장음표시 사용
91쪽
Iarum rerum eluviatio fieri potest. Percipit Tributum ritu lom Eretrieuitii
Subditis nihil praeter victum di amictum relinquit. Nullos sub se Comites aut domi nos alterius seneris habet. nec priuatas personas, qui opulenti sint Cum itaque regnaim mensum sit,reditu'; sere omnes,in Regis manu sint,mirum non est si ipse inde aureorum numerum incredibilem percipit. Duae praeterea res, hanc summam redituumer edibiliore reddunt: Vna est, quod non omnia soluant in pecunia, sed parte in rebus nempe sceno,oryza,frugibus, palea. Seryco, Gossvpio: Altera, causa est quod RegesIm. Myradum, quas percipiunt,tres partes expenaant: Dum itaque E manibus Regis
exit, quod a populo percepit, mini mirum videri debet,quod populus ipsi, id qu
ramis reddere possit. Si ut nim aqua tantum descendit,quantum se in altum excu-lit,ita& Tributa, facile tantum inferre, quantum Regi in Hascemaculum suorum expendendu m est, possunt ipseque populus, tantum Regi pendere potest, quantum ipse
in regno expendit. in regno dico si enim extra regnum expenderet Α ugariae dupliciter consu merent populum,na ex eitas manibus elaberentur pecuniae sacultates, ne mspes superesset alicuius emolumenti aut fructus alicuius. Sed hae de re, satis diximus in rationibus Status. PRINCiPES FINITIMI.N Vllius Principis potentia Regi Chinae terra timenda est. preterquam Magni
Chami Tartari: Omnes enim alis apsum pro supremo domino agnoscunt: Ad uersus hunc hostem curarunt Reges preteriti, strui stupendum illum murum, A maris latere Rex Chinae conterminus est Iaponibus di Castellanis. laponia varie di. stata China a Goto Iamniae insula, ad ciuitatem Liampo, numerantur 6 o Leucaeo Canione 297. Iaponenses diuexant oras Naritimas Chinensium incursionibus int erram descendentes, ut depraedentur regionem ita ut magis latrocinia e Terceant qua quod quid bello agant: Cum enim lamnia in plures insulas,& in varios Principatus inter se ferre dissentientes, diuisa fit,nbn nisi inualidae contra regnum Chinae mouere se potest. la ponenses animis armisque Chinensibus prestantiores sunt.Dicitur Nabu
nansam,qui se hodie pro domino magnae partis laponiae gerit, in animum habere in inam expeditionem suscipere. Ab alia parie iungunt Chinenses fines cum insulis philippinis quas possident Hispani, qui Chinensibus admodum suspecti sunt, nec id
abs re faciunt : Sunt enim Philippinae situ valde commodo, ad vexandum Chinam rHispanis quoque probe notum est,quam diues sit illud regnum. Rex Hispaniarum Philippus, omnes vias tentat,ut tranquille recipiatur Euangelium,videturque dominum deum nostrum amodo aliquam portam aperuisse : Gamuis enim Chinenses in suam ditionem exteros non admittant, sicut alibi diximus, attamen aliqui Patres
resultae moti intenso desderio gloris dei, & ampliationis suae sanctae legi in campo deo spacioso, qualis ille est) magna arte, nec minori patientia regnum Chinae sunt in
messi, comparataq; sibi aliquorum Magistratuum beneuolentia, obtinuerunt priui legium naturalitatis,praecipue Pater Michael rogerius: Venit hic in Europam anno a V ut referret,quid illic ageretur. Dum ego hec scriberem, allatae sunt Significatio. nes, duobu patribus,qui in regnoChinae remanserant.quibus significabant, se diuerso persecutiones passos,randemque coactos sui se, ciuitate excedere, in qua domum collocauerant,aliquosque conuerterant,& plus maritima versus,se conferre Lusitani
ipsis quoq; aliquanxulum suspecti sunt, ij mercimonia in illo mari exercendo,yrimutidemsbi conciliarunt, sub auspiciis iardinandi Andrada, propter sgnificationem
iustitiae de moderationis, quam de se, in insula Tamo dederat. Hic primus omnitam Lusitanorum, in ciuitatem Cautan venit: exposuitque in terram Thomam Petreiura,
Legatum Emanuelis Regis Lusitaniar. Sed eo postea delati alii Capitanes prauli suis
actionibus moribus i occasionem dedere, ut Legatus pro exploratore captus fuerit, ct in carcere detentus,ubi miserabiliter suos dies finiuit. Cum aliis autem, tanquam cum hostibus actum fuit: Tandem post multos annos concessum sitit Lusitanis, vis des figerent mercimonioriim gratia in parua insula Macao, in qua sere coloniam sun-.darunt,sed parum firmam,quoa penitus subiecti sint arbitrio Chinensium. qui ipsos si ingenia,&streminitatem suspectos habent: Eos quoque non fugit amicitia Accoulusio consensus que ipsos cum Castellanis intercedit. Ideo m restringunt quotidie libertatem commercioriim.conanturque itaseserere. vlLusitani sua spontes lacis r , Iinvianuepetantque Indiam.
92쪽
AD confinia Chinae, relinquentes regnum Caucinchinae de quo, quod
huic operi inseratur, dignum nihil habemus) sequitur regnum biam, quodex magnis Asiae regnis unu est Nomen accipit Siam ciuitate, ad ostia silui j Menam dicitur quoque regnum Comao. Extenditur ab ortu Occasum versiis, iciuitate Campaa, ad ciuitatem Tauai usque, quo spacio quingentae leucis cus oram Maritimam comprehendunt . Interim verum est, Arabes eius regionis,vltra ducentas leucas usurpasse oriri opidis Patane, Paam,
Ior, Malacca quam postea Lusitani his eripuerant) Percar A Meridie Septentriores versius,extendit se a Sin capiara,quae in medio gradu est ad populos qui vernacille Gueoni dicuntur usque, qui ad 10. tradus sunt. Ipsitus est lacus Chiamai quisexcentis miliaribus amari distat. Iix locis naediterra acis, ita-tatuta finibus uel lichines vltra Auam fluuium ubi rcgnum Ccncram posisidet. Sunt itaque ipsius simul cum lacuChiamat, flumina Menon quod C i, itaneum aquarii ibilat Menam,Caimmo, Aut quae omnes illas repiones, plus quam credi queat, omnis annonaegenere fertiles reddunt. Potissima regionis pars,undique montibus ae, Bremae, tangomae cincta, situ plana est, Latiisque Aegiptosinulis Abundat Elephantis, Equis, Pipere, Auro, Stanno. In parte Occidentali ,habet siluas immensa , Tigridibus, Leonibus, Lyncibus, hyenis plenis Continet regna Cambolae, Siami Milantat, Bremae, Caipimo &Chencian. eciunt Regi Siami Populi Lai, qui ad Septemtrionemi norum Mummi & Caumua sunt,in tria regna ut alibi dixinius diuisit Primum est lango in secundiam Cucrat,tertium Lancam, Caucinctiinς vucinum: inhabit ' hi regionem planam opulentamque, inquam descendentes, eorum montibus Guconi Marcus Pauli Venenis appellat eorum rovionem Can gis appetitu cainjs i man ,faciunx corii horribilem Lanienam. Ab his tibi timentes Lai, agnoscunt Regem stami insuperiore at domi num,sed ei pari obediunt,sepeque ei rebelles fiunt.
Huius regni opes ex eius sertilitate percipi possunt : cum enim in planicie
sit, quae anobilissimis maximisque fluminibi is oportuna inundatione Nili instar irrigatur dicino potest quantum reruni omnisi copia affluati Pr dueli Cryetam rugesque infinitas equos elephantes, pecoraque innumera, Aurum,Stannuin, Alcialia. Alentur' a populis Lai eo desertur: hec terraesertilitas facit ut populus se valde delici js voluptatibusque obruat. Agricii Liuiam exercent, sed artibus nor adeo multum delectantur, eamque ob heni regnum exigui com merci j est. Celebrantur inter alias tres ciuitates: Prima in Cambola ad flumen Meicon aut Menon lita, qui in China nascitur, & in decursu adeo exchescit fiuminibus ic aquis, ut cum se in Oceanum exon. iat nec suus aluens suilaciat, propte aquarum vim se mutuo protrudentium nimi at discindatq; terram, plus quam in mille partes, inbrmatque lacinii quali alteriim Meotidem, plus quam sexaginta miliaria longli: Meicon Capitaneum: Menon matrem aquanim significat.Altera est Siam,cuius ampluvido toto regno nomen dat maxima ciuitas est, commercioq; admirabilis,
id inde colligi potest, quod quidam pater lesulta scribit, quod ultra Indige-n incolas,plus quam triginis Arabum nullia in ea sanidias colanti Tertia
95쪽
tiuitas Udia nomine,flama adhue maior est, diciturqite in ea esse quadrimgenta incolarum quod in flumine Calpumo ad quod sita est idiscurrant ducenta mbarum millia tales res satis multa narrantur.
EX Siami magnifice vivit sex hominum minia excubantes,&ducesiui elephantes ad ostentandum suam amplitudinem 3o. millia eorum habet,quorum tria millia bello idonei suint. Haec res pro maxima Habenda est, si eorum praecium, dc impensae ineaeanimalia faciendae considerentur. Rei Siami regiminis forma plus Despoticum, quam regium rescit: habet enim dominium in omnes siti regni terras, locatque eas certo praecio colonis, aut dat eas sitis Baronibus, ad ipsorum sistentaculum, ad certum tempus, aut
quamdiu vivunt sed nunqua iure liereditario:dat quoq; ijsdem varonibus cuuitates oppidaque cum iurisdictione ad tempus p finitum,vel etiam ad vitam, sed ea condicione,ut ei in bellis, certo cum peditum numero, equis&elephatis inseruire teneantur. Hoc modo ro equitu & 2 o. peditu milita quibus nulla stipedia largitur habe nee regno hoc oneri st si maioret iresco
adunare vellet multo maiorem niamenim conficeret Regnum enim amplum est, ciuitates oppida i populo staequentia sint: dola enim ciuitas vesi quae regni Siami caput sedesque regia est eritis illio. hominu millia. nan uis Rex Siami nouem regnotum dona nus fit,non alijstamen, quam Stamitis,inbellis utitur,qui duo regna Staminempe quod ipsi Chaumua oc Μωantat in quo ciuitas Ud. aest)inhabitant. Sequuntur tria Latorii regna, dumque alia ad mares ta,nempe Como de Cambola. Ad occasum est Caidoco regnum,&Septemtriones versusi rema quod alii Barma, alij prama dicunt, sciit in barbaris nomi nibus euenire solet. Citim spes rarandi opes, & acquirendae amplitudinis in hoc regno ab armis dependeant, vigente etiam pace, sunt exercitia Bellica,& in aliquibus ludis, quos Rex quotannis Udiae exhibet, reseruntii romnia, ad exercitia militaria Vni silant in flumine Mena, ubi pilis quam tria Paraorum genus nauigii est milli alii duas classes diuisa conas ligunt: congrediuntur quoque equis Ec elephantis: pedites quoque ense par maque instructi exercentur quoque in venationibus ferarum. Vitae quoa su rer est impenditur deliciis oc vitiis.
QIaniensium fines 'dortum tinctiaci triam attinguiti. inter quos & ipsis
sinit stilliae immenlae. plenae Leonibus Tigri libro Lyncibus, Hyenis, Elo antis: Ee siluae impediunt, ne se inuicem bello infestent. Cum auteniambo hec regna Regi Chine si bdita sint, cui quotannis Legatos mittunt in pacem interiecollini Chiamatia inversiis contermini sunt Chinensibus. Ad mare iunguntur Arabibus,mocis quae Lusitani occuparunt: illi enim ra- .lane.Paarii Ior,rerarii hi Malaccam totumque eius emum rapuerunt, itivi regi Siam adducenta tortae miliaria in totum ademerint Sed cum ora maritima contenti, latius in interiorem regionem, ipsoru iurisdictionem non exerant, recipiantque ex inuectis & euectis mercibus,magnos Reditus, nec ubribus,ad Mediterranea inuadendum, satis firmis instructi sint, pacem cum vegebiam colunt Regnum rem ad occasiim est regno Siam, mediae Lunae initar, iacet inter montes, quos Broni ci I gomet incolunt, extendit se
96쪽
sennilumniare, ciuitate Rei qui ιd mare tu i . gradu, & eius parietertia est aὸ
Sedoch usque, quae in decimo octauo gladu ad oram maris est; per spatium s6. leuci. rum, paulo minus in Mediterrranei, latum est Fluvius Pegu regionein mediam inatersecat, & certis temporibus intumescens distundit dilatatq; se per illo amoenoscan hos, idq; tam egregie, vi magnu ini Sinum, tibi ob oculos ponat: Is triginta leucas latus est Vbi autem euuius decreuit.& in suum alueum rei exit, crescunt ibi omnia, qua, istud clima fert, tam abunde ut Pegii l opto non inuideat. Regni Pesu Porius praeespui sunt Rem ad Husdem noni iiis filiuium: Tauai, Malabane, Colmin. Ad Septemtrione, vieini sunt flamesibus C leoni, asperrimorum montium incolae ante quo, &Siam,sunt Lai qui eam 1 Septemtrionali & Orientali ia ereptorsus circum citi-Ωnt secundum flumen Mecon : fines deniq; iungunt curri China,Campa&Cimbou.lparent Regi Siam quod metuant Gueoni 1 quibus illos Rex Siami tuetust. iii si id saceret iamdudum ab istin xcisi essent. Ante c. annos eos aggressus est Rex Sia. nilo. equorum millibus qui quamuis parui sint, ierunt tamen egregie labores)labbcbit preter eos 1 1o. peditum de decem elephantorum millia eorum par, praelio bona erat stabat impedimenta. Non aliud reunum ei quod maiorem elephantorum c abeat, iisque plus utatur rahebat quoq; poli se boum bubaiorumq:esitellariborum, ingentem numerum quos dus cieme conina earii mactabant.
ssint ingressi, sed ab eo.te ore,res valde mutatae suere.modo qui I equitur. Re opi Pegii obediebant quonda aliquataram ora regna,secundu in stame, Citia mai licti niversus ubi suos Legatos habebat. sexaginta ab hinc inriis. quidam Legatii; ' te reano Tantu prefecerat conssus asseclis quorum multos habeba ,re authnritate quam sibi virtute pirauerat, rebellis Regi factu, es ,rapui q; sibi re nium, occisis viri primarus Quod plus est cepit ciuitates, e regna Prona Melintai, iam, Miradu. Ana quae omnia Bramis inhabitata erant. liaSeptetia triones xerius plus qua ad , o leuca, ei rendunturi Tentauit quoque occupare Siam venitqtie in Loii spectum udiae Metrti polis ciuitati, Milaniathus' , sed nihil esseere potuit. Susceperat illam expeditionem. cum trecent speditum millibus, coniiun, sitq; plu, Quam ite, men es in apetiendis viis. per montes is perrimos,siluas vastas,& loca inacci, ibi ia,in quibus antisit Do . hominu millia cepit questamentium ducet a millia Domum reuelius, aggressus est ipsum hesinum Pegu. quod& expugnauii: Postea.inno nimirum. 167, reo criti, es ad expeditionem Siam vicit Regeni. qui sibi veneno moriem consci iit,eius lilios autem cepit occupauit metu, regni magnani partem. F re dc eius successores, quod e sum potentia, inceperit, occupatione tetnorum Brimorum, o antiis S neotericis Historicis, Reges Iaramae, o ut vi alii dicunt, Reges Barmae: Lusitani autem inobilioli, dc magis cos nita occupa.touim parre, scant eo Reges Pegu. Tentadit pollea aliquotie, cum una virorum
N, iude&lius ciuitate v dii Sed ut quod de ma no numero di inius fabulosum hon uideatur squoa alibi res dicedae similes tu in non erit 16 institu to hostro alienu,
si bie demonstrem iis, vi de accidit, hic alijsq: in legionibus,tam iurnero si exercitus collisi e diici I pcs in . primo ita H: dicimi quod bella, aut tuis in finibus. Lt procul ,biis peruntur Sed cum magnis exercit bus, lonso tempore belligerari non potestis. cui maximi Reditus copiaq; paratae pecuniae non suppetit: Sicut enim noliri corporis membra sne neruis moueri,dc absq; at ni otiis contini rari non potcst itane exercitus colligi nec quo opus est duci, nec uniti in expeditione retineri pol sun n si prompta
pectinia quae pso, oportuno tempore reficiat, trabat post ipso ,arma,commeaturii, annonam alias'; res vitae necessarias. usu q; armorum commodas.Cum auten Princi-rum reditus. sicut priuato tu hominum facultates, cunde Principes suos thesauros iii-Muunt certis finibus constent, efferendoq; uno ut duobus annis, ex tuis prcoii in iis
97쪽
Minus, mea denudabis, omneque aurum dcar entum exhauries, ita ut ij ppnea, inanes remanebuntAonsequitur quod bella longinqua,nec succipi, multo minus coii. ii iii possunt nisi Principibus, quia longo tempore thesauros accumularint,aut habeanti sodinas in exhaustas, & nunquam deficientes : Thesauri autem, qitantumuis
maximi, consumentur paruo temporis spicio: id enim, quod in pace. tarce colligi eitur in bello, prodige expendenda est.Vnus si quidem annus quo bellum geritur. Duias multorum annom pace conquisitorum absumit Inare quidam Capitaneus Lusitanus, magna cum causa dici Lusitaniae Regi sebastiano, cum de ex edition:
in Barbariam suscipienda ageretur,ad id bellum tres torrentes requiri: unum vir rum : alterum commeatuum, tertium pecuni rum. ille quoque essegie dixit. qui ad
belligerandum pecunia infinita opus esse dixit. Cum autem. in omni bello nihltae inpense faciundi sunt,id tamen quod procul a domo sit inanitas &quae onfisum opiniones superent pecunias requirit. Magnus Turca id expertus est in bello Persic0, quo itim potens Princeps,cias facultates re thesauros tali modo, consit in psit ut ei valorem auri argentique diminuere, illorumque preciu' ad duplum augere, pati ; misit ei arum salsis catione milleque tales res, necesse fueriti in ta de causis sanitat i plus quam semel f editionem & turbas concitarunt, ciuitatem Constantinopolim furio: E perui. oit , flammis tria id erunt, suntque eius magnam partesti depredati. Rex Catholicus,
oneri tot bellorum,in tam longinquis Prouinciis, tantoque tempore serendo, laeultitibus Hispaniae tantum suffultus non sufficeret, nisi dominus Deus ei dedisset alium orbem, Mineris in x haustis argenti plenum, venisque & stuminibus auriferis sca tentem,qui ipsum quotannis nouis thesauris qui ad ipsum classibus deseruntura re. scit i Pecunia ea est, quae militibus commeatum & aparatum dat, illos in unum iocumeoire facit.& eos modo huc, modo illuc ducit, scut occationes necessitatesque expedi. tionum exigunt. ranti momenti est pecunia Vt Iohannes lacobus Triui illius maeni. nominis Capitaneus.rogatus, quae res in bello necessariae essent,ires requiri responde- dirit pecunias, pecunias Pecunia . Quae dicuntur intelligenda sun um impensae eetui ditione capiendae sunt Accidit enim aliquando ut expeditiobe nca. se ipsam alat. subministratque vires ad suam continuationem : Hunni, vandali, Gothi, Arabe de nostrorum auorum tempore, Magnus Tameranes. maximos exercitus soris te ui erunt. Prouincias enim nullis viribus instructa sine magna retillentia de oblita culo intrint . dabant in praedam& dii eptionem clivitates curaque alebamm conser.
uibantque se spoliis & ruina region una. idem nostris temporibus Lusitani, in India Orientali tu Castellanis inlodia Occidentali sed plus his quSillis accidit. Nulla enim quam nitio in Orbe suit,quae nullo sere proprio sumptu tantum acquisuerit, qua . um Hispani in Noua Hispania& Peruvia. sed id hoc tempore, factu adeo facile non
est. sicut olim sui minusque in Europa, quam in Asia, aut Africa, propter tormentorubellicorum usum & Arces quae pluribus mensibus,immo annis,su stinere imo de sati. eire hostem praepotentem in sunt. Turcae hoc ad Zigellisi experti sunt, paruum id in Hunoaria castrum est, quod annot Solim nnus urcarum Rexaphressus, cum iere e litum bellatorum millibus,tandem expugnauit, sed cum tanta suorum strage, ut tanti exercitus pars tertri domo, non reuiserit. ruit itaque acquisitio tanto eonatuilon e inserior Lusitani in initio suae expeditionis Indicae eum paucis militibus modico it tempore magni momenti acquisitiones secere . Sed cum illi ρvuli. tormenta bellici sibi parassent architecto nacti essent, Arces extruxissent,clast .sq; instruxissent. on .ltra progresii sum Lusitani. idem Hispanis in nouo Orbe accidit, Repererunt enim post primas illas victoria . in Nova Hispania Chlchimechios, &in Peruvii Pu- cossonios, Ciriguanim,dc Cuchi. :&27. annom spacio non latum pede terrae potu earint suo Imperio addere, in valle A rauco &Tecapet,in regno Chile. ubi cum it lae se te, vidissent Hispanos ictibus sigilla armisq; interfici, non habueruleos ampliu vinea
98쪽
filisint sed inexperientia praxi l edocti, non tinet ain plius equos nec sciomos. se jbillum nost procul domo peritur, non est disicile pauco tempore, ma nos exercitus colligere iscut linimus de Crotoniatis&de Sibaritis. Et ne exεpla adeo antiqua adducamus, legitur Gaudauenses Fladriae populit, se aliquibus vicibus potetiae Regunt Franciae opposuisse cu8o.bellatoru millibus. Csi enim eoru regio abundans populosa esset, beluntriue in finibus gereretur currebat in id unusquisquo meatu qui in aliquit
die, sibi sufficeret) instructus sed diu in expeditione subsistere non poterat,quod pecunia de annona deficeret constringehanturq; hic ad aratro, alter ado uicina, ille adi bona unde se sustinebat,reuerti. Moti qui prae desectu pecuniae nunqua plaeclara ex-pitione extra insula susceperiit, necessitate patriae id exigente,ali iii auo modico teporris socio magnu homina numerum collegerunt, eoq; aut liqstes sunt aggres i. aut defenderiit fines,sicut & Romani faciebant qui per liquot secula dii cum vicinis Romae populis benigerarent priuatis stipedijs arma tulerisit i Egrediebatur enim domo cibi, in unu aut duos dies,ali rebus necessariis instructi, uno i pr lio paucisq; horti sinisbant bellu . Sed cu expeditio in Veios suscepata diutus protraheretur, Senatius coactius suit populo stipedia parare. Exercitus ad expeditiones vicina, colligere, in regionibus Orietatibus,& in Africa, longe facilius est, qua in Europa i eius rei multe sunt cau- se. Prima est,quod reg ones ut plurimu abundantior Es copiosiores': rebus vit Eliu manae neces Iariis ibi sunt: deinde, tu quod populi Merid ionales & Orientales, ut plurimu minori qua nos contenti vivant, sunt i, ciborii parci, simplices tu Europaeaute p.
puti,non solii ut se nutrian edunt bibunt l. sed ut frigus se arceant: illi aut ea cibo ni nil preter nutrimentu recipiunt: vinulin, quod apud nos pane carius est,ipud ipsos noreperitur. ipsorum i aquae sunt nostris meliores: Ars culinaria. non apud iρ scis tam exquisita est quam apud nos, nec eo rotomachus, assuevit adeo opiparis deliciis Turia ce finiunt conuiuia Ou ra&carne vervecini, ec Orientales insumunt,tantum in vesici quantii nos. Eunt seminudi in bella, nee praeter pudenda aliquid cooperiunt. Indes acciuit quod apud ipsos, non tanta arti uiri artis inq; frequentia ei quanta apud nos est.vbi maior elaboratarum rerum pars.ad vestes di ad personam ornatu pertinet tot generis panni lanei selucet, varietas vEskisi coloni m venustas pompa vestimentorii ni,'
aliaeque res tales. Apud illos populos sunt fer omnes expeniae in panniculo e Mossy pio qui eos ab umbilico ad genua usque,egis Has ob causas facilius illic quadraginti militum millia, quam apud nos decem millia sustentari possent. His adiunge expetosa quaein tormenta bellica de in eorum apparatum commeatum, in equos, nomines,
.liasq: in res.quae ad phrenda bella requiruntur. Aciendae sunt inessimabile, esse: qui, ignorat maxima popolorum Orientali sipat, is maxime. quibuscum Arabibus de Luas tali is nihil negocii est,& qui prouincus Mediterraneas inhabitam.sed parui mometiro est, quod supradicti populi,in bella tar, nullis armis defensioni apti, instructi is thoracibu .galei , squamis aereis do laesinis huibus multu impeditur, nec ea, ex unodi coin alvi absq; impensis vehi possunt. Multu hae in redisserimus i Romani, qui iri
hella euntes. a defensioni quam offensioni apta arma,& sepe commeatum in decem de plures dies serebant: quare virgilius hoc onus,lniustum fasce canit, quod praeter modum esse videretur.Cum itaq; illi populi, tot commoditatibus fruantur nempe secunditate regionum, facilitate parandi victiis amictus, armorum,sacile est, ut vigente necessitateexercitum, multo maiore, quam nos, colligant,qui rebus infinitis indigemu quas ipsi nequidem norunt i egimus res maxima, de exercitibus Assyrio tum, Aethi. opum, iteli Nini, miramidis Cambiss. Ciri. Darii Sesostris, Sesaci, de temporibui minus antiquis A rabum, Tartarorum, Mogororem aliorum qia Et ne exempla tantum longinqua adducamus, de ut ex iis, que recens acciderunt, rebus antiquis fides con .cilietur , e que sant credibilia : Literis patrum Iesultarum de Capitaneorum Lusitanorum celebratur res illa, quae accidit anno i s . in Angota ea nobiles diuesque prouincia est Aethiopiae Occidentalis, regno Congo vicina . In ea
99쪽
piutu diarius Capitandiu Lusitanus, secunda Februarii: te obuiam sibuli exerci. tum, unius Myriadis,& ducentorum Aethiopum millium, quem aduersus ipsum eduxerat Angolae Rex, qui ab illo, incredibili felicitate,no armorum vi,sed Dei benignυtite dissip tu, & in sugam actus suit. Huius rei literis me secti certiorem gduardua petius Lusitanus, qui eo tempore erat cum Rege Congo. Certum itaque est, quod adeo numerosi exercitus p rii durent, torrentibiis': quam numinibus, nimbis quam pluuii, similiores sint :quainuis enim colligi possint,non tamen diutius conseruantur quam commeatus, quem secum domo attulerunt durata Accidit inde ut intra paucos die, dissoluantur vadedicant i expeditioni, non cum ea ia medio cursu est sed cum i cipit mouerimon habent enim secu rem quae mercatorcs,& epulatores cum reb conseruationi vitae humanae utilibus,& ad bellil necessariis, post eos trahit.Qzod hius est ut Myriadi militum de rebus necessariis prosputatur,opus esset alio hominu Myriadi curribus,tumentis clitellarijs famulis, mercatoribus epulatoribus qui illos sequeret
viri Tantae mulitudini autem nec numina aquam, nec campi sol es, nec terrai sospitia suppeditare posset: necesse itaq: esset ut sua mole rueret de in nihilu redigeretur. Rege illi Orientales qui exercitus, adeo solito m iores collegerunt, eaq: in bella, in logia- quas regiones duxerunt, ea quae diximus bene perpendentes, primum maximam pe. cuniarum com meatuum aliarumq; necessariorum apparatuum copiam compararuta Inter alios,Xerxes, qui maiorem exercitu tam nuri quam terra de quo memoria sit collegit consumpsit septem annosai apparandisii quae ad expreditionem necelsaria erant.Sed reuertendo ad Regem Barmae,cepitis paucis elapsis annis Portus Mareaban e&Ternaseri, arma ii deinde, nunc ad Septemtriones,nunc Occasiam versus circuma pendo diuexauit Principes Gorrca purae cepit regnum Aracanum duxitq; in eam expeditionem ter centum pugnatorum millia,&quadragesies mille Elephanto M c. . aaq; seres luis aciosis cinctu inest. ra,quae regno dat nomen. sita est ad -atigan. Ma in regnis m, est diues A loti
i di strium 'uo'd Arabes dicunt C lambuco alij lignum Aquilae propter odore su
uis, imum estimatur ab omnibus illis populis Orientalibus Argenti pondere. Vtuntur eo in India &Cambala,in exequiis magnoriim Principum,in balnei .& in simili. , deliciis. Nascitur,t plurimum, in asperioribus montibus Campae, Camboue Mi cini quod in nostras regiones desertur,nullo in praecio apud illos est. lntelligi, in regni, Congo,& Angolae regionibusq; vicini laudatum obumq; reperiri,& quod indigenae eo utuntur pro remedio & medecina vario-m norborum quibus laborant. Sed s id venun est
nrisor quod Lustini ex eo lucrum
100쪽
Potentionim Principum qui inter Indum Gangemque sunt,unus est Rex Narsinge,
eius enim domino subiicitur quidquid est inter montem Gate,Sinum Benga liciam, inter Promontoria Guadauerinsi & Comorinum quod sputu i . leucas continet. aburidantia de copia resum cu in alijs Indiae resionibus certare potest. Αqirae , imontibus cadentes nunc , fluminibus alibi rivulis alias iactibus stagnisque recepit, mirifice terram refrigerant. ad aquant humectant ue. Ea suarum copia, solis calore adiuta, miras res propagandis frugibus pecudibus iue sacit. Orira varii generis, auibus, eris, domesticis animalibus precipue bubalis, elepnantis, Minaeris gemmarum & metalloria m, mirifice luxuriat regio. Equos bello aptos iton nroducit,sed a mercatoribus ex Arabia &Persa. mgno nuinero ad icuntur, id quoq; qindam fmulatione principes, Decan faciunt, inter saupra dictas regni N a singi finς habitant quinque nationes lingua inter se differentes. pluraquoque sortia loca ad octanum Inaicum habet. Eius enim dicto audies est prouincia Canaraau; eam, ubi sunt oppida & portus Mangator, Mayandet, Batti cala, Onor,sed Lusitani vectigal nauicalae recipiunt,&ante aliquot annos occuparunt Onor In Narsnsae regis sunt duae ciuitates re se,una eariam Narsin ea, altera Bisiuagar nuncupatur,vn
de hic Princeps aliquando Restist aris, aliquando Rex Narlingae vocatur.
PRO recerta habetur, stegem Narsngeia. Ducatorum Myriades quotannis respore, luciq; eoru tre ut duo & semi, ipsi manent, omne residuit impendere in madinu ' 'rpus militiae, nempe . miroruin sc ro. equitum millia, quibus pacis belliisque tempore si pendia largitur,' necessitate urgente multo maiorem exercitum educere potest: eius enim ii pendia merentur 1 . Capitanei quibu, territoria suae ditionis conser sub obligatios e.ut certum equitum, peditu elephantorumque numerum semper
ad manum aram abeant. Amplitudinis reditui a regni argumento esse potest quod Capitaneorum aliqui, Rege Myriadein dileatorum consequutur.Sed pro re incredibilisabenda minime ei quod hic sicut in maiori Orientis parte,omnes terrae,siluae, minaers, etiam aqua ipsa, aliquorum qu minum, ad Principes spectant, nemo enim aqua puminis Gangis qui regnum Bengalae perlabitur nec Gangae qui per orissae regnum fluit se lauare potest nisi Regibus vectigal Teloniumq; persoluat) Ipse quoq; Nars inge Rex, aquam iam dictorum suuioru emere cogitur, eam enim E longinquo ad se deserri iubet ut in ea balneetur, aut quadam superstione se ea purget lustretq;. Rex omnium landorum suaeditionis dominus est populo aut praeter brachia dclaborὶ nihil relinquitur. quid quadhrejitibus regni percipit id inter ipsum&Capit neos parti tu ripsi enim Regi pars tertia redituu C pii an Aduae residuae partes cedu aliquos Capitaneos magnam pecuniae vim consequi pro vero absona re habendu non est Cu itaq; maxima PrincipuOrientaliubars.sbi non pacem aut iusticia pro scopo in que colliment, proponant sed victorum mplitudineq; coli ocant omnes iacultates in militia nec aliud eis curae est:Indeq; consequitur, ut equitu peditu iriq; numerii nobis vix credibile tenere alereq: possint. Sed ut ipsoru potenti, credibilis fiat, opere preesu secisse videbimur i ob oculos ponamus,quid Princeps Christianae professionis qui Dominus esset omnium tandorum territoriorum 6; suxditionis eiscere posset. Estimatur id omne quod e territoris si ranciae perci pitur,ad tue. MDriades ascendere,in Fracia aut nec auri minere nec argenti sun&SexMyriades percipit cleius regni,vm Myrias de semis Regis Dornaini j ut vocant reliquu aliorum est, qui reditus habent nihilo tamen minus rustici eo in regno laute vivunt bis in Oriente in India preciapue in Polonia de Liti uania pro mancipijs habentur; Principes linque Orientales, multo maiores reditus e Francia perciperet:vltra ea quae dicta sunt,habet Rex Christianissimus,hlus minus,octo Miltiones ordinari j reditu ex vectigalibus datiis': quanto aute esset potentior, si vitra haec cin quibus sua potentia consisti η Dominus sundorum territoriorultotius regni esset, illaq: sicut RexNarsnge iacit in milite, impenderet, certe,sicut quando Francia in store erat, vix expensis in vi cataphractorum & 6. sagittariorum millia s