Joannis Chrysostomi ... Hexaemeron metris expressum, illustriss. ac reverendiss. domino Annibali Albano Clementis 11. pont. max. ex fratre nepoti, Sancti Petri de urbe canonico, author Humillimè D.D.D

발행: 1705년

분량: 295페이지

출처: archive.org

분류: 철학

221쪽

Altera. Qua corium latitat sub pelle, resertum Venis. & nervis, interna tenacius arctat, Crassitis obsistit, fovet omnia, vestit, & ornat. Nec sine re pellis rugas, sinuosaque crispis

Vascula texturiS natura latenter aravit:

Quippe papillari nervorum cuspide prensat Durum & molle: fricans ductu titillat amico Scabrum, S laeve: mlnuS, Vel plus suspensa gravandi

Pondus habere notat, tendenS sursum, atque deorsum. Frigore contrahitur, tumefacta calore rubescit; Et nimia compressa rei vi laesa precatur Sive cicatricem scissis obducere plagis; Sive fatigato confusa resistere callo. Flemma, melancholiam vetereS, cum bile cruorem Noverunt; sed sorte simul cum sanguine venas, Et pulsus animant haec: & fluitare per omnes Ex nutrimento parteS; quia coena ciborum Ingluvie diversa infert elementa: facultas Seminis attritas fluidis acoribus offas Digerit: humores sinibus stagnare recusati Unicuique suam membro deliberat escam, Dum circum lato lymphae rigat Omnia motu . Est humor vitae radix; sine sanguine rubro Ostrea, LimaceS, vel talia vivere possint; Non tamen omnino lymphis arentia vivunt.

Sceleti Descriptio.

PRaeterea quia sulciri, rectumque videri

Debeat, & plures Animans ostendere formas ossa basim sternunt, sine qua quid inutile praestant Braehia, Crura. Pedes, Torax, Caput, ilia, Dorsum ;Aspice tercentum Sceleton vel plura recenses)ossibus instructum. Velant Periostia fustem,

222쪽

processus nudata tument, ut libera possint Ossa movere sinum cavitate reciprocq leni. Sunt quaedam procera minus, quibus addere soccum Appendix videatur; apex ita nectitur illis. Cui similis specie, sed flexilis undique cari, .lago magis molles partes substentat. ut aureS. Ossa ligamentis inter se vincta per artuS , Plura sub unius tractabilis ore cadavor Symmetriae distincta refert . Tres dicere ventres Assuescunt, caput, & pectus, ventremque sub ima

Constructum regione. Vocant extrema relictum . Nunc age, si nudus vertex. Calvaria ternis

suturis cerebri cellas testudine format, Pelle pericranii tegitur, quae duplice lamna Fornicat ingenii latebras; fronS, occiput ambo Tempora Syncipiti iungit. Sensoria pendent organa, principiis cerebri diducta latentis, ψ In cunei morem scabra sphenoide claus. Hinc iugulo fauces haerent, hinc ora palato, Dentes mandibulis, quorum vegetatio sensum Arguit'. osse cubat vocalis Ioide lingua, Cui subnexa larinx epiglotti de tuta trachaeam Inchoat, & sonitum pulmonis ab aere fundit . Truncus habet spinam, collum quae mobile septem Vertebris, dorsum duodenis, quinque coercet Lumbos; os sacrum totidem; COccyge quiescit. Tergo procedunt costae, quibus arcus utrinque Integer in sterno septem complectitur orbeS , Quinque sinum spuriis stomachi defendit apertum. Hinc pectus vitae uiolus, hinc regia cordis Exta fovet, pleura cingit, praecordia tendit. Claviculae sterno scapulas, humerisque lacertos Annectunt. Gremio coxendicis ischion, ite, Et pubes obscoena regunt, abdomen, & at Uum o Bellua quoque pari non est compagine corpus

plata

223쪽

Nata; carent manibuS plureS; pedibusque quaternis Inceduut: aliae reptant sine cruribus; illis Est natura bipes, aliis est annulus eXcors Multiplici spinthere movens: haec halitat exos, Altera non uno Variat symplegmate partes. Omnibus est parilis vitae sensatio; sensua Conveniens medium; medii structura cohaerens; Structurae methodus; methodi non unica pars est; Partis simplicitas, pars unius est elementi. At iuvat indagare genus persectiuS, ut res Imperfecta magis facili ratione probetur.

Extremorum Anathome.

URopterea quibus est manuum percommodus usus, Ex scapulis humeri pendent. qui brachia longo Constituunt ossis duini, cubitumque duobus

Ossibus apponunt: radio Protenditur ulna Flexilis ad carpum: carpo vola iuncta tenacem Complexum digitis effert: manus integra ner Vis Viginti sex ossa ligat: micat ordine pollex, Index, famosuS, medicus, minor auriculari S.

Dillimili non arto femur processibus ingens Pendet ad usque genu ; duplici crus ambulat offer Tibia substentat, subnectit fibula gressum:

Inde pedis tarsus: talo calcanea; calci Tessera; naviculae cunei; mox planta iugatur; Et plantae digiti; digitis aptantur & ungues: Sessa meisque riget pes, & man US audia minutiS. Hoc igitur natura sitam fundamine prolem AEdificat, dum semen alit, dum lacte meatus Circum lustrat; ubi est ingressus durior, urget

Nectaria appulsu, cujus pars crassior haeret; Sicut

224쪽

sicut arenosis tophus concrescit aquarum

Fluxibus, S siccis ex partibus arida cudit Ossa ; prius moui gummi, gypsata subinde

Desectu humoris, motus crescente calore. Illa poroso ergo coalescunt pumice, sicci S Texta minutiolis, & pinguibus uncta ciborum Particulis, molles sugunt sinuosa medullas, Atque viis aliis reddunt. ne vita putrescat, Prae reliquis immota manent dum partibus Gn.

Variae Animalium partes.

SAnguinis, & quicquid cum sanguine mixtio gestat

Pulsus. & Venae per corpus ubique canaleSEsse velint: nervique toroS. & robora. sensu S, Et motus animo; sensoria sensibus actum Suppeditent; propiusque viceS, & munia carnem Sussiciant; simul articulis distincta fovendo Prost adeps per membra: sinus apta hile cunctis Visceribus spatium laxent; Sc viscera plenis Sint intestinis, alimentorumque vorago: Visceris extremum fibrae cuiuslibet aptent: Quid hene chirurgum deceatὸ subtilitis omnes Explorare facultates, quaS alma vetustas In naturales, vitales, atque animales Distinxit: venas iecori concessit, & Omnern Vim naturalem: cordi vitalia propter Impulsus; cerebro nervos, sensataque vitae Munera, differuitque illis excurrere succum Spirituum proprium, per quos animalia sese Sponte movent nervis; pulsu vitaliter halanti Natura subeunte modum nutricis aluntur.

Forte sed haec oleant veteres Ellychnia fungos . Nam

225쪽

Namque fibrosa caro, quae musculus appellatur, Ρulsibus organice. venis nervisque ligatur Offa penes: tunicas, adipes, similesque moventi

Cognatas Animae partes gestire lacessit. Ρrincipii stabili spontanea vecte potestas

Contrahit, aut laxat medias, ut mantica, fibras, I endiculis finem claudit, maioraque tentat Rohora: virtutem tonico diffeminat actu; Fessa remittit onus: numero super Ossa potitus a Maiore, haerentis gaudet cognomine partis MulculuS, ut capitis, manuum, pediS, oris, ' auris . Ecce tibi frontem gemino moderamine sulcata

Prima superciliis dependet palpebra; malis Alterar quisque suis per singula membra movendi Principiis pollet sensus: cerebrosa fovetur Ventriculis, dorsique sinu substantia: floremEκ alimentorum succo dum nervea forte Interiora trahunt, ut dein sensoria vivant Eκteriora suo vitae fungentia motu . Alveolis etiam stagnans corrumpitur humor, Et cerebrum potius lymphatur sanguine, cuius Motus ad organicae structuram partis alendam Dirigitur parvis venis, ne copia laedat;

Interea subtile suis lac glandibus haustum Ebibitur, quod possit in hunc albescere fluXum

Humorem cerebri , nervis sugentihus aptum Distribui passim . Quin emuctoria faeceSAuribus, & nato, atque alio purgantia tractu Hunc cerebri succum quadam convolvier arte Naturae satis ostendunt; aliundξ fibrosis Assumens alimenta viis, aliunde reponens I pia tirues ceret ri, movet indagare latentem Circuitum, nervOS quo 1 piritus impetit omnes.

De a Nam musculi numerantur Elia quam. 63o

226쪽

Opus QS IN TAE DIEI.

ΙNspicis, ut paribus iungatur vertebra nervis

Uuaelibet: huc illuc duplici de reste recurrunt Funiculi, ierpunt. veluti radicitu S arbor, Linamenta plagas membrorum adiguntur in omnes. Sed tamen in cerebro sedes primaria nervis a Unde vides oculis, & naribus olfacis, audis Auribus, S guttas tonsillis, fauce, palato; Et cutis attingis communi lingula tactu. Stant oculi senis clausi motoribus infra FrontiS utrumque cavum; longo, teretique recessu Nervus inire hiceps visorius, atque repleri Pingui fine, tegi membranis: induit iplum

Cornea pars crassae tunicae, quam utrinque coronat

Adnata, & posthac est uvea, quae ciliareSProcessus diducit, ubi pupilla foramen

Emcit; externos media ne luce colores Reticulum picta renuat sub imagine latos. MOX aqueo vitreus, vitreo crystallinus humor Cum propriis tunicis oculum disponit; ut ora Rerum forma serens, inverso pyramis actu Restituat rectum fundo tenus insita vultum, Dum decussatis radiis tenuata reportat

Funditus id, quod erat media super iride pictum. Spongiolae lacrymas hirquiS abstergere possint, Si quando premat insolitis angustia causis Delicias capitis. Cum triste quid accidit, intrat

Per sensus, mentem turbat, movet intima, stringit Cor, sinus inflatur, venae turgent, oculi flent, Et dolor exprimitur. VisuS vorat Omnia PraecePs. Luce colorifera miniata; carentia luce

Fusca videre putat, quia non videt: ipsa videnti

227쪽

Dummodo ne nimium minuat, vitioque laboret AnguluS occurrenS oculo; vel ruga seniles Emungat tunicas, & opus sit lumine laedi. Pungit odoratum, tenui spiramine tactum Exhalans fumus, cribrosum perque penetrat Ossiculum, replens pituitae cola fluentis. 4Serpit odor nares, nasum nidore supinat,

Vellicat olfactum: collo si provocet Indo, Castoreisque fibris, Arabum vel pulvere quovis ' Ventriculos cranii naris sulfita priores Stertit, & inflato de pectore sternuit udum.

An vero simplex elementum reddat odorem,

Dissicile ed dictu; quia non percepimus illum sensibus: halat, olet, corpuS, quod fumat, & urget

Spiritibus nares; quid non aqua, flamma, vel aer, errave cotactu redolent non passio fiat Assuetis, minus assiciant immixta; sed halant Omnia, discerni possint ut corpora sensu. Percipimus visu, gustu, tactuque, quid ergo Non quoque Percipimus naso non auribus ipsas Simplicium formas ὶ omnes nam mobile sensios Excitat, & toto sese manifestat hiatu. Concha per anfractum tremulo collisa susurro Perficit auditum, cum ti mpana pulsat, & incus

Sta pede malleolum cruciat, nervoque repotiaSPer vadit cerebri caveas tuba, ducta per auras In numerum, toties motu repetita sub aures.

Vox animi signum, deprompta videlicet usu Gutturis, & linguae, vel qua modulatur avena Fistula pulmonis, variis animalia nosci Cantibus edocuit: rugit Leo, Bos boat, Anguis Sibilat, hinnit Equus, grunnit Sus, ludit Abdon, Balat OviS, mugit Taurus, Canis allatrat, Ursus Oncat: gannitu Vulpes, gemituque Columbae, Vagitu Lepores, Aquilae clangoribuS audent.

228쪽

Exululantque Lupi. Ρullis pipientibus ovum Gallinae glocitant, foetusque dolore gracillant: Cucurrit Gallus, musit Capra, Rana coaxat, GruS gruit, Accipitres pippant, Asinumque rudentem, Stridentem Merulam, crocitantem dicito CorVum, Pavo pupillat fastu, rotat inviduS alaS, Trinsat Hirundo, lipit Miluus, Mus mintrit, & Hircus Mutit, barritus Elephas, plaususque Palumbus Et simili simulare sono si Ρsi placus omneSEdiscat voces, muto simul Ore stupescant Pisces, an logicae propriis exinde satisfit pQuid sonus est Z moti cum corpore corpori S ictus, Et liquidas duri collissio lata per aura S; Nam dum percutitur corpus, totaque resistit Mole, fragor resilit, tanquam vibiciS imago γEt circumductos medii 1 patiatur in orbes,

Donec in aerioS elangueat unda recessu S; Quapropter sonuS ex motu gra Uiore resultat, Quo laesum corpus servari cura reclamat:

Fit strepitus, partes si tum violentia Dangat. Denique ne iugi vitae molimine totum Deficiat, partesque aliti reparentur omissae, Sollicitat satiare famem, quam siccior acri Rodentem morsu venter tolerare pavescit; Sollicitat satiare sitim, quam densior esus Et calor arentem refici petit alma VoluptaS, Distribuitque cibum potu S, Potumque liquentem Vitalis motus contusiS temperat esci S. Manditur Ore cibus, jugulo tranSmittitur infra Ventriculi vacuos limbos: Oesophagus escam Excoquit in chylum, ptisanae subigentiS oryZam, Persimilem et Diaphramma iuvat, dum sollis ad instar Spirat, rei pirat tranS versum pediore sectum. Eica subit longo duodenum tramite, nunquam

229쪽

Colon, & a caeco tortis ingurgitat antris,. Ut rectum laedo residem detrudat ab ano. Interea toto dapiser dum ventre pererrat

Fluctus, & instituunt primas hypochondria sedes 3

Ilia quaS medias pupus nutritur in alvo; inguina poliremas: membranae omenta tegenti

Subduntur; sparsim venae lac mobile sugunt.

De Nutritione.

CHyliseris igitur venis alimenta ministrat

ConvenienS cibus, S stomacho concoctus, & acri Succo perfusus; sed enim subtilior aether Protinus invadit vitae spiracula, vires Excitat, ct reficit languentia membra Vapore. Quod quia non satis est, Arteria quaeque cruorem, Cum per anastomasin quacumque profundior insit.

Venis irrorat, quae tum cor versuS eundo Sanguineum repetunt fluxum, valviSque reportant utrimenta mesenterio, qua Venula quae ViFSorbeat humorem, veluti si jpongia villis Gausapinis guttas pleno de vase reducat. In truncOS portae, atque cavae tran missuS ad hepar Venarum fontem sanguis, sit in hepate fervens Irarum illicium; castigatumque liene Fundit in auriculas cordiS Pulmonica potum, Et cava vena, sinus dum corde diastola laxat; Syitola mox illum constringen. corde repulsat, Omnibus S pulsus ingens arteria membris. Et pariter tribuit miro pulmonica gyro; Sed conjecturis loquimur, quod acutitis ipsos ArtificςS nequςat penitus componere judeX. Haec

230쪽

Opus Q U IN TAE DIE .

Haec vitae series, hic circulus esto cruoris ἔ a Undique diffluimus, reparamus S undique fluxum, Sed non est eadem methodus pro munere vitae; Dum reparamus enim vitalia sumimus haustu, NaribuS, ore, cibum. potum, adra, quicquid in ipsis Provida Coelorum clementia miscet abunde ἐPerque suos ductus in nobis eXta uolutant . At cum diffluimus, faeces natura repellit , Et numerosa poris quod transpiratio defert Paulatim, ubertim demittit id halitus oris. Hac opera passim lymphatica vasa laborant, Et laticem potant, potant pericardia Purum, Glandula maxillae suffundit in ore salivam, Et quaecumque suos despumat pelle liquores, Urethres, renesque luit vesica madenteS, Nec procul inde suam norint cunabula prolem. Mutuus est vivis consensus partibus. ut si Vel minimus laeidatur apex, impertiat omnem Erumnam; satagunt laesis vicina mederi Membra; minus possint; larguent, & febre frequenter Deiaciunt animi vireS, S morte premuntur, Cum male symphoniam partes e corpore talem Observent, motum ne cor diffundere possit. Μ qa S.Τhom. de Motu Cordis opusc. 3 s. ait, uod Cormais motus est stantis morui Coeli I ur ideo as Anima motiam quemdam habet , non circularem , sed similem circulari ; quia est princfrum , Ur finis omnium motuum , qui sunt in Animali ;ur ejus motus es continuus durante visa Animalis; nisi in quantiam necesse es intersedere morulam mediam inter ps iam , Urtractum , eo quod deficiat a motu circulari. Eρ ideo quia imi raIur motum circularem , in quantum es ab eodem in idem ; sic non est inc anzeniens , A quodammodo sit ad diversas partes I quia Ur motus circularis aliqualiter sic es . Hanc authoritatem per

pendant, qui putans recenι esse inventum a dari circulationem Iangurnis.

SEARCH

MENU NAVIGATION