Lilii Gregorii Gyraldi De annis et mensibus, caeterisque temporum partibus, difficili hactenus & impedita materia, dissertatio facilis & expedita. Eiusdem Calendarium & Romanum & Graecum, gentis utrusque solennia, ac rerum insigniter gestarum tempora

111쪽

s6 LILII GREG. GYRALDIest, nescio quo paeto procedat ratio Gazae, qui autumnalem mensem hunc constituit: plures uernalem,ut Macrobius SPhilostrarus,cui,ut sophistae,parum Gaza fidit. Idem

tame Philostratus in iiij. de Apollonii Thyanei uita, cum in eo aitDionysia celebrari,autumnalem facere uidetur. Certe Plutarchus

in Syllae uita in hunc prope modum scriptureliquit: Caledis Martiis,qui dies ad Anthesterionis mensis exordiu coincidit. quibus

ex rebus omnibus, mihi plane non liquere Postideon. pronuncio. Possideon,&Posideon a Grς cis aliquando enunciatur,a Neptuni & Palladis certamine dictus. Hyperides, ut est a pud Harpocrationem, septimii hunc Athe niensium faciliquem secuti Suidas &Theo philus, Decembrem nonrum interpretan rur. In hoc mense solstitium brumae fieri scribit Plutarchus in Caesare,& pluribus o

stendit Gaza qui Sillud ait quod quoniam hoc mense Alcyonii dies sunt ab aliquibus auis ipsa Alcyon Possideonis appellata est. Apellaeus a Macedonibus,ait Sui das,di eius est,& Choeac ab Aegyptiis. Iosephus quo vlib.xij.antiquit. nec semel ait mesem Casleu Hebraeorum, Apellaeum esse apud Macedonas. Non ferendo errore Graeci quida agunt

tur& Latini, qui hunc ipsum Elaphoboliona credideriit. Porro S in huc cadere Ianuarium testis est Plutarchus in Caesare: In baro

112쪽

bat,inquit,solstitium brumale,in mense Ianuario instante qui est Posideon Athenien sibus. Gamelion a Iunone uocatus, quae Gamelion. nupt is praeerat. Hinc &Gamelia solennitas nuptialis .consentiunt & in hoc Demosthenes &Isaeus teste Harpocratione,& Harpocrationem secutus Suidas. Didymus Grammaticus in comentariis in Isaeum reprehenditur, quod parum recte: de hac re obserua uerit: nam quem citat Phanodemu eius rei mentione facere,apud eum nihil inuenitur. Idem Didymus in is quae in Demosthenem

ctionem ad sodales & contribules: nullam licet eius quod exponit demonstratione aia ferat. Hic mesis,ut ait Suidas,nostro Ianua rio responder, a Macedonibus eodem teste Audynsus,& ννxi diimis. Elaphebolion Elap&kliorudictus,quod ceruorum in primis uenationi sit aptus. Elaphebolia quoq; hoc mense celebrabantur. Ssit qui putent quod hoc mense cerui Dians sacri Elaphebolio sacrificarentur, quod Phavorinus scribit. Gaza de hu ius mensis ordine plura ex Thucydide & mristotele. A Macedonibus Peritius uocatus, teste Suida&Iosepho. In nostrum Februarium cadit.Hunc, si modo Februario aptare uelimus,tribus annis X X V III .dierum erit: quarto uero,hoc est,intercalari,NNI S. die

113쪽

N RNon. bus constabit. Munychiona Munychiis Dianae sacris dicitur, & Munychia Diana

... ipsa nuncupata est. Hyperides in oratione Xenophili decimum hunc mensem facit, ut ait Harpocration.Suidas tamen hunc secundum autumar,magno,ut mihi uidetur, errore. Hoc mense, ut Plutarchus scribit a V r.

Lysander Athenis pontus est. Qui Munychion &Nychion eosdeputauere,falsi sunt: nam hic quidem Ianuarius est Macedonia, ut iam dixi, Μunychion uero Martio fere nostro congruit, dca Macedonibus Distros dicitur, ab Aegyptiis Phamen oth: quod culiquebit ex his quς paulo post trademus,planius quoque fit ex Anatolii uerbis in lib.de Pascha, ubi ait: Est ergo in primo anno initium primi mensis,quod est XIX.annorum circuli principium,secundu Aegyptios quia dem men fis Phamenoth XXVI. die, secun dum Macedones Distri mensis XXII .secundum Romanos uero XI. calen. Aprilis Sc. Quibus ex uerbis videmus nobiscum couenire Macedones in mesis principio, hoc est. ut idem principium Martius & Distros habeant: ab his uero mi. diebus Phamen orti Thargeliciti euariat. Thargelion mensis dictus est, qdiam terra calescat quasi AH unde dc Thargelia sacra Apollinis & Dianae,quorum meminit Hyperides in oratione proPolyeueto, SHarpocration. In his scribit Suidas, o i seminum

114쪽

seminum dc sacro iure plena fruestuum pri . mitias decoqui solitas. Aprili hic nostro ut plurimu conuenit. Dein Apolline affirmat Thargesionis VII. natu esse. Idem Laertius in Platone, &, ut idem scribit in Socrate, Giusdem priore, hoc est VI, Diana. Sedenim mentem hunc auspicatissimu Graecis fuisse legimus, ut pluribus est eorum historiis co probatum. Nam S sub huius finem, hoc est, ἐγώ ν mror, Ilium captum affirmant, ut ex Halicarnasseo Dionysio, Ephoro-Plutarcho disputat Gaza. Quare mirum est Plutarchi interpretem deceptum in Camillo,Wargellona putasse nostrum Februarium. ApD Apatura turia insuper sacra hoc ipso mense celebrari solita prouerbium innuir, quod taleest,aπικιν

ruria ingressus rediitThargellona. Miror ui

rum doctum in hoc prouerbio Maium putasse. argesia quom in Pericle Plutarchus una Hyadum fuisse ait, sed hoc nihil ad nos. Scirophorion porro ultimus est Atheni Sciropbericiuensium mensis, qui in Maium nostrum cadit, diditas a Sciris,id est, umbraculis, quod hic mensis aedificationibus aptus sit. σκιλα tiam celebritas fuit apud Athenienses,quam ex nostris quidam perperam in XII. Martii cadere existimarunt: a qua celebritate,ut pleris p placer, mensis uocatus est. Saner qui demensibus Atheniensium, eorumq; festiuita-

115쪽

tibus scripserunt, aiunt umbraculum fuisse,quod ex arce,hoc est,Acropoli,delatu est in locum Sciron etiam nuncupatu, unde dicata Mineruae mulier,& item Neptuni socerdos dc Solis prodibant. Deferebant uero qui Eleobuiadae uocabantur: ii nobiles fuereAthenis illustres, a Bute sacerdote prognati, ex qua familia sacerdotes seligi solebant. Erat aute symbolon hoc aedificandi, dc tempus ad id instare idoneum. Colebant ad liscRthenienses Sciriada Minerua m,quam Philochorus in i. Atthidos ait nuncupatam a quodam Sciro Eleusinio uate. Praxion uoro in h. Megaricorii a Scirone. Al l celebritatem hanc in ipso caloris S aestus uigore celebratam tradur. Sunt dc qui aliam historiam asserant, quod Theseus ab occiso Minotau ro reueisus, Mineruam ex id est,terra uel gypso fecerit: nam sic quidam terram albam uocant. Alii a Sciro quodam Salamina inhabitante. Inuenio dc pelles uictimaru ex

sacrificiis Iouis Milichii dc Ctesii seruari solitas, quibus in umbraculoru pompa ut rentur.graecep autem eae pelles A κωλα uocatae sunt. Sed de ipso nomine iam satis superis artulimus. Demosthenes in oratione κατα μεικώr, decimii hunc mensem facere ui detur: ut etiam norat Vlpianus, licet corruptum exemplar existime: nam idem scribens

Suidas AA-ατον legit, id est, duodecimum.

116쪽

Atq; hactenus de XH. mensibus Athenien sium,in quibus plurimu laborauit Theodorus Gaza,ut ad hunc ordine redigeret. Nucdeat is quibusda subiungemus: nam de cunctis qui fieri possier,in tanta praesertim uarierare scriptoru Lenaeon mensis a Baccho dictus,qui Lenaeus uocatur. De quo mense Theophilus dc Ioannes Gramaticus, supereaHesiodi uerba, α ιλα-υνναιῶνα, Mensem aurem,inquit,poeta Lenaeona Ianuarium uocasiqui Lenaeus ab Ionibus dictus est, quo niam Pithoegia sacra illo mense fiebant: uel quoniam Dionysin celebritas eo mense ag hatur,quae Ambrosia diceretur: sed Bruma lia,inquit,uocant Romani,qui &Baccluim Brumum uocant. Fuit cum ego putare Bromium legendum esse. Proclus uero Diado chus in eode Hesiodi loco ait a Boeotiis L narona uo cari,cum sol in Capricornu ingreditur,idi ex Plutarchi sen tetia: suspicatur sipsum Bucaeron dicere,quod in eodem uer sv MI a ait,qd scilicet plures boues eo mense intereanr.Vel Hermaeon,inquit,intelligiti

qui post Budura est mense Gamelione, in quo ab Atheniensibus Lenaea celebrabant Iones quidem, ut idem Proclus scribit, L naeona uocant. Tum Sc aliam sententia sub disi Lenaeona uidelicet a Boeotins sic nuncupari,qd in eo mense uina inducantur uel colliganturillic enim mensis principiti est hy

Lenaeon mensis.

117쪽

mis. Alii autem sic dici existimant, quod lonaea,hoc est, uellera ovium uel capraria petales sic vocentur: uel quoniam Baccho hoc mense festu faciebant quod,ut diximus, Ambrosiam uocabant. Porro & antiquum in ipsum Hesiodum scholium Lenaeona Docembrem mensem esse asserit, que Aegyptii Charac, in quo quam diximus celebritatem antiqui peragebant. At P perinde de Leneo Xanticus. ne hactenus. Xanticus qui uocatur a Macedonibus, Aprilis noster esse creditur, abal is Martius. In hoc mense, ut Socrates seribit in historia Antiochenses sanctum Christi pascha celebrabat: ab Aegyptiis Pharmuthi uocatur, teste Plutarcho inTheseo,&Suida. Iosephus quoq; ita in h. antiquit. Praec pit, inquit, Moses ut sacrificium paratu ha herent, essenti instructi a prima die Xanti ci mensis usq; ad X Ii II . qui apud Aegyptios quidem Pharmuthi, apud Hebraeos aure Nisan uocatur, Macedones uero Xanticu eum appellant. Haec ille. Sunt tamqn qui hoc nomen cum amatu scribat hoc est,Xanthicus,

dc Xanthica ipsa celebritas. Ab aliquibust quoq; hic mensis Hippodromion dictus est, sed hi meo iudicio falluntur: quippe si Plutarcho credimus in Camillo scriberi,a BoeoHyperboremus. iiis sic vocatur noster Iunius. Hyperbere laeti tiam mensis,ut alii plerissi, uarie reis tur : quidam enim, ut ollandemus, odio brem

118쪽

DE ANNII ET HENS IB. LIB. xo3brem esse statuunt,eum P Macedonum mensem ut Iosephus 3c Suidas: qui δc inde pro uerbiu factum ait de procrastinantibus moram trahentibus,quod Hyperberetaeus ultimus sicMacedonii mensium,& anni finis: quς enim eo mense prouentur,serotina sunt, ec post legitima tempus. Zenobius quoque

Hyperberetaea eadem ratione, qua Suidas, Proverbium comemorat,hoc est de is quae serotina sunt. Galenus tame apud Pergama patriam suam ait Hyperberetarii Septembre iesse. In Decretis uero, xviii. dist. de Concilio Antiocheno haec uerba recitantum Secunda

inquit, Conciliii Idibus Octobris habeat,

qui dies apud Graecos Hyperberetei mensis decimus inuenit. Quς uerba ita exponas, id Idus Octobris cadiit intra secunda decada, id est, post decima die. Omnis enim mensis ut ostendemus in tres decades diuiditur, 3 secunda proper decas dicitur. Bedas in lib.de natura reru: Et canones,inquit, qui dicuntur Apostolorum, idem antiquioribus lite ris edocuere ubi duodecima dies mensis Hyperberetsi,quarto Idus Octobris esse memoratur. Haec ille. Physius seuBysius mensis ius. dicitur a Delphis, teste Plutarcho in graecis problematis, quae graece inscribuntur Mωρ καταγραφήν εἰ κωμ,sed quis sit non declarar, tantum dicit septima eius natum Apollinem. Dies appellatur, &eadem

119쪽

eto LILII GREG. GYRALDIoraculum editum. Cum ergo ex eius uerbis parum coniter quinam sitis men sis,eum tu

Februarium hoc est,Thargetionem,de quo paulo ante diximus, cognosces ex Diogene Laertio qui statim in Platonis uiis initio ita ait: Nascitur Plato, ut testis est in Chronicis Apollodorus, LXXXVIII. Olymp. V II. Thargelionis, qua etiam die natum Apolli nem Deth putant. Idem Laertius in Socratis uita: Nascitur,inquit, Socrates,ut aitApollodorus in Chronicis,sub Apsephione, LXXV II . Olymp. anno IIII. Thargelionis mensis VI.quo die lustrant Athenienses ciuita tem, Dianamq; natam Dei l tradunt. Ηscille. Notissimu uero est Dianam ante Apolli nem in lucem aeditam, quin dc matri Latonae obstetricis munus exhibuisse dum Apollinem arderet. Atq; de his hactenus. Superest, ut postquam de Romanoru&Atheniensiu men sibus egimus, uariaS quoeque gentium nomenclaturas afferamus, ut saltem ex ipsa nominu uarietate nonnihil legentes obieetemus,cum tot nationum, uno

quasi intuitu, mensiti uocabula somprehenderint. A Graecis uero primu exordiemur, apud quos rarita confusio, ut planerno liquere etiam Grscorii doctissimi fateantur. qua in re de solis Atheniensium mensibus adeo Theodorus Gaza uir cum graecer tum latine eruditissimus elaborauit, ut eorum ordinet

120쪽

ostenderet: id quod an recte effecerit,ego tomere nihil statuo, quidam certe ambigunt. Sed neq; ille de at is tot Grscora prouinci j sinsulisi quicquam attulit. Causas quidem. ego tantarum uarietatum eas in primis essectediderim, quod uari js in locis 8c regio nibus autores cum scriberensi non semper Atticis mensibus usi sunt, nec eorum insuper ordin quarti s scilicet nationibus 8c pro uinciis uaria nomina & mensiti ordines habentibus,tit in Italia quo*,cumheoru quidam menses a lunae, quidam a solis cursu metirentur, ut quibus no paruu est discrimen, ut hodie quot inter nos &Hebraeos. Varia praeterea annoru principia, ut a nobis iam plane ante patefactum est, uarietatem induinxerui. Aliam refert Theodorus causam,quae dc mihi quidem satis arridet: Romanos scilicet imperio potitos in causa fuisse, ut ordi nes & uocabula mutarentur: quin Splerim Romanis usi sunt nominibus, atqueadeo magis hac tempestate. Nam in quotquot eorum, quae mihi uidisse coligit, συγ-,hoc est, ut nos loquimur, Calendariis,id est, Fastis, non eos aliis uti nominibus quam nostris cospexi. Hoc quidem loco nomina ipsa ut in graecis pleri'; codicibus etia uetustis distinctos offendi,tanquam in tabellis afferam. Sane nostrae religionis qui grscd scripserunt, Macedonii potius mensibus usi sunt,