장음표시 사용
91쪽
ex ouid.aliis p collegimus. Nec hoc mense nubere bonii suit, donec ancilia conderent. uet,ut Porphyrion tradisi quod in hoc mense denupt is inter Martem & Mineruam habitum fuit certamen. Mars uictus Minerua obtenta uirginitate, Nerine est appellata. APRILIs autem dictus est, non ab se
Wcν, id est,spuma, quasi Aphrilis, unde orta Venus creditur, ut plerit tradunt, & pluriabus uersibus contendit Ouidius, 3c Pluta eli us in Numa sed ab aperiendo,quod tunc ferer cuncta gignantur, dc nascendi claustra aperiat natura. Idem tradit & Cintius in litabro quem de Fastis reliquit: Nullus, inquisidies festus, nullum sacrificiu insigne Veneri hoc mense institutum est. Sed ne quidem
in carminibus Saliorum, Veneris ulla ut ca terorum coelestui laus celebratur: quin nec sub regibus apud Romanos uel latinii uel mecum nomen fuit Veneris. Cin tio 8c Varro consen sit,utMacrobius docet. Verrius ramen Flaccus no negar,hoc die postea constitutum,ut matronae Veneri lacrum facerent HAIVM tertium mensem Romulus posuit, de cuius nomine inter autores lata dis sensio est, quam eruditer Macrobius est ex cuius. Nam Fulvius, inquit, nobilior, in Fastis, quos in aede Herculis Musarum posuit,
Romulum dicit postquam populum in maiores iuniores p diuisit,ut altera pars cons liri
92쪽
DE ANNIS ET . H2NsIB. LIB. ITlio, altera armis rempub. tueret, in honore
utriusq; partis, huncMaium sequentc Iunia mensem uocasse. Sunt qui hunc mensem ad nostros fastos a Tusculanis transisse come morent,apud quos uocabatur deus Alatus, qui est Iupiter,a magnitudine scilicet &ma testate dimis.Cintius mensem nominatum
putat a Maia, quam Vulcani dixit uxorem: argumento* utitur, quod flamen Vulcana lis calendis Maiis huic deae rem diuinam laceret. Sed Piso uxore Vulcani Maiestam, n5Maiam dicit uocari.Ouidius Maiestate Honoris dc Reuerentiae filia, mensi nomen de disse canit. Contendunt alii Maiam Mercu rii matrem mensi nomen dedisse, hinc ma
xime probantes, quod hoc mense mercato res omnes Maiae pariter Mercurioq; sacrimcarent. Quinetia mensem ipsum scribit Plu tarchus Mercurio sacrum ruisse. Affirmant quidam, quibus Corn. Labeo cosentit,hane Maiam cui mense Maio res diuina celebra
batur, terra ecte, hoc adeptam nomen a m
gnitudine sicut &mater magna in sacris uocabatur: assertionemi existimationis suae eistiam hinc colligunt, quod sus praegnans ei madiaretur, quς hostia est proprie: terrae. Et Mercurium ideo illi in sacris adiungi dicur,
quia uox nascenti homini terrae colat tu da tur. Scimus autem Mercurium uocis S se
monis potentem existimata. autor est Cor.
93쪽
τs LILII GRI G. cYRAL di Labeo. Huic Maiae,id est, terrae, aedem caleridis Ma is dedicata sub nomine Bonae dear, dc eandem esse Bona deam S terra,quod ex ipso ritu occultiore iacroru doceri posse co- firmat. blaec ferme totidem uerbis Aurel. Macrobius. Hoc mese nec n ubere bonu lair, qd
de Plutarchus & Ouid. ostendunt, & Po phyrion in ultima Horatii epist. cu inquit:
Lemures dicti quasi Remures, a Remo,cuius cum occisi umbras frater Romulus placare uellet, Lemuria instituit,id est,parenta lia, quae mense Maio per triduum celebrari solebant, ante additu anno mensem Februarium: ob quam rem Maio mense nubere fuit religio. Sane: quod no a maioribus Maius dicatur,praeter ea quς recitauimus,illud quo que argumento est, quod ante Roma con ditam, aurore Festo, Ila a mensis nomen e rar. Certe & Alesius hic mensis Osca lingua appellatus est. ut idem ait Festus. I VNIVS. Hic quoque mensis habet dii bias in nomine causas, ut Naso canit: Qux placeant,possitis omnibus ine canam. Quidam enim ab Iunone potius, quam ab
iunioribus di fiu uolar,quod illo mense Iunoni maximi haberentur honores. Quin tiam Iunonius appellabatur, ut ait Cintiu&apud Latinos diu napud Aricinos & Pro nestinos, alios , hac appellatione in fastoa
relatus fuit, adeo ut ita scribat Ouidius:
94쪽
histice quos babeat nemoralis Aricia fastos,
Et populus Laurens,Lauini j meum. illic mensis Iunonius, istice Tybin, Et Praenestinae moenia sacra deae. ιEt sicut Nisus in comentariis Fastorii dicisi apud maiores quoq; Romanos haec appellatio mensis diu mansit,sed post detritis quibusdam literis, ex Iunonio Iunius dictus fuit. Sed dc aedem Iunonis Moneis calendis Iuni is dedicata fuisse legimus. Festus etiam ait: Iunium mensem dictum putant a Iuno ne : iidem ipsum dicebant Iunonium & Iu
nonialem. Agraetius uero inter antiquos grammaticos annumeratus, ab Iuuenta deasci ibit quae Hebe graece dicitur,Herculis u Xore, Iunium mensem appellatu se in libris priscorum legisse. Idem dc poeta Ouidius in Fastis, qui dc hanc quoq; opinionem attulisi uocitatum scilicet mensem hunc ab coniunctis S unitis Sabinis & Romanis rege Romulo S Tatio. Ira enim ille: Et lare communi generos soceros receptos, His nomen iunctis Iunius inquit habet. Nonnulli S a Iunio Bruto denominatu putant,qui primus Rome consul factus, caten. Iuniis pulso Tarquinio rege sacrum Carnae deae in Coelio mole uoti reus fecit: quae dea vitalibus humanis praeesse credebatur abeat petebatur, ut iecinora & corda, quae Fintrinsecus sunt uiscera, salua conseruaret.
95쪽
so LILr I GREG. GYRALDrAlia,ut puto,sabulose addit Ouid. Huic voro des pulte fabacia dclarido sacrificabatur. Scalendae ipsae Iuniae, Fabariae dicebantur. Q V I N ae I L I s dictus fuit,quod loco fue rit apud Latinos quinto. Item SENTILIS, ac deinceps ad Decembrem, suis numeris
sunt appellati. Sed de Quintili & Sextili hoecit, Iulio dc Augusto, paulo infra dicemus.s ΕΡΥΕΜ BER in tutelaVulcani fuisset gitur. Huius mensis secunda factum esse bellum nauale inter Caesarem Aug. 8c M.Antonium, Dion in hist.scribit,ab eo p die numerari eius monarchiam coepisse. oc TOBRIs quospnonae,ut aliorit,per seuerar. In Martis uero tutela esse existima hatur, unde & huic deo equus immolaba de quo sic in comentariis Festi legimus: O ctober equus appellatur qui in campo Martio mense Oistobri immolatur quotannis Marti bigarum uictricum dexterior,de cuius capite no leuis contentio solebat esse in ter Suburranenses Sacrauienses, ut hi in regio pariete, illi ad turrim Mamiliam assi gerent. De capite huius equi idem alibi: Pa nibus,inquit,redimebant caput equi immolati Idibus Octobris in campo Martio: Mid sacrificium fiebat ob frugum euentum. Et equus potius quam bos immolabatur,
quod hic belIo, bos est frugibus pariendis aptus. Eiusdem quo ψ equi cauda tanta celeritate
96쪽
ritate perferebat in regia, ut ex ea sanguis destillaret in socii participandae rei diuinae gratia. quas hostias hic quidam Marti bellico sacrari dicunt, non ut uulgus putar, quia H lut supplicium de eo sumatur,quod Roma ni Ilio sunt oriundi, de Troiani ita effigie equi sunt capti. Haec Festus, qui Sc illud air, a multis gentibus equos immolari solitos, ut a Lacedaemo ii iis, Rhodiis, dc Salentinis, dc ut canit poeta: Platat equo Persis radiis Hyperiona cinctum. Quibus ex rebus Plutarchi codices tum grscos tum latinos problematu rerum Roma narum inemendatos videmus, ubi huius celebritatis causam inquiritmon enim Decembres Idus, sed Octobres legendum. NOVEMBER in tutela fuit Dians. Apud antiquos hoc mense claudi maria dicuntur, quod etia scribitVegetius:&, ut Plutarchus in Marcello tradit, inferiar Gallis S Graecis defossis fiebant. Hoc mense& Ioui epulum
celebrabatur. quo eodem mense, si conte smirae locus datur, putamus Vacunalia quom celebrata: quippe Vacuna dea fuit quae prae inuisae. esse uacantibus S ociosis credebatur, cui a Iaboribus cum uacarent agricolae, post perceptos Ductus,& agrorum cultu S, per hy mem sacra faciebant. Ouid.Vi. Fast. Non quos cum sunt antiquor ac Vacura
97쪽
ga LIL1I c Ru G. GYRALDrHuius des meminit Nisoratius in epistolilii Haec ego dictabam post templum putre Vacunae. Quo loco Porphyrion: Vacuna apud Sabinnos plurimit colitur dea, quae est sub incer ta specie formata: quidam Μinerua,alii Dianam putauerunt, nonnulli & Cererem in edixerunt. Sed Varro in primo rerum diuinarum Victoriam ait,& ea maxime eos gaudere qui sapientia uincunt. DECEΜΒΕ R. in Vestae tutela fuit, Satur no psacer,ut post alios pluribus Iacrobius docet. Et Saturnalia celebrabantquibus bellum sumere nefas, a nocente poenaS exigere piaculare: apud maiores prinali uno die instituta at a tribus traduhad XII H. calen. Febr. .
sed postqua C.Caesar huic mensi duos die
addidir,x V I .calen. celebrari coepta.Μacro
hius quide antiquissimu es e scribit V1i .diόbus celebrari, id p Novio, Mumio dc tam ponio Atrellanarum probatissimis poetis
adstruiti Caeterum IANUARIUM &Februarium post Romulum additos dixi mus, sed nominibus iam ex Latio sumptis. Ianuarium quidem a Iano, cui attributus, nomen traxisse legimus, cui deo primo sup plicabat uelut parenti, a quo rerum omnia factum putabant initiu. Dictus uero est,ue ait Sext. Pompeius, ab hiare, detracta aspi ratione, uti chaos, ex eo quod hiare.
Chaos enim Hesiodus appellauit confusio
98쪽
DE AMNis ET MENSIB. LIB. 81heni quandam ab initio, unitatem hiantem
patentem Fin profundum : unde S patera Latinis quibusdam dictus est, &Ianus ipse Patulcius. Sed haec satis: plura Naso poeta
statim in Fastorum principio. Sane S Aco narium Ianuarium appellatum testes sunt
no interpretatum traditiar, quod scilicet pater sit τῶν αωνm hoc est, seculorum. FEBRUARIVS autem apebruo dicitur. Februum quidem Plutonem nuncupatu ale Isidorus. Sed Censorinus, Febi lium, inquisi
est quicquid expiat expurgati: & Februa
menta, purgamenta item Februare,purga
re, & purum facere. Februa autem no idem usquequaq; dicitur: nam aliter in aliis sacris februabatur, hoc est, purgabat. In hoc qui dem mense Lupercalibus cum Roma lustrareturialem calidum ferebant,quem Februa appellabat: unde dies Lupercalium proprie februatus,&ab eo porro mensisFebruarius uocitatus, ut Censorinus & Plutarchus scribunt. Sext. aute Pompeius: Mensis, inquit, Februarius distus, quod tum, id est, extremo mense anni populus februaret, hoc est, lustraretur ac purgareturniel ab Iunone pebruata, quam alii Februalem, Romani FGhrulam uocant, quod ipsi eo mense sacra fiehant, eiusq; feriae erant Lupercalia, qua die mulieres februabantur a Lupercis amiculo
99쪽
Iunonis,id einpelle caprina,a quarum pellicularum crepitu, Crepi Luperci dieii suntiquam ob causam is quot dies februatus appellabatur. Quscunq; denique purgamenti causa in quibusq; sacrificiis habebantur,se brua appellabantur: id uero quod purgatur dicitur februat. m. Sed cur non lepidissimi
poetae ex ii. lib. Fastorii uersus adscribo ita enim ille canit: Februa Romani dixere piamina patres, Nunc quoque dant uerbo plurima signa fient.
Pontifices a rege petunt Cr flamine lanas, teis ueterum lingua Februa nomen erat. Quae cupit lictor domibus purgamina cersis, Torrida cum mica farra uocantur idem. Nomen idem ramo qui caesius ab arbore pura,
Casta sacerdotum tempora fronde tegit. Ine ego Flaminiam poscentem Februa uidi, Februa poscenti pinea uirga data es. Denis quodcunque est quo corpora nothra piantur, Hoc apud intonsos nomen habebat auos. Μensis ab his dictus,siecta quia pelle Luperci, Omne sol ii lustrant, idi piamen babent: Aut quia placatis fiunt tempora pura sepulchris.' Tunc cum frates praeteriere dies. Omne nephas,omnen mali purgamine causans, Credebant nosti i tollere posse senes. At hactenus poeta. Historiam Suidas,sin Epotius fabulam, recitat, quam me apud alia
quempia legisse haud memini. Ait enim Camillum
100쪽
millum ab aemulo Februario Consule urbeRoma eiectum fuisse postmodum urbe a Breno dc Gallis capta Sc a Camillo liberata, Camillum tum populit docuisse, quam iniquas in se Februarius iniurias exercuisse quam ob causam Februarius scirpea tegere circii tectus, ab urbe neruis pulsatus eleetus est, ac mensi illi cognomini dies ablati. Huius historiae fides sit penes autorem. Horum
autem X II. mensium, duorii tantii nomina
mutata perseuerant. Nam Quintilis Iulius cognominatus est C. Caesare v. dc M. An tonio C o S s .anno Iuliano secundo, ut scribit Censorinus, M. Antonio legem ferente, ut aitMacrobius. ut uero Festus ideo Iulius dictus est,quod eo mense natus Iulius fuerar. Qui uero Sextilis fuerat, C. Marco Cens C. Asinio Gallo c o s s .in Augusti honore dictus est Augustus, anno Augustano XX. ut
est apud Censorinu. Legit dc hodie Senata cons qd hic ex Macrobio placet ascribere: c V H Imp. Caesar Augustus mense Sextili reprimu Consulatum inerit, 3c triumphos tres in urbem in tulerit, & ex Ianiculo legio nes dedurue, secutaei sint eius auspicia acsdem,&Aegyptus hoc mense in potestatem Pop. Romani redacta est, finisi hoc mense hell.ciuilib. impositus sit, atq; ob has causas hic mensis huic imperio scilicissimus sit aefuerit, placuit Senatui ut hic mensis Augu-