum secretum in panniculo adiposo anteriori oculi colligitur; quod autem conjunctiva corneam pellucidam obtegens non simul tumefiat, ratio cit. quia illa circulo extremo corneae pellucidae firmiter annexa eli, & nullum cellulosum corpus inter has duas tunicas adest. et Dolor est vellicans & insigniter lancinans, materiae enim hic aggregatae acrimonia corrosiva suppolitas expansiones tendineas & superposi- tam adnata in membranam arrodit & corrumpit, hinc quo acrimonia major eo majores etiam dolores. 't 3 Ar ex livido viridescens , quem colorem oculis morbo hoc inis sectis conciliat latitans ibi virus venereum . quod ejusdem est coloris , cu- jus est illud in gonorrhea effluens. Vid. observ. fini cap. annexas.
3. XVIII. Symplomata haec signorum vices simul gerant. Quomodo autem a reliquis differat ophthalmiis , ex S. 9. cap. huj. dilucescit.
Inquiramus jam in caussas illas , ob quas nietastasis haec ad oculos nonis nunquam & non ad alias partes fiat. Huia metastasi in genere & in specie ad oculos ansam praebent, i Remedia repellentia & adstringentia praemature & praepostere adhibita interne R externe in utraque gonor rhoea venerea : hoc nomine famosa sunt ossa sepiae , pinguia , martialia , saturnina &c. Assumta praepostere &nimia quantitate calidiora sudorisera balsamicaque huc etiam faciunt, dum virus agilius reddunt non vero eliminant. Hinc saepius certe vidimus go-norrhinae malignae, ait Frid. H nann f nimio balsami Peruviani vel de Copaiva uita cohibitae pustulas in iacie, ossium dolores & in inguine bubones successit Ie. a Communicatio & concursus nervorum oculi cum nervo sympathmtico magno f. Io. c. a. ., 3 Oculorum structura vasculosi r ex observationibus enim discimus, illas prae aliis nostri corporis partes metallasibin obnoxias esse , quae prae aliis etiam vasculis perseminantur sangui seris, hinc tam frequentes metastases ad vis ὀera fieri experimur.