장음표시 사용
71쪽
Cum bissextus,inquit, calendas est,nihil re fert priore an posteriore die quis natus sit, S sic dein ceps v I. calendas eius natalis:dies est: nam id biduum pro uno die habetur,sed posterior dies intercalatur,non prior. Ideo quo anno intercalatum non est, VI .calend. natus, cum bissextus calend. est, priore diem natalem habet. Cito putat mensem intercalarem addititium esse omnest eius dies promo mcto temporis obseruat: extremol diei mensis Februaria attribuit tutius. Mensis aut intercalaris costat ex diebus XXIN. Hactenus ille.In quibus uerbis Merula sicuti iure incessit Accursium, itano plane quae a Celso assertur Catonis sententia est in te pretatus,sicuti nec Scaevola: Budaeus: quorum ideo opiniones refellere ego hoc loco Praetereo,quod eas nostrae aetatis Iuriscon sultorii eruditissimus Andr. Alciatus in suo eiusdem tituli comentario docte exposuit. Porro quod a multis quaeri uideo, quae dicantur calendae intercalares, etsi res frigida uideatur,quae tamen ego Obseruaui,hic paucis notabo. Calendae igitur intercalares erat eius mensis qui intercalabatur apudRomanos post mensis Februarit diem XXm .hoc
est,inter VI.& v. calen. Martil. Vndecti Caesar tres menses in confusionis anno intercalauit,hoc est, unum X Xm .dierum in mense Februarii, dc reliquos duos inter Nouembrem
72쪽
brem & Decembre,omnes ipsae tres calendsintercalares fuerunt. quare patet neq; Mamtias, quod Budaeus: neq; Febritarias, quod multi putauere, intercalares fuisse. Vnde dclaoc tempore apparet in anem eorum esse obseruationem, qui in scribendis epistolis cum bissexti annus est,ita scriblit: Sexto calendas intercalares priores. Saltero die, sexto c Irn. intercalares secundas. qui scribendi mocus, licet aliquando mihi arriserit, ut & ego scriberem tum priores & posteriores caten.
cim tamen alter tantii,hoc est,secundus in te calaretur,satis esse uidetur calen. interca
lates scripsisse de secundo. Ecclesiasticus u romos simpliciter pronunciar, bissexto calentas Martias, unde & bissexti nomen est
usurpatum. Sane: diem,mensem, Sannii, in
tercalarem dc intercalarium dicimus, sicut re bissextus & bisextum apud Celsum Iuriscons. Macrobium & Censorinu. Ammia nus Marcellinus diem bissexti infaustu esse in historia prodidit, & idcirco Valentinia nus Imperator aliquando prodire in publicum noluir,ut ominosum illum euitans. Mlij dc bisextilem annum infaustum quos dixere: unde & hac tempestate sertae mulieres, ut ominosum dc noxiii expauescunt S ex crantur. Quin etia Macrobius scribiliqud dquoties incurrente anno dies coepit qui ad ieetiis est nundinis ita enim ille scribit om-
73쪽
nis ille annus infaustis casib. luctuosus fuit, maxime* Lepidiano tumultu opinio ista firmata est. Quam rem ut superstitiosam nostri nunc pontifices,ut ridiculam dc inanem physici damnare consueuere. Sed ut uno de digressus sem redeam. Sic annis a Caelare dispositis, per sacerdotes tamen uitium ad missum est. Nam cum prsceptum esset anno quarto ut intercalaret dies unus, dc oporti rei id quarto quoq; anno obseruare, antrii quintus auspicaretur, illi incipiente quarto intercalarunt, non desinente: sic per annos sex & xx S. cum IX .dies tantu sufficerei huissent,XII .sunt intercalati. Quod erritudeprehensum Augustus reformavit,iustiti annos X II ,sine intercalatione decurrere, ut tres illi dies,qui ultra 1 π .necessarios temerdiuerant intercalati hoc modo possent repen 'sari:ex qua disciplina omnis postea remporum est fundata ratio,quae ad aeternam me moriam aereis tabulis incisa est: 8c posthac
sunt anni Augustani, sicut Iuli ani ab Iulio, nucupati ab Augusto. Sed dc Aegyptii suos
habuere Augustanos,ut ait Censorinus,in stitutos, cum in potestate ditionem* Pop. Rom.uenerunt. qui tamen ic alios habu Tunr,quos Nectabareos uocitabat,qui a primo anno imperii Nisi Muta regis numer bantur. Sane, ut ne quid omitta,nostrae aeta
tis diligentiores astrologi,pro quadrate an
74쪽
nuo intercalaris diei parte no sex,sed quinq;
duntaxat horas censent integras, dc minuta circiter XLIX. ut singulo quoq; quadrien
nio minuta XLIIII. superfluo intercalent,
quae in spacio annorum centum S XXX.fere diem integrum costituant, qui quidem nimio plus satis intercaletur. Quam rem &ex parte attigit Theodorus, cum ait, satius esse in quadriennio unum diem intercalarem, unumssic C ferme anno facere: cotra Plethonem S eos scribens, qui annum ad lunae usolis cursum dirigere maluerur,quod tamen diuersum uidetur ab eo,quod ex Dione hi storico anter notavi. Quibus ex rebus paruconstare uidet, quod est in Chronico ab Eusebio proditum uel ab Hieronymo: Manifestum est, inquit, luminibus antecedere luce tribus diebus in mundi scilicet exordio. Vnde uidentur Aegyptii caeterae 3 gentes hoc
sequentes decretum, quatuor annis imple iis diem integrii superfluum ad icere, quem etiam bissextu nominauere. Nam cum tres dies istos computare qui sint, at precogita reuoluerimus,unius anni centesimam uigesimami parte istam esse cognoscemus :cen
tesima autem dc uigesima dies inuicem computata,rertia pars est e anni dignoscitur. rtia ergo addita parte, annuali quadriennio dies integer completur, atq; ad partium partes menses ais anni supernui computatur,
75쪽
quos Graeci quidem embolismos uocare solent, Aegyptii aute exaltationes siderii, at pstabilitates appellant: imo bissextu, ob rememoratione lucis atq; dieru dc noctium, quae luminibus triduum antecesserur,ideo quod tres dies sine autore sole processerunt. Haec quidem illi. Quae ideo adscribenda duxi,no quod rata putarem, sed ut ostenderem pios
homines ac sanctos,quam argute,quibusq; rationibus nos ad pietatem & religione in ducere conentur. Verum iam nos satis de inrercalatione, ad caetera quae restant accedamus. Prin cipiti anni iam tumRomani a Numa usq; Pompilio ab Ianuario habuerunt, cum ab ipjo Ianuarius & Februarius anno menses additi fuerunt,quae comunis est opinio. Sed poeta Ouid. Fast. lib.η. Ianuariu annum inchoasse semper dicere uidetur, de Februariu aliquando terminasse,his uersibus: Sed tamen antiqui ne neficius ordinis erres Primus ut est Iuni mensis er antefuit. Qui sequitur Ianum,ueterisIuit ultimus anna Tu quoque furorum Termine mis eras. Primus erat Iani mensis, quia ianua prima est, Qui fuer est imis manibus,imus erat. 1
Postmodo creduntur stacio distantia longo, Tempora bis quini continuasse uiri. Decemviros ergo hunc ordine mutasse ibit ouid. Plutarchus primum ait Ianuariu omniti numerari coepti quod primo huius mensis
76쪽
mensis die hoc est,calen dis,primi c o S s .ex adiis regibus creati sunt. Hinc S postea C5sules calen. ipsis Ianuar' magistratum ini bant,festumq; diem agebant, ut uel Herodianus in hist.tradit. Nam cum Saturnus ab Ioue pulsus, ad Ianum in Italiam uenisset, ab eo hospitio susceptus latuit: unde & nomen estLatio datu id quoq; testante poeta. Quo circa de Saturnalia ante Ianuarium agebanrur, de quibus in primis Rures. Macrobius pluribus disserit,ut alios mitram. Dein post Saturnalia anni statim principium celebra bant, unumq; quodammodo iungebant f stum, atq; ideo biceps fuit eius dei imago, .ut a quo inciperet, Sin quem desineret an nus. Nam quod etiam quadriceps formare
tur, alia ratio est, a nobis ex uetustis autori bus alias relata. Cumi antiqui inuicem munera missitaret in Saturnalibus, idem quom in anni exordio factitabant: quod cum abal is scriptoribus,tum in primis in Comodi Caesulta ab Herodiano est proditum.quem. morem in strenis dandis hodie quo obseruant nostri. Scribit dc illud Plinius,primum anni incipientis diem laetis precationibus. inuicem faustrum ominari solitos antiquos: . id quod & hoc tempore,in curia praesertim
Romana, non modo in calend. Ianuarii,sed
re in solennibus Christi celebritatib. adhuc obseruari videmus.Non tamen id perpetua
77쪽
suit qd diximus, Cosules calen. Ianuarii magistratu iiiij sie: nam ut apud historicos&prς cipue Liuiu uidemus aliquado calen. Sextilibus, aliquando Idibus Martii d Maii magistratu iti asse legimus. Sed iam par esse uideί
ut annoru uertentiit exordia inuestigemus,
si modo id recte ratione colligi potest. Nam cum annus ueluti circulus quida existat,qui sua per uestigia semper uolual: qvici in or hem circaagunt,nihil suapte natura habent quod primu extremum uesit, nisi qd uelle ge,uel cosuetudine aliqua costitutu sit: hae ergo causa alii aliud anni principia sibi sta tuere. Sed tamen illi optime uident annii, ut Plutarchus dc Plethon alur, exordiri,qui clisble novo,hoc est, cum ad bruma sol perii nit,nec ultra progredit, sed ad nos rursus regredi incipitulaturale enim id quodamodo principiti: quo modo nos in primisChristiani,quibus coligit Christi nouae lucis natalis dies. Romani quoq; ut modo dicebam, Numa instituente, annuinccepere. Pleris uero ab aequinoctio uerno,hoc est,a Martio mense, ut Albani, dc Romani ante Numa. Item Hebrei,fatetes mundii a deo coditore ea anni parte conditu. Scribit enim Bedas in lib. de nat.X I. calen. Aprilis primu seculi diem quosdam dixisse: alios quosdam VIII .quod ramen incertu esse pluribus Picus Patruusi in vij.lib. contra astrologos ostendit. Sed re
78쪽
- uera duo anni principia Hebraei habuere: alterum creationis mundi in autumno, ait rum in lege a Mose descrip ta in uere: quam rem Hebraeorum uernaculus Iosephus non ignoratur. Porro non ulli annum inchoanta solstitio aestiuali ut Athenienses, qua in re Gaza laborat. Alii ab aequinoctio autumnali ut Asiani,& nunc Graeci. Hinc exorta est anceps quaestio quorundam mathematico rum, quale esset Olympiadum principium: quidam enim solstitio, quod id apud Graecos antiquiores esset anni exordium: al l autumno credidere. Sed certe estate ludi Olympici agebantur. Quin dc Isaacus Argyrus,
eodem autumni tempore mundum condiarum aifirmat,hoc est,mense Septembri. Soli, nus tamen exAegyptiorum sacerdotum senten tia mundi natale fuisse scribit inter X III. calen. Augustas 5c undecimum diem. Extat
quidam graecus libellus Isaaci, cuius hic tiatulus: Isaaci monachi gyri demonstratio, quod XXX. Septembris est proprie principium anni, dc no aliqua alia ad han c ipsam: in qua & de solaribus & lunaribus periodis quas δc Cyclas plures uocant, methodi
79쪽
ad haec qui annum inchoent a Vergiliarum ortu. Alii ab earundem occasu, ut Censori nus docet,&plerim rerum rusticarum scriptores. Alii a Canis ortu, ut antiqui Aegyptii qui stellam ipsam σα, uocabant,&ab eius exortu qualis futurus eo anno rerum euentus,edoceri putabant: qua de re & alia
ab Horo Aegyptio prodita sunt. Sed &de anni principio Simplicius philosophus dili gens Aristotelis interpres, ita lib.V. physicae
auscult. Nos,inquit,s cimus anni principiti in solstitio aestiuali ut Athenienses uel in autumni aequinoctio, ut qui eam quς nunc rusia dicitur incolunt: uel post bruma, ut Romani. uel in uerno aequinoctio,iit Arabes dc Damascent. Hanc quidem partem S Pontanus poeta in Urania elegantissime est executus cum de sole ageret: Has uices pater ille deum uoluentibus annis Esse dedit, quas ipsa aeterno faedere seruant, ,
Tam certos elementa simul retinentia nexus.
Atque at horrendum) qua brachia pandit iniqua
Parte pol chelasini audacius exerit ingens Scorpius,hinc anni primos duxere meatus, Et primain Ircere uiam,cum partibus aequis Dimidium luci atque umbris sol diuidit orbem,
norem paribus suspendit libra diebus.'ὶ alijserue post horridastigora brumar,
Cum premit auratos nephelari uelleris artus
80쪽
DE ANNIs ET HEN ME. LIB. GAlma parit tellus,quando omnis geminat arbos, Cum uiret omne nemus, resonant cum Irondea rura Concentu volucrum uario. Et paulo post: Nec uero non e summo quoque culmine Cancri,
Qua regnat calor ipse, er equos sol filiit anhelos.
Extremum inuisens Arar .s,atque ultima Thules Littora,carceribus positis,exordia prima
Hinc anni sicere,alacres egere quadrigas. At Numa frigoribus sub iniqua tempus, ubi ingens Declinat coelum. 8c caetera quae poetice: ille est executus. His ita de anni principio a nobis expositis, nec illud praetermittendum uidetur, diuersa quoq; apud nationes num randorum annorum fuisse initia. Nam He
braei nunc a mundi exordio, nunc a magni
Nochi cataclysmo, nune ab Aegypti exitu. demum uel a templo Solomonis codito uel instaurato,annorii principium agunt. Nos quoq; Christiani uario initio utimur. Nam plerique,ut Romana curia, a natali Christi: alii a salutatione Virginis, id est conceptio ne: alij a passione alii, quae plurima pars est. a calen.Ianuarii: alii aliter,ita ut olim Romani ab Vrbe cond. uel ab exactis regibus : thenienses,&omnis ferme: Graecia ab Olympiadibus: alii a Troicis, hoc est, Troiae exciadio: alii ab Heraclidarum descensu: Sarraconi uero δc Arabes a Magmane,id est, Maho mete,quae Maho metis Albima sua uoce dicitur: qu ut Campanus prodit,anno Christi