장음표시 사용
61쪽
capite, qui non regit absolute, sed per Comitia,nec tamen indicit illa in 'que praecedenti consensit maximae partis Electorum. Desiberationum De prata,quae edicuntur irrita fieri non possunt,nisi per aliam Dietam,sed Imperat'r habet plenam authoritatem mandandi exectitioni decreta. Imperator
itaq; , quod ad dignitatem & preminentiam spectat est primus ChristianoruPrinceps,tanquam is, in quem cessere iura Reipublicae dc lmperij Romani: Eius estprotegere Ecclesiam Dei, defendere ficie, procurareque pacem,&
φ num Reipublicς Christia . Vi RES IMPERII.
CVM Vires Imperii,stae sint in Germania, necesse est,ut duo verba dic mus de hac amplissima nobilissimaq; Prouincia. Iacet sere inter Odera Mosam: Inter Vitalae dc fluuiolum Aa,qui apud Graiielingam fluit: Et imter Oceanum Germanicu dc Balthicum dc Alpes: Eius figura quadra est,tomgjtudine dc latitudine fere equalis,61o. M liariorum quaqua versum. Maxime bundatfrugibus, pecudibus,piscibus, id experientia compertu sepeliuit :Orolus enim quintus, ut Turcis resisteret habuit fissi signis ad Viennam vo. po ditum &3 equitum millia: Maximilianus secundus,ferrientum peditum, deii equitum millia ad Iavarinum contra eosdem Turcas, nec tamen caritas ibi expertatuit. Bello inter rotum quintia, dc Protestantes peraliquot menso hunde se sustinuerunt in campis,fere ibo. militum millia: Diues quoque Mineris Auri,Argenti omnisq; generis Metalli, superatque alias Europae Pr
uincias. Natura quoq; largita est ei, in regionibus longissime a mari dissitis sontes dc puteos aquae salsa, ex quibus excoquitur sal periectu Ner minus me trix est quam sertilis Indigeni enim plus quam ulla alia natio acant opticius,ficiuntque artificia miratu digna, estq; Germania tam probae a natura d
ruta, ornataque magnis numinibus, quae ubiq;nauigantur, ut comeatus dc me ces, faciliter ex uno loco, in alium deuehantur. Fluviorum omnisi Uaximus.
est Danubius ab illo Rhenus, qui Germaniam a Miridie ad Septemtrionem transgreditur,sicut Da nubius ab Occas ad ortum: Albis oritur in Bohemia, i inbit Misiniam, Saxoniam, Marchiam Antiqua: Odera oritur in Morauia. laugibilesiam,duas Marchias, Pomeraniam: es ara Neccarus, Mosa, M sςlla,l 's, Oenus,Varta Moenus Hic Germaniam in superiorem dc inserio reni diuidit Superior est,quae a Moeno ad Alpes usque se extendit Instrior tuae a Moeno, aceanum versus excurrit.Germania in plures Prouincias diuu aest,sed precipuae sint loquordeijsquς viva membra Imperii sunt 3 Alsatiadueuia,' uaria, stria, Bohemia quamuis haec multis previlegijs gaudeat quae eam ab oneribus eximunt Moracia, Silesia, Lusatia, duς Marchiae,Saxo nia, Misini a Thuringia, Franconi , Hama, V Vestphalia,CIiuia, Megapolis, Pomerania. Indictis Germaniae Prouincijs cum iis non computando Belgiu&Helvetiam estimantur esseruirciter decem Hominum Myriades. Diuiditur populus inquatuor hominu munera aut status, rusticos nempe,qui nullo numero stini,ciuitatu incolas, Barones,Praelatos: Vltima tria genera comveniunt, faciuntq; Status impcrii. Inter Praelatos obtinent primum locum Archiepiscopi Electores: Inter Hos Mogii musest, Cancellarius Germaniae: sequitur Coloniensis,deinde Treuirensis, iacellarii, ille Italiae hic Franciae. equitur Archiepiscopus baltaburgensis, inaximus oc dignitate dc dii titiis. λ- Histopus Magdeb irgensis se Primatem Germaniae inscribit: Bremensis de H inbutaeinlis, quoque multas iurisdictioncs habuerunt. Sequuntur deinde
plus quam O.Episcopi,de Magnus Magister ordinis Teutonici dc Magister Equib
62쪽
umim Hyerosi,tomitanorum. Sunt quoq; septem Abbates, iique Imperii
Wincipes. inter Princises seculares, obtinentprimuin locum Rex Bohemiae.q hcsiliaprein Dapiter, DuxlSaxoniae Marescalliis, Marchio Brandeburgeniis anicrarius, Comes Palatinus Architriclinus imperi j. Preter Hos Principes sunt 3 alii Duces, inter quos habent primum locum Archiduces Austrie. nter Duces Imperi j quoq; numeratur Rex Daniae propter Ducatum Hols ita bunt deinde Marchiones,Lanigrauit, Comites Barones innumeri. Ciubrates liberae quarum 96.esse solebant nunc sunt circiter 6o. quae omnes se imaasproprijs legibus regunt: Vlterius obligat non sunt,quam quod duas cuimms partes, eius quod in Conuentu consentitur,contribuunt Earum alicuae Imperiales dicuntur; sicut diximus quod censum imperatori soluant.qui cenius in totum ad isnorenorum millia accedit: Habent ciuitates satis amplos reditus, qui ut plurimum onera excedunt. Estimatur Imperium, in tota habero plus quam septem Myriades in reditibus,quod pro re parui m0menti h
Dendum non est.Cum enim populi grauati non sirit,ut in stalia, dant o ictordinarium,suisPrincipibus maxima subsidia quando id requirit necessita adiperrum obligatum est,saltem ex consuetudine, praestare sinperatori ouanco d. Omam vadit ut coronetur, m. peditum,& φ equitum millia,spacto octomeniamia, dicitum; ideo subsidium Romanum. Redit ciuitatum de Princi . p laicorum,valde crevere, tum usurpatione bonorum Ecςlesiasticorum variis ina positionibuspopulo impositis,quae cum in Italia ortum habile rint,tacile se diffuderunt exemptu enim mali crescit semper j per Franciam di Germaniam. Necessitate exigente, contribuit imperi u maximas pecuni rum summa colligunturque extraordinarie:Vt cotributiones facilius ca-
Iagi pos int,est Germania in decem circulos diuua, in quibus siluit Conuentus p ticulares, pro cxecutione Edictorum,quae in Dietis Imperii facta sunt &aliis sinii libus incidentibus Vires Germaniae sunt absq; dubio maximae C piaenim commeatuu inexhausta est. Reditus ordinarij & extraordinarii per modus colligendi commeatus facillimus eii, propterfluuioru oportunitatem. iod ad populum attinet,estimatur totia Imperium inexercitum ἡ A ' ςqvixum, quum peditu ducenta millia, cuius experimenta tactu mit bellis, quae supra comemorauimus, docet id quoq; experientia Ab moeni mi 66.permultum belligeratu est in rancia,&in Belgio militibus Germanis, quoruni factae sunt,fiuntq; adhuc quotidie conscription .nomi
nus frequentes, quam magnae,cum peditum,tum equitu: Vno eodemui te
pore vvol gus Dux rapontinus duxitin Francia saepeditu&s.equitu Germ norum millia,pro Huguenottis,erantq; inea Francia ad huc alia duino equitu mi ilia quibus praeerat Dux Aumatius,adhuc duo millia quib' praeerat
Cum G M iasi elux pro Catholicis Guillelmus N isauius h bebat in Bel o finibus mi Oae octo equitu,&io peditum illia dictae nationis, Dux Alabanus tria millia. ceo denumero Germanorum,qui Flandria ingressi me Duce asimiro,& Franciam eode Duce Anno I 7s. Et eos quorum pars anno praesenti eam ingressa est in auxili si Regis Franciae, pars ut auxilio essent Faede ri CatholicoruFranciae. textrema manu imponam: Cum cotimio belliet retur,in diuersis Europae partib', natio Germanica,adeo numerosa est ut absque ea nullaesere fiantexpeditiones Non loquor hie de Flandris,qui aliouot vacibus,exercitus so.milli si virorsi collegerunt, ijsq; restiterutpotentiae Francorum: Aut de Helvetijs,quostro. ditu millia, adsui defensionem posse cogereestimat .Eorualiq-do plus qua D. Iliaeatra ditionem miserat in desen
63쪽
defensionem status Mediolanensis aduersius Franciscsi prim ranciae
sed ut ad institutu reuertamur: Inter Germaniae pedites meliores centen Turolenses Sueui,& estphali: inter equites Brunsviccnses,aum Cituenses&Franconiens Inter arma melius tractant Germani Sarissam quam Sclopeia Valent Germani satis proeliis campestribus, tam aa confligendum cum Hostibus, quam ad ijs resistendum: Multum enim facit O do qui ipsis quassinariiralis est,incessus grauis&firmus, armaq; quib' utuntur defensioni apta: parum valent ad defensione munitionum,& propter corpo rum grauitatem,&quod uiplurimum ventricosi sunt, oppugnation us ii Pepti habentur.Sunt itaq; Germani,potius constantes, quam audaces Iaer nua strenui:Non enim tentant res,in quibus magnanimitas eluceat: in vicit Maoccidunt sine exceptione aetatis & sexus, qiioscumq; incurrunt: Si bellu in longuducitur, aut obsidentur, dedunt se praesegnitie: Si in castris degunt, in iam patienter non serunt nec sciunt vincere cunctando:Si prima molimina non succeduntex sententia,stant attoniti caduntq; ani mis: in lug1 semel contini nunqua amplius recolliguntiar: in eo praestant Hispani omnibus nationiebus: In Germanorum militia magni sumptus faciendi sunt,multae quoq; minlestia est,quod uxores secum in bella ducant,tantumq; absumunt comeatus, ut eum conveheredissicile, conseruare quasi impostibile sit: absq; commeatu
autem nihil boni sperandum est. Equi Germanici potius sortes qua animu
sirir & cum ex decem,qui in bellum ducuntur,octo ab aratro sumuntur,para prosunt: vidente'; sanguinem vilescunt contrarium accidit Asturconibus, iis enim crescit audacia,cocludendorem Peditatus Germanicus in suo ne mequitatu potiorest.Vires maritim , terrestribus minores non sunt. Quamuis enon adeo,inusii sint,sicut terrestres:Ciuitates enim Hamburgum, G. heca,Rostochium &aliae,habenthgccentum, haec lueo. naues. quibus aequant
vires Regum Daniae&Suectariis viribus adeo sortis potensq; est Germania rutvnita nullum hostem timeat Viribus quas diximus Germaniae, iunguntur cum opus est auxilia Principa Italiae, Sabaudi , Lotharingiae:Hi enim Primcipes in necessitatenunquam defitere Imperio Bello enim Zigethano milit, Emmanuel x Sabaudiae sexcentos equites Scloperarios : Cosmus Florentiae Duxilia peditum millia,quibus ipse stipendia dabat. Alsonsus a Ferrarie Dux ipse prosectus est, ciun mille&quingentis equitibus adeo probe instrictis, ut in castris melior equitatus non esset.Eo se quoq; contulit Guillelmus Mantuae Dux, cum instructissima cohorte virorum. Henricus Lotharingus. isiae Dux,ei expeditioni intersuit, cum trecetis nobilitate claris viris. Cum his militibus&illis quos adiunxit ripa Pius quintus, habuit Maximilianus secundus sub signis centum peditum&3sequitum millia: Ordines Imperii ei in mitiis nolue66. Aum Vindelicorum habitis,concesserat o. peditum &8.equitum millia in s. menses c m. peditu & equitum milliain tres annos subsequentes.
64쪽
P OntificisRomani amplitudo est duomingeneriain: una consistit in drum inio quod habet: Altera in authoritate spiricii ali. Dominium temporale est duorum generum. um est utile, nisi velimus dicere immediatum
Alterum est directiunec mediatum quod ad dominium utile spectat, Papa bonam Italiae partem possidet, nempe o mi ne id quod inter fluuium quae viil so Flore dicitur&Caieta, inter Primato & fauces Truenti j excepto Statuvobini est Eo spadio comprehenduntur Prouinciae, Bononiensis, Romania, blatchia Vmbria,Ducatus Spoletanus, Patrimonium Sancti Petri, Latium. DieStatus, est ex pr cipuis Itali ,rum pore et sit tum est enim quasi in eiuscentro,extenditurque amari Adriatico ad Tyrrhenu nam etiam propter summam annonaecopiam, migum precipue,oici& vini Romania enim no tantum sibi,sed etiam vicinis,oleum vinumqueproducit, mittitque eorum in gnam copiam venetis,&in illi iricum,conficit ouoq; Ceruiae sibi dc aliis sal. Marchia aliqisit vicibus suppeditavit Venetis, usque ad centiim stare men. su genus est inmunenti millia,magnamque olei quantitateni Quamuis Vmbria tantum frugum non habet ut eas sorisemittere possiit, alieni tamen ipsa non indiget: Vinum sere undique in ea crescit, habet ue pecudes multis quo. que locis satis croci.Patrimonium dc Latium plus quam semel frugibus adiu. verunt Genuam, aliquibus quoque vicibus Neapolim. Hic Statiis gente aud ce Millelisaque plenus est, estimaturque i pirum, in eo excedere omnes alios Italiae status: Possent colligi ex Bononiensi, Romania, & Marchia, plus
quam m. peditum millia,ex reliquo tantundem.Tempore Papae Clementis. solaΜarchia suppeditauit is personarum millia, in auxilium eiusdem Pontia ficis Ciuitates praecipuae sunt Roma Mundi caput, in q,ra numerari possunt
centum animarum millia: Bononia, quae plus quam so millia dare potest, Perusia, Ancona, Rauenna, Arimitium, Cesenna,Forum Iulii,Fauentia, Imola, Macerata, Firmum, Asculum, Camerinum, Spoletum. Norcia, Rietum, mi Narni Oruietum, Vitectum, Assisia, lignum,Todire forte 3o: aliae. Nec desunt Arces munitae: Intereas est Castellum, oc Burgus Romae s si peribriatur) ciuitas Omictu, qua natura muro cinxit,Terracina. Ciuitas Cauelli, Fanuni Possent muniri multae ciuitates,quae loci &situs commoditare exceti sunt,nempe A quapendens,Mons Phaliscorum, vitectu, propterTransitus
super quos sunt Ab alia parte Ancona quam incepit sortificare Papa Pius quintus) Spoletum Narni.Ibi quoque est Portus & Ciuitas vetus. Multum splendoris &litudinis,etiam huic ditioni Statuique Ecclesiastico, addit multitudo familiarum tampacis, quam belli artibus illustrium, quae in hac ditionesunt, quod in causa est,ut Reges ac Principes Christiani suis exercitishu, dc factionibus, Duces inde petant Si princeps huius Status, secularis esset, acest Leesesiasticu nullo Principi Italiaestequentia populi ut potentia cederet. Iinet Papa, praeter haec,Statum Auenionensem in Francia, in quo, qu tuor sultates,&so.oppida muris cineri sunt: Habet in regno Neapolitano, Beneuentum.Qitantum id dominium directa speciit, Papa est Patronus RGgni Neapolitani,&Siciliae,quae Feuda alia omnia nobilitate superant, praeim rea aruum Vrbini trariae Parniae Messerata dc aliorum. Insula Hiberiuadcregnum Angliaeturis EcclesiaeRomanae,eique tributaria fuere: Habet aminoritatem inrmimen omnium religionum &Cleri,dc dispositionem beni ficiorum.
67쪽
ficiorum. Ab ipso Papa)d xendent,recurrunt appellantque ab ipsium tanquam ad supremum Principem dc patrem,omnes Ordines militares: Habet itaque Mille remunerandi modos,& sicut dicebat xystus quartus,pare non deerunt pecuniae, donec ipsi non desint manus &calamus.Pius quartus habuit, Religionibus,quadringenta aureorum millia, & si renunciationes beneficiorum,cum regressibus,&compositiones admittere voluisset, si t ei datuerat consilium, plus quam aureorum Myriadem recipero poterat. Taulus tentius, cum Imperatore,&Venetis scedus aduersiis Turcas fecit, sicut quoque Pius quintus in tulitque sextam impensarum partem, misit Carolo quinto, in auxilium belli, contra theranos,ixpeditum millia & quingentos equites, suis stipendiis militantes evexitque suam familiam, in eam amplitudinem, - inqua est.Pius quintus, misit quatuor peditum millia, & mille equites, in amxilium Carolinoni Regis Franciae,Sixtus quintus,quinque annis & semis, sivi pontificatus collegit quinque aureorum Myriades, impenditque magnam
recuniae vim in Musductibus,Fontibus, Acubus, Palatiis,Ecclesijs.
68쪽
sia proptes suam amplitudinem l qua Europam , Amitam sit d
aeris incomparabilem clemetiam Stemperiem ingunt a populorum; aerauros; omniumque bonorum abundantiam fuit seniper Regnorum p rentili inorumque imperiorum genitrix Floruerimit in ea celeberrimae bl narchie Assyriorum, Medorum, Persarum; & Parthorum. Legnant nunc in ea Tartari, Μogori, Chinenses, Persae solertia roboreq; singulari prestantes
populi: Eius rei fidem facit quantum ad Persas spectatὶ eorum vetus fama,&nomen quo adhuc clari silini: Ad Tartaros autem quorum Mogo i me brum sunt &Chinenses quod attinet, eorum Ilia peri j amplitudo & diuturnitas idabilia de docet.Sunt in Asia multa magnaque Regna:Sed ut prolixit
leni scribendi 1c tedium vitemus tractando de iis, quorum res, aut non haberniis plene exploratas,aut de rebus agendo, quς non merentur ut de ijs agatur: stleginius sequentes,Magnum Chamum Tartariae, Reges Chinae,3ignit, Narsing , Caliculi j Mogorum, Persam, luponum quili nobis cognitierunt,in limcem quoq; ii venient quos relinquimus: Hi enim quos nonii nauimus, diti num amplitudine viribus&authoritate,neritissimul cum Turca,de quosio loco agemus siunt, mouentque sere totam amplissimam nobilissimamque. hanc Orbis partem.
ficiatveteribus ignot sueriit Remones adortum Maris Caspii sitae quod
Oceani partem ei leputarunt Ita dc adhuc parum nobis constat de populis omnibus qui ultra id Mare montesque vulgo Dalanguer&Visonte dictos habitant Marcus Paulus Velietus primus omni u earum regionum satis amplam descriptiolieni edidit,& ab eo accepi naus quicquid nobis de Tartaris
cognitunieli Loinginquitas regionum in caiisa est, ut nobis ignotae sint ille regiones tum etiam dii ficultas itinerum, situsque locorum : Magnus enim Nothormni Dux per cuius ditiones in illas legiones penetrari posset non concedit exterii aditum prosectionemque pet suas ditiones. Mare Caspium quoque, quod itiiteri oportunum esse posset,non nauigatur.Offerunt se denuque descrta immensa, niontesque inliniti, qui Tartariani , Persia diuidunt. His dissicultatibus accedit etia, quod nec Magnus Cham,sicut nec Rex Chinae aec . Magnus Dux Mosconini Dis populis peregrinari, nec exteris sua regna ingredi concedunt. nisii ii Legatorum munere sunt'ntur quibus t men tibere veritati non permittitur ). Tartari hic sub diuertis Principibus d gunt: praecipui sunt,qiiiviridia insignia in capite gestant: ij samatchandam
ciuitatem inhabitant, eisque intercedunt perpetuae hostilitates cum Sopho: Bacaranus qui Mahumetanus est: Mogori,de quoru imperio alio loco acta est cathainus de quo nunc agere ordimur.Nulla in Orbe natio est, quς maius Imperium habuit, aut maiores expeditiones suscepit,vtinam suorum gest vini scriptores habuissent.Scribit dictius Marcus Paulus, hos populos, quoibdani Ciorram dc Bargam, Prouincias, ad Oceanum Scythicii incoluisse, abs quedoinibus, non dico ciuitatibus castellisque, sed sicut Arabes, nunc in hoc, tunc in alio loco, secundum pascuorum oportunitatem, vagos vixisse Rec gnoscebant tet en in supremum Dominum Vncham i quem alioui Presbi, terum Iohannem interpretantur cui decimas pecudum suaru dabant. Pr