장음표시 사용
381쪽
quae crudum & spissum chylum generando alimenta , sensim & successive
quoque oculorum humores ad spissitudinem disponunt,& aciem visus instingunt , ut pluribus scriptores diaetetici docent. Neque refragabor oculorum humores semel in spissatos sentiendi facultate privare organa recipiendis luminis radiis destinata. Multo minus negabo formales litas caussas , quae tanquam signa in sensus occurrentia in hoc morbo se manifestant, quale verbi gratia pupillae dilatatio est, sed ideo tamen res altioris indaginis semper manet, quaenam scilicet hujus morbi caussa proxima, quaeve oculi pars primario & quoque per consensum labolet Z Mihi si in his
rebus dubiis conjectare duntaxat licet, videtur, non thalamos nervi optici, non nervos opticos , nec retinam tunicam opprimi quodam humore peregrino, sed potius ipsius choroideae tunicae humores ab effectu cransioris victus & injuriarum aestus diurni quodammodo contaminari & spissescere, ut inde imminuta in visu perceptio consequatur. Quamvis enim Mariotiani systematis assecla non sim, qui visus perceptionem non in retina, sed in sola choroidea ponit, tamen visendi faculta em non soli retinae tribuo cum recentioribus plerisque, sed existimo. hanc insignem facultatem ex consociata & conjuncta retinae aeque ac choroideae actione nasci. Ex compressis enim fibris retinae vel nervi optici plenaria sequeretur caecitas dies noctesque perennans , ut videmus in amaurosi, ista itaque tunica choroidea humoribus crassis stipata , fibras contrahit , & contractione sua uveae filamenta radiata, quae choroideae propagines videntur, in consensum rapit & pupillam durante paroxysmo ampliorem reddit. Forte & inde naturalis choroideae cum retina cohaesio intima paulisper remittit & laxior fit contiguitas, quae necessario obtusum visus sensum facit. Huic meae sententiae favet, sanguinis per victum crassum contaminati effectus facilius posse penetrare in hoc pigmentum choroideae, ex vasculis sanguineis constantis, quam in retinam ex surculis nerveis& fibris medullosis sermatam, in quas omnino sanguinis immediata via& iinpulsus non datur, sed multiplex subtiliorum humorum series requiritur , antequam subtilissimus nervorum latex efformetur. Confiteor tamen , & hanc meam explicationem esse hypotheticam, neque omnibus nyctalopiae symptomatis solvendis parem, nam ex mea & omnium reliquorum auctorum explicatione nondum patet ratio, cur nyctalopes interdiu bene vident, noctu vero caecutiunt. Forte hic occultus & arcanus quidem nexus ac consensus inter lumen solis nunc occidentis nunc orientis, es partes oculum constituentes latet, quem explicare mortalibus hactenus concessiam non est.
382쪽
Ad prognosin me conserens primo quidem loco ex Traniero 3. 9. didici, hunc adsectum curatu esse difficillimum ac mpgis ex diaetae & regiminis , quam pharmaciae regulis & praescriptis relli tuendum. Interim hoc suum enunciatum in strictissilio sensu accipiendum non esse inde concludo , quod hic morbus in plurimis subjectis intra mensem cessaverit, immo sponte citra exhibitionem medicamentorum curatus suerit. Hanc ejus ergo admitterem prognosin in subjectis annosioribus 9 quibus hic adsectus mora temporis habitualis factus est, in junioribus autem & qui prima vice corripiuntur, non crediderim curatu dissicilem sore, in primis medico , cui specificum hujus morbi remedium cognitum cit.
In curatione hujus muli ob desectum cognitionis plenariae caussae eiu ς, vix rationalis apud auctores prostat thera pia , sed quidquid circa hoc argumentum litteris proditum est, vel concernit singulare aliquod specificum, vel ingentem remediorum farraginem promiscue commendatorum.
Quod momentosum hujus morbi specificum eoncern It, hepar est vel bo vinu in vel ovillum aut hircinum , in cujus remedii commendatione hoc singulare invenio, quod non soluin antiquissimi usus sit, sed etiam lati Lsmi & propemodum recepti per omnes terrarum gentes & regiones. Non enim levis admirationis momentum est, quod aeque Chinenses ac Marchiae noli ratis r illici hoc malo sese liberare norunt, cum hac levi differentia, quod nunc hepar bovinum, nunc ovillum vel caprinum commendent. Contra alteram, prioris speciminis, nyctalopiae speciem hepatis bovini usum jam commendavit Hippocrates & C. Celsus u caecitate nocturna laborantes inungi iubet sanguiue jecinoris maxime hircini, Di minus coprini, ubi id visuncoquitur exceptor atque edi quoque ipsetvi jecur debet. P. AEgiueta l. c. hepar hircinum affatum laudat, & saniem intra assandi in conctam sinire, hepar ipsum edendum , V dum coquittir vaporem oculis excipiendum Dbet. Oribasius x eadem ratione hepar caprinum commendat, quod etiam Marcellis γ his verbis facit, Jecur ovistum l. e. ovis candiale discoctitur cuin aqua made fuerum contritumque θ' oculis superpositum n Ualopas purgat. Inter recentioris aevi scriptores Omnino non pauci sunt, qui veterum vestigiis insisten
383쪽
tes hepar caprinum vel etiam bovinum specifice commendant. Ita enim Κον esus scribit l. c. similiter hepar caprinum coquito Obislato capite in ol modυσω fi intim octilis excipito , ipsim hepar edendum praebeto. A. c me et duos casus adfert nFctalopiae seu caecitatis nocturnae per hepar bovinum Curatae, idem quoque remedium commendat Antoine l. c. & in duobus
casibus scilicet Chinen si ii vetalope f. Io. S agro, cuius historiam DiausPraeles 3. ii. concinnavit, singularem hepatis virtutem non sutis depraedicare possum. Unicus Dominicus Pavarolin a scribit convaluisse quendam νυκταλα, α sumendo aliquoties ante cibum hepar angu Illae assii tum, &hoc remedio pollea ex simili morbo caecutientem scis fulicitet lauasle.
Quod farraginem medicamentorum ad hunc ad scelum praescriptorum attinet, hanc breviter ordine clvonologico recensebo. cce in l. c. piae. ter hepar caprinum iis medicia mentis non inutiliter uti docet, quae vel cicatrices vel aspritudinem extenuant: Quidam inquit contrito semine pomtulacae mel adjiciunt, eat nus, ne id exsteriri desillat, eoque intingi vi, utenatim τιτο mitii esse exercitationibu , balneo te fricationibus. P. ci meta l. c. curam adgreditur evacuando sanguinem de sextira cubiti, deinde pingamlo aut per cla em evacuavdo , mox pituitam per os detrahendo , ῆς se titationes movendo, ante cibum hassopum aut rutam bibendam prabet, si vero non cedit simi dat purgante ex scammoneo V coforeo. Oculos illivit mella despumato claudo e Ilibet ad contruendum liquorem. Oribasim t. c. similia propemodum tradit circa medendi methodum , additque asininum fimum exprimendum esse, coque succo oculos inungendos. Marcestus praeter haec recensita superstitiosum remedium, scilicet l3chnitem lapidem, quem noscat bunculum dicimus, commendat, ct caecitate laborantibus secum gellare suadet. vlph. Inrdinandus i. c. inter alia remedia ligni sessasras decoctum multum commendat, & Gabelctafri s a . tcstatur pulvere ex semine sceniculi, anisi & coriandri curasse tabctat opem. Schenchus i. c. remediis nyctalopiae adnumerat cinerem ficulneum ex oleo illitum , & non ita pridem laudatus Mamertis l. c. praeter radicem valerianae, cujus alias vi tus antepileptica a Fabio Colui ina alteria est, in pulvere ' essentia praescribendam, herniariae & rutae herbas tanquam integit usus commendat. Sed dubito medicum clinicum ex his omnibus commendatis remediis, quae & virtute M operandi ratione mirum inter se dissulunt, multum solatii capturum esse. Rationalis curationis sciagre hiam per indicationes primus tradidit laudatus Hermoniis f. 8. , perlualus enim suna mat
384쪽
tialis mussae eonditionem in inspissatis & condensatis humor Ibus latere, effectumque famoli hujus morbi specifici, hepatis scilicet comesti & inprimis ejus vaporis excepti, qui omnino virtutis emollientis, & resolventis est, ex hac theoria explicari posse, licet inventio hujus specifiei a veteribus relata superstitione quadam nitatur , dum omnes testim tur hepa ta caprina & ovilla non aliam ob caussam commendata suisse, quam quod haeae animalia de nocte aeque cernant ac interdiu. Tandem ex analogia concluderem, curam per electricitatem boni quidquam hic praeitituram esse.
385쪽
CAROLI FRIDERI CI KALT SCHMI ED,
De nervis opticis in cadavere latis inventis a compresso ne per undas lacta causa ante mortem subsecutae guttae serenae
Jenae 8 Octob. I a. Non solum in infantibus, sed & adultis hydrocephalos produci praxis
docet, & multae apud auctores de his prostant historiae. Ast, cum suturae in adultis Offa cranii firmius claudant, ub extra vasata lympha rarius se diliendi patiuntur, unde cerebri compresso, secretionis spirituum turbatio & mors ex apoplexia superveniens utplurimum evenit. Ejusmodi casum imprimis eam Ob causam recensere placet, quoniam nervorum Opticorum in cadavere conditio rarior deprehensa. Mulier septuagenaria decem ante mortem annis ex petulantia juvenis sulte in capite sortiter percussa, & remediis RNaturae robore vero levata, evidens inde damnum non istatim percepit. Pothlaliquot autem menses capitis dolore gravativo , indies aucto , pollea vero in atrocissimum terminato , ita ut vix rationis usus aliqualis superesset. Nec medicorum nec chirurgorum ope multum levata tantum non desperavit. sternutatione vero suborta ad librae unius pondus lymphae per nares emisit,&inde levamen sentit. Adhibitis postea cephalicis sere integrum per annum ab omni sensu tristi immunis. Eadem vero & symptomata & evacuatio poli haec aliquoties rediere. Anno mortem praecedente denuo cruciatibus cupitis misere vexata fluxum lymphae per nares frustra expectavit. Oculorum vero acie primo, postea omni usu delfituta a me auxi- v-lium petiit. Oculis nihil praeternaturale nisi pupillam dilatatam magis, common urantibus guttam serenam adei se vidimus. Frustra vero omni remedio adhibito morti succubuit ex a poplexia. Cultro hinc anatomico subjecta cranio aperto men inges aquarum mole elevabantur , iisdemque perforatis libra earum una cum dimidia prorupit. Durae matri firmi is me arachnoidaea & pia mater in plurimis locis adhaerebant, pia matre ex omnibus cerebri sulcis vi aquarum sub ipsa fluctuantium remota ' elevata . pli- eas & sacculos hinc inde covstituente, in quorum cavitatibus itidem quae reclusiae, quibus emistis hine inde tunicae arachnoidaeae partem po-treamus separare & commonstrare, aquis mox inter tunicam aruchnoudaeam & duram , nrox inter arachnoidaeam & piam matrem haerentibus.
Ventriculi cerebri aquis pellucidis repleti S corpus callosum vix septi
386쪽
pellucidi erassitiem resereb t. Omnes Imus aeque ac reliqua vasi sanguine admodum turgida ac distenta, ' plexus choroidaeus uvae instar & va ricosus curiosum exhibebat spectaculum. od vero maxime recenserimeretur, est aqua circa nervos opticos collecta , ita, ut a thalamis ner vorum opticorum sacculi ad eam usque partem nervorum Opticorum hae
rerent . ubi illi contigui & quali coaliti conspiciuntur. Sacculis a nervis opilcis sormatis inserius firmiter adhaerebant nervi optici , neque rotundam , sed usque ad eam cranii partem , quam per sorant, compressi &lati, apud me adhuc servati, calami scriptorii contriti & firmiter coma pressi figuram exhibuere. Compressi igitur ab aquis incumbentibus spiria tuum in ipsis motum & oculorum cerebro cum commercium intimius continuare non validi paralysin tunicae oculi retinae & guttam in hae aegra serenam produxerunt.
387쪽
389쪽
DI verse nares officio, & honorabili & magis obscoeno iunguntur. Illo non leviter recreant animam , dum pupillae nervolic eaeque copi sitimae , a primo pari in earum cavitatibus tunicaque eas investiente distributae , ab atomis quibuslibet fragrantibus in atmosphaera dispersis .cumque aere, inspirationis actu eo adductis grate affectae , olfactum excitant. Hoc vero sanguinem tam universum , quam inprimis eum . qui pro liquido spirituoso, in cerebri cortice segregando adducitur. adeo mi co lentiori atque inhaerente pituita excrementitia prius liberant, ut sincerior post resultans , uti reliquis, ita praecipue huic nobili ismae secretioni rectius impendi, subtilissimumque humorem nervis proprium promtius dimittere queat. Nec tamen quod aedificiis interdum pretiosissimis ardibusque splendide olim exltructis dedecori cedere solet, ubi aediculae requilitia
naturae dicatae ab earum parietibus prominent, in nares redundat, eminentiori parte faciei ceu pulchritudinis sedis sitas , quippe quae venustati multum plerumque opitulantur. Cujus rationem quisquis partium nares externas conlii tuentium symmetriam, quam natura adeo in cGrpore animali condendo prae ocuis habuit, ut nuspiam ab ejus regulis rece sue videatur , alleges, a scopo haud aberrabis. Scilicet quemadmodum universo externo corpori, maxim ex parte, non nisi duplicatae partes in capite. collo , trunco, atque artubus, Aspectu magnitudinis, conformationis, situs , figurae atque officii libi respondentes exactissime pulchriorem formam foenerantur , sic quae nares componunt ex utroque latere conjunctae . cum sibi ubique similes sint, elegantiae non mediocre addunt momentum. Quointies vero ab aequali hac tua positione atque configuratione membra ac partes corporis recesserint, toties non tam formositati multum decedit .
quod pedibus spinaque dorsi multum incurvata incedentes exemplo suo firmant , sed ubi in vultum eadie istius nodi anomalia. si vel reliquum corpus elegantissime sit structum , illud tamen subturpe asseras. Prae aliis iii
Maribus, ceu faciei parte magis apparente deformitatem , si quae adsitro us animadverti, neminem fugit, nisi oculorum acie prorsus destituatur. Alios tanta magnitudine organi hujus externi , inprimis spinae aedorsi eminentioris ceu gibbosi a nativitate esse praeditos , ut vel inde nasutorum titulo jure superbiant, alios contra nares tam depressas obtinuisse, ut vix dimidium naturalium aequent, alios iisdem aduncis vel resimis gaudere , quotidie experimur. Sunt autem multae variaeque causae , quae naribus insidias struere, casque tantum non evertere protinus solent. Quas inter non solum per partum difficilem, etsi rarissime, facta earum pressio, aut quaevis ab ortu primo perque haereditatem inducta a naturae consueto ordine recedens configuratio ; sed etiam externae iis nonnunquam
subaccidentes injutiae locum quendam sibi vindicant. Ob ossium naressiastinentium, internisque cavitatibus earum affixorum magnam, inque ira
390쪽
samibus fitque puerili petate majorem teneritudinem , a lapsu , prono capite ac facie versus corpora renuentia dura contingente his extantibus prae aliis faciei partibus e deo frequenter noxa inducitur , ut per Omnem non raro vitam quam formae bonum fragile sit, testimonium edant evidentis- sinium. Ut Ril de licsionibus externis violentis , de congelatione , ob frisus intensius , quibus iisdem damnum manifestum inductum saepe suit, proferam , rem mihi tantum in praesenti cum earum curvatione eo penit ius faciam , quo pauciora hoc de malo , licet crebriore, in scriptis chirurgorum medicorumque relatum legimus. Naribus equidem fulcrum fitamum satis duo ipsis propria ossa oblongo quadrata forma praedita , per sic dictam harmoniam in medio cohaerentia , superiori extremitate cum osse frontis , beneficio transversalis suturae, a parte laterali cum apophysi ossis maxillaris , cui a naribus nomen factum , connectentia, praebent. Sed his neutiquam contenta natura, ut eo melius adversus injurias externas firmetur validum satis septum iis in medio supposuit. Quod etiam a parte anteriori atque inferiori reperiatur cartilagineum , reliqua tamen sua expansione ossea lamina, ad quam efformandam plura ex vicinis ossibus suum conserre comperimus , componitur. Nimirum nen exiguam ei portionem interior ossis et limoidei apophysis, plano Oisco constans, cum eminentia interna ossium narium eaque media conjuncta suppeditat , cujus margo inaequalis ossis vomeris, partem septi polleriorem constituentis ejusque superiorem , anteriorem , tenerioremque marginem adeo complectitur , ut hac descripta facie prius nominatam laminam ethmoidealem sustinere via deatur, margine interim inferiori hujus compositi ossis septum efformantis lineae eminenti, ab apophysi palatina ossis maxillaris pariter ac ipso OD se palati nares versus assurgenti inserto , ambitu vero ejus anteriori cum cartilaginis majoris narium media parte , laminam satis conspicuam effotam ante, coalito. Quod sic compositum , nariumque cavum dividens planum membrana, quae ob muci tenuis, ab arteriarum per eam distributarum sanguine secretionem pituitaria audit, quaeque magna ex parte spongiosa, nec parum crassa , contextu cellulose , glandulis , ductulisque e
cretoriis passim reserta est , obducitur. Ab his arteriis per illam copiose distributis , atque utrinque per septi osset superficiem ejusque poros simul intrantibus hoc ipsum quoque suum nanciscitur nutrimentum. Quantum vero, ut caetera , subtiliori anatomicae septi perlustrationi relinquenda hieomittam, haec columna septi osset ad nares suffulciendas conserat, non raro tamen adeo inflectitur ut naturalem narium totiusque faciei figuram multum alteret. Cujus mutati situs causae multae hinc inde producendae in medium forent. Verum enim vero , posthabitis violentis percussionibus externis , quae passim conspiciuntur , variisque laesionibus , qualisque a lapsu in lapidem angulosum in pueritia accidente, ossium horum depresso viro cuidam eximio induxerat adeo , ut, Viam aeris per nareS, per
omnem vitam praeclusam deprehenderit, illius saltem vel in transitu me-