장음표시 사용
171쪽
De spatio in spatium motum cognoscit, & isto Gignit, ubi aptarit minimas per si mina partes, Frustaque simplicium tali molimine, quali
Consensu moveat; velut ingeniosa per artem Tympana conveniunt; quamviS Natura minutis Nexibus excedit, quam non imitetur Arachne Nam quod corporeum est, metitur tempore: tempus
Vis finita petit. Solum instantanea factu. Qui creat, & convertit, habent virtute potentem Authorem immensa, cui pland Mundus ohedit Nec quicquam obluctatur ei, cui summa potestas. Nonne patet LypyiS paulatim crescere Plantas, Et iugi motu sensim sua membra mo Veri, Vel quoque deficiant, ct in arida ligna resultent Ocy tis, aut pigriuS, quae sic nascuntur, oportet omnia sub motum Coeli mutanda resolvi In suamet puris eXordia condita rebus.
Quod fuit, est ipsum, quod di es esse futurum. aQuod factum est, i pium quod protinus est faciendum: Nil sub Sole novum; nec quisquam dicere possit; Eece recens hoc est; suerat priuS hoc Elementum; De specie Genitura sua venit, atque subinde Praeterit, & numero variabilis, atque figura Texit opus e nihil aufertur, nihil additur ex his. Quae secit DeuS, S remanent Elementa vicissim. Cuma Eccl. r. Io. quia est quod fuit sum quod futurum est. Quid est, quod factum est um, quod faciendum est r
n si sub Sole novum , nee valet qui quam dicere , ecce hoc reineens est: iam en praecessit in Saeculis, quae fuerunt ante nos . Generatis praeterit, in Generatia advenit: Terra autem in
aeternum flat: & cap. 3. Iq. Didici, quod omnia opera , quae feἰt Deus, perseverant in perpetuum. Non posumus ei quicquam
172쪽
Cum simplex igit ur semper natura superites a Prodeat. in commi muris cur esse putetur Altera quod sensus fugiat 3 si edixeris esse Pigmentis aliud minium, pictasque tabellas Mixta colora. is mutata res pre figuris Dixeris. & lanas fullonis ab arte hi hentes Her harum succos lanarum amittere nomen. Quis putet 8 arridet Proteo: narretur anilis Fabula. Quod nunc est, mox non erit: & quod non est, Mox erit a Mixto simplex. O nobile dictui Nunc erat. 8 non est: portentaque tanta misellum
Essicit hoc inflans: subiectum qualia pridem Tempore disponunt. Dicas o Pallade dignum An sine se quales spiret substantia flatus pQuoue Elementorum minimis in partibus angi Simplicitas instrumento purissima possit, Ut sese linquat λ vel quodnam praevalet inter Illa, potens aliud proprii S invertere formis ξIgnis agens alici videatur acutior omni; Et tamen in Mistis implexum monstrat abundδUstio: tu reseras, quanam conceperit illum Sylva; quibus penitus mutatum digerat undis Fossilium Carbo. Sulphur. Pinguedo, Bitumen pNam mihi compertum est Mixtis Elementa minutas Particulas inferre. luis complexibus aptas, Sementis virtute: solum lac exprimit udis
Uberibus: Coeli lucem conspissat in ipsis Motus, & a variis Terrae, Maris, Aeris, ignis Simplicibus composta vigent; resolutaque rursum Quicquid habent, reddunt alio spectabile visu. H 4 Sἰetisa Eccl. 3. 2 o. fecit Deus, ut timeatur , quae futura sunt , iam fuerunt ζ ur Deus infaurat, quod abiit . Omnia Fer εgunt ad unum iacum . De erra facta sunt a ur in Terram Ea
173쪽
Sicut Composita creari proprie, ita gene rari , corrumpi , alterari ;non autem Partes Vsorum .
Vera totum corrumpitur & generatur Compositum, certe non a se, sicut idiplum Suprema dici dehet virtute creatum. Nam Deus intendit Totum Finale suorum Factilium : Totum creat, effert, essicit, ornat, Convertit, conservat, agit sapienter, & omnes Exhibet una simul Divina Creatio parteS. Non secus emciens Primae minor aemula Causae Tendit in Effectum concursu adjuta supemo, Dumque ex parte movet, totum movet, alterat, urget, Unaque cum motu I otum mutatio tangit, Usque ad Materiae resoluta ligamina primae. Nam si vera procul dubio generatio Totum Transformat, iugi crepit prius actio tractu; Qua nisi dividitur conceptuS terminuS a quo, Vel nisi dividitur conci plus terminus ad quem, Tota feret ratio motum, quem terminat instans. Tum quia subjectum quae deficientia tundit, Cum nequeat vireS obvertere semper Agentis, Languet in extremum, donec passiva novatum Momento recipit Geniti formaliter actum. Haec virtus in Agente datur superante minores Subiecti vires, introducente minutoSin fluxus Elementorum, motuque ruenteSMiscibiles formas; medias mistura reponit; Assimilat passum virtus activa parenti, Nec mora, subjectum tantis conatibus impar, Corruptum moriens aliud manante fit actu.
174쪽
Si Deus ex nihilo totum producit, & Artes Pluribus ex totis compacta fabrilia conflant,
Eκ toto totum tentat Natura moveri,
Sed minor ut totum de toto transferat, instat Uno corrupto per contingentia gigni Tempore; sed Genitum corrupti terminat Instans. Sic Athomum capias, non immutabile totum Hoc erit; immensis alioquin viribus illam Credideris, mentique parem, nisi possit ab adhiMutari, qua parte tenus substantia fertur . Si Virtute Dei mutarier omnia possunt, Naturae virtute nihil mutabile dices λHanc Athomum Caeli Virtus, Elementa. Parentes,
Semina non poterunt totis invertere nervis pSi Deus hoc voluit, taceant monumenta scholarum .
Naturaeque vices: taceant rationi S agoneS,
Sed mutabilitas rerum immutabile Numen Monstrat, & hoc ipsum quod gignitur esse recenter: O ubi Tellurem lymphae tenuere sepultam
Quid tibi designent ALBANI NOMINlS HEROs
Nulla virlim virtus, quos non prius Arida fluxu Gurgitis obduret. Constans est inclyta Virtus, instabiles inter fluctus immota supinam Motibus obiectat faciem caelestibus; aret Dissicili Vitae cursu; vertim audia supern)Seminibus Charitos, quamvis latus omne per undas Vapulet, ac refluis agitetur in omnia curis; Non fugit imperium Domini, Decundior edit Perpetui segetes meriti, quo pressitiS Omnes Adversae patitur sortis decocta tumultus. Nunc age si nobis Mundi Lux Tertia monstrat Terrestres virtutis opes . Caelestia Quartam Dona Diem prodant': ingens iter otia spernit.
175쪽
Textus.14 DAD autem Deur: Fiant Iuminaria tarmamento Coeli, iridant Diem ae
res, in Annor. Is De luceaut in Firmu- mento Caeli, ct illuminent Terram. Et ri
Eum es ita. is Fecitque Dem duo iamianaras magna; Luminiae m0ur, ut strae L
Diei Lumimare minus, ut praeesset Mo-
mento Coeli, ut lucerent super Terram
rent Lucem, ac Tenebras. Et vidit Deus
quo esset bonum. is Elfactum est Vesistere' ane Diei uartus . Geneycap 'Stellarum Productio ,-Locatio
Q arta Dira aderat. Cςlos ornare Planetis.
176쪽
In Firmamento Coeli; post Astra Planetas. Tum quoque distribuit Stellis, quem ic cerat Ignem, Sed dedit ut Lucis Princeps delator in Annos Sol gerat Imperium; Noctis Regina nitentis
Luna sit in menses, alternis tempora signent. Caetera Stellarum cessit splendescere terris Noctes, atque Dies;& Noctibus, atque Diebus Ipsa oraeesse dedit; lucem, tenebrasque potenti Dividere influxu, variisque insistere Formis. Ne si inutiliter motus, Lux inclyta, moles
Stellarum, variusque color, variique recessus,
Ortus, Occasus, Aspectu S. Culmen, & linum;
Aligeris demandat opuS. menteSque regentes
Non fugit edictum primi Motoris ab revo.
Motibus assistunt; nec enim tam provida rerum Congeries, ordo, Finis sine mente moveret Exanimes orbeS; neque caelica forma perennes Incustoditis ageret cursoribus Annos. Nam quamquam Formae specialia munia praestent Sponte sua; tamen ut finem collimet in unum Ipsarum series, casu ne missa seratur, Mente regenda fuit: poterat Mens unica, per se Suffeci me vices, causis non usa secundis.
Sed beni Coelorum virtutes indidit Astris, Ut per corporeos immaterialia Coelos Castra Viri penetrent, habeantque ad summa gradatim Accessum. Quaenam vero sit dedita Stellis Materies; non una quidem, quam Terra poposcit; Aut Aer; datur Ignis ibi. datur Unda procellis AEquoreis divisa, datur subtilior Aur
Transiliens proprias metas, ubi libera motta Sit via; sed sicut tellus non transit in undam, Ex unda nunquam fiunt incendia: seruant
Materias Elementa suas; ita Stella prosedio Dissere a Stella, ut differt a Carne Volucrum
177쪽
Et Pecorum Caro nostra . Vides a Sole Ρlanetas a Mercurium a Luna, quanto discrimine distent , Ab Iove Saturnum, Veneremque a Marte: quid ergo Non specie distent, si mutua lumina conferS, Et motum, quibus arguimus discrimina rerum pSi bene perpendas, specie differre videbis, Materiemque suam tribues cuicumque Planetae. At Firmamenti lucentia Sydera tanquam In Tabulis nodos, motus aequabilis ordo Terrigenis insert eadem: Lux densius huius Partis opuS, rarum magis illius esse probabit. Sunt tamen omnino specie diversa Planetis. Sed dices, hoc Forma facit: Coelestibus una est Materies. Alia est Terrestribus una. Cachinnos Democritus teneat, tecnis non ludat Ulytas. Iudicium risu, sententia fraude rebellat.
Namque negative de se concepta perennis Materies non una potest, non elle duobus
Altera Corporibus; quoniam sine Corpore non est ;Et differre facit forn re Genus: ergo suapte Natura cum non sit, non est Una, sed Unum Compositum dici debet; non altera; differt Compositum Forma. Sed cum quoque non sit in omni
Com a I. Cor. I S. 39 Non omnis Caro , eadem Caro sed alia uidem Hominum , alia vero Pecorum , alia Volucrum , aliatas
autem Piscium. Ur Corpora Calestia , Ur Corpora Τerrestria sed alia quidem Caelestium Gloria, alia autem Terrestrium . Alia Claritas Solis , alia claritas Lunae , σ alia Claritas Stellarum. Stella enim a Stella di rt in εlari rate. Et S.Thom. I.quaest 67. art. 3. ait. Lux est qualitas actiυa consequens formam substantialem Solis , Sel cujuscumque alterius corporis a se lucentis , si aliquod aliud tale est . Ciajas signum est, quod radii diυers rum Stellarum habent diversoι effectui secundum dioersam Na
178쪽
Opus QUARTAE DIEI. IasComposito mensura eadem; signata creatae Materiae ratio differt totius ab ortu. Cum sua Forma suae sit condita materiei Simplicium nunquam primum scissura ligamen, Ut dictum est, quare varias eXordia rerum
Prima serunt species species quoque prima sequuntur Omnia diversas, quae sunt in rebus, & ipsis Seminibus; si forma igitur diversa videtur, Materies quoque diversa est, diversaque moles, Diversum Quale est, diversa Relatio; quicquid Hoc habet, eit Unum . reliquis descisicere natum. Quid tibi multiplicas Unum conceptibu S aptum Distingui Natura negat; capis hanc Elementi Partem Z sume Soli frustrum, vel segmen Aquai, Hoccine credideris mutari posse sub illud, Parque Soli frustrum, vel Aquai transitus inter Haec paria in facilem similis propensio Formam, Quo magis evadet non vis concedere P quare Concedis fieri quod non est hoc Elementum, Ut possis ibi materiam dispescere primam λSic igitur Stellas Coelis, ipsosque Planetas
Materia, & Forma varioS concede creatOS,
Ne sit in hoc illud ; distinguis ab Aere Flammas. Terram ah Aqua specieὶ numero quid differat uno Sol, S Luna, Venus, Mars, S Saturnus & Hermes. Iupiter, & Fixae Coeli variatio tanta Si facit ad numerum, vanum est distinguere plures Inferius species, minor est ubi portio Mundi.
Coelos , er Stellas non esse Natura Insolubiles.
AT quamvis rerum species ab origine primas Incorruptibiles habeat successibus ordo,
179쪽
Natura tamen. & numero mutabile corpuSO mne puta, quando sit agens. & motibus illud Immutare queat; quoniam si tempore primo Conditor ortavam firmavit ab aethere sphaeram,
Et Solem, & Lunam, & Stellas, & protulit Undis
Squamigerum Pecus, & Volucrum, terraque Virentes
Plantarum Soboles, & Bruta, & Ρlasma Virorum ; auid dubitas mundi finem p veterascet, & igni
Machina solvetur, Stellae, Coelique peribunt, Tabescent Elementa focis, mutabitur Orbis, Atque novos Coelos, Terramque nova eXPectamus a Sed quia Divino consistunt omnia nutu in fines producta suos; locus infimus omnes Terra viceS patitur; corrumpitur, & generatur Hic unumquodque, hic Deces ex Orbe residunt
Quolibet, in media sursum regione frequentat Miltio confusas, imperfectasque figuras. Et quo simplicior motus sublime rotatur, Perfectis locus ille minus paret genituriS. Quis putet in Stellis herbas, Animalia, mistum Fossile ρ si fluido quicquam fit ab aethere, lumen Reddat: in igne serunt salamandras vivere; prunas Laethi sero potius dicas extinguere foetu . Caetera quo sursum subtilior aura sub Astris Panditur, & spatiis vicinior Ora supernis Eminet a motu purissima simplice, valde Ρraecipiti, sunt cuncta procul putredine; motus Fur viduS in fluxum concinnat, & impedit Omnes Ina Apos . ad Hebrae. i. H. ex Psal. Io I. 27. Ipsi Coeli
ic : Ibunt , ita autem permanes , εν omnes sicut vestimentum ve i obent, σ sicut opertorium mutabis eos . in mutabuntur . I t Petrus 2. cap. g. , quod Coeli ardentes selsentur, σ Elemen ta Ignis ardore rabsent; novos Uero Coelos , Ur novam Terrama
180쪽
In fluidis corruptelas. At Sydera firmo
Corpore densantur, diversa luce refulgent: Et cum dest agens, quonam proscindet aratro Rus laus, aut scalpro tentet caelator ahenopHaec mundi moles pro fine creata Virorum , Exigit a Coelis activa negotia motu SLucis, S in fluxus, in terris exigit ortus, InterituSque; igitur quamvis natura sit Omni Parte solubilium; totis tamen integra formis, Undique consistit; partes prae mole minutas Aetio commutat: totum delatio motu S, Temporis, atque situs in mundi saecula transsere.
STellas esse globos ingenti mole creatos
Non lecus ac terram, scabris, densisque figuris, Et numero plures, quam qui S comprehendere possit, a Et specie varias, quam quis deducere possit, Eit exploratum: Phasibus nam Luna statutis Diversos montes oculis objectat, & antra; Et minus Eclipsi lucens, ostendit opacum Corpus, & a maculis similes non nectere partes. Cornua dum reparat, videas turgere globoso Corpore, falcatam vultus ostendere serram, Libratis variare sinus aspeEtibus. orbem Gihbosum, scrobibus, scopulis, nebuli Sq; resertum. bi Vita Telescopiis similes a Sole figuras, Fert Cy theraea Venus; sic & qui lumine Stilbon e
. AE Genes. I . s. Suspice Coeliam , Er numera Stellar si potes.
ρ b Vide Ricciolum in Alm egesto lib.q. t m. I. cap. 7.c Cic.2. de Nat. Deorum, Μercurii Stella, quae atilbon appetatur a Graecis.