장음표시 사용
241쪽
Vir Deus ut mundo Christus regnavit utrique . a Ergo Vir imperio mundi, rerumque PotituS, Participem Deitatis opem, & munimen adeptus Ducitur in terrae faelicia culta Maiae, Quos colat, & vigili studio custodiat hortos. Hic erit alma quies, hic fortunata voluptas Delicias nemorum, Florae flagrantis odoreS, Irrigui fluvii sontes, suavissima vernae Pignora Pomonae, patulas ex frondibuS umbras, Ex Zephyris auras mites, ex luce dierum, Perpetua S, alacreSque moras donabit abunde. bHic avium cantus, cicurum submissa ferar um Blandimenta, gregis muti vivaria, lactis Dona, favos mellis sensu gustabit amoeno.
Vir sapiens, & mente Dei consortia solix Excipiet: quid plura Ρarem, similemque sibimet Ne cupiat sociam: placidum dormire soporem Cogitur, & costa mulier deducitur Heva. O utinam steterintl o terque, quaterque heata Posteritast Lethale nefas iam livor Averni
Evomuit, mortisque notas in origine presses Humano generi serpens versutus inussit. Inde autem, vitiata velut radicitus arbor Progeniem infectam ramis crescentibus edit, Sie Homo devovit morbis, lethoque nepotOS, Et mox indicto rerum certamine, quaqua--versus succumbit sceleri, Psenioque malorum.
a Matth.28. 18, Data est misi omnis potestas in Coelo , π
b Sapient. 2. 2 . Deus creopis Hominem inexterminab
242쪽
X Ttamen hoc Hominis luteum, quod corpus adegit, Haud Animam tetigit, quamvis spoliaverit omni Munditie; natura stetit, quam mole soluta Carnis ab interitu praeservat origo superstes. Bruta quidem pereunt, fuerant peritura PriuSquam Iustitiam violas1 et homor sed morte dolenti
Non mortale sonat quod inest, carnalia praeter organa; nam late mens, ac in utrumque voluntas Libera consilium faciendi, non faciendi, Cum non materiae mutabile plasma sequatur, CorporeoS autem prompth dominetur in artus 3 Spirituum sortem capiat, nec morte Peremptum Corpus, & hoc animus busto conclamet inanis.
O Deus, o miris, hominum Pater optime, vinclis Summa ligans imis, immortalemque caducis Nexibus associans Animam, quam terrea nescit Compages formare suo de semine, quam Tu De nihilo spiras cneque enim valet embryon altum Concipere ingenium, nisi Te Duce Spiritus adsit quaS ego persolvam grates quas impare laudes ore feram ρ quibus ipse modis ergastula rumpam Carnis, & ossicio fungar meliore canendi pArtifici compacta manu si clepsydra motum Exhibeat, variisque rotis, dum guttula furtim Lapsa peram Darius laterum praeponderat aXes, Pendulus hinc index vibret momenta diei, Indicet hinc horas, S tintinnabula pulsent, Et mentita suos perlustret Cynthia menses, Et stimulata suo per signa feratur in anno Phoebus, S in parvo Coelos globus orbe volutet,
Quale Syracusii specimen Senis arte refulsit. - sic
243쪽
bic Animal vitae motus hahuisse Creantis Arbitrio, formamque parem: sed plurima prolem Insuper humanam decorant, ubi spiritus ipsum organicum corpus penetrat, velut incolit aedem, Ous sibi debetur, naturae iure locatam.
Inde migraturus, ParieS cum carneuS urget
Excidio molis formam, quo non suuS ultra Lar maneat, divisus herus sua tem relinquit. aQuippe vides Animas brutorum mole solutar In tenueS fumare auras, privataque Vita Corpora, cum primum motus vitalis in ipsis Obruitur: sensus omnes sio munia perdunt Seditione situs, cordis quae praepedit actum. Et quia materix positas hoc ordine partes Vivificus form* nexus, numeru que regebat. Si semel amissas nequeat reparare, peribit Hoc opus a tali dependen3 conditione
Nateriae: sed Homo sensus deperdet ab ipsa
Quos regit: at mentem nunquam deperdere possit, Quam non materies indit. Supereminet omnes
Brutorum species Hominum lectissima proles Unde probas habet in sensu communia brutis ;Ιogenium speciale, capax, sublime, decorum, Quod, nisi sponte velit, nulli se subdit; in altas
Erigitur curas, spatiatur in omnia rerum Tempora, transcendit species, genera ultima, summas Notitias entis, tum spiritualia captu Percipit, & Numen naturae lumine novit:
Quid simile est illip quae hellua talia profert,
Arte, scientifica methodo, rationis & usu thlens igitur solers hominum supereminet omnes Brutorum species: quod si morta laeus annis Interit, unde sui vita meliore fruatur ZErgo
. Petr. 16. Velox es depositio tabernaculi mei .
244쪽
Ergo mens hominum defuncto corpore vivit. Insuper attendas immaterialia dici, Quae sine materia possunt operarier; ct si Sic operantur, habent ita spiritu a Iiter esse,
Guod sine materia possit subsistere semper;
Namque suum sequitur quaecumque Potentia robur. Materiale igitur cum sit mortale intutu, Immortalia sunt immaterialia neXu. Sed sine materia plures intelligit actus Mens hominum, fine materia vult, cogitat intus, organicis abstracta modi R & concipit almas
Spirituum vires, horrenSphantasmata molis. Ergo mentiS opuS, cum non sit materiale.
Spirituale voces: ergo immortale sequatur Esse potestatis, qua corpore vivit in ipso Nobilius certe, quam bruta Animalia vivante Ergo mens Hominum defuncto corpore vivit. Praeterea desiderium quodcumque petenti Non est incassum: natura quod appetit, infert Esse, quod appetitur: si vota frequentia nullus Consequeretur amore vel desinat esse, vel illa, Quod fieri nequeat, nunquam natura movebit: Cum vero a brutis nihil immortale petatur, Mortales animos sensus manifestat in illis: Atqui mens hominum per saecula cuncta fatigat Immortale decus: nomen sua vota lacessunt Eternum, celebrem sudant suspiria famam: Quam si pertentet late proferre caducis Rehus, adhuc majus rebus desiderat istis; Non satis expletur. quem gloria tangit in aevum; Et mundo major vitam quoque spiritus ardet Maiorem; immenso sati ite Numine Votum. Ergo mens Hominum defuncto corpore vivit. Cernis ad haec brutis nullum pro Numine cultum
Esse ; Viros omnes pro religione labores Insti-
245쪽
Instituisse graves; & quamvis turpiter erret Vana superstitio; tamen inter falsa relucet Omnibus, esse Deum summa pietate colendum. Si Deus est, casus non est, ut diximus ante, Providus ille videt plures decedere vita Mortali, mul dia dignos, aliosque merentes Praemia: justitiam quisnam morientibus aequa Lance Putet, si mens tenues vanescat in umbras pCur animos adeo veri quaesita momordit Anxietas λ morum probitas, cultura sacrorum e
Sancta fides docuit post hae ortalia summam iEsse voluptatem iustis, & lontibus ignes. Quod suit a primis clarum, rationis abusus Reddidit obscurum: Deus est pietate colendus :Ergo mens Hominum defuncto corpore vivit. Nonne Deus justus, summae honitatiS amator, Et transfert sua vota piis, S caedit iniquis p aEveniunt aeque cunctis, S saepe laborat ustus ab iniustis, merces ut redia futuro Judicio detur, meritis & vita perenniS.
Spiritus ipse Hominis TRIA DIS caelestis imago est.
Cumque sit una rei natura. potentia triplex Est, memorat rerum species, intelligit, & vuIt. Quanta capit memori cerebro p non clauditur ullo
Fine; ssenescentem comit sapientia maior Canitiem; longa crescit probitate voluntas, Cum iam dςcrescunt vires, S descit aetas: Non Animae requies, non terminus est, nisi summa Pat e frui possit: verax Deus est sibi solus Terminus, S requies: Deus omnia soluS adaequat. Ergo
a Eccl. 9. 2. Omnia in fiaturum servantur incertas eo quod universa aque eveniant justo , ur impla , bono, Ur malo , mustu. s immundo i immolanti pie imas , i ' iscriAio conreu nenti Erc.
246쪽
Ergo mens Hominum defuneio corpore vivit. Quin etiam quandoque Animae de corpore lapsae Vivere demonstrant sese mortalibus aegriS, Aut Lemures simulant, turbantque timore Penates Aut supero splendore hilares caelestia pandunt. Sensibus amissis, non perditur intellectus.
Cognitionis humanae Principia.
ΑΤ quamvis primaevus Adam de pulvere sumptus
Heva parenS ex osse Viri desumpta virago, 'Caelitus infusis fuerint virtutibus aucti; Cum tamen eΚciderint culpa, per originis haustum Saucia posteritas hiberit lethale venenum; Prodit homo nullo pictus phantasmate Veri. Quid sciat ex utero vagitibus indolet infans, ,ensibilesque vices tactu prius excipit, inde Auditu, gustu, olfactu, tum denique visu.
Atque Hominum, rerumque docent consortia primum diotitiam, quam Paulatim corroborat aetaS; Sentibus externis internos i cone sensiis'mciens, mentemque replens collatio rerum
crudit, & longo patientem tempore fingi Intellectus agens sese manifestat in actus.c Nam solum intuitum spoliatus corpore profert. Sualiter ens nudum si mens abstracta tuetur)Pprenendit, confert, distinguit, iudicat, infert . Enumerat, narrat, quod habet sub simplice visu OrporiS, In plures ostendere cogitur actus. UEippe movet sensus ante omnia prima cupido Vivendi, cujus stimulis objecta capessit. Capta recordatur, magis hiaec Homo vota recudit.
247쪽
Excitat eventus; mentem movet intus, & extra
Quodlibet. O felix quem pulcra, decora, probata, Leἴta foris formant teneris ex unguibusl illi Praeceptor honus usus erit, ratioque loquendi; Rhetorices, logices, S semina prima bonarum Disciplinarum spargit hene copia fandi, Quam legit auditu pubes; mos rectuS agendi, Quem capit intuitu; vitae moderatio, PraxiS, Quas tactu, gustu consueta frequentia fingit. Nox in gymnasiis operam navare Minervae Pervigilet studiosa iuventus: ordine certo, Carpat iter docti credens in verba magistri, Quam velit ante suis scrutari viribus artes Ingenuas; iuvat hoc humilem, docilemque scientis Nolle supercilio faciles confundere normaS. Ille autem confusa priuS, generalia captu Digerat, insinuet notis ignota, relinquat Ardua decisu, nil tradat inutile scitu;
Ter Magis Esse Velit, Siquis Velit Esse MagisTer .
Maturo vestigantur fastigia sensu. Crescit amor studii, quantum ipsa scientia crescit . Ex his principiis iubeo conferre vicissim
Res apprehensas, col latas distinguere; nam rem Definire, quid est, tenet ultima 1 umma sciendi. Quandoauidem ratio demonstrativa quiescit Re definita, quam mentis visio totam Pervadit, penitus notis ignota penetrans. Sed distinguendi, res quomodo differat a re, Principium fuerit rerum discrimen, & actus. Mens etenim dirimenS re, vel ratione recenset
Singula: si reperit divisa, realiter esse Distincta assirmat; vel si quoque scindere possit,
Et maneant extrema, ut ParS a Parte secatur.
Eic etiam oppositis similis distinctio veris Uetur, & hac major, si sit privatio formae, sive
248쪽
Sive negantis idem contradictoria verbi; Ut lux & tenebrae, leo non leo; sive relata, Et quae dicuntur contraria, scilicet illa, Quς nequesit simul esse; quibus quoq; no eade est sors. Ut causa, effectu S; frigus, calor; ignis, S unda; Filius. atque Pater. Sed enim tamen unica totam Vim distinguendi contradictoria praehent. Et cognoscendi modus addidit entia rebus.
I II nc bene Pythagoras deno discrimine rerum
Jura, Categoricos fontes invenit; & Omne ens ranScendenS, reS, unum, aliquid, Ucrumq; bonumqς
In per te lubitans, & quod super accidit esse, Pistribuit; quod nempe quid ςst substantia, per se
Subiectum hoc, in quo sit quantum, quale, relatum Hesio, passio, ubi, quando, situs, ct quid habere. At licet haec nobis rationis acumen adeptiS Occurrant distincta, suis ut postulet artem Clallibus assumptum tractari thema capacem: Non tamen id semper natura fidelis in unguem Exigit, ut tales praetextas induat in se; Consequitur se sorte sua. Quod sensibus hausit, Hoc eructat Homo; divinaque legibus istis Non subjecta suo tractat sermone togatuS, Et removere studet, quod concipit esse remotum Mentis ab humanis conceptibus, & tamen haeret Uicere, quod didicit: multis ambagibus unum Iudicat, incusans idioma, modumque sciendi. onsequitur se sorte sua . Uuin simplice gaudens Integritate, rogat mentem sterilescere sensu, Quae se multiplicat ; sic mens abstracta per omnes Dum sensus attingit idem, diversa vocari
249쪽
Iussit, & ut substans, quod non est, credidit esse.
Fiat id exemplis clarum. Substantia corpus, Est quoque non corpuS, Veluti sine corpore mentes. Si corpus, quantum; si quantum, quale; quid ergo Linea, vel numerus ὶ color, & iapor λ ecce suapte Natura concreta, Velut substare feruntur: Namque ea subsistunt, quorum collimat in unum Suppositum species, juxta eXemplaria prima, Quae Deus expressit: quantum sine corpore non est, Si naturales nexus intelligis: immo
Est ipsum corpus quantum; sed quatenus ipsum
Ordine confertur, numerabile: quatenus ipsum Mensuris capitur, sit mensurabile; totum, Cum partes simul expendes et ita quatenus ipsum Esse figuratum dices, hoc limes obumbrat. Transgrederis tua iura: Deus cum dicitur ingens, Magnus, & excelsus, qui non est quantus ;& inde Corriperis, virtute DeuS cum dicitur ingens, Nagnus, & excelsuS, non mole: magiSque sapis, cum Dicitur immensus, finique silentia ponis. Non aliter menteS, quas nulla molle creavit Implicitas, magnae dicuntur, & integra virtus Dicitur ipsarum; neque partilis esse probatur. Omnia corpus id est, formaliter omnia non est Unum suppositum, quod mens ratione capessit DiverSa, quae cum sit carcere clausa, senestris Respicit ex variis subjectum, ut pictor eamdem Pingit imaginibus variis, variante figuram Respectu: 1ed idem est quantum, quod quale vocatur
Lene, coloratum, sapidum, resonabile, odorum;
Scilicet illud idem, de quo dicuntur & actus,
Est eadem radix, est unum suppositum, sed Multiplices corpus profert formaliter actus. Et quodvis aliud similes de corpore irmasciensibus obiiciens, quas mens attingere raptim Non
250쪽
Non nisi cancellis sensus assueta, vocavit Sensibiles species abstracto nomine, tanquam Quid per se substans, & inhaerens mole receptum . Hinc ratio diversa rei distinguit in uno Subjedto plures actuS, quos copulat ipsi Iudicium concreti ve; forinaliter autem. Non ita; nam plures actus oriuntur ab uno. Non aliter concretiud sua qualia mentes Excipiunt actu, si sint finita creatis Iura; sed abstracte non sic; quia nomina formam Immensam dicunt abstracta, Deoque serendam, Si nihil implicitum sensu, nexuque reportent. Ergo color corpuS non est; cur dicitur ergo Quantus ὶ id abstracte nota substantiva recudit, Corporeumque facit, quod inhaeret corpore, tanquam Suppositum, de quo dici sibi congrua possint; Et sic de rei iquis, ut odore, sapore, calore. Sed Deus haec refugit dici, dum suavis, amoenus , Dicitur & dulcis, speciosus, & omnia: praestans Per superexcedens haec omnia robur honoris. Sic age, si reseras aliquid, quod nam esse relatum Dixeris λ Ens ipsum quod in altera mente reportas Entia, dumque notas aliquid sic esse, fuisse; Aut factum, aut fecisse, nihil demis, nihil addis Supposito: momenta rei superaddita manant, Integra res est; sed tum mente relatio surgit, Cum capis hoc ipsum, quod praeterit illa relatum; Nempe relativis est mutuus ordo vicissim, Qui simul est; illum si mens abstraxerit, ipsis Tertia res fuerit, quam dissociasse relatis Est inconveniens: miserae sed parcito menti . Quod magis obscurii dictu, cape; quomodo nobis Adveniant terum species, sensusque sub omnes Illatae cellis latitent, memorique recurrant Iudicio, subeantque rei simulacra remotae .