장음표시 사용
181쪽
Apparet; Sed Sole minus sua chasmata monstrat. MarS quoque cum macula medium fuscante nitorem, Iupiter & Lonas visuS praecingere, motu Dissociare, duos Saturnus habere Sodales, Et circa proprium centrum iubmota rotundis
Corpora projectant gyris spectabile dorsum. Ut possiS icabras telluris imagine Stellas
Dicere, sed VariaS, magna Uertigine motas.
Da mihi Scipiadas vectos in Sydere, terram ContemplaturoS, qualem vidisse putabis. Ρar ratio cunctis eli molibus apparendi: Una vices variat diliantia: quodque videtur Exiguum lumen; lymbo telluris, & umbra
Collatum, motuSque mora, mentiSque reflexu
Judicat Aitronomus permagnum. Sydera lucent Per te quaeque parum; quamquam sint AEthere plena, Quo nitidam faciem fucant, tepidumque calorem, Sed Sol majorem Lucem communicat illis Et terrae, veluti primus director, S adtor Luminis. Hinc animam radiis halare profundis aiauaelibet Astra queunt, tenuemque vibrare citatiSMotibus influxum: liquidumque per AEthera milcent Inferiora suo, quem per secreta vaporant
Flamina, lius tu: propter quod mixta fruuntur
Innu. a Stelia in iuunt, non solum effecti'e per motum ς 1ed etiam transmitiendo lucem Itiper Terram ἰ ideo in Textu dicitur, ut tracerent super Terram et nee desunt qui patent Aristor ilem illud denota se in a. de Gen. Anil. cap. g. cum dixit Spiritum seminis proportioni respondere Elemento Stellarum tit. Proclus , Plutarchui, Ddus, Pleibon, σ similes apud PiccoI. Ub. de C lo cap. . . Hanc opinionem S. Thom. opusc. Io. art. 3 q. N3 putat fassam propter Aristotelis principia ponentis Coelos in
182쪽
Innumerabilium nexu custode modorum.
Hoc nisi sit, totidem cur cessimus otia Stellis o quae Coelorum videas spectacula palsim Insigni Galilaeu tubo ὶ quibus Optica circis Ingenium docuit vitreas effingere lentes, Ut sua centuplicol distans obbecta videndum pTu mihi testis eris, quae tutius affero Ccelis Esse; viam Lactis, duce te perspeximus Altris Exiguis, crebrisque satam candescere; fulget Confusim radiis Stellarum nubila fradiis Congeries; duce te plures errare Planetas , Hoc est Mediceis insignia didita sphaeris,
Et caligantes maculas in Sole vagari Vidimus, ac igni mistos amare caminos. Nec plura his temerh molimur dicere; quanquam Plura latent: verum quia non ibi semina constant Indita, texendis quae sint moderantia mixtis,
Guis Tripodas Phaebo praestet quem fabula fallat pForte Cometarum Corpus sublimia Terrae Transcendens Elementa, dabunt ox AEthere Stellae,
Quod via candidior peperit plerumque; sed infra Fusius haec tracto . Reliquum praelantiat Augur.
S Υdera fixa pari motu constanter in orbem Cardinibus Mundi binis innixa feruntur. Hinc loca Terrigenis varius decernit HoriRonc Terminus est oculi terra spectantis ab ima θQuo varie Caeli Stellas contingit oriri. Sed per utrumque Polum si vertice circulus aequas Linquat Horizonti partes, sit semidiei Meta, ferens capiti Lenith, contraria Nadir. At quae Solis iter mortalibus etficit annumi Ten.
183쪽
Tendit in obliquos calles Ecliptica, latum Zodiacum tribuens cunctis ambire Planetis. Tres & viginti paulo plus orbita Solis AEquatore gradus deflectit; &hic ubi limen AEqud Aries, & Libra secat, nox aequa diei Provenit: hic punctis uno quadrante remotis c Nonaginta Gradus hinc, atque hinc illa recedunt Culmina segmento a Cancer. Caper; aestus, S algor Solstitium celebrant: Boreas Apogaeon, & augem; Auster in oppositis Perigaeon ducit, & imum. Hinc duo se recta cruciant, Sphaeramque Per omnem Decussant Cyclos; & Circulus ille Ρolorum Sector, & aequiparans noctem, velut alter inheraens Solstitiis, sunt quos Graeci dixere Coturos. Quos etiam Tropicos pleno curvamine signat Et Caper, & Cancer, quos & dixere Polares, Zodiaci Polus; & Mundi circumspicit axis, Atque Parallelos AEquator; quinque notarunt
Terrarum Zonae. Calidam concludit utrinque Temperies; utrinque Polus concludit amaenas.
Frigida Zona Polis, menses ubi nocte laborant, Temperat a Tropicis; medio decernitur ardens Zodiaci bissena quater tres schemata Menses Essiciunt, sensim dum Sol prorepit in ortum. Ver Aries, Taurus, Gemini dant Omine laeto Martius, Aprilis, Majus, cum terra virescit. Estatem Cancer, Leo, Virgo; Iunius edunt, Iulius, Augustus, Segetes cum messis adornat. Autumnus Libram fert, Scorpion, atque Sagittam ἴSeptembri, Octobri, pariens & poma Novembri. Friget Hyems Capro, cogit cum hruma Decembrem Ianus Aquas fundit: Pisces Februarius offert. Solaris metus phantastica signa putari . Compertat Hipparcus: quia nempe quibuslibet Arinis Ciantenis est ipsa gradu mutabilis uno
184쪽
Fixarum moles: hinc utraque cardini S aequi Puncta roeesserunt antiquitus ob scrvati. Stellarum sitibus: sed adhuc exacta minutis Viginti notat hora gradum. Mirabere forsan Aptius esse theses veras errore sepultaS, Schemata cum longis varient, & tempora longo Decursu monstrent, quicquid Ptolemaeus aberrat Alphonso censore: notat Ρrutenica Reges
Cura duos, quam Ticho Brahe. Kepplerus & ardens Corrigit; hos etiam studiosa litura Magini Carpet; Egent omnes lima: Deus abdita pandat .
Praetereo si vere novo cunabula Mundi
Impulerint Stellas, quamvis ea mentio primi Mensis ab Antiquis lubiam rem diluat Annis. Cit tame IEquator gradibus ter quinque Progressus Horam constituat, naturalemque diei Cursum se toto viginti quatuor horas; OUOQue quaterna minuta gradu sint: Mensa S Anni
Ρhoebaei mensura refert exactior ortum, OcCasum, quantoque moras haec tempore dUcant.
Definit pariter longum, latumque locorum, Et declinantes Boreae sub Clima, vel Austri StellaS, ascensium, descensum quemque minutim obliquum, rectumque notat. Nam verna gradatim Inchoat in longum per gyrum sedito: latum Dat Quadrante ΡOlos versuS, quo Sydera noris
Declinare gradus totidem, quot Perci Pit arcuS..Hinc ad Horizontem Sphaeralis portio tradui Descendentis, & ascendentis limina Stellae. Cosmicus est ortus, cum Sol emergit. & Astrum:
AcronicuS vero, cum Sole cadente recedit: Heliacus, cum Stella cavet, ne Sole tegatur.
Signifer inde vices obliquis motibus omne Parturit, & motus in signa sequentia signis Indicat. In latum distantia Sydera monstrat . I a De
185쪽
FClipses celebrat vel cum coniunctio Stellae
Inferioris iter Solis simul occupat ipsum; Vel quia Sol umbram Terrae, vel corporis atri
Projicit in conos aversa fronte; carentem
Lumine prospicimus Luna, vel quicquid in umbra est, Aut interposito cum Sudere Sydus habemus.
Sed quia non omnes errantia corpora Partes
Coelorum subeunt, illis non plura teguntur Quam ferat erronum trames . Sol amplior omni Sudere non totus tegitur: vel Cynthia discum Occupet, extremis lucem dispertit ab oris ;Quod si Mercurio coeat, Venerique benigride, Deficit naevis facies; ita conica terrae Umbra tegit Lunam radiis circumdata solis; Sed producta minus, quam sit distantia Martis, Non tegit hunc etiam Perigaei sede propinquum, Non Venerem, non Mercurium, qui semper inhaerent Phoebaeo lateri, tenebrisque remotiuS errant. Umbram projectant omnes a Sole Planetae Pyramidis 1 pecie: sed nemo hac luditur umbra ,
Si magis arrident servata recentia, Praeter Saturni Comites, nec non Iovis; umbra minores Quam sint intervalla, comas a luce remittit,
Et fugit humanos oculos, nisi corpus inumbret Inserius superas Stellas, spatiumque coloret. At Firmamentum solido constare metallo Dixeris, & Stellas inibi consistere fixas, Guὲ bene convexo frons non extuberet astro Quippe probabilius fuerit par omnibus esse Σyderibus spectrum; quia notis novimuS Omnes Argumentari visus et errantia vultum
186쪽
Non aeqvh parilem monstrant: cur fixa rotundis Tuberibus Caelo non promineant operosi, Cum nitor, & facies videatur scrupea lustris Nonne cavernosus stellati fornicis AEther Apparet ρ solidaque Galacticus orbis abysso I esserulas, crustasque refert sed laeve cavatum ora representat taedae fulgentis, ad instar Punctorum: medius mundi Sol ergo refulgens, Cum decuplo minus, ac Terram collustret Olympum, Exhibeat totidem Soles fulgore minutos. Quae cum non ita sint, dicas lucescere densis, Et raris, scabrisque tholis sublime lacunare Fusca neque umbrarum protendunt syrmata Stellae, Cum Firmamentum sit opacum; desuper ardenRAmbiat Empyreon, superum spectabile visu .
NUnc ades: Astrorum facies, quas fabula pinxit
In Coelis, excurre libens. O corde dolendum ' Divinae portenta manuS foedata profanis Nominibus; ne quis Graeco sermone Latinum Misceat insontem, cupienS depromere sens , Quin subito mendax; non affaturus, S ulli Non intendendus, nisi talia dixerit audax.Parce vetustati, Ρietas, ignosce moderno Scriptori, cui non meliora vocabula supplent Notitiam: Uariare nefas. En Arcticus Ursas Edomat; inque Polum cauda Cynosura superbit, Audet iners Helice plaustrum gestare supino Teigore, nec CepheuS magni timet ora Draconis. Artophylax, vulgo qui dicitur esse Bootes,
Pone comam renuit; praefert Ariadna coronam.
Engonasia dextrae Clava, rictuque Leonis
187쪽
Fulgurat; ad Cy tharam Vultur non sedat oreXim. Augetur nitidi candore Galaxia Cygni. Cassiopaea sedens Cathedrae subsellia flammat, Nec dolet Andromedes lucentia vincula natae tNamque Medusaeum Perses caput ense retundit. Gorgonidem Dei toton Apis dulcedine mulcet, Ducit Erictonius curriis auriga repertOS, Atque humero gaudens Haedos attollit, & Hircum. Et Tropico Cancri conclusa haec signa renident. Mox Aries Coeto fretus Bovis impetit armum Pleiadibus madidum: patiens hic lutea pandit Lumina, fronte gerenS Hyadas, quas plangere iussit. In Tauri vires umbone minatur Orion, Cui Lepus est pedibus: femori cui Baltheus ardet; Cui locat Eridanus sontem, quo vergit in austrum. Laedaeos Fratres cornu qui percutit uno Cum Syrio Procyon latrant, Sc in arma lacessunt.
Sed male belligeros praesepi Cancer Asellos
Alligat, in pugnas Hydram vocat, atque Leonem. Mitior at Virgo pacis cratera ministrat,
Et Corvum Spica quatiens Astraea Bilances Porrigit Arcturo; quid nos Ophiuchus iniquo Delectet Serpente furens p vel Scorpius albam
Corde venenato tentans offundere Zonam pAudeat Arcitenens, Aquilam transfigere telo,
Quis ferat Antinoum p Delphin, an Pegasus Ales 3 Sed leve pondus Equus, Capricornus, Aquarius ambit Et nodo iunctos Pisces AEquatio librat. His infra Tropicos Zonarum locrida paret. Ρhoenix, Anser, Hydrus, Xiphias auratus, & Argo, Clara Columba Noes, volucri cum Ρisce, Camaeleon,
Sertum australe, Noti Piscis, Grus, Passier, & Indus, Et Pavo, & quaedam Nubes, & rara Venustas Cardinis alterius partem splendoribus ornant.
188쪽
opus Q U ARTAE DIEI. IPMundi figura, es' Ams Stellarum.
APparens motus Sphaeris inserta quibusdam Astra locet; Mundumque globi constare figura Conjiciat, reliquisque Polos, ct cognita Stellis
Centra probabiliter tribuat; praesagia quemquam Coelitus expertum non his meliora vocabunt. Nam quoque si domibus circum, laquearia quadris
Versentur, tamen a motu compareat orbiS.
Sphaerica perlaeta est, specieque capacior omni; Sed quare Tellus perfectis Sphaerica non est pQuod potius credas, gyro vallantur Abyssi, a Et gyrum Coeli Sapientia sola recurrit. ιγ
Stellarum loca vera negat refractio lucis: Nam crasso medio crescunt obiecta videnti. Ut submissus aquis baculus, se vasis in imo Stare super iuglans immersa crepidine major Cernitur, & variis sublime vaporibus astrum Augetur, scintillat, hiat, circumjacit Halo. Ac veluti speculi convexa, aut concava reddie Lamina mutatas species; ita nube iubatae Subsultare faces, simulare Ρarelia soles Possint, & tremulam nimium distantia lucem Corpora contracto dubitanter acumine vibrant . Hinc astris varias decernit opinio leges, Centra, stus, orbes, diametroS, vera locorum Limina, Coelorum moles, quae debile sensus 'Infirmant studium: est major ratione volunta1. Est etiam pensanda suo discrimine centri Sedes vera; solo dum circumvolvitur Orbis.
189쪽
Nos etenim procul a centro super extima Terrae Degimus; & quamvis id Sydera fixa remotis Lata voluminibus sensum non ludere possint; Quo tamen est vicina magis revolutio nobis, Hoc magis ascensum Variat, quo culmina verteXOccupet, aut simili descensii fallat ocellos. Dicta Parallaxis visus fallacia docto Corrigitur calamo; quae detegit alta vagorum Regna Planetarum, quo quilibet ordine currat. Vel circa Terram, vel Solis in Orbe feratur; Aut Apogaea procul sint, aut Perigaea Propinquent.
D Elegit & supra Phoeben errare Cometas, . Atque novas Stellas: sunt observata supremis Phaenomenis nullam quandoque ea lumina ViSus Ferre Parallaxim: quid sint. ediscere nondum Possumus; ast ubi sint; vere didicisse fatemur. Quippe cremabilium non esse incendia constans Indicat aspectus: tamen inde Stagira quiescate Non utique: Et fluidis apponit ligna caminis, Aerioque lari menses, annosque ministrat, Ut sacra Vesta Choros per inania compita Mundi Ducat inoffenso. Sed ne Ρerigaea Planetas Ignotos nobiS ostendant; vel glomerentur Stellarum minimae, vel ab AEthere Sphaera tenaci Visibilis fiat, Solisque nitore coruscet, Remur, opinamur; nescimus plenius ista. Sed procul a Terra, quae Machina circuit uno Lata die, patiturque nihil, quod Luna minutiSPluribus inclinat: quantae sit molis Arator Iudicat; Astronomos nedum mensura refellat. Vera quidem sedes Coelestibus altera detur, Alte
190쪽
Altera, quos Lunae pariunt Elementa sub Orbem ;His mora sit brevior, motus velocior; illis Tardior a signis, tempus prolixius: omnes Aspectu similes, Barbatos, sive ComatoS, Cauda facit solis radiis extenta refractis . Quin imo sub Sole novum, seu vespere Sydus Comparet, seu mane, Roste quandoque figura, Saepius Ense minax, aliquando Cornua Prosert, , Aut cincinnatum cςdes mortalibus aegris Portendit; nunquam spectatum impune cometam Turba pavens perhibet: ne te praesagia lςdant, Noveris a Coeli signis horrescere Gentes. aQuo studio veterum potuisset in omnia verti Tam rarum, Variumque iubar mirabere Numen Velle magis Populos memores his esse futuri
Iudicii, mentes in regna Beata Vocari. . Historiis est danda fides, ratioque notati S; Nam vapor inconstanS, aut exhalatio Praeceps ,
Aut nova fax lucis solaribus orta favillis; Aut spumae coelestis opus, quo pergat, & unde Venerit, atque ubi sit, vel quomodo coeperit esse, Quo pacto incrementa ferat, decrescat, & ultro Delisat, hoc unum cum sit, per singula debet Inquiri, doctrina dari nequit omnibus una.
L Argius haec dici pigeat: Saturnus ab Astris
Erronum primus moesto livore duobus Vincla Satellitibus praebet, seu contrahit ansas. Qui lento duodena gradu per signa recurrens
