장음표시 사용
81쪽
Dc XXI. fuit,duodecim diebus post concoptionem Christi, ita ut inter Christi conce prione, dc hac ipsam Mahometis, proflux rint bis centies uiceries sexies mille, & nogenes tricies& duo dies hoc est,cu&κ A Vi Dcccc NXXII. Id est, et 2693z. Quo uero anno h sc ego prodeba,annus agebat a nati di creatione septies millies quadragies VII.
hoc est, septimus millesimus quadrages
mus V II . uel ut alii,LI I .aChristo uero nato H. D.NXXIN. Ista autem temporii exordia
Aera. a scriptoribus Christianis aera uocantur. Latinum uocabulum esse dicere non ausim: ea
tamen diectione no modo diuus Leo usus est in epistolis, alqq; eius classis scriptores, sed& apud Ptolem eum &Theonem inuenitur: utuntur & Chronographi & Astronomi., Sunt qui fram dicta existiment ab aere. Nam cum Augustus Caesar orbem iussit ad censum faciendum primu describi, aes populo
Romano dari imperatum est, unde aiunt illi nomen. Aera, inquit Nonius Marcellus, numeri est nota. Lucillius lib. xxix. Haec est, ratio peruersa, aera numeri est subducta improbe. Aera,ait Isidorus lib.vi. singulorum annorii costituta est a CssareAugusto,quando primum censu excogitato,Romanu o hem descripsit. Dicta autem est fra ex eo, qd omnis orbis aes reddere professiis est reipu-
82쪽
Romanis antiquus anni signandi per cla uum fixum in parietibus sacrarum aedium, cuius est mentio apud historicos,&Liuium praesertim, qua de re sic Festus: Clauus, in quir, annalis appellabatur qui figebatur iri
parietibus sacrarum aedium per annos sin gulos, ut per eos numerus intelligeretur annorum. Sed satius est ut particulam ex T. Li,uio adscribamus, qui lib. vii. ab Urbe cond. rem hanc omne elegantissime: exponit. Re petitum,inquiKex seniorum memoria dici
tur, pestilentiam quondam clauo ab Disti tprefixo sedatam, eam religione adductus senatus, Didiatorem claui figendi causa dici iussit. dictus L. Manlius Imperiosus, L. Pinarium magistrum equitum dixit. Lex uetusta est priscis literis uerbisq; scripta, ut qui prae ror maximus sit, Idibus Septembribus cla Num pangat. Fixus fuit dextro lateri aedis
Iouis opl. maX. ea parte qua Mineruae rem plum est: eum clauum, quia rarae per ea terriporaliterae erant, notam numeri annorum
fuisse ferunt, eoq; Mineruae templo dicaram legem, quia numerus Mineruae inuentu sita Volsciniis quoq; clauos indices numeri an nora fixos in templo Nortiae Hetruscae deae
comparere,diligens talium monumentorii
autor Cintius affirmat. Hsc quidem Liuius, qui & plura scribit, sed haec ego tantum pro re & tempore. Nomina uero temporia, hoc
83쪽
ne colliguntur, non hic attuli, quando sibi quisl, prout occasio tulerit, statuere pote rit: ur,sesquiannus,biennium,decennium,similia. Illud iam dicendii succurrit, antequade mensibus agamus,annum uidelicetve tentem a Graecis in has partes diuidi, μοι -
, λ τ εor. Diuiditur etia Sin quatuor tempora quae uocantur a nostris. Hinc poe
Temporibus parem diuersis quatuor arinum.
Haec Graeci tum inras situm Nar uocant: no
nunqua dc τροπα quibus sol per diuersa ccc lispacia discurrens temperat orbem, unde S tempora dici uident: uel quia cotemperata uoluunt, hyems, uer,aestas Sc autumnus. Quoru tempora principia uarie traduturi Quidam enim hyemem incipere IX. calen. Decembris, alii Vii. Idus Novembris. Quidam uer octauo calen. Martii, alii VH. Idus Februarii. Aestatem aliqui I S. calen. Iunii, alii uri. Idus Mail. Autumnii nonnulli esse uolunt X. calend. Septembris,alii V II .Idus Augusti. Qui rem subtilius uestigant, ipsa quatuor tempora a signis ccclestib. metiun tur. Cardo,inquit Plinius, temporum qua dripartita distinctione costat. per incrementa lucis augetur,hoc est,a bruma, Ssquatur
84쪽
noctibus uerno aequinoctio in diebus X c. tribus horis deinde superat noctes ad solstitium diebus X c IIII .horis N ii .us p ad aequinoctium autumni:& tum aequata die procedit ex eo ad bruma diebus LXXXIX. horis tribus. Sol quide ipse has quatuor disserentias facit,bis aequata nocte diei, uerno Sautumno in centrii incidens terrae, octauis in partibus Arietis, ac Librae, bis permutatis spactis in auctum diei. Bruma in Vm. parte Capricorni noctis uero solstitio totidem in partibus Cancri. Nec desunt qui tempora distinguantaVergiliarum matutino uel ue spertino ortu uel occasu,earundemssi meri diano uel nostiirno: illis enim hyeme&estirem,liis uer & autumnii designari asserunta Alii, teste Polluce, a fructibus, ut vindemiae tempus, messis,.sationis uel sementis rem
uentis flantib. Fauonio, Etesins,altisq;: tum etiam interdit a reliquis stellis. Sed quid nos uetat hoc loco addere qua Damascentis lib. ii sententiarum attulit Christianis homini bus horum quatuor temporum descriptio
di a XXI. Martii adust XXI m. Iunii. Aestatem uero,hoc est,so Dinrisia XXI II I. Iunii ad XXV. Septembris. Autumnu autem, hoc est,με re θιν--a SN V. Septembris
85쪽
cembris usq; a d X X I. Mart 3 extendi. S cetera quae ille scribit. Pythagoras has quatuor .anni partes,quatuor hominu aetatibus comparabat: uer pueritiae,aestatem adolescentis, autumnii iuuentuti, hyemem senectuti, ut
Laertius scribit,& in xv. Metamorph. Ouidius. Alii caeli quatuor partibus adscribunt.
Ver quippe orienti datur, quia tunc ex terra omnia oriatur. Aestas meridiei, eo quod ca lore aestu φ pars ea sit flagrantior. Idyems so .ptentrioni, quod frigoribus de perpetuo gelu torpeat. Autumnus occidenti, quod gra ues morbos habear, unde dcfolia ex plantis, ut ait Isidorus, defluant. Sane haec quatuor. tempora in ternos menses discreta,ita nominantur. Primo quidem mense, uer novum, secundo adultum,tertio prsceps,quo modo usus est Sallustius.Ita noua estas,adulta, praeceps uel extrema. Idem de reliquis,ur,eXtre/niae sub casum hyemis. Dicimus'appetente uere, & ineunte: item aliis multis modis. His utiq; quatuor anni temporibus nostra.
religio per summos pontifices trium dierit ieiunia instituit, quibus &ad sacros ordines. prouehimur. Sed de his iam satis: deinceps non minori studio ac diligentia demens
Demensibus quoniam apud Graecos I gimus
86쪽
gimus de Callimachii Cyrenarum gentium renationum appellationes & uocabula scripsisse,& Lysimachiden de Atheniensiti mensibus,item Io. Philadelphei idem ego quo que de Latinis subtilius diligentiusq; agen
dum milii sum ratus. In primis ergo menses Mensis etymon. a mensura dicti,quod eadem omnes fuerint mensura uel,ut ait M. Cicero, quia mco spacia conficiant: uel a graeca dictione potius,qus est ιι oκ,hoc est, luna unde &men ses ipsi με ruocatur, quod uidelicet ad cursum tu nar antiqui menses agccent. Hebraeoru quo que lingua a luna uocari sunt, teste Hieronymo: unde δc naturalis usus nationum ext rarum,ut scribit Ambrosius, lunas pro di bus appellat, ut apud Hebrsos X IIII. luna,
re similia. Sed & eodem modo Hesiodus ScVergilius, ut nunc alios mittam.Eustathius etiam in comentariis in Homerum, mensem bouem uocatum tradit, a lunae cornibus Men sis uero principium id est, uitu lum uocat,aitq; Orpheum μονοκερ-α μδε λωuo caste,rationem lassert subobscuram . qua eadem dere&comentaria in Hesiodum a
gunt. Mensi una quidem in primis duo gene Alensium duora sunt, naturaleS at', quos uerrentesVictrii genera.
Mius uocat:al l ciuiles. Naturalium species duae,quod partim solis, partim lunae esse dicuntur. Secundum solem fit mensis, dum sol unumquodq in zodiaco orbe signum per
87쪽
τα LILII GREG. GYRALDIcurrit. Lunaris autem temporis quoddam spacium a noua luna ad alteram nouam tu
nam, quospaci O TH. permeat signa. Vnde Ouidius in Fastis: styain; quar longo frater percenseat anno, Ire per haec uno mense sororis equos. Civiles uero menses sunt numeri quida dierum, quOS unaquaeque ciuitas suo instituto obseruar,ut nos a calendis ad calend. Naturales menses sunt re antiquiores, dc omni ligentiu comunes. Civiles posterius sunt instituti,& ad unaquan pertinet ciuitate. Qui solis sunt menses seu lunae, non peraeque in ter se pares sunt,nec dies habet totos: quippe sol moratur in Aquario circiter dies uti detriginta, in Piscibus fere XXX. in Ariete unum & XXX. in Geminis prope XXXII. dc sic in caeteris no aequali spacio. Sed usqu adeo non totos dies in singulis,ut annii suta, id est, dies ccc LXV. dc portionem nescio quam, adhuc, ut Censorinus ait, astrologistinexploratam, in XLI. suos menses diuidat: tam etsi nostrς aetatis astronomi ea de remulta subtiliter tractansilia iis qui de motu stellarum Sc coeli libris inscribatur. Luna autem singulos suos menses conficit diebus unde triginta circiter & dimidiato: sed dc hos in ter se dispares, alios longiores, alios breuioreS, adeo ut uerum uideatur quod a Pluta cho scribitur: Sed certissim it,inquit,dierum
88쪽
Da ANNis 2r ΜῖNsIB. LIB. 73 numerii exequi non oporter,n5 ex eo quod parum abest a calumnia, quandoquide uel hoc tempore, quo ad summu astrologis peruentum est, inaequalitas tamen temporum, mathematicorii peritiam uincit,& eoru numeros ac calculos saepissime fallit ac fugit. Hsc ille. At ciuitatii menses uel magis numero dierit inter se discrepan i, sed dies ubim habent totos . Apud Albanos Martius erat sex&XXX. diei v. Maius xxx II. Sextilis duodetriginta. September XVI:Tusculanorum Quintilis dies habebat XXXV i. Octoberta XXI i . Idem October apud Aricinos XX-NIS. Minime uidentur errasse, ait Censori rius, qui ad lunae cursum menses ciuiles a commodarunt, ut in Graecia pleri*, apud quos alterni meses ad XX X . dies facti suntam lores quot Romani idem sunt aemula
ti, cum annum di erit C c c LX.haberent. Sed diuus Iulius cum uideret hac ratione nec ad lunam menses,ut oportebat,nem annum ad solem conuenire, maluit annum corrigere, ut sic menses lunares cum solaribus, etsi n5 singuli, tamen uniuersi ad anni finem con currerct. Nunc iam mensita nomina inuestigemus. Nomina decem mesibus iam tum
primo Romulum fecisse Fulvius & Iunius autores sunt: dc quidem duos primos a parentibus suis nominasse, Martiti a Marte patre, Aprilem ab Aphrodite Venere, unde ma
89쪽
τ4 LILII GRῖG. GYRALDliores eius oriundi dicebantur. Hinc et Iars pater, qui Zc Marspiter,&Venus genitrix in sacris, teste Macrobio. Hinc & Lucretius
Romanus suum carmen exorditur. Proximos uero duos menses idem Romulus apopulo nuncupauit, Maium a maioribus, Iu nium a iunioribus. quia, ut ait Seruius, an rea Pop. Rom. in centurias iuniorum & se niorum diuisus erat. Caeteros autem menses ab ordine,quo erat singuli,uocauit, hoc est, Quintilem &c. ad Decembre usq;. Varro tamen a Latinis Romanos nomina mensium accepisse arbitratus est: docet enim Martiumensem a Marte quidem denominatu, non
quia Romuli pater fuerit,sed quod gens I tina bellicosa. quod idem scribit& Festus, S his uersibus Ouidius:
Mars Latio uenerandus erat, quia praesidet armis,
ast genti renis decuss dabant. Sane sciendum & alias urbes latinas Ma tium men sis nomen habuiste, sed non anni primum,quod his uersibus manifeste osten .dit Ouidius: Quod sei forte uacat peregrinos insticefastos,
Mensis in idi etiam nomine Μartis erit. Tertius Albanis,quintus Dii ille Phaliscis, Sextus apud populos Hernica terra tuos. Inter Aricinos, Albana tempora conliat, Facta, Telegoni maenia celsa manu.
Quintum Laurentesibi quintian Aequicolas acer A tribus
90쪽
ana ANNIs ET HENsIB. LIB. 7s A tribus hunc primum turba forensis habet. Et tibi cum proauis miles Peligne Sabinis Conuenit huic genti quartus utris Deus.
Romulus hos omnes ut uinceret ordine saliciit, Sanguinis autori tepora prima dedit. lasc poeta. At uero hoc mense matronae seruis conui
uia proponebant, uti in Saturnalibus domini,quod Solinus & Macrobius scribunt. CaIendae etiam huius mensis matronarii dies festus erat, quod in Horatium Porphyrion notat super eo Sapphico, mi ijs caelebs quid agam calendis. Martias calendas, inquit Festus,matrons celebrabat,quod eo die Iunonis Lucinae aedes coli coepta est. Idem dc Ouid. pluribus. Ser Mius in vita. Aeneid. Ideo ait, quod eo die pacem inter Romanos 3c Sabinos raptae Sabinae fecerui. Idem &pocta. Martii insuper prima die ignem nouit Vestae arae accendebar, ut incipiete anno cura denuo seruadi nouari ignis inciperet, ut Macrobius S Solinus tradur. Eodem quoq; ingredicte mense tam in regia cur ijs cp, vin Flaminii domibus laureae ueteres nouis laureis murabant. Hoc eodem mense publice ac priuatim ad Annam Perenna sacrificatu ibat, ut an nare & perennare comode liceret. Hoc etia mense merce des exoluebant magistris, quas copletus annus deberi fecerat Comitia auspicabantur,