장음표시 사용
371쪽
AMolutis jampridem diis academicis, ea Dper viente ad almam Hadrinam accessi, ut honores doctorales capesserem , DEicitus interea de edendo quodam specimine percepi, immo vidi V legi, quendam ex utiperis Dominis Cau- didatis raram Uspeciosam de Nyctalopia materiam thematis inauguralis loco ventilasse , noque tamen hanc absilvisse , sed ejus alteram Jeciem, quam caecitatem nocturnum vocavi, intactam reliquisse. Quare animo mecum consistit, si meo arbitrio resim tm foret, occasionem jeciminis, quod V novitate Os stirnon minus utilitate sese commendat, non facile praeterire, sed inceptum aute- cessoris mei laborem strenue continuare V ad mem perducere. Annuit huic meo proposito gratio a facultas, simulos addidit Excest. D. Praeses, V huyuι qtuc- quid es laboris praemia me reportaturum confido , si benevoli Lectoris consensum , quodspero, promittere mihi possvn. Rur itaque paueis adgredior. SI quis , interdiu bene videt, & in cujus oculis sedula inspectione nullum palpabile & in sensus occurrens vitium detegimus, conqueritur, se vesperi debili gaudere visu, noctu autem, quamvis stellae coruscent aut luna splendeat, nihil lprorsus videre posse, eamque caecitatem novae auro rete adventu evanescere, ita, ut sequenti die, quamdiu Ph Ebus medio vagatur olympo , aeque bene remota & propinqua discernat & videat obiecta, ut quisque alius sanus, labente autem nocte iterum caecus sit, cis Iocta pia seu caecitate nocturna laborare dicitur s. I L . In etymologiam termini νυκτικλωπίας inquirere supersedeo, quia hoc gaetum else video in praecedenti specimine, consentio enim, immo conVi tus sum νυκτικλωπίας vocabulum duplicem habere sensum, & denotare
aeque visiouem , ac caecitatem nocturnam.
g. III. Descriptio huius morbi g. Ι. tam manifesta prodit signa , ut vel ex his solis hic adfectus ab hominibus aliis visionis vitiis discerni commode possit. Superstant tamen quaedam a quibusdam scriptoribus commemorata signa& plura adhuc symptomata , quae attentione quadam indigent, quare expedit recentiorum quorundam, qui hunc adfectum experti sunt, historias hic paucis enarrare, & consectarii loco ex his vera signa & causas eruere.
372쪽
Inepta caeteroquin videtur quaestio, quam movet E. Rernian ae an scilicet nyct dopia sit adfectus morbus necner cum , qui hac laborant, in caeteris ad sanitatem tuendam necessariis functionibus non aegrotent; sed cum morbi natura ex functionibus laesis definiatur, & nyctalopia nihil aliud sit, quam actio visus laesa nocturno tempore contingens; omnino hic adis Κctus morbosus est, & ad morbos visus pertinet. S. V. Morbi verti a me nunquam visi & observati symptomata & caussas no nis ex historiis auctorum fide dignorum supplere possum , fide autem dignos iudico, qui non ex aliorum relationibus, sed ex propria experientia sectum hunc litteris consignarunt. Dum vero in his evolvendis occupor , singulari fortuna contigit D. Praesidi, quot in proprio vicu subditum invenerit juvenem hoc ipso adfectu laborantem. Hujus adfectus hiutoriam mihi benevole communicatam, praena stis aliorum fide dignis rela..tionibus subnectam, imprimis quod lucem ad eruendam mali indolem saeis
E. Ferdinandus i. c. sequentem morbi descriptionem habet. Joh. Rambaa-am Messapiensis puber temperamento frigido domitus, praesertim circa caput auhamidumvfrigidum vergeus, derepente indissit in 1 dictalopiam , nam de die videbat, occidente vero Alo deterius, de nocte fere nihil, of hoo θωptomate per quindecim dies laboraυerat. In lamine luna nihil, in lumine lucernis aliis quantisper videbat, V a propinquo hic puber dolorem habebat, in angulis interim oculorum cum raυitatis sensu , sed de reliquo oculi bene habetant foris noctuque degebat in aere humido, tibi parusres erant aqliae, circa principium octobris. Caussam ego puto esse aerem humidum V autumnalem. Curationis ergo 'fisi,nt mutet Alum V ad oppidum commigret. Panem dedi cum semine amisi est fauiculi coctum. Potin eras decoctam sussas m fg ligni sancti, motus sit moderatus , Dinuin non nimius. Ira nihil nocet. Nain tesor me otiio observasse n
Dolopas incipisntes By pueros V senes , fg omnes fuisse a me curatos praefici φ-tis remediis intra quadraginta dies. Ρhira quidem auctor alia habet media tamina , sed mihi tanti non visa.
In Transactionibus Anglicavis no. IS9. sequens extat casus. Invenis caritate nocturna corripiebatur, toto die aeque perspicax erat visu ac vili alteri homini,
vicinasca Histor. ct casus med. hist. I. P. I 6.
373쪽
τ tua , remota, Aco obsitim aeque actite υidebat ac tillus alius, modo lucis
Aturvae palicissimi radii superessent, verum si b occasum Alis incipiebas ager nebulas vidaere, V quo plus Al ad horitontem declinabat, eo nebula increscebant, es laudem Die absente plane nihil viisbat. Ad homen Haiae By caudelarum nouuiuebat, eg pupilla ad haec lumina iminobilis mavebat. f. VIII. ' - . D. G. E. Hermammis b adfectus historiam , sequentibus . verbis eon- signavit. In pago Popovo circam aeseriti Julii mensis, calore μὴ exis utemaximo , permulti rufici homines uiris que sexus V cujusvis aetatis , qui greges
'Hebaut, agrum colebam, vel fruges metebant, verbo , qui sub diu υπ-Mutisr, usque ad horam quartam vel quiuIam pom vidi iam bene Sy accurate videbant, pυ ea vero visuin confiiridi V imminui percipiebant, subsecuta caecitate, ita ut si noli satim peterent domum, me alterim adnimiculo Ux υium in uia re valerent. Dia adit hoc Omploma per lotam noctem Pr circa diluculum post sommmi e uestebat, cum plenaria visu resistitioue. Nullus quando invadebat caligo aderat, dolor capitis aut alii adfectis, sed alliualem persentiebant capitis imbecistitatem, nullum exte uum in oculis υitium. Circa Augusti finem remittente Alis osti desu haee ndictalopia , By omnes qui ea laborabant , pristin usum recuperabant, sine ullo alio sanitatis detrimento. Caussam ponit auctor in crassamenis sanguinis, a tamι duro U Iosis calore crassAris facti, B: ad caput ruentis, thalamos vervorum opticorum eo umentia ες periodicam amamrosin inducentis. Cardo curationis ipsi consistι in humorum conresorum re L one, eorum correctione, binidaque per amuin evacuatioue V rarum debialium corroboratione. Paticis quibus dedis medicamenta, profuere laxantia, subjuncto pulinris uss, qui apud Lentilium Beodrom. pag. I 29 a. ea α. Plurimi fine remediis convaltiere.
nichi stheu, undeben daher visustu thre humores oeulorum vnn threr pelluciditu Alessen, und vielistat gar thre tunicae retinae varicosae se ii. Disser Zu-
374쪽
In litteris Jesultarum, quas Letires edifantes d vocant graphice deser L
g. X I. Rusticus iste juvenis f. s. nutu Dni. Praesidis comparere jussus se
375쪽
quentia deposuit, se esse aetatis viginti trium annorum, a quatuor iam annis laborare Caecitate noctureta, in caeteris iunctionibus valere & sanum ense , se nullam originis mali caussam nolle , nisi quod ruttici existiment, licuipsum a potu aquae ranarum spermate contaminatae , cui forsan indulserit, provenire. Ad quaestionem et Quando invadit quandove remittit ni otiabus respondit, se sub occasu solis nebulas videre, & visum de m mento in momentum debilitari, donec elapsa hora dimidia post occasum non amplius videat , nec objecta a luce reflexae illuminata distinguat , mane vero , non simul & semel, sed gradatim visum recuperare, quin imo semihorio ante artum solis persecte omnia cernere & distinguere. An lunam splendentem vel lumen candelae adpositae videat quaesitus regerit, se utrumque sic satis distinete, nulla autem objceta a luna aut candela in camera illuminata, multo minus stellas unquam videre posse. Sponte porro confestus cit, adsectum annorum serie pertinaciorem fieri, primisque annis liberum se prorsus suisse hieme, redeunte duntaxat malo circa ver, & durante per aestatem ac autumni partem, proxime vero Eapsa hieme sese amplius immunem non fuisse. Adfert porro, cum ante quatuor annos petainensem & ultra conflictaverit hac caecitate, se suasu aniculae hepar bovi - . num coetum comedisse, ejusque vaporem calidum oculis excepisse, eo cumiIevamine, ut posthac sere per annum integrum immunis vixerit, subsequente anno eodem se malo correptum repetiisse remedium cum salutari per sex menses effectu , currente vero anno noviter laborantem ad eandem bis . medicinam confugisse, non alio effectu, quam quod per unicum mensem liberatus fuerit. Sibi quoque videri, se serena tempestate magis esse νυκταλα ποι, quam nubila, & semper observasse, emendato per hepar bo- vinum malo, pupillas oculorum speculo obversas interdiu esse minores sequam eo tempore ubi caecitate nuctum a laborat. Dominus Praeses oculos
aegri sub vario situ ad lucem &ad umbram sedulo inspicjens, nihil praeternaturale observavit, oculi sunt glauci nitore naturali gaudentes, motus iridis in conmingenda & amplificanda pupilla pro quantitate luminis admissi , .
perstete est ut in hominibus sanis. Pater adolescentis caeteroquin narrat ,, ejus novercam ante aliquot annos nyctal Opia correptam fuisse, quae tamen sponte evanuit.
sas, prognosin, S therapiam hujus ad scelus, quantum vires permittunt
eruere conabor. Cel. Mamerin l. c. vult, tales νυκταλωπας non adeo sensibili iridis inoiti coli sit ictolio & dilatatorio gaudete, sed ipsorum pupillas grandiores semper esie, quam in aliis nulli oculorum vitio subj elis idem testatur G. E. Hiruum s k8. qui asserit se in quibus dena pupillae dilat,tionem observasse. Nuperrimus vero D ni. Plaesidis casus f. D.) lianc
376쪽
limitatἰonem addit, pupillam interdiu nyctalopibus maiorem , esse quidem quam sanis, sed ad lumen & umbram perfecte moveri , e contra de nocte ad lumen candelae vel lunae majorem , & magis immobilem esse, ut proin contrariis testimoniis ces. Uirorum Plateri , se Bergeri, f) Boerbavit, g fidem vix adhibere possim, non quod his viris alias gravissimis in aliis fidem denegem rebus , sed quod existimem , hos viros ex aliorum relationibus , non ex propria experientia de hoc adsectu scripsisse, nullus enim limrum meminit se vidisse & tractasse hos patientes. Neque Dom. Praeses pupillas sui patientis, quas circa meridiem inspexit, aliter ac in sanis deprehendit, multo minus insuetam aliquam immobilitatem ad luminis ingrensum , ut vult Foerbiritu. Pupillae itaque dilatatio praesente adfectu de nocte non amplius ut opinor inter ambigua hujus adfectus signa collocanda , Ameteroquin tanti momenti eli, ut lucem aliquam laenerari possit in causi iam in scrutinio.
Plura ab auctoribus commemorantur symptomata , hunc adfectum con-Momitantia, quae paucis enarrabo. Foreinu ch ad signa hujus adfectus gravitatem in capite & smiliter circa radicem oculorum reseri, quod i plura quodammodo comprobat Herm.imitu loc. c. f. 8. qui de suis testatur P Ionis , ipsos aliqualem persenilise capitis imbecillitatem. Epiph. Fer ausi l. c. non solum gravitatis, sed & doloris in angulis internis oculorum meminit. De nebulis sole occiduo apparentibus praeter observationem ex In se
conssis s. 7. relatio Domini Praesidis f. I l. quoque tellatur. Casus in China observatus cf. Io. haec omnia negat, probatque nihil horum ense , sed eum unius ejusdem morbi indefiniti gradus ei se poisint, facile est , azas omnes relationes symptomatum gradibus admissis invicem conciliare.
Non major dissicultas nascitur , si & alia phaei tomena ab auctor bus no- stata , diverso contigisse gradu observamus. Epiph. Eordinandus 66. declarat, istiusmodi νυκταλωπας ad lumen lucernae aliquantisper vidisse. Jesultarum litterae g. Ioi gloόum igneum nigrescentem loco fi immae candeta visum commemorant, & ex confitente aegro Domini Praesidis f. o. liquet ipsum paroxysmo caecitatis correptum splendentem Iuliam & appositae candeta lumen sic satis bene distinxisse, cum e contra castas in Anglia observatus f. 7. de abolito prorsus visu, nec per candelam nec lunae splendorem sensibili, loquatur. Haec autem observata laesi visus divertitas, longe
377쪽
longe abest, ut contradictionem involvat, ut potius diversos morbi gradus pro diversiitate subjectorum S intensitate caussie essicientis, maga metri sique evincat.
inter legendum hiltoriis animadverti, cum notatu digna sint, pixterire nefas duco. Dominus Herm-Πιs F. 8- Visum των νυκτοελωπων non accurate momento occultationis solis sub horizonte , sed aliquot horis ante occa sunt perire scribit, quod ipsum quoque Acta Anglicava confirmanti, R ex historia Chinensis i υκταλιουπος f. Io. patet visum non sensim &successive, sed subito , finito somno , restitutum esse, contra in recenti Domini piaesidis casu , visum post occasum solis perire, & ante ejus ortum restitui, utrumque vero non simul & semel, sed successive fieri. Ut adeo ex his omnibus clare consequatur , tempus invadentis obcaecationis& restituti visus ad essentialia morbi signa non quidem pertinere , licet si lis ortus N occasus multum conserat. Foroius i. c. in scholio expertus eli, λωπας interdiu in novilunio magis accurate videre, quam in pleniluvio.
RatIone Abjecti, aetatis, decursus, temporis auri, raritimis Bystequentia hujus morbi inter auctores aeque non conflat. Ep. nrdinandus g. 6. homines temperamenti frigidi & humidi ceu subjecta hujus adfectus des gnari Avicenna i nocturnam caecitudinem accidere scribit plurimum oculos nigros & virides habentibus. Chris. Job. Langius vult lippis S moerore consectis familiarem esse caecitatem nocturnam , adeoque occasionalem ea ullam a lacrymis derivat. Sed quam male haec invicem cohaereant, ille demum noverit, qui sedulo recensitas observationes relegit 9 perpendit , qui enim frigidi & phlegmatici sunt temperamenti, raro vel nunquam oculos nigros, sed ut plurimum glaucos & caesios obtinent S qui lippitudine laborant, tanto minus metuendum habent, quo magis ipsorum pupilla praeternaturaliter constricta est. Et forsan Hippocratis sententia l hos bonos sciat lit auctores, qui signa suorum νυκτοελωπων enarrans, oculos nigros in censum ad seri, quod utique verum est, cum nyctalopia Uippocratis praesenti adfectui e diametro sit opposita. Neque Langit tellimonio multum fido , quum compertum habeam , plerosque auctores de hoc morbo loqui ceu adfectu id iopathico, qui aliis oculorum morbis non supervenire solet.
378쪽
Idem fere intellectum velim de congrua horum aegrotantium aetate , quaeren ina Epiph. R i disiandus i. c. da pueris & senibus , Hermamrus i. c. de hominibus utriusque sexus & cujusvis aetatis , amemus i. c. de solis senibus crudo victu utentibus & pauperibus hominibus, Theod. Zminterru in de solis adultis ut subjectis hujus morbi narrant, ita comparata sunt, ut s posito auctoritatis praejudicio merito concludam , hunc adsectum omnem promiscue sexum omnemque aetatem corripere, immo pro generaliori sui, caussa quandoque in hoc vel illo loco populariter grassari possie. g. XUII ff. De anni tempore quod servat ex memoratis historiis 3. 5. II. con-iiicere licet, vere, aestate & autumno frequentius grassari, quam hieme, quod quippe recens casus g. II.) comprobare videtur. In Ephemerid. Nat. Curios. n caecitas nocturna describitur, quae per mensem lunarem Martium aegrum detinuit, aestivae nyctalopiae mentionem facit Herm usi. c. autumnalis Epiph. Frentandus i. c. & habitualis adsectus hiemem non exeludit S. LI. ), licet hoc anni tempus omnium nimine huic morbo com gruum sit.
Decursum hic morbus plerumque videtur habere per mensem integrum, In vicinia Lesnae g. 8. a fine Julii ad finem Augusti grassatus est, per mensem quoque aegrotavit Chinensis iste g. 6. Drauandi relatio de aegris loquitur partim intra quindecim , partim quadraginta dies curatis. Alia omnia docet recentiisima Domini praesidis observatio f. II. ,
qua constat, aegrum licet non uno tenore, sed per recidivas jam in quartum annum hoc morbo conflictari, atque hunc casum exceptionem a regula
X X. Nullus caeteroquin dubitassem , nyctalopiam morbis rarioribus adnume-Tare , cum Observationes practicorum , quarum adeo indigens caterva pro Liat, raro ejus mentionem faciant. Sehesditis o nyctalopiam vocat adla tum rarum ac mirandum. Theod. in rus i. c. ter duntaxat in praxi sua
observavit adsectum, Ex ipse quoque Dominus Praeses confitetur, se nunquam
379쪽
antea , quam quidem hoc tempore ipsum observase. Hoc non obstante crediderim , Requentiorem longe esse adsectum, quam quidem vulgo creditur, primo enim noctis tempore, quae sommo & quieti datur, aegros detinet, caeterasque principes sanitatis functiones non turbat, unde moles- tiam patienter potius serunt, quam consilia expetunt, secundo celer morbi decursus es icit, ut aegri , antequam ulteriorem eventum cunctando experiuntur , jam lint restitutit tertio, morbus pauperum esse videtur, & vitae hominum agrestis, crudo victu utentium & inclement ae aeris expositorum , qui telis aranearum rarior est in palatiis magnatum, δι de quo pauperes aeque ac de aliis morbis, solito parcendo solliciti, nou aeque facile apud medictis
conqueruntur.3. XXI. Accedo jam ad causarum scrutinium, in quo evolvendo tanto accuratiori examine opus est, quo magis compertum est , auctores & circa huc momentum in diversissimas abire sententias. Ut autem ordine procedam , primo dicam dis praedisponentibus & oeeasionalibus, deinde de materialibus& formalibus hujus morbi caussis. Ad internas praedisponentes multi reserunt temperamentum frigidum & phlegmaticum , aetatem puberem , talesque oculos, qui inagni sunt ac protuberant , quod , quo minus admittere possim, vetat cognitio hujus morbi ex suis signis F. Ia-I7. , qui promiscue omnis aetatis & sexus homines adoritur, unde quoque cum Epiph. Ferdiuando k6. aerem humidum & autumnalem pro tali caussa occasionali non agnosco , sed contrariam potius cum Domino Hermarino, aestum se. & calorem solis, atque sic aerem siccum & calidum hic magis accuso. Aliis ab auctoribus recensitis caussis occasionalibus pariter non multum tribuo, ut v. g. usui tot iacet panis, de quo Scheir ius i. c. notat nyctalopiam ortam esse, in qua caulia assignanda facile sallacia non caulla ut caussae irrepsit, aut etiam defectui pinguedinis in quotidiano cibo, quale quid M. Homeris p) tempore belli Suedici in pluribus militibus &incolis Sue viae & flavariae propter annonae penuriam observavit, & de cuius realitate inter mechylitterion & Borylitum disputatum est. q Eju Ddem valoris esse judico caussam nyctalopiae a potu aquae spermate ranarum contaminatae g. II. , qui enim hoc sperma cum aqua haustum hune singularem habere possit effectum, ex nullis rationibus physicis perspectum est. Similiter ira praegressa , cujus meminit Iesu itae observatio , non semper hujus adfectus caussam occasionalem constituit, cum Epiph. Fer Draudmin suis aegris nyctalopicis hanc potius prosuisse, quam nocuisse observaverit.
p) Hercul. med. Viennae Austitae 16s T. . Epist. l. III. p. Φ87.
380쪽
In assignanda caussa materiali non minus discrepant medici praeteriti S recentioris aevi. Aelius ' cum eo caeteri Graeci hujus adfectus caussam quaerunt in spiritibus visi vis, praeter naturam crassis & spilsis, quam veterum caussam Langius i. c. quoque amplectitur & tuetur, sed adhuc sub judice lis est , an tales spiritus visivi revera existant , & si existunt, quare interdiu suo funguntur ossicio , & ab hoc feriantur de nocte. Ueri magis speciem habet, quod de crassamento sanguinis a victu duro &solis calore condensati, ut caussa materiali adsert Heriramim f. 8. , , licet pro mea parte non consentiam horum humorum decubitum ad thalamos nervorum opticorum fieri. D. Antois e Maure-Jeau r sententia de causia materiali adfectus in fibris retinae tunicae, vel nimis succulentis velox succis S aridis redditis, quaerenda, ita comparata est, ut quidem nOdos , sed non solide Iblvat, ipsisque symptomatibus explicandis insufficiens sit.
Quod caussas formales attinet, non dissiteor dissicile dictu esse, quaenam pars oculi in caecitate nocturna sit adsecta. Plempim, Platem, Ber-gerus, Mea haesis caussam formalem hujus adfectus quaerunt in nimia pupillae angustia, quam tamen opinionem veris morbi phaenomenis & reis censitis casibus f. 6- D. repugnantem merito reiicio, & jure magiS audiendum esse existimo D. Ei heri s) qui causam sor malem ponit in relaxatione paralytica & temporaria iridis. Adeli enim pupillae dilatatio praeternaturalis, quae spasmodicam fibrarum radiatarum constrictionem supponit, quam a consensu & nexu cum choro idea tunica fieri existimo , ut mitim pluribus demonstrabo. Omni autem fundamen ro destituuntur, quae I elix nuertis t de paulatina obscuratione cryltallini, & Mamerin de humorum pelluciditate turbata & retina varicosa iacta, tanquam caussis formalibus nyctalopiae litteris prodidere.
f. XXI V. Sentio jam nunc mel ossicii esse, ut quid caussie subsit In nyctalopia
producenda , hic breviter exponam , ct quidem non inficior dari caussas praedisponentes ex crudo victu maxime arcessendas, prostant enim talia
