P. Ovidii Nasonis Opera quæ supersunt. Tomus primus tertius

231쪽

Casus in eventu est e licet haec indulgeat ausis , 38o Consilium tamen est abstinuisse meum. Non ego per praeceps N acuta cacumina vadam e Nec juvenum quisquam , me duce , captus erit

Si tamen illa tibi, dum dat recipitque tabellas , Corpore , non tantum sedulitate , placet ;38s Fac domina potiare prius, comes illa sequatur. Non tibi ab ancilla est incipienda Venus. Hoc unum moneo, si quid modo creditur arti ,

Nec mea dicta rapax per mare Ventus agit: Aut non tentaris , aut perfice e tollitur index ,39o Cum semel in partem criminis ipsa venit. Non avis utiliter viscatis effugit alis e Non bene de laxis cassibus exit aper. Saucius arrepto piscis teneatur ab hamo. Perprime tentatam e nec , nisi victor , ahI. 393 Tum neque te prodet communi obnoxia culpae et Factaque erunt dominae dictaque nota tibi. Sed bene celetur e bene si celabitur index , Notitiae suberit semper amica tuae. Tempora qui solis operosa colentibus arva , oo Fallitur , & nautis aspicienda , putat. Nec semper credenda Ceres fallacibus arvis et Nec semper viridi concava puppis aquae. Nec teneras semper tutum captare puellas et Saepe dato melius tempore fiet idem.

4o I Sive dies aderit natalis ; sive Kalendae , Quas Venerem Marti continuasse juvat e Sive erit ornatus , non ut fuit ante , sigillis 3 Sed regum positas Circus habebit opes ;Differ opus e tune tristis hiems, tunc Pliades instant

4 Io Tunc tener aequorea mergitur Hoedus aqua.

Tunc bene desinitur e tunc , si quis creditur alto

Vix tenuit lacerae naufraga membra ratis.

Tu licet incipias , qua flebilis Allia luce Vulneribus Latiis sanguinolenta fuit:

232쪽

Quaque die redeunt , rebus minus apta gerendis , qII Culta Palaestino septima festa Syro. Magna superstitio tibi sit natalis amicae rQuaque aliquid dandum est , illa sit atra dies.

Cum bene vitaris , tamen auseret e invenit arte MFemina , qua cupidi carpat amantis opes. 42o Institor ad dominam veniet discinctus emacem :Expediet merces teque sedente suas. Quas illa, inspicias , sapere ut videare , rogabit :ostula deinde dabit : deinde rogabit , emaS. Hoc fore contentam multos jurabit in annos. 42 Nunc opus esse sibi, nunc bene dicet emi. Si non esse domi, quos des , causabere nummo S ILitera poscetur ; ne didicisse juvet. Quid λ quasi natali cum poscit munera libo ;Et, quoties opus est, nascitur ipsa si hi 8 43o Quid cum mendaci damno maestissima plorat ;Elapsusque cava fingitur aure lapis Multa togant utenda dari e data reddere nolunt. Perdis ; & in damno gratia nulla tuo.

Non mihi, sacrilegas meretricum ut prosequar artes, 43 ICum totidem linguis , sint satis ora decem. Cera vadum tentet , rasis infusa tabellis et , Cera tuae primum nuncia mentis eat. Blanditias ferat illa tuas, imitataque amantem Verba e nec exiguas , quisquis es , adde preces. 44 Heetora donavit Priamo , prece motus , Achilles et Flectitur iratus voce rogante Deus.

Promittas facito : quid enim promittere laedit Pollicitis dives quilibet esse potest. Spes tenet in tempus, semel est si credita, longum : 443 Illa quidem fallax , sed tamen apta Dea est. Si dederis aliquid , poteris ratione relinqui: Praeteritum tulerit, perdideritque nihil. At quod non dederis , semper videare daturus et

Sic dominum sterilis saepe sesellit ager. 4 SO

233쪽

Sic , ne perdiderit , non cessat perdere lusor rΕt revocat cupidas alea blanda manus. Hoc opus , hic labor est , primo sine munere iungi :Ne dederit gratis , quae dedit , usque dabit. 4 3 Ergo eat, & blandis peraretur litera verbis :Exploretque animos , primaque tentet iter. Litera Cydippen , pomo perlata , fefellit et Insciaque est verbis capta puella suis. Disce bonas artes , moneo , Romana juventus ;46o Non tantum , trepidos ut tueare reOS.

Quam populus, judexque gravis, lectusque senatus; Τam dabit eloquio victa puella manuS. Sed lateant vires , nec sis in fronte disertus et Effugiant cerae verba molesta tuae. 66I Quis, nisi mentis inops, tenerae declamet amicae Saepe valens odii litera causa fuit. Sit tibi credibilis .sermo , consuetaque Verba δBlanda tamen , praesens ut videare loqui. Si non accipiet scriptum , illectumque remittet ἔψ7o Lecturam spera , propositumque tene. Tempore difficiles veniunt ad aratra juvenci et Tempore lenta pati frena docentur equi.

Ferreus assiduo consumitur annulus usu et Interit assidua vomer aduncus humo.

473 Quid magis est saxo durum quid mollius unda 'Dura tamen molli saxa cavantur aqua.

Penelopen ipsam , persta modo , tempore Vinces. Capta vides sero Pergama ἔ capta tamen et Legerit, & nolit rescribere ; cogere noli. 48o Tu modo blanditias fac legat usque tuas. Quae voluit legisse , volet rescribere lectis :Per numeros venient ista gradusque suos. Forsitan & primo veniet tibi litera tristis ;Quaeque roget, ne se solicitare velis. 48I Quod rogat illa,timet: quod non rogat, optat,ut instes. Insequere ; dc voti postmodo compos eris.

234쪽

DE ARTE AMANDI L. L. III

Interea , sive illa toro resupina feretur , Lecticam dominae dissimulanter adi ;Neve aliquis verbis odiosas afferat aures , Quam potes , ambiguis callidus abde notis. Seu pedibus vacuis illi spatiosa teretur Porticus , hic socias tu quoque junge moras. Et modo praecedas , facito ; modo terga sequaris ;Et modo sestines ; & modo lentus eas. Nec tibi de mediis aliquot transire columnas Sit pudor , aut lateri continuasse latus. Nec sine te curvo sedeat spatiosa theatro :Quod spectes , humeris asseret illa suis. Illam respicias , illam mirere , licebit; Multa supercilio , multa loquare notis. Et plaudas , aliquam mimo saltante puellam δEt faveas illi , quisquis agatur amans. Cum surget , surges : donec sedet illa , sedebis. Arbitrio dominae tempora Perde tuae. Sed tibi nec ferro placeat torquere capillos τNec tua mordaci pumice crura teras. Ista jube faciant , quorum Cybeleia matePConcinitur Phrygiis exululata modis. Forma viros neglecta decet. Minoida Theseus Abstulit , a nulla tempora comtus acu. Hippolytum Phaedra , nec erat bene cultus , amavit Cura Deae , silvis aptus , Adonis erat. Munditiae placeant : suscentur corpora Campo zSit bene conveniens , & sine labe , toga. Linguaque ne rigeat : careant rubigine dentes . Nec vagus in laxa pes tibi pelle natet. Nec male deformet rigidos tonsura capillos et Sit coma , sit docta barba resecta manu. Et nihil emineant, & sint sine sordibus ungues et Inque cava nullus stet tibi nare pilus. Nec male odorati sit tristis anhelitus oris e Nec laedant nares virque paterque gregis.

235쪽

Cetera lascivae faciant , concede , puellae ;Et si quis male vir quaerit hahere virum. 323 Ecce suam vatem Liber vocat e hic quoque amantes Adjuvat ; & flammae, qua calet ipse , favet. Gnosis in ignotis amens errabat arenis , Qua brevis aequoreis Dia seritur aquis. Utque erat e somno tunica velata recincta , 3o Nuda pedem , croceas irreligata comas ;Thesea crudelem surdas clamabat ad undas , Indigno teneras imbre rigante genas.

Clamabat, flebatque simul; sed utrumque decebat: Nee facta est lacrymis turpior illa suis. 333 Iamque iterum tundens mollissima pectora palmis , Perfidus ille abiit : quid mihi fiet 3 ait. Quid mihi fiet ait r sonuerunt cymbala toto

Litore , & attonita tympana pulsa manu. Excidit illa metu , rupitque novissima Verba z14o Nullus in exanimi corpore sanguis erat. Ecce Mimallonides sparsis in terga capillis et Ecce leves Satyri , praevia turba Dei. Ehrius ecce senex pando Silenus asello Vix sedet ; & pressas continet arte jubas. 34y Dum sequitur Bacchas, Bacchae fugiuntque petuntqbe I Quadrupedem ferula dum malus urget eques ;In caput aurito cecidit delapsus asello. Clamarunt Satyri , Surge age , surge , pater. Iam Deus e curru , quem summum texerat uvis,3 so Tigribus adjunctis aurea lora dabat. Et color , & Theseus , & vox abiere puellae e Terque fugam petiit, terque retenta metU. Horruit , ut steriles , agitat quas ventus , aristae zUt levis in madida canna palude tremit. 313 Cui deus , En adsum tibi cura fidelior , inquite Pone metum , Bacchi, Gnosias , Uxor eris. Munus habe coelum e coelo spectabile sidus , Saepe reges dubiam Cressa Corona ratem.

236쪽

DE ARTE AMANDI L. L. 2I3

Dixit ; & e curru , ne tigres illa timeret, Desilit : imposito cessit arena pedi. 36o Implicitamque sinu , neque enim pugnare valebat, Abstulit : ut facile ea omnia posse Deo.

Pars , Hymenaee , canunt: pars clamant, Evie e voe lSic coeunt sacro nupta Deus que toro.

Ergo , ubi contigerint positi tibi munera Bacchi , 363

Atque erit in socii femina parte tori ;Nycteliumque patrem , noctiirnaque sacra precare , Ne jubeant capiti vina nocere tuo. Hic tibi multa licet sermone licentia tecto Dicere , quae dici sentiat illa sibi : s o Blanditiasque leves tenui perscribere vino , Ut dominam in mensa se legat illa tuam :Atque oculos oculis spectare fatentibus ignem.

Saepe tacens Vocem verbaque vultus habet.

Fac primus rapias illius tacta labellis 373 Pocula ; quaque bibet parte puella , bibas. Et quodcumque cibi digitis libaverit illa ,

Tu pete et dumque petes , sit tibi tacta manus. Sint etiam tua vota viro placuisse puellae :Utilior vobis factus amicus erit. ISO IIuic , si sorte bibes , sortem concede priorem :Huic detur capiti demta corona tuo. Sive erit inferior , seu par , prior omnia sumat: Neu dubites illi verba secunda loqui. Tuta frequensque via est, per amicum fallere nomen: I 83 Tuta frequensque licet sit via ; crimen habet. Inde procurator nimium quoque multa procurat , Et sibi mandatis plura videnda putat. Certa tibi a nobis dabitur mensura bibendi: Officium praestent mensque pedesque suum. I9o Iurgia praecipue , Vino stimulata , caveto , Et nimium faciles ad sera bella manus.

occidit Eurytion stulte data vina hibendo :Aptior est dulci mensa merumque joco.

237쪽

s93 Si vox est , canta : si mollia brachia , salta rΕt, quacumque potes dote placere , place. Ebrietas ut vera nocet, sic ficta juvabit. Fac titubet blaeso subdola lingua sono rUt, quicquid facies dicesve protervius aequo , 6oo Credatur nimium causa fuisse merum. Et, Bene, dic, dominae; Bene, cum quo dormiat illa:

Sed male sit tacita mente precare Viro. At , cum discedet mensa conviva remota ;

Ipsa tibi accessus turba locumque dabit : 6os Insere te turbae e leviterque admotus eunti , Velle latus digitis ; & pede tange pedem. Colloquio jam tempus adest e fuge , rustice longe

Hinc pudore audentem Forsque Venusque juvent. Non tua sub nostras veniat facundia leges. 6 Io Fac tantum incipias , sponte disertus eris. Est tibi agendus amans , imitandaque vulnera verbis. Hinc tibi quaeratur qualibet arte fides. Nec credi labor est : sibi quaeque videtur amanda. Pessima sit, nulli non sua forma placet. 6 Is Saepe tamen Vere coepit Simulator amare :Saepe , quod incipiens finxerat esse , fuit. Quo magis o l faciles imitantibus este , puellae. Fiet amor verus , qui modo falsus erat. Blanditiis animum furtim deprendere nunc sit :6Σo Ut pendens liquida ripa lubitur aqua. Nec faciem , nec te pigeat laudare capillos ;Εt teretes digitos , exiguumque pedem. Delectant etiam castas praeconia formae. Virginibus curae grataque forma sua est.

62s Nam cur in Phrygiis Iunonem & Pallada silvis Nunc quoque judicium non tenuisse pudet

Laudatas ostentat avis Iunonia pennas e Si tacitus spectes , illa recondit Opes. Quadrupedes , inter rapidi certamina cursus ,

63o Depexaeque jubae , plausaque colla, juvant.

238쪽

Nec timide promitte : trahunt promissa puellas. Pollicito testes quoslibet adde Deos. Iuppiter ex alto perjuria ridet amantum , Et jubet AEolios irrita ferre Notos.

Per Styga Iunoni falsum jurare solebat 631

Iuppiter e exemplo nunc favet ipse suo. Expedit esse Deos e & , ut expedit, esse putemus. Dentur in antiquos tura merumque focos. Nec secura quies illos similisque sopori Detinet : innocue vivite ; numen adest. 64o Reddite depositum et pietas sua foedera servet et Fraus absit : vacuas caedis habete manus. Ludite , si sapitis , solas impune puellas. Hac magis est una fraude pudenda fides. Fallite fallentes et ex magna parte profanum 64ISunt genus : in laqueos , quos posuere , cadant. Dicitur A gyptos caruisse juvantibus arva Imbribus , atque annos sicca fuisse novem. Cum Thrasius Busirin adit, monstratque piari

Hospitis effvin sanguine posse Iovem. 63o Illi Busiris , Fies Iovis hostia primus , Inquit e re AEgypto tu dabis hospes aquam. Et Phalaris tauro violenti membra Perilli

Torruit : infelix imbuit auctor opus. Iustus uterque fuit: neque enim lex aequior ulla , 633 Quam necis artificδε arte perire sua. Ergo , ut perjuras merito perjuria fallunt , Exemplo doleat femina lusa suo. Et lacrymae prosunt e lacrymis adamanta movebis e Fac madidas videat, si potes , illa genas. 66o Si lacrymae, neque enim veniunt in tempore semper , Deficient ; uncta lumina tange manu. Quis sapiens blandis non misceat oscula verbis Illa licet non det ; non data sume tamen.

Pugnabit primo fortassis ; &, Improbe , dicet. 66 IPugnando vinci sed tamen illa volet.

239쪽

Tantum , ne noceant teneris male rapta labellis,

Neve queri possit dura fuisse , cave. Oscula qui sumsit, si non & cetera sumet; 67o Haec quoque, quae data sunt, perdere dignus erit. Quantum defuerat pleno post oscula voto lHei mihi l rusticitas, non pudor ille , fuit. Vim licet appelles ; grata est vis ista puellis :Quod juvat , invitae saepe dedisse volunt. 6 1 Quaecumque est subita ' Veneris violata rapina , Gaudet e & improbitas muneris instar habet. At quae, cum cogi posset , mon tacta recessit, Ut simul et vultu gaudia , tristis erit. Vim passa est Phoebe ; vis est allata sorori r68o Et gratus raptae raptor uterque fuit. Fabula nota quidem , sed non indigna referri, Scyrias Haemonio juncta puella viro. Jam Dea laudatae dederat sua praemia formae , Colle sub Idaeo vincere digna duas. 68 ue Iam nurus ad Priamum diverso venerat Orbe , Graiaque in Iliacis moenibus uxor erat. Jurabant omnes in laesi verba mariti: Nam dolor unius publica causa suit. Τurpe, nisi hoc matris precibus tribuisset Achillest 69o Veste virum longa dissimulatus erat. Quid facis , Atiacide non sunt tua munera lanae. Tu titulos alia Palladis a te petas. Quid tibi cum calathis clypeo manus apta ferendo est. Pensa quid in dextra , qua cadet Hector , habes 69s Rejice succinctos operoso stamine fusos. Quassanda est ista Pelias hasta manu. Forte erat in thalamo virgo regalis eodem et Haec illum stupro comperit esse Virum. Vitibus illa quidem victa est , ita credere oportet: oo Sed voluit vinci viribus illa tamen. Saepe , Mane , dixit, cum jam properaret Achilles e Fortia nam posita sumserat arma colo.

240쪽

DE ARTE AMANDI L. L. II T

vis ubi nune illa est quid hianda voce moraris Auctorem stupri , Deidamia , tui Scilicet , ut pudor est quemdam coepisse priorem , Io ISic alio gratum est incipiente pati. Ah l nimia est juveni propriae fiducia formae, Exspectat si quis , dum prior illa roget.

Vir prior accedat : vir verba precantia dicat. . Excipiet blandas comiter illa preces. 7I Ut potiare , roga e tantum cupit illa rogari: Da causam voti principiumque tui. Iuppiter ad veteres supplex Heroidas ibat e Corripuit magnum nulla puella Iovem- Si tamen a precihus tumidos accedere flatus I sSenseris , incepto parce , reserque pedem. Quod refugit, multae cupiunt et odere , quod instat. Lentus instando taedia tolle tui. Nec semper Veneris spes est profitenda roganti: Intret amicitiae nomine tectus amor 72 Hoc aditu vidi tetricae data verba puellae I

Qui fuerat cultor , factus amator erat. Candidus in nauta turpis color e aequoris unda

Debet, & a radiis sideris esse niger. Turpis & agricolae , qui vomere semper adunco , 72 Et gravibus rastris sub Iove versat humum. Et tibi, Palladiae petitur cui palma coronae , Candida si fuerint corpora ; turpis eris. Palleat omnis amans : hic est color aptus amanti: Hic decet e hoc vultu non valuisse putent. 73o Pallidus in Lyrice silvis errabat Orion et Pallidus in lenta Naide Daphnis erat. Arguat & macies animum e nec turpe putaris, Palliolum nitidis imposuisse comis. Attenuent juvenum vigilatae corpora noctes ἔ 73ICuraque , & e magno qui fit amore , dolor. Ut voto potiare tuo , miserabilis esto ;Ut , qui te videat, dicere possit, Amas. Tomvs I. Κ