장음표시 사용
161쪽
Quoeuue perennarent vicit,uS, nec stirpe carerent tJussaque pomiferum Sylvis extendere lignum, Et generi servare suo lamenta vigendi, Ne reparata nova sterilescat in Arbore virtus; Paruit; & subito riserunt gramina campi, Cesbitibus Colles, Olerum diademate valles; Virgultis Fruticeta nitent, & amaena Viretis
Ρrata; Nemus Plantis, pubescunt frugibus Agri, Fructibus. & liis saltus, & Floribus Horti:
Nec Calamus Ripae, nec defuit ulva Paludi. Quid Cereris cultum Frumenta Novate morantur rFrigida Triticea fugit de Messe Siligo
Humidioris humi glebas. & oryza paludem; Far Uligo movet. Decundant Hordea culmis Aridioris humi Glebas, Tragos, Irion horrent Et Zea; quid Milium, quid Avena saginat edentes rDant lomenta Fabae, redolent farragine Pultes, Inque cibi speciem diversa legumina, LenteS, Selama, Ρisa, Lobae, Cicerae, Cicera, Erva, Phaseli, Astragali, Viciae, Sili quisque Lupina sonoris. Hortorumque dapes Raphani, Caepae, Allia, Porri, Asparagi, Cynarae, Rapae, Siser, Appium, Anethum, Intubus, Atriplex, Carium. Lactuca, Sinapi,
Peucedan R Marathru, Chirmum, MelocarpuS, Ani n, Brassica, Bela, Rumex, Blitum, Cichordea, Pa PaVer, Fraga, Pepo, Cucumis, Coriandra,Cucurbita, Napus;
Quid sparsum legis ὶ haud omnis fert omnia Tellua . . Hic viridi nexu Topiaria texit Acanthus; Hic Amaranthus olet, Tusses hic curat hibiscus; Est ibi Carectum stici confine tenaci, Est ibi Serpillum flagrans, ibi sorte Pyrethrum ;Mandragoras alibi Cyrce, Medea CicutasNutrit; Echidnaeis Aconita insecta salivis. Hinc Urtica riget, vilescit Corchorus illinc,
Inde Hederae, Smilax, Staphys invidet Agria Uiti; inde
162쪽
opus TERT LAE DIEI. IO9 Inde sacrum Verbena sonat, Saliunca Ρrofanum. Mittit Arabs Aloen: Absynthia Pontus; Amellum Gallia, Cyrenae Laser; Ida salubre Capellis Difflamnum: Molyn Cyllene, Russa Xyrin, Anticyra Elleborum, Ρanacen Othrys, India Nardum, Hybla Tymum; quid opus fuerit custode Priapo pMillenas species servant Viridaria, quarum Nomina vix habeas; quarum virtute potiri Sudet Anaxagoras ; pascet Grex undique foenum ; cc Salices haedis aberunt, agnisque Myricae; cc Suthus Tuber, neque Bobus agreste Tryphilton. Ocyma sponte legent Pecudes, MalvaSque medenteS,Hy ssopii, Rutamque & Mentha, & quae fugat Angues Salvia, Buglossum, Casiam, Roremque Marinum. Quippe Voluptatis Paradisus in omnia pronus Germina, quem Dominus plantaverat ante Diei a Tertia septa, vices Terrae totiuS olebat. Areolis distincta nitent Violaria, Catthae, Lilia, Narcisi, Clythiae, Vaccinia, Myrti, Paeoniae , sine sente Rosie, sine caede Hyacinthi rQuae non Ostentent Florum decus Herba, vel Arbor Qui non ex msis late spatientur odores Quae non desumat morbis medicamina Ρaeon Quosve gulae luxus ex his non condiat usus pExplicuere comas etiam Pomaria summi Numinis imperio; lignisque virentibus esum Carpet Adam fructus, Pyra, Mala, Cydonia, Ficus, Mespila, Sorba Nuces, HypomelidaS, Arbuta, Pruna, Li Zipha,cum Cerasis,& Amygdala,cumque Volemis Persica; quid cupiat ἰ tantum fatale scienti Ne comedas Ρomum. Quid enim si displicet umbris
radisum voluptatis is Principio in quo posuit Hominem a quem
163쪽
Fraxinus, aut FaguS, non te delectet oliva, Aut Baccis Cedrus, aut Laurus formosa corymbis. Aut nota Victorum comptae fastigia Palmae pSi minor est Orno virtus, sit Populus, Alnus, Ulmus, Acer, Quercus quaesita sedilia paci Robora quid spernas p caveas Viburna, Cupressos, Juniperos, Pinob, Calamos: latet anguiS in herbis. Utilius Titiam duro meditabere Buxo. Et iuvat attentos Abies in montibus altis. Ρulcra quidem rerum species, sed pulchior omni Cultus erat specie: Lignum Vitale perennem retati spondebat opem . n qn imbre madebant Compita, sed Fluvius pastim sata cuncta rigabat, Quem sub inaccessis terrae penetralibus actum Philon, atque G chon Tygris, Euphratesque biberunt. Defuerant Lolium, Tribuli, Lappaeque, Rubique, Et quicquid spuria culpae propagine pollet, DegenereS Segetum morbi, Vitesque labruscas Horrebant, Ρlatani Fungos, & Subera Viscum. Undique Terra viret, persectaque Germina proseri Principio : perfecta Dei sunt munera: posthac Edidicit vitare Genus, speciemque Nepotum. Quin etiam minime fuerit speculantibuS abS re, Sub pelago Segetes aliis, a rhultaque formi SVivere; nam ludunt undis Zoophyta, Phycos,
Alga, quibus similes iubius si vivescere plantas
Curalium eX plorat ramis, S spongia fibris; An non par herbis imo sub fonte virescit Muscus, S in puteis Ρolythrix, & Vimina flumen Nutrit p ubique Dei Tellus promptissima nutu Concepit, Peperit, faetus emittit, & auget,
Sementem repetit, nec non alimenta ministiat
Omnibus . ille Maris, vel humi sit,& Acris hospes, Quaerit ali; sed Aquis non est vis ultima stirpes Suminibus lactare tuis, Plantisque favere.
164쪽
In Generationibus Mistorum nihil creatum specifice perire.
O Uin quoque concedas, ex his quae condita primum Narrantur nihil amitti, si quando latenter Semen alant: alias eadem cur inde resurgunt Deperdi his nescit formas natura, nec istis Subjectum commune facit: commune Putatur Quod ratione genus conceptum dicit eumdem Pluribus apprehensum. Totum mutatur, S illud Gignitur, hoc aliud cum sit: corrumpitur illud; Non Partes, non Materies, non Forma, sed ipsum Mutatur Totum; tantum secreta creati SConteXtura novum molitur rebus amictum, Donec ab hac una cessent consortia Forma, Donec, & alterius fiat Manatio Formae, Qua si hi constitui Mistum laetetur origo.
Modus loquendi non approbandus circa Formam Substantialem , quod anni-biletur , quod fit per se mobilis ea praestet , tanquam sit Causa Ediciens: er bHusmodi.
OUandoquidem, quid tot Formas meditantur abire in nihilum ξ neque pro captu vulgaria dicant pHaec aliquid veri dicunt, sed prava loquendi Conditio proprio Totum depauperat Actu. Forma dat esse rei. Genitor quid praestat eidem λQuid Quantum p quid Quale facit quid caetera Toti
165쪽
Causarum tribuum primum deducit in Actum Materiem , cuius latebris deducta, si tuque Consurgit; differre facit, speciemque decoram Constituit: cunctas passiva Potentia Formas Appetit; ingluvie quadam scortatur, ut insit Per se: da patiens informe ; quid appetit P omnes Formarum species. quid se determinet uni pSed quia quam recipit Formam nescitur, utrum ne Tangat Agens, nexuque liget, nihil illa subegit a Sensibus: haec unum, quod sit substantia per se Mobilis. Adveniunt Toti, quae Partis inhorret Nobilitas. Formam 1 ola cape mente Stagirae.
An implicet Elementa esse in Missis perfectis , per suas Formas perfectibiles , er elevabiles a Forma
SI cerid dabitur Rerum Corruptio quaedam, Qua commutetur substantia Corporis actu, Protinus & Genitum subjecto fiat eodem; Hoc ut tale sit ex non tali; nec Varietur Suppositum; Formaeque novae sit terminus idem, Dum veterem Formam penitus Privatio delet; Vicit Aristoteles . Hominis Generatio poscens Immortalem Animam supera virtute creari, Taliter efficitur, quamquam praecesserit ipsi Corporis organici series, reparandaque duret Per vegetas vires. Sed si Vegetatio primum, Si quoque praecedit sensatio, quomodo dicant
a Nulla Forma Substantialis est per se sensibilii , quia quod quid est , es Objectum Intellectus . a. de An. Tex.26.
166쪽
Corrumpi quicquid remanet formaliter actu Posteriore vigens lta sit, de nomine tantum Quaestione fiat: late corruptio si sit Quicquid non retinet formaliter ipsa prioris Cundia modi; per eam Generatio tota sequatur in rem persectam: sic materialiter insunt Inmistis Elementa suis. Si perficit, & non Implicat assumi, quod Forma potentior ipsas Tota subalternas pervadat ab ordine Formas , Et similis similes investit, & elevat actu; Quid nocet in Mistis simplum formaliter esse Quid nocet esse simul totum vegetabile, corpus,
Et ratione potens ParteS, totumque manenter
Esse quod hoc unum ' reliquis Animalibus ortus Ρersimilis suadet melius perpendere; nunc est Hoc Animal, quod non fuerat prius immediath. Sed tamen, ut quidam Quantum dixere coaevum Materiae, & Formas per singula membra reponunt, Atque alii propriis Elementa manentia formi Sinfra Mista locant, dubium fecere, quod initana iTerminus ost motus, S sic generatio fiat, a Non contingenter, quia sic Natura requirit. Ρone creata mihi primo distincta tenore, Mox uti ratione velis; ita dissere, quantum Sis alibi sentu dives. Quid, quomodo, longas Plura per ambages Peripatus cis putat; odit Alma Fides, hrevibus contenta silescere dictis.
Ipse Deus dixit: Fiat Coelum, Arida, Sudum, Gurges Aquarum, AEther; & simplex Corpus in ipsa
Materia Formam comitem , nexamque maritat.
a Si implicaret Forma Elemeniorum ne si et M sun unum perse; eodem modo implicaret IentenIta tuorum a 'μι to nunt in Materia formam corporeitatis , aut Formas Parsialeι in μι malibus. Ut docet D. Thona. I.par. quast oti. Art. a.
167쪽
Nec perit m tanto quicquam mutabile Mundo, Sed variat, faciemque novat mistura priorum, Primaque distinctum retinent Elementa leporem. Ut nova mistura di manet Forma per instanS, Ut nova perficiat Millorum Forma iugatum, Perpetua virtute Dei; sic indidit Auctor, Ne pereat quicquam; non possumuS addere quicquam Aut auferre datis: abiit quod motibus, ipsum a Conditor instaurat. Species est integra rerum. Nam si sint aliud poliquam sint texta minutis Particulis Misti, mistique superstite Forma Perficiente novum, quid nam compage soluta Sunt eadem Vellam Chymicis vexate caminis bEmpyrici vexate I hetin, vexate Cyclopas; Simpliciumque necem nobis ostendite rerum.
IN rerum serie speciosa gradatio summi
Verticis ex imo perfectum culmen adumbrat. Ex imperfecto quantum Natura colorat, Tantum paulatim perfectio vergit in altum, Donec in eximii speciem pervenerit entis. Non valet humanae distinguere mentis acumen Quae confusa videt, sed MenS Divina per Omnes Este Gradus gaudens, imitabilitate propinquat ἔSeu potius magis, atque minuS sibi cuncta propinquat. Non aliter Generabilium processus, & ordo Per motus Elementorum fit; namque gradatim,
168쪽
Singula gignendis Mistis Elementa fluentes
Contribuunt modulos . Lux a fulgentibus Astris, Inque diem, nodiemque parit divisa nitores Dissimiles, ignemque suo fulgore calentem Liaculans, aperit cunditos festina meatuS, Temperat aerium frigus, mucori S aquosiphlegmata despumat; Terrae pregnantis, & Undae Viscera foecundat, tanquam Mas, excoquit aestu Parturientis humi gremium; disseminat ignes Excaecata suos; quoniam radiantis Olympi Motus obliquant Acr, Aqua, Terra recursu . Aeria algentis vis divisiva. nitentem Dum recipit lucem, gelidisque sub artubus ignem, Disgregat humentes una simul igne liquoreS,
Et flammae morsus rigida contundit edaceSTemperie: medium reddit mixtura duorum: Frigore namque calor, frigusque calore tepescit.
Mollis Aquae virtus, quae disgregat ignis, S Aela,
Congregat; hamato retinet mistentia visto, Et lutea lentas misturae compede parteSFirmat; inhaeret enim mollita per oscula glebis, Concubituque locos arenti S pulveri 1 auget. Sic Elementorum massam surruminat omnis
Mistio; miscilium Matrix est Terra, receptiSCaeli confluviis, igni dum Lympha rebullit,
Aere sarrit humum, liras fermentat agresteS. Compertumque rigat geniturae semen alendo. Denique Terra Dei jussu producere com POS,
Et generabilium subjedtum, caetera sistit Principiis Elementa suis, nam viscere flammas Obruit, S proprium refovet spiramine frigus, Ariditate Soli fluvios bibit, acre turget, Astrorum vicibus paret, bene culta coloni Consiliis, nutrit pigro sua semina motu, uuaeuue cibus fuerant, herbas facit esse virentes. Id et De
169쪽
ris Io. CHRYsosTOMI A S. PAULO De Vegetatione Plantarum .
His ita Ρrincipiis vegetos Natura maniplos,
Et genus Arboreum, nimirum semine certo Procreat; & spur os fingit quandoque Stolones, Si confusa suis turbentur Spermata nodi S. Caetera: millenas cesto res integra normas Semina structuris servant, internaque totum
Viscera Prolis habent Idolum; quas nisi summi Numinis imponat leges ab origine pactum; Nesciat effectus Cybele concedere tales. Ac velut Artifices, modulis. & cusa sigillo Caelant vasa; refert bullas Emblema fabriles; Quodque fuit vellus pexis in stamina floccis Netur, & in varias distinguunt Licia telas;
Sic non incassum semen diversa requirit Progenies, aliter prima propagine cretum ἴFolliculis illud, tenui vel cortice nympham Protegit, utriculis aliud muscaria iactat, Et glandem glumis, & frit convolvit aristis. Spongiolasque striis, & venas nectit ocellis: Hoc hul hos radice tegit, vel carnea pulpiSGrana fovet, foliis caepas, lanugine PapPOS,
Lemniscis thallos, nucleosque putamine vestit. TemperieS, artus, facies non omnibuS una est. Hinc alimenta coquunt, egestaque partibus aptant Ventriculi, quaedam thecis induta foventur, Quaedam membranis, rumpos sine semine quaedam Traducunt; pereant, nisi sint conformia, foetus. Et quid abortivam Sobolem quaeda insita perdant, Ni quia lacte carent, plantam quo nutriat arbor Conveniente novam p NutriciS munia terrae
Cum gerat, haud planus est omnis idonea tellus
170쪽
Omnibus. Haec habili semen susceperit alvo, Terra per irriquam, lentoque calore movendam Nubit Aquam: sugit iemen, collecta papillis utrimenta: cumet; caulem protendit, & alas; Figit humi barbab, gemma turgente comatum Culmen agit, calamum, folia, internodia, thyrsum. Articulos, capitella, cutim, sub caudice ramos. Termiti dii, Calycem, fructum; nova semina tandem Iuliaturat lolidat mucoso glutine totum. Sorbet enim singillatim quod proficit in se, Ut quoscumque suiS sufflaminet artubus artus; Ρarticula Sque cibi, quaS naturaliter esu Discupit, in proprias mira locat indole sedes. ivum crescit opuS lactentibus undique fibris. Lacteolisque poris dii ponit in organa succos; Et locat attractu quoS appetit hic. vel ibi esse. Quas alimentorum parteS congessit, easdem Texuit, & nodis duraS, mCllebque medullis,
Exer mentitiaS libro, truncoque vigenteS, In 1eruit, mistim discreto tempore nexas,
Sumpsit in harmoniam, quam possi S dicere Formam, Si quod habet semen virtutio perficit actus.
Stirpium Generationem non esse Instantaneam ; sed mediis Alterationibus.
JInc tibi subrepat fieri Genitura per istans rOmnia I empus habent, nascendi tempus alius Morte rei subito non est; hoc inc pit, illud
Desinit; extremis ambobuS terminuS unum Momentum praebet: verum mutatio quanti