장음표시 사용
81쪽
Cimbata& Bengala, praestant omni biis aliis Prouinciis, teritorii sertilitate, tedii
cursu mercatoriim: Ambae saccharo. gossipio. pecudibus, elephantis, equis, eximie abundant in negata quoque crescit piper longum&etinetiber. illam interserat Indus fluvius nobilissimus: hanc Ganges totius Orbis celebriorum fluminum unus, habetq; hic duo em porta fama celebria, Satiganum nempe & Catiganum. Possidet quoq; Μ cor regna Cito Mandao,&Deli nubi ipse habitat. Magnum habet Elephestorum,
Equorum, dromedariorum numerum, magnamque tormentorum,& bellici appar tus copia quibus se toti Orienti sermidabilem tremendumque secit. Scribitur cvt summatim dicam ipsum in campos educere, trecenta equorum nullia.&quod in suis ditionibus habet quinquagesies mille Elephantos. Rogabit aliquis unde accidat, cum hic Princeps adeo potens sit, vicini autem fere inerme quod sibi non parat d minium reliquae Indiae & toti Orientis. Obstant multa: Vnum est, quod sicutingeni um. & ars hominis in continuo labore, de motu esse non possunt, nam perpetuo se mouere posse,solius dei,& naturae est ita de conatibus hun anis cursus continuus dari non potest : Et quamuis magna Imperia a viribus externis, non infestentur ipsa tame. sua mole ruunt. Rebus magnis concessum no est in suo culmine stare diu, minus perpetuo. Crescunt. sed ea conditione ut tandem decrescant. Attolluntur in altum. sed ea lege,ut certus casus succedat: In se magna ruunt ' Quanto autem magis crescit dinminium, tanto plus procliuitati de agilitati decedi : Et quamuis vires evadant maiores sunt tamen tra ioni, ne dicam vibrationi minus aptae : Non mouent se nisi lente v locitas autem bello summe necessaria est. Conqui litorum magnitudo, fert tecum in uidiam curamque ea conseruandi securaque reddendi. de , tres conquisitae bene stabiliantur, tempore opus est : Interim armant se vicini prouidemque suis rebus cum occasone autem fugit avolatque vincendi commoditas.Qui hostes vicit. timet ut plurimum socios de participes vi r .de ut victor, sede ijs securum reddat, opus est ut expeditione interrumpat.& ut in medio crusu receptui canat. Ultra haec: Victoriae reddunt Capitaneos insolentiores, milites contumaces,de cum illi ultra progredi hibent, recusant. Accidit id Alexandro Maeno de Lucullo. Nec debet pretermitti, quod magna molimina, ad optatum finem perducta, dictent quidem quosdam particulares,
sed euacuunt ut plurimum Principis Thesauro 'qui faciunt ut exercitus sub signis coadunatus maneat, redduntque animos paratos, factionibus bellicis Progrediamur. Tam numerosus exercitus.quam fuit is, quem Machii medius duxit aduersus Regem Cambaiae, non solum vastauit regiones quas pertransuit. dein quibus moram traxit
sed praecidit sibi ipsi inedia se sustinendi consentandici Magni itaque exercitus quamuis ab hoste non pi ostgarentur, consumuntur sime, quam comitatur pesti lentia. Vbdemus itaque inundationes Attilae de Tamerianis. similiumque populorum exiguo tempore durasse: Econtrario aute Grecos, Macedones, Carthaginenses Romano de Hispanos, exercitibus, potius exiguis, quam nisgnis. m gnos progressus fecisse, Res enim moderat durant, illauioru instar, qui quod uno anno no coniiciunt,duobus aut amplius annis perseiunt Immodice res, i miles sunt torrentibus, qui plus strepitiis fragorisque,quam effectus faciunt precipitantnr quide sed suo imi seu dissipintur. . Itaq; aduersus numerosos excercitus non aliud salubrius consilium est, quam tem pus extrahere, suique defensioni tantum incumbere certum enim est. illos non diu sibii .stere posse necesseque esse ut breui commeatuum de pecunie desectu aut propter ins 'ctionem aeris, aut morbos dissoluantur Quod plus est: Res prosperae excecat homines aduersae autem reddunt eos cautiores: fiunt itaq; res victoris deteriores de victorum autem meliores, id quo mest perpendendum, quod victoriae successu temporis paran-ur, quo tempore sita tum cotrahit Princeps: Corpus autem amictum delassatumque
e tinguit animi vig'rem,qui ad expeditiones besticas summe necessarius es. Huius
82쪽
. Hi fidem si iunt. Iulius Cesiti&Imperator Carolus quintus. Obstat quoque pro-
rressibus Magori locorum natura; Caucasus enim dii fundit se in illis confiniis mille ramis, quorum aliqui terminant regna: Aliis non susscit regna terminare,sed& ci- sunt ea murorum instar: Alij coucludunt eo prorsus. Alii autem reddunt transitu disiciles. Magis nocent eae dis scultates Mogoris, quam alijs, quod nerui roburque ipso nil ilitae in equitatu consistit, qui sicut in campis valet dominaturque, ita est exigui momenti in montibus. Huius qualitatis sunt confinia Persis, inter, alia regnum Sablesian, quod undequaque cin mest, illa Caucas parte.quam Greci Parin panisum dixerunt. Nee minus ambitur montibus Sigestan ita ut fluuius lemento peream vix viam inueniat. In ipsa Cambai' ubi Mogori adeo potentes fiant, non ipsos timent Resbuti, qui se in montibus sortiscarunt, sunt hi reliquiae nobilium Centilium, qui se in montes inter Cambaim & Diu contulerunt, cum Gambala
primum , Mahumetanis occupata suit, conseruantque armata manu suam libertatem, inseruntque sepe planiciei damnum. Sunt ibi adhuc aliae regiones steriles, omniumque rerum, non aquae solum, indigae. Eius generis est Dolcinda, ad fines Cam- baiae, per quam exercitus duci non possunt. His adiungitur temporis iactura, quam principes quibus magnum dominium est, voluntque suscipere expeditiones trecessario faciunt in itineribus. Estas enim Habitur ante quam eo, quo tendunt,cum equis semie necatis. exercituque hominum numero multum diminuto viribusque valde debilitato peruenerint, ingruitque hyems, quae ipsis aduersa, hostibus commoda est i ille enim campis inter lutum&glaci in castra metatur: Hic autem degit sub tecto. commodeque se habet. Inde accidit ut omnes Principes qui magnas ex peditiones iacienda, susceperunt, propter incommoda, quae Occurunt ducendo magnos exercitus, ex una regione in aliam, coacti sint classes instruere, utique
suminibus aut mari, Huius rei dedit praeclarissimum exemplum, Cesar Germanicus tu bello Germanico: Videns enim tempore, quod consiimebatur mouendo exercitum incommodis laboribusque de itinerum longuiquitate quoque) viros equosque absum resque nimis in longum protrahi conclusit instruere classem. Mo. goro autem nullae prorsus nauales vires sent: Ab una parte, nullos Portus habet: Abalia ei sunt vicini Lusitani qui duabus maximi momenti Arcibus, quartim una est Diu, altera Daman obstruunt totum Cambaiae Sinum. Vltima cauia quae illorum Tartarorum progressibus obstitit,est finitimorum pol Eti quae impedit ne se Orie tem versus extendant: Regem Barmae habet ibi vicinum,qui ipsi, nee potentia nee viribus cedit: In tot enim regna, regionesque dominum obtinet, imperatque populo adeo seroci pugnacique,tantumque eorum numerum, in campos potest educere, ut vicinorum neminem timeat. si autem Mogor extendit sui Imperii terminos, intra Gangem & I ndum no minus dilatauit hic suis terminos inter Gangem dc Siam.Denim crescentibus ingeni j quibus hostes offenduntur. crescunt consequeter modi quibus se defendunt,ingeniumque humanum modulo maius fit ducitur enim pronius natura ad defendendii. qua ad offendedum:Naturi enim magis curae est conseruare qua destruere: Imo ne permittit quidem aliquid corrumpi. nisi ut conseruet. Dici non possit quantum homo subtilitate,industriaque valebri se re'; suas defendat. Utitur enim 'ad defensonem, non solum eo, quod sibi proprium est,sed & omni eo, quod ad offendendu pertinet: nec posset reperiri aliqucra instrumentum offensioni aptum, quo non etiam ad defensionem ut possit: Illae itaq; Arces, quae nimis copertae tectaeque sunsi inter meliores non censentur, tollunt enim defensori commoditatem offendendi v xandique hostem, faciendi excursiones, utendi tormentis bellicis, igne artificioso, aliisque eius generis inuentionibus. Sed quaeres est nugis admiratione digna, quam
83쪽
Quid nugis subtile, quam sermo quide sortiscatione baberia empe decortinium opugnacusis, lateribus, Vallis, Fossis, Contramuris, niculis, Aggeribus intrinse ris,Cale mittis,Contraminis diuerticulus similibusque inuentionibus 'Ut ne resilia qua quae exactissime excussa non sit Hec Ars esticit ut pauci multis resistere poshinc&ut exiguus locus, sed munitusvires,& thesauros potεtissimi Resis cosumat,& Vt parua mellica d Arx potentia magni Imperii satiget debilem 'redaat. Hac arte octingelisti Lusitani ante aliquot annos, eluserunt conatus impetumque MagniMogori, ad Da in ora Cambaiae, qui locus illorum est. Paucis abi hinc annis perceleres equos' ab Emmanuele Sosa Cougna. Proreste Indiae, Regi Catholico nunciatum fuit i .d Magnus Mogorico. Idolorum templa excidi iussit dicem et ' si doliὶ nullius esse ei sociae,accersivis eque concionatores,
qui ipsum instruerent baptizarent qu &Wod modo duo eius lilii baptistu essenti ;
84쪽
m Egni Chi Imperium olim multo latiusquam nunc se extendidit. De. prehenditur enim ex historijs ipsorum quibus memoriam rerum ibi iactarum, per bis mille, dc amplius ter centum annos conseruariint & alijs eorum scriptis, proprio idiomateaeditis, quom adhuc fragmenta stipersunt Reges eorum, dominos fuisse here totius orae Maritimae Asiae,1 Freto Ani no ad regnum P usque,dc regnorum Melitati. Bacam, Chalan, Baragii, quae ad Septemtrionalelatus Pegii sunt vicinorumque illorum, ubi adhuc
opera suarum manuum,cum epitaphijs&alijs eorum monumentis reperiuntur. In dictisomnibus rehionibus, adhuc reliquiae ceremoniarum veteris r ligionis obseruantur, quibus tradebatur scientia rerum Mathematicarum, ut
est anni in menses diuisio, diaci in ia signa & aliarum huiusmodi rerum. quae monumenta sui imperii sunt.Nec ad nuclongum tempus preteriit, cum omnia i Ila regna, Regem Chinae, tanquam Monarcham habebant, ei qum
quo triennio ittentes Legatos cum donis: Legati ad minimiam quatuor ecse debebant, nam antequam ad Aulam quo mittebantur peruenissent, ob I corum distantiam,dissicultatem audientiς,dc moram in expeditione mori bantur duo & quamuis morbus ipsos non confecisset, Chinenses mortem
veneno accelerabant, quod in aliquo publico epulo ipsis dabaturi pono bantque eis sumptuosa sepulchra quibus nomen Legati.& a quo missi eranti inscii bebant: Idomne fiebat ab ipsis, ut memoriam sui Imperi j potenti queeternam redderent. Nee minus protulerunt suam potentiam, in vasto illo Oceano, quam in Continenti: Chinenses enim primi in Insulas Orientis dominium obtinuerunti Post eos Glaui illarum dominium sibi pararunt:Deim de Malacenses dc Mauri. Tandem Lusitanidc Castellani adepti sunt illarum Insularum partem. Sed nulla illarum nationum, potentiam Chinensibus p rem habuit. ipsi enim preter insulas Chinae vicinas quaecum propter multu tudinem, tum propter magnitudine dc sertilitatem,magni estimandae fiunt obtinuerunt dominium, in maximam partem Insularum,illius immensi Ar .chi pelagi, ad Zeilan usque, ubi idionia Chingallum reliquerunt, sicut di in terra Continenti ei opposita. Legitur quoque in aliquibus Relationibus, P trum Iesiuitarum,in una parte Insularum Diui Laurenti j inueniri populum album, quem a populis Chinae originem trahere dicunt Chinetisses primi I sulas Molucas detexerunt dedereque nomen Garyophilis, deduxeruntque
colonias,in multas insulas, quae adhuc nomen seruant, nempe Battachina λMuar: Batta China, Mauri Bate enim oppidum, Batta China opidii Chinem sum significat. Estimatur quoque habitatores lauae, ab iis originem traxisse. Vtquod verum est dicatur: Videtur magna similitudo in ipsorum vivendi, vestiendi dificandi ritu, industria mercaturae, dc artificiorum ingenio. Cum autem Chinenses,in Freto Zeilano classis so. nauium iacturam fecissent,vltra alia infortunia: Perpendentes similes expeditiones, suis rebus damnosas esse, concluserunt els prorsus missas facere, regredique in suos fines: Vt hee conclusito rata esset.penam capitis statueruntin eos,qui in illas partes nauigarunt: Reges quoque bello,alios offendere prorsus abstinent. Vt versi dicatum Cum ipsi foeticissima regione potiantur,ubi terrae sertilitas, cum hominum inestimabili industria certat,cuique nihil deest,multaq; eorum ustibus abundant cur consumerent suas opes,infaciendis acquisitionibus,suo Statui para prosi,
87쪽
profuturisὶ Iurabsuinerent proprias ires,&substantiam,vtacquirerent aliena quid piscarentur Reti aureo Carthaginenses sicut scribit Polibius simili
fere modo exonerarunt se, una parte rerum prius pariariam: Romani cum si cundo bello Punico, iacturam fecissent maximarum classum, prae desperati nevaledixerunt Mari .Postea autem videntes, quod qui Mari dominarentur. quoque rerra praeualerent, rursus no*as classes instruxerunt, quibus tandem hostibus superiores fuerunt Quamuis haecChinensium resolutio, hodie primdentiae non assi Tiberetur, tamen pro maxima sapientia habenda est. Cum enim maior fatuitas non sit,quam tua perdere, ut rapias aliena: destrucretanes proprij Regni,vtinuadas alieni profundere sanguinem vitaeneces Iarium vi haurias alienum,Regium magis,& Principis opere dignius est, conseria re, sicut alibi diximus, quam dilatare Conseruatio enim Statuum ,dat eis es sentiam,ampliatio autem eo spectat ut eis benes Ad quem finem autem se macerabit aliquis,ut sua ampliora reddat, si ampliatio Statuum, non solum non essicit,ut bene commodeque eis sit,sed destruit id, quod ante bene erat
Ad quid expendet proprium pro alieno/Rem que iam subsistit, pro incerta dc quaeacci aere possetinecessarium pro utiliZquare debilitabit suam p ibita, ut maior fiatὶ Princeps sapiens debet alienus esse ab ijs expeditionibus, que
ipsum securum non taciunt,aut insigne commodum secum non serunt: Sec ritas enim Status,est vita Basis, in qua subsistit quod studet acquirere est vis curior si Securitatem aute adserunt acquisiitiones Angustiarum claustroruviarum,renui ne oportunarum,ut hostem longe a te submoueas: Vtilitata coimmodumque adierunt,e regiones, quae pecunijs ditant, aut commeat,bus apparatuque bellico rebusque talibus instruunt. Sed ut ad Chinenses re uertamur.Quando illud sapientiaeplenum decretum secerunt, liberos dimi serepopulos, qui eis subiecti erant. Aliqui tamen eorum mansereseudatarii, & si, illorum umbra, inter quos fiere Reges Core , Leqiiii, Caticinchinae, Siam. Qiramuis autem ut diximus se inter silos terminos finesque Chinenases reduxerint contulerintque, possident tamen regionem, paulo minorem quam Europa est: Extendit se enim a Septemtrione Meridiem versus, a in gradu aduexusque, quo spacio cotinentur 3, gradus: Ab Orm,ad occasum,sunt gradus ra Pacquin in qua degit R ex,est in .gradu nostri Poli. Diuiditur China,in is Prouincias, harum sex sent Maritimae Cantan,Foquiem, Chi queam, Pantora,Naqvij, incit. Mediterraneae, ichila, luana, Quancij, sitiuam, Fuquam Cansjmi anxij,Nonam, daticii Quinci, Cantan quem,i Mediteraraneis diuis sunt monte, nostris Alpibus umili,nec plus quam duo itinera ibi reperiuntur, quibus ad se mutuo meant. Tomas pereetius Legatus Regis Lusitaniae Emmanuclis, a Cantan ad Nanqui; consumsit quatuor menses, Septemtrionem versus semper tendens: Attamen Nanquin ad Septemtri nesmagis est. Ad amplitudinem confinium supra dictam, accedit fundi sertilitas incomparabilis: Producit enim quidquid ad delicias dc delectamenta non ad necemitatem solium,&ad usum humanum facit. Multae plantae reddunt fructus bis aut ter in anno. Ad id facit fiuviorum frequentia, aquarum mcopia, quae totam regionem,non solum nauigabilem facit, sed & ita irrigat eam, ut amoenissimus hortus videatur. Ea sertilitas geminatur duplici via: Vna, quod Rex nullis sui tibiis parcit, ut tota Regio undiq; irrigari possit, in partes duas secando asperrinios montes, ut fluminibus transitus pateat: Aequando prorundas valles Corriuando aquas lacuum & fluminum multis
modis. Cum itaque nullo loco deficiat calidum, quod tota sere regio intra
88쪽
zonam temperatam contineatur, nec humidum, quod natura benignaac hominum industria eam irrigana luxuriant omnia, plus quam credi posset. Nullus alibi locus eu bi propagatio plantarum di pecudum, maiores, progressus faciat: Altera est quod
segues seueris,imae castigantur,nec hic prorsus tollerantur. Cum itaque unusquisque, aliquid facere cogatur, non relinquitur palmus terrae quino colatur, nec dragma materiae quae non formetur. In Cantan, inter alias res notatu dignas, numerantur quatuor cecorum millia, qui terendis frugibus,&Orijeta occupantur. In China habes
uniusquisque quod agat, secundum eius vires hic manu, ille pede, oculo, lingua ali quid agit: ijs solum in Protodochiis publicis locus est, qui prorsus membrorum
omnium impotentes sunt. nec fines habent,qui eis succurere possent. Stercus huma hum taceo sin hic venditur Vt se nemo excusare pos,it, quod nihil agere norit, unusquisque artem paternam exercere cogitur: Cum itaque filii in artibus paternis quodammodo nascantur,obligatique sint eas exercrre, addiscunt sere eas antequam id perceperint, idque persectissime. Qui sibi in terra victum non potest parare, saei id mari ad enim non minus frequenter habitatur, quam illa vivuntque infinitae samuhae in i luminibus,in climbis, nec post longum tempus in terram descendunt. Horum aliqui vehendo,aut traijciendo personas, mercesque, maerent: Alij officina, sibi p xant: Alii hospitio excipiunt iter facientes. In medio fluuiorum reperitur id omne quod ad amicium aliasque commoditates viis ciuilissacit, non ad cibum alimentaque solum. Multi nutriunt in nauibus,magnum pullorum numerii praecipue Anatarum. Ad fouendum oua excludendosque pipiones matribus non utuntur sed calidotem perati ignis,sere sicut in Aegypto, singulariter autem Alcairi si tenent has aues noctu in cimbis,mane in campos Ortita seminatos emittunt, cumque se magno rusticorum commodo herbis noxijs pauerint, ubi nox ingruit, ad sonitum cymbali aut tympani ad suas caueas redeunt. λlulti vivunt vehendo pisces fluuitatiles & marinos, in Prouincias Mediterraneas: Vere enim dum turgent flumina, ob aquam viuuiam Ac niuem liquescentem conssuit piscium marinorum incomparabilis abundantia, ad ostiast uuiorum ubi piscatores eorum incredibilem copiam capiunt: Eos nauicularii fluminum, paruo emunt, piscatoribus,conuertantque sin quibusdam vasis ad id idonei, pascendo illos,ac sepe recenti aqua resciendo in regiones longissime ab Oceano di-itas. Ibi venundantur. mittunturque, in latas ciuitatum sessas,&in vivaria. in qui bus toto anno perdurant, seruiuntque Chinensium mensisum deliciis: Pascunt pis.ces stercore bubulo aut columbino. ut sinem iaciam: Cum ciuibus vetitum iit. finibbus excedere, nisi cum venia que pro certo tantum tempore permittitur necesse est ut crescente quotidie progenie, innumeri, incolam coetus excrescant: Ab ipsis obser. uatum est vice quinque mortuorum adnasci septem. Adde, in his legionibus tantam esse caeli benignitatem, aerisque salubritaten ut non meminerint,ibi aliquando postem uniuersalem fuisse. Ne autem aliquis existimet, num aliquod alicubi inueniri. cui non tantundem calamitatis, rerum aduersarum rependatumAccidunt in China terremotus, ut plus damni quam pesti, faciunt: Absorsent enim integrasciuitates, deserta, reddunt regiones. Condunt antiqua fiumina.& recondunt noua, Montesiolo equant, faciunt miserandam stragem illius populi. Anno is s. erupite terrae visceribus tanta aquarum copia, ut iso. miliaria inlindauerit diglutivitque esuitatis, cum earum villis qui aquas euaserant, illos ignis celestis consumsit. Numerantur in China iso. ciuitates 2 magna oppida. H q. castella Aro. urbes absci' muris, in quibus milites degunt. Villaru Pagorumq; ter quom ter aliqui, habenter mille socos, num rus inirnon posset: tantu enim undiquaque populi est.vtvniuersa China una ciuitas videatur. In ea sunt duae Metropolitanae ciuitates Nan qninde Pauquin: In hac quae Regia Septemtrionalis interpretatur, nunc habitat Rex: Isti subsunt Prouinciae huiis octo. Ambe adeo amplae sunt ut uno integro die equites, priusquam ab uno capite ad liud peruenias. De numero habitatorum Chinae nihil assrmari potest, secundum utem quod ex Relationibus manu scriptis extat, oc ore refertur, cois igitur τα Nyr, rado animarum excedere hec profecto res magna est,nec creditu facilis illi, qui cum regnis Christiani litis illum numerum conferre. & ex illis aestimationem sacere velit
Italia non accedit ad nouem Myriades. Nec Germ nia excludendo helvetios & Bel -
89쪽
H, id sin indoem, nee additis duiniis dictis prouin iboeedit quili decim M.
ri ad c quem numerum tarte conficiet Francia. Hispillia populo insenuentior est italia. Sicilia habetoam Myriadein&tercenta hominum millia: Anglia tres Myri des: Tantundem numerantur Belgio quamvis belli diuturnitate numerus uiri, multum immunitus sit: Non tamen incredibilis ille numerus videbitur ciuem habitatores Chinae conficere diximus si considerentur ipsius amulitudo. sertilitas 3e loci habitati: Ea enim prouincia adeo ampli, & tot habitatoribus see-
queris, Est vi minus incolarum ei tribuendum non sit. Tot habet urbe de tam amplus, cirisque ciuitates, ut tintum numerum capere & excipeis possit. st quoque adeo copio retamque omnium copia partim natur benesteio partim hominum industria undans vitantum numerum pascere possis. Nos Itali nobis ipsos egregie ita ponera solemus cum opinamur italiam omnibus uniuersi orbis regionibus praeitare, nobis φhe suademus, nullarii Prouinciam, nec opulentiorem nec frequentius habitari. Nee perpendimus Italiam longam angustammesse Prouinciam, non spadiosam nec capata
Nec quod duae tertiae partes flumen nauigabite non habent pii desectus admo)umptegnans in Nec quod quarta parte occupat Apenninus, qui mons, ut pili iniu asper Ethi tam fingiser est. Q iod ad sertilitate Italiae attinet eius parti cedit Francia copia frugude pecudiit Aut Anglia frugibus, pecudibus,taria, piscibus&metani, Aut rustium multitudine &litudine ciuitatum varietate inificiorum.opibus&mere i, Aut Greeia pulchritudine&opominitate situs, di maris Portubus aut regionibus dulcibiis' ut Hunparia, pecore, equi 'vino, frumento piscibus, Mi his omni de. ni': bones Sed nolo in his enarrandis me detinere diutius quam necesse est. Longo
birdi, tertiam tantum Italie partem occupat: Sed cum explicetur pulcherrimis pla--iebus, irrigeturque amoenis flaminibus, nec montes asper .nec campos arenosos
h beat: tantu populi quantum dimidium italiae habet Quid autem dicemus deFran est, Austria Graiiani inferiori, Pannonias alijsq;. quae omnifaria planae, opimi ex . in rem: delitiosi sunt. Concludamus ergo Cum China non minus amplum spacio. sum si re um sit, quam unitu sibi iunitum, plenum populo,annona & opibus, pro uno niaximorum Imperiorum, quae xnquam ruere habendum in.
Hinae regimis despot cum plurimum resere : In tota China, nullus est alius odominus propter Regem. Ignorant quid Comes, quid Marchio, quid dux sit. diu liaberitributum aut vectigal penditur qua Regi:Consertis omnes Magiitratu .
etiam nobili atem: Diteis quo se sustentant,nec aliud ponderosum faciunt, cuius ipse certior fion satiNon sicut Regi tantum ei obeditur, sed do veneratur sicut numen. In una qui riouincia est Regis effigies a rea, que velo operitur, preterquam, nouitu nia Tunc degitur. vis aturq: Magistrilibus; instefiuntq; genua coram e tanquam Remipsta. Nec solus Rex reueretu . sed & praesides, ipsim indices ita honoratur,ut eis nemo loquatur quam gemibusinsidens Hac re vitescunt admodum animi populorsi. Dctiq; eos mancipia potius quam subditos Principis. Exteri quod eorum conuersatio consistud : aliquam mutationem ui aliquid noui in regimineintroducere posset
non id imi fiuntur in regnum: oncedunt eis autem aliquid commercii in oris mariti ni io,. distrahant diuendantque annonam,&opisci aquae ipsi secere.Mercatores milhic versantur, merca irramque terra exercet. multi se coadunant, numq; inter ipsos
pricies meimstituunt ut titulum Lemti dant.Hac cautela intrant regnum, sed Ossi e , ii Iministristegis, nunquam di edunt ab eis. Indigenae non possint Iione ex e dere nisi permissu nec conceditur permissio, nisad certum tempus: Vt de teditu
securi sinit non dant faculta em exeundi,nisi exercendae mercaturae gratia,nauigando. iunavibus. o. viabrum capacibus. suspicantur enim eos multo long us nauigaturos, si maior o aura concedereturivi sinem sectam. Huius regni lex est,utas nihil aliud dum ad puem conseruatione Reipublicae, colliment: ideo floret hic iusticia quis
6, mrict.deinde politia magistra legum denim &industria pacis filii Non aliud reg. filii .nee dominum autiquum nec nouum esti illo magis politicum: Plus quam UMHille annis sicut ipsi suis hist orsis docenthegetur ijsdem imbus, nos miramur Rem
sibiicio venerum constitisse iam rico. annis. regnum Franciue autem iam se per
90쪽
annos eo reaci circiter ducenti iam anni sunt eum Chima Tartaris optir δὲ 'ertula eorrum domi ian circiter. soannis. menses seipses estimant,int.bus uilibus&politi in quibus pro M. inuigilant. solent dicere se habere duos oeulos Propae populos unum caeteros nullum. Ita honoriscede nobi, loquuntur quoda=fi, nota sint Lusitani. cum quibus me uisonia exercent iis Macao & alijs locis.& pro
ter rimam Castellano v qui ab ipsis non longe absit in Philippini, insulis nGpe.
NX frequentia populi quam docuimus,fieri potest iudicium virium Chinii in ei L enim coistunt ompes aliae vires, sed ut liquid in particulari de iis dieamus: .ientia Reges Chin quod suo contentus, omnem inuasione abhorret, de sensioni ni j icquam ollantiόni proni est,ac aptior,n sua conservet,quam ut ea augmentet Citii-Oe, ut plurimit ni ad stumina nauigabilia ilia sunt, habentci: fossas pro ndas lateas, muri earum tum e lapide fossilitum coctili sunt, adeo firmi solidiq: ut credi vix positi
Turres non desunt, nec propugnacula quam optime instructa. Ad finesTartariae ut euri essent aduersus potentiam talium hostii im,qui quondam Chinam ingrest ei in subiugarunt, interque murum. qui inithim habens. ad chii. vitem Ochioibinter duos altis linos montes possitam extendit se ad sexcenta miliari ortum versu , donec cialius mons Occurrit, qui ad oceanum usque protenditur. Aa regni fines rideriar frequentes sed paruae Arceseae erectae sunt, ut hoste sistant donee concurrant vicina praesidia,& deinde. Regius exercit ux In quadringentis mages, να- tis magnum populi numerum quotidie stipendia merentium habet Rex: Hi adnitianii num indicium .in eam partem qui necessarium est, tendunt. unaquisque ciuita, suo, Praesidarim,de suam custodiam ad portas habet, eaeque non claudutur solum sed di suo tempore obsignantur. nec aperiuntur antequam sigillum diligenter recoenia ium sit. Eorum militia, cum equestris, tum pedestris tam terrestris, sitam Maritimi numerosa potiu probeque instru apparatu belljc rebusque necessariis.& quod maximum est, probe ordinata est, quam fortis &vegeta. lndigenae enim cun propter nimiam mollitiem regionis,tum propter forma regiminis,quae ipsos viles timidoc ectosque reddit audaciae animique parum habent Externo subsidio non utuntur praterquam illorum mim bello ceperunt, quos inciteriores regiones mittunt ubi si
pol lum gestantes. quod ipsos ab aliis distinguis seruiunt, sed animo mancipio.
rumpotius. quam militum, stipundia certa eis peribluuntur nec praemia virtuti nee
rena ignauiae desunt, quod est nugnae essicaciae est.Q ii militiae adscripti non sunt te.
m. habere non possunt. Maritimae vires terrestribus non sunt inferiores: Num ultra elisses ordinarias custodiae&finiri rati 'remaritimae destinatas: eum China tamini. bus nauigabilibus tota abundelioraque maritima. Portubus insulisque instructa stificile est cum urget necessita .colligere a quingentis ad mille magna nauigia,quae ipsi lGlnvehi vocant. No desunt stipendo persoluedo pecuniae, nec ad delectu, faciendo, lxetinendumque maiorem,quam credi posset numerum nauium militumq- A sserunt enim multi Reditus Regales ad ι2o. aureorum Myriades accedere,qui numerus qua-ui,4ncredibilis videri ei posset. qui ex Statibus Europae,Chinae estimationem facere velit fidem tamen facile muniet, apud illos qui considerabunt sinuentia nempe amolitudii, em & naturam Prouinciae, quae Europa paulo minor est i Frequentiam hi. bitatorum. quam consequitur me abilis opulentia: Diuersitatem & diuitii, ML uxorum Auri, Argenti, Perii aliorumq:inetallorum et in explicabilem cispiam mei. . Quorum quibus mercimoniis)mire fauentim flumina nauibus perula Tot stanus &brachia mario: Emporiar Portu maritimos : Telonia : vecti Plia mercium iTribu ta personalia dii intilia: Percipit inter alia decima omnlii, quae terra producit ut sunt omnis genera frumenta, hordeum, Orim, Olivae, uuae, sed non premuntvvat vi vinii extorqueant. Gos ij pium Linum Lanam, ficum, infinitum, metalibra omne penu .gemimas in si iras. pecude saccharin Mel Rheu barbarum, Camphora. Cinnabari. Glastum . EOdoramentorum multa genera, & interea Mulahum. Dctical solum salis ciuitatu Canton . quae nec ex maximis, nec multi commereti est reddit aureorum iSo. millia . Decima Ori e unius mediocris opidi iuri GEctiones iupra dictae ciuitatis reddit plus quam centum aureorum millia: Inde subditis