장음표시 사용
311쪽
De re gestis cum Vulseruiens o editi λι--
Vulsiniense belluna ut dixi) a Q. Fabio cos, priore
anno initum,hoc anno excidio Viriliniorum a M. Fuluio Flacco cos. finitum est.Ostendit hoc triumphus Gius Capitolinus, quem de Vulsiniensibus hoc anno ab eo actum esse scriptum est. Olledit etiam Zonaras, qui consulem alterum mortuo Fabio supplicium de seruo sumpsisse & oppidum euertisse ait. atque hunc esseum quem Decium Murem vocat ille qui scripsit de vi ris illustribus, puto. Accedit quod idem Zonaras in robus huius anni exponendis ait, Romanos rebus Etru- riae compossiis, atque Italia plane pacata, ambos con- . sules in biciliam misisse. significat enim hoc anno ait rum tantam esse missum Ap. Claudium , quit alter M. Fulvius Etrusco bello esset implicatus. Metrodorus, auctore Plinio lib.3 cap. , Vulsinios expugnatos esse propter duo millia statuarum Romanis obiecit.
M'. Valerium, M'. Otacilium consules sinerunt Cassiodorus atque Eutropius : Valerium Maximum S Otacilium Crassii iii Zonaras: Maximum Messal-- lam & Crassum fasti Cuspiniani & Siculi. Vt autem iri hoc honore Valerius Messalla dictus sit, testibus C l itolinis scriptoribus, mox ostendam. Vtrique Sicinia obuenit.
D Dictatorem hoc anno Cn. Fulvium Centumalum cum naagisto equitum in. Marcio Philippo claui imgendi caussa dictum nemo prodit, nisi qui tabulas . Capitolinas scripsit. Id autem mihi probatur, pro' pter pestilentiae vim, quae acrius ciuitatem per hos armnos auctore Orosio S Zonara vexavit. Clauo enim sigendo pestilentiam remitti persuasum erat Romanis, ut ante diximus.
312쪽
2O3 De re gestis eum Parns, aransitiobis trisum pho M' Valer, Messaste. Huius anni res cum Poenis gestae non eodem modo traduntur ab omnibus. Nam Polybius sic scribit, Consules inde M'. Valerius & Μ'.Otacilius in Siciliam traiicium. quorum aduentu non solum pleraeque Carthaginiensium vi bes ad Romanos defecerunt, sed ipse etiam rex Hiero rebus suis diffidens pacem petiit,atque impetrauit his conditionibus , ut captiuos Romanorusine precio dimitteret, argenti talenta centum pende ret, socius populi R. esset. His rebus auditis Carthaginienses in Siciliam supplementum miserunt, Agrigen
tum tanquam arcem aduersus Romanos tenuerurit.
Consules foedere cum Hierone icto, ex Sicilia recesserunt. Et Zonaras,Consulcs Valerius Riaximus & Ot cilius Crassus tam seorsum quam una insulam perii gantes, multos in deditionem acceperunt, ac locis plerasque adiunctis Syracusias contenderunt. Hiero vero perterritus redditis urbibus quas ademerat, promissaq; pecunia, S: captiuis dimissos pacem petiit, atque impe- Ctra uir,qubd consules opibus eius adiunctis facilius debellari Poenos posse rebatur. Pactis firmatis,ad alias urbes in quibus Punica praesidia erant, conuers,& ceteris repulsis, Segestam viti δ se dedente recepcrunt .atq; ob hibernum tempus Rhegium reuersi sunt maiore Punicarii copiarum parte in Sardiniam trasportata.Ita
si Polybium sequamur & zonaram, res ab his consulibus sine proelio cum Hierone bene gcsta est. Qui autetriumphum Messallae Capitolinum de Podnis & Hierone rege, di Valeriit in hoc magistratu bacsallam appeti Diatum scripserunt, alios annales sequuti videntur , eosdem prope quos etiam Plinius qui lib., si ribit, M. Valerius Maximus Messalla princeps tabulam picturae proelii quo Carthaginiescs N Hierone in Sicilia deuicorat, Sposuit in latcre curiae Hostiliae an .abV.C. CDx C. S lib. ,M'. Valeris Messalla bello Punico primo cosulem Catina in Sicilia capta primu horologiu in publico
313쪽
Λ statuisse secundum rostra in columna M. Varro tradiG& Eutropius qui ait,M.Valerio & Otacilio consulibus in Sicilia a Romanis res magnae gestae sunt Tauromi nitani,Catanenses & praeterea quinquaginta ciuitates in fidem acceptae sunt. Idem etia Eutropius:in eo dii sensit,qui,d pacem Hieroni regi datam, non primo belli anno scribit,ut est in libro De viris illustribus , & apud Florum & Orosium: nec secundo, ut apud Pol bium,sed tertio insequenti. Cum Capitolinis aute striaptoribus stat etiam Macrobius, qui libro primo Salu
v nalium scribit, Valerius Maxim' postquam Messanam urbem Siciliae nobilissimam cepit, Messala cognominatus e st. Credo etiam Liuium hos annales sequutum esse. sic enim scriptum est in epitonia eius x vi, oriago Carthaginiennum & primordia urbis eorum res runtur. contra quos & Hieronem regem Syracusan rum auxilium Mamertinis serendum censuit senatus. Quum de ea re inter suadentes vi id fieret, dissuadet tesque contentio fuisset, transgressis tum primum m re equitibus R. aduersus Hierone saepius Oene pugna- si tum . petenti pax data est. res praeterea contra Poenos, Vulsinios prospere gestas continet.
Consules subdunt Cassiodorus& Polybius L. P stumium, . Mamilium: Zonaras Postumium Albianum & Q. Mamilium: fasti Siculi Albinum & Vitulum : at Capitolini L. Postumium L. F. L. N. Megellum, Q . Mamilium Q . F. M. N. Vitulum. Vtrique Sicilia decreta.
D Consilles in Siciliam profecti, Agrigentum, quod a
Poenorum duce Annibale tenebatur, obsident: Erb sus,quod erat horreum populi R. ab Annone receptu. Poeni nihilominus fame oppressi ad summam dimico ouem quum venissent, victi sunt. Agrigentum cIam praesidio Poenorum egressi, in potestatem Roman Tum venit. H.ec Polybius. at Eutropius ita, As i tertio
anno belli Punici primi in Sicilia vim sunt. & de his se
terum Rome triumphatum est. Hunc tamen trium-
314쪽
IN IAST. ET TRI. ROM. rosphum Capitolini scriptores non probant. De Agri- Λsento obsesso a Romanis & capto, latius etiam Oro
L. Valerium, T. Otacilium consules comparat inter se in hunc annum Polybius & Cassiodorus.Valerii co gnomen est Flaccus, Otacilii Cratas, ut est in Capitolinis tabulis, itέmque in Siculis.
Denegesta cum P u. Vt Valerius & Otacilius consules nouo delectu habito in Siciliam missa,plerasque mediterraneas ciuita- stes pedestrium copiarum Romanarum metu,ita Poeni maritimas cias is terrore ad se traxerunt. Id quum Romani animaduerti si ent, quinqueremes centum , trire, anes viginti exaedificandas curant,quibus partim Italiae oram tuerentur, partim Africam ipsam vexarent. Polybius. Atque hoc primum tempore Romani classem Desii perendi caussa habuerunt. Hos consules nihil memoraude in Sicilia gessisse tradit Zonaras. DE COS. AN. CD XCIII. consules suggerit Cassiodorus & Zonaras Cii Cor enelium, C. Duilium. itena etiam Polybius praeterquia ri quod Aio:ν habet pro oviM : IScipionem & Duilium fasti Siculi. Cn. Cornelius Sci io Asina nothinatur a Capitolinis scriptoribus Orosio, Eutropio,& Valerio lib. 6, cap. Io, de quo cognomine sic Macrobius lib. i Saturn. Asinae cognomentii Corneliis datum est, quoniam princeps Corneliae gentis empto filiado, seu filia data marito, quum sponsores ab eo solenni te posceremur, asinam nim pecuniae onere produxit in forum, quasi pro sponsoribus praesens pignus. De C.Dur Diio mox dicam. De nauis triumpho C. Ejeos.de Parnm Cn.Cornelius cia. classi praefectus omnibus nauibus, ubi persectat essent, ad Dexu venire iussis, ipse cum decem & septem Ilcssanam contendit. inde quia paratis necessariis rebus, quadam oblata spe, aliquat' celeriuἐquam necesse erat, Liparas cum x Uu nauibi conus.
iisset, ibi ab Annibale Poenorum duce cHhclusus & c
315쪽
ptus est. Annibal quum ad classem Romanorum spe
culandam iret,atque improuim in eam instructam incidisset, magna suarum nauium parte amissa, i ple vix vivus effugit. His rebus auditis,C. Duilius pedestribus quibus praeerat, copiis tribunis militu traditis, ad clas .sem se contulit,ac Poenos, nauali proelio conpressus, deuicit. Annibal vix Carthagine incolumis rediit.Romani Segestam obsidione exemerunt, ac Macellam oppidum in Sicilia vi ceperunt. Haec Polybius & Zonaras.
quae eadem sunt in epitonia x vir, ita, c n. Cornelius B cos. a classe Punica circumuentus,& per fraudem veluti in colloquium euocae,captus est.C. Duilius cos. aduersus clauem Poenorum prospere pugnauit, primusq; omnium Romanorum ducum naualis victoriae duxit trium plaum ob quam caussam ei perpetuus quoque honos habitus est, ut reuertenti a coena tibicine canente funale praeferretur. Itaque apud Ciceronem Cato in ritδ ita loquitur, C. Duilium M. F. qui Poenos primus classe deuicerat,redeunte a coena sene saepe . vidi pueri
delectabatur crebro funali & tibicine, quae sibi nullo C exemplo priuatus sumpserat. tantam licentiam dabat gloria. Et Florus, Duilius victor ad Liparas mersa ερ gata hostium classe primum illum maritimum egit triumphum. cuius quod gaudium fuit quum Duilius
imperator non contentus unius diei triumpho pervi tam onahem ubi a coena rediret, praelucere sunalia &pra cinere sibi tilms iussit, quasi quotidie triumpharet. Eadem Eutropim & Orosius & Plinius lib. , Columna posita C. Dudi' cos. qui primus naualem triumphum egit de Poenis, lux est etiam nimc in foro. Et TaD ci us lib. 2, Iano templum apud forum olitori u C. Duilius struxit, qui primus rem R. prospere mari gessit,iri- una phumque naualeiri de Poenis meruit. Idem est etiam apud scriptote .n libri De viris it histribus. De m. a-nibus ferreis, quas excoῖuauit in proelio Duilius , α coruos nominauit, scribit Polybius, Frontinus lib. α
DE COS. 4 N. CD XCIIII. ita Aquillium, L Cornelium consiles Calliodorus:
316쪽
IN FAST. ET TRI. ROM. 1 7 Florum & Scipionem sisti Siculi: C. Florum, L. Sci
litonem Zonaras: C. Aquillium Florum , L. Corneium Scipionem Eutropius & Orosius suggerunt. Hos Iraetermittit Polybius .iabulae Capitolinae cum annabiis consentium Eutropii & Orosii. De triumpho L Cornetb Scipionὐ eos. de anis ct Corsica. L. Cornelium Scipionem consulem de Poenis Sa di & Corsis triumphasse scriptum est in tabulis Capitolinis. De quo triumpho sic Eutropius,C.Aquilio Floro, L.Cornelio Scipione cos. Scipio Corsicam & Sasdiniam vastauit, multa millia inde captiuoru abduxit: triumphum egit. In epitoma xvri,L.Cornelius in Sardinia contra Sardos & Corsos & Annonem Poenorum ducem Miciter pugnauit. Et Florus, L. Scipio cos.se pente latius bello in Sardiniam annexamque ei Corsiacam transit. ubi & Caracalae urbis excidio incolas terruit, & omnes Poenos ita terra marique expugnauit,ut iam victoriae nihil nisi Africa ipsa restaret. Item Or sius: item Zonaras. item Valerius lib. s, L. Cornelius cos. primo Punico bello quum Olbiam oppidum ce- Cpisset, o quo sortissim Epugnans Anno dux Cartha
ginentiu occiderata, corpus eius e tabernaculo suo am
plo funere extulit: Et Frontinus lib. 3, L. Scipio in Samdinia cuiusda ciuitatis per tumultum relicta oppug0antione quam instruxerat,si eciem fugientis praellitit, id sequutis ue temero oppidanis, per eos quos in pro in .mo occultauerat, oppidu inuasit. Hoc anno nihil in morabile gestum in Siqilia scribit Polybius. Quanque 'trunque consulem de Poenis triumpnasse scriptum est in Ca tolinis tabulis.idi quod probatur, quia zonari h Iascriptum reliquit Amitorem Poenorum ducem tota Siciliam in ditionem suam fuisse redacturum, nisi
Floro consule ei obuiam itumesset. .
A. Atilium, C. Sulpicium confiui edit in sun an num Polybius: A. Atilium Calatinum; C, sulpicium Cassiodorus: CALAτ iv M si
317쪽
A Cuspiniani cum Siculis: A. Atilium Calatinum, C. Sulpicium Paterculum Capitolini: Atilium Calatinum,
C. Aquillium Florum pro consule de Poenis hoc a no triumphasse scriptum inuenio in tabulis Capitolinis. Ex quo intelligi potest rem priore anno ab ambobus cos.& in Sicilia & in Sardinia gestam quanuis vob-bius nihil gestum memoria dignum tradiderit. ἡ De mumpho C. Sulpicis Paterculi cos. de AEAE, is Sarris. M. Consilles in Siciliam prosecti Panormum , ubi Po
norum tum copiae hiemabant, totum belli impetum conuertunt. eo verb oppido relicto Hippanam Sc My tistratum capiunt, Camarinam quae a se desecerat, re eipiunt, Ennam & alia Poenorum Oppida occupat, 1 in
paras obsident. Ita Polybius. Qui vero scripsit de viris illustribus, hoc modo, Atilius Oatinus Enna, Drepano, Lilibaeo hostilia praesidia deiecit, Panormum cepit,totamque Siciliam peruagatus paucis nauibus in C gnam hostium classem duce Amilcare superauis. Qi ad Camarinam ab hostibus obsessam properaret,a Psenis in angustiis clausus est, ubi tribunus militum Calpurnius Flamma acceptis trecentis in susteriorem cum euasi t,consulem liberauit ipse cum trecentis pugnans cecidit,& postea ab Atilio semianimis inuemus& sanatus est. Florus autem sic , Cautino dictatore omnia serὸ praesidia Poenorum Agrigeto,Drepano, Panormo , Eryce , Lilybaeo detrita, trepidatum ferriel 9 orea Camarinens ini saltum sed . eximia virtute Cata
ruinii Flammae tribuni militum euaserunt. In epitoria autem x vir ita, Atilius Calatinus consili, quum in locum iniquum a Prenis circumsessum temere duxi C. set exercitum, M. Calpurnii tribuni militum virtute αopera euasit. qui cum trecentis militibus .ruptione fa-
hostes in se conitebit. D feodem Calpurnio orosus, Gellius lib. 3, p. ,Plinius lib.22, cap.6, Frontii De Matagem. v derivio Agrigentum non recte iis hoc
318쪽
hoc anno captum scribit, quum biennio antε per obsi-Λdionem in potestatem Romanorum venerit. Praeterea vero illud etiam apud scriptorem libri De viris illustriabus est imprudenter scriptum, quod A. Atilio proelium nauale tribuit,quod C.Atilio sequenti anno consul tribuendum est,ut pbst dicam.apud Florum iterum,qubdres has a Calatino dictatore gestas prodit, quum in c6sulatu gestae sint. Porrὁ autem C.Sulpicium in Sardinia rem gessisse, ut A.Atilium in Sicilia,apparet inde quod Sulpicius de Poenis & Sardis consul triumphauit: Atilius sequenti anno pr. de Poenis ex Sicilia , auctoribus BCapitolinis tabulis. De censoribus,ct lustro xxx VI. In tabulis Capitolinis hoc anno censor est C. Duilius collega eius intercidit, neque annaliu ope ullar Ieriri adhuc potuit. in stagmentis Capitolinis est sylla-a SCI-, ex qua apparet ςcipionem ruisse, credo eum qui priore anno consulatum gessit. lustrum factum es
se xxxv I probat sequens Iultrum xxxv II.
Cn. Cornelium, C. Atilium Serranum consules pro- Cdit Cassiodorus: C.Atilium Polybius: C.Atilium Regulum Capitolinae tabulae: REGvLvM,& BLASIONEM iterii faui Cuspiniani & Siculi. Hic Atilius primus suis se videtur qui Serrani cognomen tulerit. de quo Cicero pro Roscio, Nae tu Erucci acculator ridiculus ecses,si illis temporibus natus esses quum ab aratro accersebantur qui consules fierem.etenim qui praeesse agro colendo flagitium putes, profecto illum Atilium, quem sua manu spargente semen qui mi is erant, conuenerunt,hominem turpissimum iudicares. Et Vale- Drius lib. , Atilium qui ad eum accersendum a senatu missi erant ad imperium populi R. suscipicndum, semeaspergente viderunt. Sed illae rustico opere attritae in nus salutem publicam stabilierunt, ingentes hostiu copias pessundederunt, quaeque modb arantium boum
iugum rexerant,triumph. alis currus habenas retinu runt.Et Apuleius in Apologia,Romanorum etiam maioribus Quinctiis & Serranis non modo uxores , ve--
319쪽
A rum etiam consulatus & dictaturae in agris offerebam tur. Plin.lib. 18, Ipsorum tunc manibus imperatorum colebantur agri, ut fas est credere γ gaudente terra v
mere laureato & triumphali aratore. serentem inue nerunt, dati honores, Serranum unde cognomen. Ex
his enim intelligitur,Atilium eum qui Serranus dictus est,& consulatum gessisse, & triumphum egisse, quae duo huic contigerunt. De rim, is Hais ore.
Q Ogulnium Gallum dictatorem cum M. Laet B rio Planciano magistro equitum dictatorem hoc anno creatum seriarum Latinarum caussa, nisi scripturri esset in Capitolinis tabulis, id,ut multa alia, vetustas Obruisset. Hunc esse opinor eum qui consul antὸ fuit
In tabulis Capitolinis est, A. Atilium Calatinum pr. ex Sicilia de Pirenis triumphasse. de quo triumpho scri bit etiam auctor libri De viris illustribus. De rebus au C tem ab eo gestis diximus in anno priore. Illud ad iramnendii hoc loco videtur, praetore pro proconsule poni in tabulis Capitolinis . hoc enim signincant, Atiliu prorogato ultra consul. tum imperio, non in m. agistratu trium pli .isse. nili mal s eum post consillatum absentempxaetorem creatum in praetui a triumphu egisse. Quod quidem ego potius credidcrim. De traumpho nauab C re si os de Paens.
C. Atilium Regulum consulem de P innis naualent D egii se imi enio scriptum in tabulis Capitolinis. lui triu- plaus probatur etiam auctoritate Orosi,qui sic ait,Annibal senior a Carthaginiensibus iterum classi praepositus, insiliciter cum Romanis nauali prcelio congres: sus & victus, ab exercitu suo seditione orta, lapidibus obrutus est. Atilius consul Liparam Melitamque insi las Siciliae nobiles peruagatus eueriit. Item ZonaraS-Item in epitoma xvir, Annibal dux Poenorii victa clas se cui praefuerat, a militibus suis in cruce sublatus est.
320쪽
Huc etiam resertitur quae de A. Atilio Calatino sunt in Alibro De viris illustribus. Totam Siciliam peruagatus paucis nauibus magnam hostili classem duce Amiscare superauit. Hos annales sequuti sunt ii qui triumphum huius naualem Capitolinum scripserui. nam Polybius bis mari pugnatum esse ab C. Atilio & Poenis ait, ita ut ambo sibi victoriae gloriam vindicarent. ceterum terra nihil memorabile gestu esse. Hinc factum est ut Plinius hunc triumphalem aratorem appellauerit,& v lerius triumphalis currus habenas eum tractasse tradiaderit,ut antῆ exposui. BDE COS. AN. CDXCVII. Q Caedicium, L. Manlium consules edit deinceps Cassiodorus: Vulsonem & Caedicium fasti Siculi: M.
Regulum, L. Μ anlium Zonaras: M. Atiliu Regulu, L. Manlium Vulsone Eutropius: M. Atiliu, L.Manlium Polybius. Liuius etia libro trigesimonono, Post Μ. Atilium Regulti inquit) & L.Manlium consilles Africa nullas copias Romanas vidit, nisi post annos serEquin qu. aginta,quu P.Scipio traiecit. Eorunde meminit etiaIustinus lib. t. Est autem intelligendum in Caedictu Cin magistratu mortuit, M. Atilium in eius locum sub Togatum, atq; iterum factum esse. quod ex Capitolinia
tabulis patet, in quibus est L Manlius Vulso Longus, ει in locu aedicti M. Atilius Regul' i L Et ex libro
Cuspiniani, apud quem est LONGus®ULvs. De sumpho nauais L Manlii Viapo in eos. de Paraxo rebus a M.Aubo Regulo cos. cum Parnis gessi. Hoc anno Romani pararunt omnia ve in Africam traiicerent. Poeni id pro viribus impedire conati proe- Dlium nauale commiserunt. duces ninc erant consules M. Atili , L. Manlius, inde Anno & Amilcar. victoria penes Romanos fuit. Iide reparatis quas ceperat, nauibus ad Mercurii promontorium, quod est in Africa, inde Aspidem urbem a litore prima veni ut, eaq; in deditionem accepta, in agrum Carthaginiensem impeta faciunt. L. Manlius Romam cum parte classis reuoc tus est. M. Atilius in Astica cum x L muibus & x v