장음표시 사용
231쪽
DIximus haec ruditεr, sed distinguendus in omnes
Motus erit partes, vel quem natura requirit, Vel quem sponte sua desiderat indita virtus. Vel quem foecunda collimat mente voluntas, Vel quem saepe pati cogit violentia corpus . Haec etenim partes morbis vis impetit omnes Corporis, S titulo donat, quo membra laborant; Quid tibi cum podagrap ne sit chiragra tenaces Articulos crucians; nervos ne spasmata UeXent, Ne cephalaea caput, stomachum ne nausea laedat, Ne stupor invadat cerebrum, deliria mentem, Lethargus somni loculos, phantasma phrenesis; Ne gravet Herculeas spumis epilepsia vires, Reddat S attonitos praeceps apoplexia sensus, Aut fauces angina petat, pleuritiS acuta Corripiat tussi costas, aut colica ventrem Sollicitent, hydropS aqueo languore tumescat . O quot, & o quantis opus est obsistere morbis Vulneribus, plagis, febribus, nephritidi, pestilMilitat omne malum contra nos; flegmate, bili, Sanguine corrupto; mortem potamuS in escis. Et nimio servore cibus dum viscera rumpit, Irruit, opplet, edit c raro defecit inanes Ventriculos) medicina dosi vehemente reduci Temperiem studet in medium: mox duplice motus agra valetudo languet viet morbus iniquo Pondere naturam laxat, medicinaque morbum Trudere contendenS, perimit persaepe dolentem . Nam hrevis est vitae series, ars longa, Periclum PraecepS, causa latens est, experientia fallax, Sensus dissicilis, virtus male nota medelae,
232쪽
Iudicium incestum, medicorum turba hi linguis. Impatiens ager. Si quem premit anxia morbi Sollicitudo, magis gravat irrequieta saluti SCura. Diaeta iuvat; Medicum furtiva cupido Fallit. & infirmi vocat indulgentia mortem. Est igitur curanda prius vitiosa voluntaS,
Quae movet adversum vegeti moderamina motuS , Et medicam confundit opem, consueta nocenti
More placere sibi . Tum leniter adiuvet ipsum
Naturae motum prudens Podalirius, ct quem Sponte sua novit revireseere, nutriat artis Deliciis, caute foveat, ne debile vitae Supprimat auspicium; pretio quid pharmaca magno
Ρorrigit AEgrotis Chymicus labor, Indus Hydaspes
Infirmus manducet olus: perpauca salutem AE Utilius fomenta parant, & regula vitae Ρrael ervat, tenor assuetus sufferre labores Plurima devitat totis incommoda nerviS; Expedit exiguo sumptu, curaque tui met Conservare quod es, quod habes; quam velle reponi Per medicos, quod perdideris: nunquam redit idem Motus ad animae vestigia pristina formae; Tendimus in pejus semper, votisque valendi Solliciti nimium, vitio dum quaerimuS annos, Temporis obruimus positas a Numine metaS . Quid divexamur fato semel est obeundum. Si cuiquam breviare dies non displicet, usus immodicos rerum vitae fastidia captent. Sed satius vixisse nihil, qui vivere brutis Deterius statuit: multos victurus in annos Utitur ingenio: non est diuturna senectus bFutilibus traducta modis; vis sospes in aevum
233쪽
Viveret principiis obsta, mediisque malorum, Exerce pietatis opus, finemque sub unum omnia collima, vigila, moderare profanis Notibus ex animo: post haec attende medelam . Est in Vineola Panaces, quam semine divo Virgineae telluris alit hene cultus agellus; Negaris irriguam pluviis, S rore serenae Noctis; & ambrosiam cortex diffundit olentem a Fronde viret tenui, neque ramus tu aera fructus Ostentati flores ipsos umbrosus opacat Cespes. & occulta totum virtute calescit. Insequitur Lunam radix, Solemque cacumen, Sydereasque faces tenebris delibat anhelis.
Ipsa peregrinos fruticis iuvat umbra; beatum Reddit Herum vitae lignum, pretiosaque fruges, Hisque saginatus dapibus, vel millia morbi Spicula substineat, facili depellere noxas Praevalet antitodo. Qui quaerit& invenit, infra Se tenet. O feliX taceas, nanciscere, totum Mitte, nihil cupias. Super omnia sufficit Unum.
234쪽
Textus. 24 Dixit quoque Deus: Producat terra ani--im viventem in genere suo, iumenta, σ- reptilia, ct bestias terrae, secundum Deciei suar, factumque es ita. as Et sectu Deus bestias terrae, juxta species suar, in
iumenta, ct omne reptile terrae in genere suo . Et vidit Deus quod esset bonum .a6 Et ait, faciamus Hominem ad imaginem,
ct similitudinem usram ; G praesit pisi
bus maris , O volatilibus eaeli , siti, universaeque terrae , omnique reptro, quod movetur in terra. 27 Et creavit Sem Hominem ad imaginem suam : ad imaginem Dei creavit illum: Maseulum, ct Haemi num creavit eos . 28 Benedixitque illis Deus,
ct ait: crescite, ct multiplicamini, ει replete terram, ct subjicite eam, ct dominamini piscibus maris , ct solatilibus earli ,
umversis animantibus , moventur
235쪽
pobis omnem herbam asserentem semen super terram, unisersa ligna, - habent in semetipsis sementem generis sui, W sint vo
bis in escam . 3o Et cunctis animantibus ter- . - , omnique Polucri corti, universis ,
'quae moventur in terra , , quibus est
anima vivens, ut habeant ad vescendum .
Et factum est ita. 3 i Viditque Deus cun- ' Hia, quae feceras, ct eram valde bona. Et
factam es vespere, O mone Dies sextur.
Terrestrium Animalium Creatis.
,Ltima lux operis circumspemira creatos Terrigenas, sextum properabat ab AEthere curtum σCum Deus edixit luteo de pulvere sensus Aptari Brutis. Primo genuS omne ferarusurgit humo; Ρratis armenta, gregeSque vagantur Quadrupedum species, intonsaque gramina carpunt, Bos, ovis, Urus, Aper, Cervus, Caper, ictis, & Alce. Rhinoceros, Elephas, DromedariuS, atque Camelus. Atque petunt sylvas audax Leo, Tigris anhelans, Pardus inhumanuS, Lupus, UriS. Hyena voraces; Antra petunt Angues, Cenchris, Basiliscus, & Aspis, Reptilium species, Natrix, Seps, Dispas, Othites, Ammodites, Scythale, Praester, Salamandra, Paraeas, Amphysibena. Cerasta, Draco. Licet omnia raptim Commemorem; datis hanc veniam tyronibuS; alter Me
236쪽
Me vocet in pugnam. Dicat num prima duobus Bruta luam speciem tulerint, an plura Creator Protinus explicuit mundo Mas, Foemina proli Suffciunt: non eli opus exemplaria primo . Multiplices generi, species cum possit ab uno Pandi principio. quod sit conformius ipsi Naturae humanae. Lateant mysteria primae Sortis, S in Brutis quoniam genitura tacetur; Ex Hominis thalamo satis innotescere debet. Nonne parem tribuit cunctis Animalibus escam. Herbarum segetes, olerumque virentia campis
Semina, lignorum fructus, & germina frugum Quin etiam nulli praedam concordia cessit; Innocuum pratiS, sylvis pecus omne cubabat; Non canis insensus lepori, damaeque fugaci; Non avibus panther; martes non muribus obstant; Non lupus insidias Onagro molitur, & Agnis, Et lua iura tenet brutorum quodlibet, illis Praedominante Viro, pacemque iubente vicissim . At posto uam sine lege Viri, sine principe regnant, Incessit seritas animos, ct dira cupido ἔTerribiles rictus acuit furor, ira frementes Faucibus inspirat sonitus, & funera morsu . Cornibus haec acris, petit unguibus illa rapinam Bellua, quemque semel delibavere cruorem, Fundere festinant, & iam didicere ferinam ZEsuriem, primamque Deus quam tradidit escam Contempsere. Solum tribulis sterilescere iussum Impulit in rabiem vacui ieiunia ventris, Ut nunquam expertos delectent pascua dentes: Si Diomedia Equos humana carne sagineS, Abstineant ab Hero λ sert hinc Anthropophagis mos Barbariem: primo nisi comprobet ore laporem, Nesciat Ichneumon pasci serpentibus; odit Lynx herbis assuetus oves depellere sePtu .
237쪽
Pax erat, I saturos pacabat copia sensus, Nullum irritabant necis infortunia monstrum a Ignorabatur dolor, ultio, laesio, caedes. Nulla voluptati parebant iura: voluptas Ius erat. Humano parebant omnia iuri,
Cum stetit integritas Hominis, subiecta Tonanti .
Sed tamen impariles genios natura creavit Pro quibus impariles esuris condidit herbas a Nunc autem violata Dei lex, foedus amoris Consusum lites, inimicillasque rotiquit, Quas ingens labor. & virtus, & saeva tyrannis Non valet ingenii studio compescere multo. Vertitur in vitium crimen, vitiumque senescit In quasi naturam : Vitiatus origine sanguis Spargitur in prolem: quid enim versutia vulpes Erudit in cortem ὶ meditatur aranea muscis ξMuribus illudit selis Viverra cuniciis e Torva Leaena lupum sequitur, lupus ipse capellam λNaturalis amor, quo quidlibet esse, suique Sorte, bonoque frui laetatur, & appetit, & se
Munit ab oppositiS, brutis animalibus omnem Suggerit instinctum: ratione carentibus aeger Est amor, & proprio sese conformat alumno. Da mihi vel simplex, vel mixtum corpus, S expers Mentis, id esse, quod est; vivens ita vivere Uitam, Quam vivit, sentire cupit quod sentit S ipsum Hoc animal; petit esse, quod est yzr tempora quodvis . Hoc ita principio, quod natum est esse, tuendi,
Non curant aliena serae, contraria vitant, Congrua naturae quaerunt alimenta regendae rPrima sui cura est, quam mulcet amica voluptas,
Cura voluptatis motu stimulata quietem Emeit expletis desideriis animorum; Subsequiturque dolor. Non esse potest diuturnum Corporeum oblectamentum 3 quia robora carnis Motu
238쪽
Motu desciunt, reficique levamine poscunt. Ergo suum metitur amor brutatis amantem ro uale sit hoc brutum. se non excedat oportet. Utque si impatiens a se non posse potiri Munere vitali, circum quae comperit, optat In se converti, modo se conservet amatum. Sed tamen exta, quibus fuerint compacta turundis, Sympathicas inhiant epulas, & consona fibris Ρascuae mansuetis subolent viridaria, nevis Praeda placet, quia non eXplet levis esca voracem
Ingluviem, calidosque sinus a mollisque palatum Non movet herba ferum; quid tu lupus oesypa sentit, Et terit inspidum naso fumante viretum pGuid rutam mustela legit, lac Vipera fugit ΘΤalpa fugit lucem, vocat ore Galanthida huso Lis elementa tenet: Lis corpora mista gubernat rQuicquid ab his oritur, simili si semine natum, Lite carere potest; si dispare, dissides actu .
Derivata patrum naturam monstra sequitatur 2
Simia quid catulos doceat quem presserit ulnis Enecat affectu: norint praesepe iugales, Norit equus Martem, norint armenta hubulcum δNon modus est liber, ratio non suppetit illis. Qualia natura Divinus condidit Author. Talia sunt; usu sed deteriora maligno .
SIe igitur venerata Dei mirabile munus Feria sexta operum iam complementa suorum Exultat spectare, quibus quem propter adortus Visibiles mundi species, coelestis in uno Figmento Plastes carnem. mentemque iugaret: Vivificans Hominem, cui sit communiter esse ἔ
239쪽
Vivere cum plantis, cum brutis pangere sens sis; Et cum spiritibus puris intendere finem. ,, Cumque gerant pronos Animalia caetera rictas, , Os Homini sublime dedit,)Coelumque tueriis Iussit, & erectos ad Sydera tollere vultus. Hoc opus ex operum cumulo producere primum Conditor intendit, cui cum compendia rerum Praetulerit verbo; studio majore videri Detentus voluit; formans exordia gentis Εκ limo terrae tribuit spiracula vitae; a Ut quod humus fuerat, sit Homo ratione decorus. Ecce autem Deus imperio congessit agrestem Corporis effigiem, qualem vigilata Myronis obstupet arc membris aptantur membra, supersunt Ossibus ossa, ligat nervis iunctura lacertos ;Articulis digitos, ventres & viscera complent. Stare pedes plantis, pedibus consistere talos, Talis crura dari, suras & cruribus addi, Poplitibus, genibusque femur coxendice iungi, Produci dorsum, costis assurgere pectuS , Brachia connecti scapulis, cervice supremum Distendi caput. & capiti pendere capillos. Nullus apex deorat simulacro, linea nulli Consummata pilo deerat. Pulcherrima visu Norma Damascenis animalia caetera glebis Exprimit, afflatu TRIA DIS spirata movetur, Et superos imitata duces Homo mente refulsit. Quicquid enim est & fine sui constringitur uno, Ex uno caeptum credas, ct ab ordine primo Multiplicem ponas numerum; sine fine repugnat MotuS in aeternum, quia quod satis est, sine motu
Cum a Gen.2. 9. Formavit igitur Dominus Deus hominem de limo Terνa , in inspiravit In faciem ejus spiracxlum visae , ur aestis es Homo in Animam viventem .
240쪽
Cuncta movet. sed mota simul caepere moventis Principium definitum, motumque creatum ITale quod est igitur, per se non esse necesse est . Rursus ab ingenito genitum procedere primo Comperies, ne sit processus in infinitum, Dum genitus genitum generat ἔ fuit ergo necessis Ouod Deus ex nihilo produceret omnia, cert Tempore, quod rerum serie discriminat ordo.
Verum invisibili mundo quid opus fuit Orbis Visibilis ξ quia quod satis uni sussicit omni
Contemplativae menti. quae pendet ab Uno. Ergo alium propter finem fateare creatum
Visibilem mundum: veluti si mobile fimplex Propter compositum, vegetum si mobile propter Sensibiles species: Animalia bruta super se Cognoscunt Hominε, propter que mundus hic extat . Inter enim res visibiles non est aliud quid Nobilius, non est aliud praestantius illo .
Propterea Deus haec Homini super omnia cessit Imperium, donisque animum potioribus auXit, Ut sciret quaecumque videt, propriisque vocaret Nominibus, scitisque Dei secreta notaret. Nec satis hoc; Heminem respersit gratia magnis. MuncribuS, sine mente foret cum condita mundi Machina, mens Hominis mundum complevit apertum Ne mens materiae desit vicina propinquae: Nam mentes assistentes sunt mole remotae Et mensiuncta Viri compagibus, incola compos Corporis, hunc aequat mundum g trascendit eumdem Divinis donis, in se gratisque receptiS. Sed Deus arcano meditatus consilio res
Visibiles, invisibiles sociare sub uno
Principe, naturam quonam provexit Adami Cum Verbum caeleste dedit con;ungere carnem