장음표시 사용
341쪽
tio non dubitat vitio id vertere cm inquiens: Nimis solicitus es in eo uirindis Graeorum Latinorum Scriptorum resimoniis, dum aliquid juris natura, ergentium es prome voluit . . . . adde, quod tamen revelatum es naturale ubique fere misicet. Verum nescio sane, an homines isti in Adamo se peccasse membnerint. Profecto lumen naturae primis parentibus ante lapsum inerat dei dono lucidiss1mum, purissimum, & ad omnia, uae naturae rationali conveniunt, aueisconveniunt, expeditissimum. At quis est, qui negare ausit vel possit, post si talem lapsum illum lumen hoc tum in Adamo, tum in posteris omnibus multa caligine perfusum, atque intellectum humanum densis tenebris fuisse obscuratum' Manifestum hujus rei habemus exemplum in Sapientibus ethnicis tum graecis tum
latinis , qui improbo labore ac studio
omnes huius scientiae angulos excussisse sibi visi sunt, ac morum philosophiam, seu quod idem erat, iuris naturae doctrinam excoluerunt, & ex optimis primcipiis quid aequum & iustum sit, ac naturae rationali conveniens, explicarunt,
ita ut S. Augustinus fateri non dubitet,
342쪽
quod In his priscis sapientibus comper
tum habeamus, quid rasque gratia natu ra valeat e ejusmodi fuerunt Socrates,
Plato , Aristoteles, uneca , Epictetus Sc. Hi tamen Viρ maximi, quibus fortasse Scriptores isti Acatholici sicut
aetate , ita & ingenio multum inferiores sunt , quam graviter in quibusdam veritatibus hallucinati fuerint c quemadmodum circa finem ultimum, animae immortalitatem , virtutis di vitiorum indo. Iem dcc. utpote verae fidei lumine, &revelatorum notitia destituti, nemo est est. qui ignoret. Et tamen hi, de quibus loquor, Verae virtutis ideam, recte ho- nelieque Hivendi normam , & omnem sequi ac iusti rationem, finemque ultimum hominis Christiani, in quo positus sit, in solius Iuris naturae regno absque fidei Iumine, ac Veritatum revelatarum dinctu deprehensuros se confidunt, ac d prehendisse gloriantur, ita ut omnes immini huic supernaturali portas atque s Nestras, per quas penetrare posset, o clusas velint. inis credat aerere ex illis liceat, caeteroquin viris doctis, an Christus Servator noster, postquam legem Mosaicam penitus ab levit, novamque gratiae legem verbo de exemplo in Ecclesia sua itabilivit, an
343쪽
inquam Christus nil praeter naturalis iuris praecepta ad docendam Ecclesiam, seundeles instruendos in Evangelio propinsuerit Z an non multa revelata Cum n
turae principiis, ad quae saepius provocabat, optime coquncta docuerit 8 Subi mis fuit de altisuma divini huius Magistri doctrina, quae utroque lumine, & n turali & quod supra naturam est, nitebatur et quin quod ea, quae de iure naturas sunt, ad longe altiorem gradum evexerit. Legant obsecro caput quintum e Matthaei Evangelio , & invenient Christum ita loquentem : I. Audi is, quia diactum es antiquis, non occides e qui autem occiderit , reus erit judicio. Ego autem dico vobis , quia omnis , qui iraHitur fratri tuo, reus erit in judicio. II. Audia is, quia dictum es antiquis: non nureba. beris. Ego autem dico vobis, quia omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam jam murobatus es eam in corde suo. III. Iterum audisis, quia dictum es antiquis, KOn pejerabis. Ego autem dico vobis , non jurare omnino , neque per iam , neque per terram μ. Sit autem sermo vester, es es , non non. IV. A. disis, quia dictum es: oculum pro Ocuta,er dentem pro dente. Ego autem dico vo bis , nox res ere malo. - V. Audi is, quia
344쪽
dim est: Diliges proximum tuum, Modio habebis inimicum. Ego autem dico molis r diligite inimicos vestros &c. Si
autem haec segant, quum in aliis semper ad S. Scripturam, ad Dei Verbum adpellent, cur ad tractandum ius naturae ac gentium solius luminis naturalis usum nulla religionis divinitus revelatae habitaxatione adhibendum esse tam inepte quam falso contendunt Num forte etiam Christo, coelesti Magistro nostro, exprobrare audebunt, quod doctrinas a se revelatas cum iuris naturae placitis perperam Commiscuerit , cadde, quod lumen revelatum efflaturale ubique fere miscet & hujos scie tiae studium corruperit, uti Thomasius cum aliis Patres & Theologos criminatur At, inouiunt, haec duo lumina rationis & -- Celationis distinctae res sunt. Ita est: seclidem est homo, qui utroque lumine opus habet ad vitam iuri naturali, & professioni Christianae, ultimoque fini suo conformem ducendam e professioni inquam orisfiana. Quippe, ut existimo Christianis Jus suum naturale ac gentium, non ethnicis aut turcis , in quorum manuSVix unquam perveniet, aut aliis homini-hus in Statu purae naturae, qui nunquam
exstitit, nec existet, constitutis scribunt
345쪽
a A fundamento , quod quam male materiatum sit vidimus, ad reliquum aed, fictum Juris, quod ipsi profitentur, pedigamus. Paucissima duntaxat fragmenta e scriptorum istorum doctrina dc i,hris produco, ut ex unguibus leones cognoscamus. Samuel Pusendorssius non arbitrabatur necessarium, statuere quaedam, quae secundum naturam suam, absque eo, quod lex imponatur, honesta aut tu pia dicantur, atque obiectum sine iuris naturalis ac perpetui. Non adparet, imquit satis modeste, quomodo honestis arat
turpitudo intelligi posse ante legem, citrasuperioris impo tionem cn). At LamrentiusFlei herus audacter pronunciat co et Pracepta naturalia non esse leges proprie iuctas, sed meracon Zia, monita paterna: rationem sibi relictam ignorare conceptum Dei tanquam legislatoris ac domini, sed filius patris ac Actoris. Si haec ita se habent, ad solum ius naturale respiciendo
ejusdem ordinis ac sortis erunt, ant quam praecipiantur vel prohibeantur, or Te, ambulare, furari, fornicari &c. Ι-rno in lege naturae consultum quidem fulse n L. T. δε ιν ει G. e. ar. S. 6. Ob Inst. I. A. 9 G. l. T. c. 5.9
346쪽
fuisset, non tamen praeceptum omittere turpia quaevis, naturae rationali diseon. venientiar nec data suis et cognitio Deltanquam legislatoris, sed solius patris a que doctoris. Quam apta sit haec doctri. nam ad timorem supremi Numinis, remunerantis bona, & mala vindicantis , e corde pellendum, quamque periculosa iuVentuti parum Cautae, nec rerum satis intelligenti, nemo non videt. Rursus sunt
alii, qui docent falli eos, qui credunt, semper illum mentiri, qui aliquid contra mentem dicit, seu quod ab animi sui sententia discrepat; quique natura sua tu pe autumant, si aliud loquantur, aliud sentiahi, esseque admodum simplicem, qui credat, piaculo se obstringi, si citra ullius iniuriam & in commodum suum aut aliorum falsum dicit. Distinguunt enim perquam acute inter falsisquium ut vocant, & mendacium, quod postr mum aiunt esse illud, quod cum damno aut iniuria alterius, aut certe sine commodo profertur: immo & hoc licitum esse casu. quo alter decipi se haud aegre t turus credatur propter commodum, quod inde nascitur. Addit Thomasius, falsiloquium ejusmodi esse prudentiam a n tura per sermonem intentam. Sed ruris
sum doctrina haec periculi plena est, de
347쪽
noxia non solum aliis , qui facile sibi pedi suadebunt , adesse commodum in sal Ioquio suo, de abesse iniuriam Si damnum alterius , qua ratione pessime prospectum erit commercio humanor sed etiam Auctoribus suis; quis enim fidem adhibeat ulli eorum libro, paragrapho, numero , aut lineae , quum securus nunquam sit, an non saltem falsim loquantur , utpote quod fieri posset citra iniuriam eorum, qui decipi se a scriptoribus Acatholicis aegre non ferunt; & fieri posset cum commodo Auctorum, id est, lucro , quod ex libris divenditis capiunt non Contemnendum rimmo fieri posset cum merito, quum sal loquium sit rirtus, scilicetpruaentia a na tura per serm3nem intema, ut audivimus. Verum aiunt, censeri Deum , quando in rebus & circumstantiis valde gravis movimenti versamur, tanquam licitum permittere loqui falsum neque hoc fore mendacium; quemadmodum licere voluit iustis ex caussis caedes gentilium, & sipolia Agypti Israelititis , quin haec latrocinia aut furta dici potuerint. Grandes Theologi lsi tenet similitudo, cur non Deus id quod hominibus tanquam licitum permittere potest , etiam sibi licere credat, ita ut falsum loqui possit, quemadmodum occidere p teil utpote vitae ac necis arbiter dc re,
348쪽
nim alienarum dominia in alios transferre, tanquam supremus omnium Dominus tqiiod si concedatur, actum est de Rel, Mone, quum eiusmodi Deo, qui falsum nobis dicere potest, fidem firmam adhibere nequeamus: immo actum est de Deo ipso, quem omnes agnoscunt ac venerantur &tilli & fallere nescium.
Promoveamus gradum ad alia nescio an non pejora dogmata. Scripserat Grotius, dum agit de illis, quae iure naturae quaeve in Evangelio prohibita sunt p): Qui alia ter sentimi , mirum quam sudant, ut probent , quin Evangelio vetantur , ipso jure natura esse illiciem, ut con ubinatum, dia vortium , matrimonium cum pluribus f minis. Sunt quidem hic hujusmodi , ut eis obstinere honestius dictet ratio ; at non imita , ut absque Iege divina nefas in illis appareat. Hucusque Grotius: mox adfuit Sincerus Vahrenbergius, sub nom, ne ficto Joannem Leyserum, vel alium latere autumant & polygamiam jure n turae non ilum licitam, sed & praeceptam esse defendere voluit, uti narrat Christianus Thomasius q): Ipse vero Thomasius
meris p L. de R. N P. c. a. S. 6. Q In Hi . I. N. e. 6. S. 16.
349쪽
maris , Inouit, rationibus naturalitus demmonstrari laudposse omnem scortationem, etiam ad hesialitatem qua pertinet, aut concubinatum , aut lenocinium esse probis bitum cr). Eodem in loco matrimonium in primo gradu nempe Patris cum filia, ct Matris cum filio) naturae iuri haud repugnare scribit. Eius verba si: nt: Mablem bie imperfectionem rationis agnoscere, asserere, connubia parentum tiberorum non esse objectum legis naturalis, sed alterius legis divinae. Idem alibi cs , ubi multa in favorem libidinis congerit, ita loquitur: Concubinatus, quod ad st eies sortiationis fuerit relatus, deberi tam ro contificio, qui omnia dicebat Ustfornicationem, cui non accesserit benedimo sicerdotalis. His exceptis reliqui scriptores appellant matrimonium secundarium, vel mile quid. Joannes Barbeyracus omnino asserere audet non sine impudentiae nota, ct crimine falsi, S. Augustinum docerer uxorem alteri mulieri cedere jus pos e, quod in proprium maritum habet, &Contra, maritum viro alteri renunciare ius in propriae uxoris corpus t .
Profecto dosmata Cyclopibus dignat Ni
350쪽
hilominus & se ipsos praedicant, & allis praedicantur tanquam Dii maiorum gemitum, arcanorum omnium iuris prudentias conscii, aurei seculi scriptores, nec sine cunctorum aliorum insigni contemptu. Itam eberus cu) r Scholasicos , ait, etsi--lisarum nomine suberbiant, non tamennis centonem ex theologia , jurisprudentia philosopbia confarcinatum, imo nonni quasiunculas inaves , in vita civili nullam plane Uiιm babentes 'oposuisse; unde eyum, ut hactenus hoc jus naturale tanquam commune prostibulum, cum quo omnes rem habere voluerunt, tractatum sit , ideoque maxima Pseudor so debeantur grates, quod disirimen hoc omnium primus hic tradiderit. Utique Scholastici, qui de
Jure naturae traciarunt, hucusque non
eo dementiae delapsi sunt, ut mendacia , Uuras, duella , scortationes, sollamiam concubinatum , Iesialitatem spectato sbio iure naturae inter adlaphora recensiuerint, nec a lege naturali prohibita esse docuerint, aut luminis supernaturalis usum omnem ex illius regno proscripserint. Si tamen Scholasticos de iure naturae ac gentium late disserentes legerint aut legant, spondere ausim, inventuros non solum principia solidissima & clarillima, magisque sincera de