장음표시 사용
321쪽
ΥuLLIANARUM LIB. III. C A P. VIII. 281 modo emendet ille vir doctus. Firmari omnino ista conjeintra potest auctoritate summorum hominum, Salmasii , Fretnshemi, J. F. Gronovii atque Graevii , quorum Vestigia pressit Davisius. Vide enim notas illorum ad Florum lib. I. cap. I 8.&Justinum lib. XVIII. c. I. Nos tamen, quod
intemerata fiat summa nostra adversus tanta nomina reverentia, tres rationes proponemus, quae obstant quo minus calculum huic sententiae adjicere Possimus. Primo enim mutandorum locorum numerus plane infinitus esset, si placitum illud eruditissimorum valeret ; quum- tamen numerus istiusmodi locorum quo m Jor sit, eo quo9ue gravior justiorque contra sententiam istam insurgat iuspicio. Verum me dicere, vimque locorum istorum, ubi nominibus usitatus & inustatus signem
tur res, quae crebro aut raro videantur, plane immensam esse, nemini latere potest, qui quidem. has res aliqua cum cura tractaverit. Secundum habeo, quod reponam , Voces vistatus ec invisitatus, uti & verbum visitare pro saepius videre, nunquam nusquam mihi hactenus sedulo attendenti inscriptis Tullii nostri comparuisse; quod an non mirandum esset, si ipse cum sui temporis hominibus res, quae hominum oculis sepe aut rarius se inferant, visitatas invisitatasve dicere soluisset postremo quoque constat, res ejuSmodi, quae oculis haud raro usurpentur, alibi apud Ciceronem aliosque optimae Latinitatis auctores dici saepe usu venire, vel in usu quotidiano esse collocatas , quemadmodum locutus est noster ex. gr. de Orat. lib. I. quae sunt posita ante oculos, , collocata in usu quotidiano. Jam vero quae crebris usu venire , inusiti quotidiano versari, in usu quotidiano esse colocata dicuntur, haecce etiam usitata, contraria-
322쪽
que inustata appellari, quid tandem votat Cap. XXIII: ne quisquam ita, des piens . qui credat exaratum esse Deum dicam an hominem ' Si Deum, cur c. 8 Cur juxta codicem quemdam mallemus, Deus, ratio haud satis stringere vid tur illa, quod in sequente membro dicatur se autem homo ille Tages fuit. Haec enim quum ab illis distent longius, non potest, Latinis auribus non suavior accidere vulgata, quam codicis lectio.
Cap. XXIV. uid ipse Caesar, quum is summo
haruspice moneretur, ne. . transmitteret, nonne trans-- ip Menda obsedisse locum videbatur cl. Davisio, quod vix esse putaret, ut summum harusi rem dixisset Cicero, hominis nomine non prolato. Legebat igitur a Spurinna haruspice; docte quidem & acute, uti solet. Non tamen ea loci natura esse videtur, ut nomen proprium requirat. Primo enim non satisfacit, quod scribit vir laudatus vix esse, ut haruspicis summi meminisset Tullius, nisi nomine illius apposito; nam haruspicis illius nomen satis celebre erat, ideoque non opus erat cur coram Quinto exprimeret illud Tullius, praeserum quum ante jam ipse Quintus haruspicem nomine significasset. Accedit porro , quod voX hummo huic loco egregie conveniat; quippe quae eo. spectat, ut haruspicinae vanitatem eo significantius cx-. primat; quod nimirum non de trivio tantum haruspices, sed eorum quidem summi salsa monerent, praedicentesque sic negligerentur, ut nihis
incommodi, maximum etiam emolumentum conia sequeretur.
Cap. XXVI. suum igitur hoc animal rami sit canorum sua sponte, quid in mentem venit Gallisthenedicere , Deos gallis signum dedisse cantandi Quid, ad rem laciat, Deos gallis signum cantandi dedis, nescire
323쪽
nescire se fatetur vir clan, qui Vocem cantandi obelo confodiendam existimat, ut vox gallis sit ablativus instrumenti. M vero omnino ad rem facit, Deos
gallis A 8um dedisse : id enim agit Cicero, ut nihil boni aut mali ex galloxum cantu pnesagiri pos
se ostendat, quoniam ille his animalibus naturalis est, aque naturalibus plane causis dependeat.
Hinc vanitatem sententiae Callisthenis jam deducit, qui putabat extra ipsos g3llos divinitus sisenum quodpiam exstare, quod cum vidissent, incitari eos ad cantandRM. is
Cap. XXXI. Sed ut in cunis fuerit anguis, non tam es mirum, in Solonis A ris et , ubi ad focum angues nundinari solent. Locus. haud dubie in mendo euhat , ejusque sanandi viam haud eandem ingressi sunt docti. Audiamus ci D visium. Ita , siane , ' inquit, Reg. C niab. aliique mss. sed. is qui vim potestatemque nundinandi probe novit: ,, ille quidem illud verbum huic. loco. non conis venire statim perspiciet propter Lambings ,, & amictas Ursini reponunt ni lari. Siquidemo vero Pal. teri. quart. & Baleoli exhibe ni dari, haud , opinor , incommode, rescribasis videri solent. Certe non absimilis est literarum , ductus. Ad receptam autem lectionem, quM. multis codd. nititur, quam proXim e legi queat, is ubi ad focum angues meridiari solent Nec forsan.
is haec displicebit conjectura. Sed mihi quoque. meam suspicionem proferre liceat. Lambini qyidem conjecturam Vero propinquiorem, qgam reliquas lectiones existim9 : non tamen sic placet animo meo , quin mutatione levissima sic potiva. rescripserim, ubi ad FORUM angues nundinari solent. Vult nempe Tullius angues in Solonio messe quotidianas , ut loquitur supra cap. 29. quoniam quoti-
324쪽
184 T. WopKnNs LECTIONUM die publice in foro, ubi Venales exstarent, vide
Cap. XXXII. Bame censes, ante coronam herbae
exstitisse , quam conceptum esse hemen Z Malit hic forte quispiam, quam conceptum fuerit semen Z Sane ita doct. Howerius potuit pro potuisse legendum
censet, apud Minuc. Felicem Oct. Cap. XXXIV. . . quis . . audeat repugnare hominem a Deo ut primum
tuisse fui, ita posse denuo reformari Sed ea non
nisi pura puta est παραδεορθωσις, quam sicco Pede praeterire non licuit. Sic enim eodem cap. idem Minucius : Quis enim dubitat, . . quae caelo continentur , ita ut coepisse, desinere 7 dc cap. antecedente : Ita prius eos deserui e comprehendas, quam esse desertos. i. e. quam fuerint deserti. Lactantius de Ira Dei cap. Iv. initio: suod sequitur de schola Epicuri es, sicut iram in Deo non esse, ita nec gratiam. Nec dispar ea ratio videtur, qua subjunctivus pro-m adcommodatur τις si ciat, in his Minucii Fel. cap. XXXV. Et quamquam imperitia Dei sufficiat a poenam, ita ut notitia prost veniam; tamen dcc. ubi non erat, cur clar. Davisius legendum Censeret, uii ta notitia prost ad veniam. Cap. XLI. seuod Carneadem Clitomachus scribit dicere solitum, nusquam se fortunatiorem quam Praeneste vidisse Fortunam. Legebat vir. ci Suo Carneadem &C. idque quo explicabat ut esset quare, quamobrem. Dubito sane, an sic Ciceronis seculo loquerentur Romani; & quidquid illud sit, non potuit hoc ex Donato probari. Simili in loco occurrit relativum quod, de Nat. Deor. Iib. II. C. s.
refrigerato . . calore. . exsinguimur. Atixod quidem Cleanthes. . docet, quanta vis inst caloris in omni compore. ubi Lambinus volebat Et quidem, Davisius uid quod Cleauthes docet dic. Sed passim fit, ut
325쪽
ΤULLIANARUM LIB. ΠΙ. CAP. VIII. 23spronomen, quod sit ad antecedentia aliquomodo reserendum, sic per pleonasmum quendam explicetur in sequentibus. supra lib. I. c. s. aeuod idem in delectu consules observant, ut primus miles sat bono nomine. Acad. lib. II. c. I 7. aeuod idem contingit infanis, ut S incipientes furere , sentians dic. de Nat. Deor. lib. II. 9. Quod etiam quibusdam regionibus atque urbibus contingere videmus, ut svi hominum ingenia &c. de Finibus lib. III. c. a. Quod cum accidisset, ut aiser alterum nec opinato videremus , surrexit satis. ubi Lambinum vide, quem tamen falli vereor, dum scribat quod hic poni pro sed seu autem, itaque statuere videatur quod non pronomen esse in his formis, quod i men revera est , sed conjunctionem. Lactantius lib. I. cap. r, s. aeuod quia seri non potuit, ut homini per se ipsum ratio divina innotesceret, &C. Livius lib. XXVII. c. 7. aeuod mihi minus simile veri visum es, annum integrum Scipionem nihil gerendo in Hispania consumpsi . ubi omnino consulendus J. F. Gronovius. Cicero de Fato c. I 3. non sequitur ut ne appetitus quidem sit in nostra potesate. is hoc sequeretur, s omnia perfectis N principalibus causs- feri diceremus ut quum hae causiae non essent in nostra
potesate, ne ille scit . appetitus elset in nostra potesate. Hyginus Fab. c LXXXuIi I. Hoc Neptunus ut vidit, in pecora commutatos consumi. & Cap. CXXH. Id Aletes. . cum resisset, ex Atridaram tenere neminem siuperesse , &c. Non audiendos Munkerum, Scoppium aliosque putem , qui in pronomine subaudiunt praepositionem ob vel propter. conserenim, quae jam diximus supra ad lib. I. cap. 3o. dc ad N. Deor. lib. I. c. I F. CA
326쪽
Euatuor Tullii loca in lib. secundo de Divinatione adseruntur ac illustrantur. Vis pro natura asi facultatibus. Locus de Finibus una cum Xenoph. defenditur. φύσει-Eηallage praepositoris omissae N expres . . Cicero .bis vindicatur. Tractus lunae, quid sit probatur. Pa harus emen
IN libro II. Ciceronis de Dividatione reliqua
jam loca perluit mus , quae nobis manum Injiciunt. Cap. XLIV. qui potest eadem vis esse nascentium, quam caeli tanta sit dissimilitudo ' Non uiatis cerno, cur quis legere mallet, eadem vis risse in nascenies , Vel , eadem Tita esse nascentium. nam iis hic & alibi idem quod natura denotat, ideoque etiam siepissime duo ista tanquam synonyma copulantur. Supra lib. I. initio: quaque proxime a Deorum vim natura mortalis Iossit accedere. Academ. IL C. 39. Corpora nostra non novimus, qui sint stus partium, quam vim quarque pars habeat ignoramus. dc cap. I7. illud enim dicimus; non eandem esse vim, neque integritatem dormientium V vigilantium. eaudem mim, id est easdem facultates. Tusc. .lib. I. C. . auid es enim illud quo meminimus p aut quam habet vim, aut una natam' de Finibus lib. V cap. . M enim natura sic generata vis hominis, ut ad omnem virtutem percipiendam facta videatur. ubi clar. Davitiu3 Vocem vim ejiciebat, sed absque causia tamen sontico, ut ego fluidem vereora nam quamvis VOX natura saepe ejusdem potestatis sit cum voce vis, passim ramen etiam sensu quodammodo diverso conjunguntur; quemadmodum jam
327쪽
TULLIANARV LIB. III. ea P IX. antea plus semel monuimus, neminemque fugere poteli , quae plurim is in . t is συνειυμυς accipiuntur, eadem tamen alibi a se invicem distingui. At vero, inquies, Cui bonO VOX. nata a. si retineatur illa altera vis p Dicam, eundem esse hunc pleonasmum , qUem non raro reperimus in scriptis Priicorum. De Gmcis auctaembus tantummodo
quadam dabo, quae jam ad mamis fiant. Xenophon lib. VIII. Cyrvata. P. E. πι- μῆνιμιο φυσει it σθαι ἀνθρωπους. Scio, Henrsconi Stephanum suspectam hic habuisse vocem 'φ ει, sed plane fallitur; neque enim siC tantum loquviatus cst Xenophon , sed etiam 2Eschines Socrat.
τοὶ κακα ποιοῦσι πολλο , λσποτα,
Et haec quidem hactenus. Sequitur paullo post: ut - - eoUI enaum ηr init eos qui nascunturi eoaeem tempore, pin s aersncidere naturas , propter Gli H litu eri. Allud facile cdnjicerem legendum , is dis Miles BBiden genituras h Πon tantum quia nesci6, an vo -- tina tam vetusta sit, ut ad aureum Latinitatis friculum referre pyssit, sed etium quia letilo ius Lia. si bene explieetur, neutiquam tam dura Em videtur , ut isto modo numquam Iomitis suissFeC1ceta. D ri fines natisras iutinis, theo fident
328쪽
88 Υ. Wo v xv Ns LECTI Ovuujudicio, nihil aliud dicit, quam dissimiles in ortu nancisci naturas, quod ferme idem inferius diss
miles naturas habere dicitur. Incidere in aliquam rem est eam sic acquirere, ut aut pgrum aut nihil
omnino industriae ad acquirendam sit adhibitum; quae quidem significatio huic loco apprime bene congruit, ubi se nanciscendis variis, pro dissimilitudine coeli, indolis ingeniique qualitatibus se Ino est, quam rem praecedens hominis industria studiumque non attingit.
Cap. XLIV. Suid Z illud ne dubium es , quin
malit, quum ita nati essent, ut quaedam contra na- ruram depravata haberent, resiluerentur S corrigerentur a natura, quum se i a revocasset , aut arte atque medicina. Vir Clar. legebat . . corrigerensuraut natura , quum &c. At naturae distindito ab
arte atque medicina satis abundeque est perspicua, tametsi discernendi comunctio a membro priore absit. Et praepositio a recte praeponitur voci natura , omittiturque ante sequentes ablativos; quandoquidem natura hic nescioquomodo προσωποποιεῖται, tanquam causa quae per se essiciat, quum ars
atque medicina sit causa media silve instrumentalis, rae a superiore quapiam causa dependeat. Adde, lubet, quod maxime solennis illa sit enallage, qua praepositio, qux uno membro exprimatur Oltero reticeatur ; quod quamvis locus hic Tullii non flagitet ut uberius probetur , exempla tamen quaedam subjicere non pigebit, propter locum uinnum & alterum, in quibus ad illam membrorum orationis dissimilitudinem, pro elegantia sua nimia. parum feliciter offendit Lambinus; de Cujus tamen eruditissimi hominis acumine, optimisque de
Tullio meritis, quae lapsibus illius facile praeponderant, nihil omnino detractum Volumus. Supra
329쪽
lib. I. cap. I9. Ut igitur nuητ misore glo)ia est, -- sic Iunc -- in tanta gloria non fuisset, ni flde phrasi minore gloria esse, vide quae ὀ πανυ J. F. Gronovius ad Livii lib. II. c. 22. Tulla lib. I. C. I a. Idque cum multis aliis rebus, tum e pontifcio iure intelligi licet. de Nat. Deor. lib. II. C. Fq. Deη-ribus autem in ore conser u Iis manditur , atqu/ kb bh Ienuatur, o mollitur cibus. Lactantius lib. V l. E. II, 13. Haec es religio caelestis, non quae constat evrebus torporeis, sed quae virilitibus animi. Seneca epist. XCV. Actiones honestas ex decreto feri, non tantum praeceptis. Nihil igitur laeunosum subest hisce, de Fin. lib. I. c. Io. aeuae autem tauta pae imprebis factis ad An. v. m. accesso feri potes , qua ra ad augendas cum conscient id faborum , tum paenulegum odioque livium. & lib. V. cap. 2 . . . osciis , quae oriuntur is sevo cujus ue genere vii Imris , nam cyamici castus &c. in eo ipso prodes , quὸd ita fungi
eis in recte factis es, yuae seunt oria virtutibus. Sequitur : 'Ex quo intelligitur, phis terrarum s-rus, quam lunae tractus ad nascendum valene. Lanadtractus dicuntur lunae regiones , sive coeli plagie, quas luna trajicere solet. Prout autem illa in variis harum regionum partibus constituta esset, qtiti temporc quis nasceretur, variam quoque nascentis esse indolem atque naturam statuebant Chaldaei
aliique, quos impugnat hic Tullius. Sed ipse vultiad dissimilitudinem naturae magis referre, quo te faxarum situ quis nascatur, quam otio in coeli trec. tu luna sit, dum nascaris. Si locum ita interpretor, non video quid permbuerit viros pluriemum reverendos, ut pro lanae tractos leges adum crederent ludi flatos. Xenio autem dii.
bitat, quin lunae tractus hic possint explicari; vhlint certae coeli partes, in quibus verseius lubri
330쪽
oda Σ. Multa Distaeum levat aura cnum , mendit, Antoni, quotiens in astys Nubium tractus:
Et caeli traditus apud Minucium Fel. octav. cap. V. cum tabe pestiferi coeli tractus inscitur , sne discrimine omnes deperire. . Ibidem : Si enim esset factitatam, non esset deintum. Sic fere loquebantur sentiebantque veteres, nihil accidisse unquam prodigiosum, quod jam non amplius accidat; quare etiam falsa esse omnia miracula, quaecunque aliquando facta fuisse traderenatur, nili etiamnunc aliquando fierent. Sed quatenus decretum illud bene valeat, egregie docuit doctor meus, eruditissimus Clericus lib. de Incred. P. I. cap. 3. observante quoque es. Davisio ad Min. Felicis Octavium. Celebris est locus Pala phati , quem etiam adserunt Viri laudati, in praefatione libelli de Incredibilibus; quem ego hic ob oculos ponam, ut mendum, quo sordere videtur, obiter inde eruam. O, ε, inquit, 1 καὶ μορ-
Φαι εἰσι λεγομεναι καὶ γενομεναε τοτε' α1 νυν ουκ εἰσι,
Ψὼ τοιαυτα ουκ ἐγενετο. Mihi quidem haud apparet, quomodo hinc sensus idoneus extorqueri ullis fiadiculis possit, nisi hunc in modum rescribamus
atque interpungamus : μα καὶ μορφαὶ εἰσι λήγομεναι καὶ TEPONE NAI UOTE, α1 νυν ουκ εἰσι Ψὰ τοιαύτα ουκ ἐγὼ ετο. aeuotquot autem species atque
formae traditae sunt esse aliqxando factae, quae nocnon hunt; talia facta non sunt. Ne ossendat conjunctio καὶ ante γεγονεναι, nam illa siepissime apud Palaephytum aliosque scriptores παρέλκει. vide modo reliquam memoratae Praefationis partem : &: cap.