장음표시 사용
711쪽
r DE IMITATIONE. isti nimii similitudine transsere in mascripta, ta eudent quasi temperatione scribendi uti, qua is esὶysius,que tibi ad imitandum proposuisti. sed redeo ad illud,quod uisimitandos esse omnes bonos:quaeros item abs te,velifine nos ita bonos omnes imitari, ut eorum cultvilibet uniuersum scribendi ratione exprimamus,an satis habeas, qua qui', in rationis
sueparte maxime bonus est habitus, eam nos tantummodo ab unoqusque mutuari: uη ita mulita ex rationu partibus,
quibus rationibus fiunt viij permulti usi, uni conficere rutionem integram,qua utamurφ Vtro modo accipi dogma istud tuum malis, vide. Sed priore velle te,non est exi mandum.
m d enim essepotest absurdius, quam, quas multi species scribcndidis frinas, diuersis illas quidem inter se multus sepe disserentes, sunt assequuti, fuis eus membris omnibus, suispartib. praeditus, una inscribendi forma ac specie, velle uniuersus exprimi atq; cotineri quasi exi limes,exaedificandis unis aedibus, multa aedium exempla variaru imaginum atq; operurumni ex parte posse repraesentari.Altero modo
si te dices velle,primum ia id quide imitari non est, plurimis
ex partisus,quaestγli singuloru conficiunt, aliqui unum tibisumere: vi cum Hsepius feceris, sumere aute ex multis potes, IIIIum inde coscius tuu. Excerpere id quidem potius dicendum est,au si libet,etia mendicare.itu enim degere homines in victim mendicitate confiueuerunt, ut quaesibi opus ad vita uti non ab unosed a multis petunt. Imitatio aut istum coplemturscriptionis*rmi singulas eius partes Ufi quipostulat: is uniuersast sisti uctura atq; corpore vers- rur. Neq; enim qui Salustianam breuitatem assequutus sit, verbis autem illum aut obsoletis aut popularibus, structura etiam inconcinna conglutinauerit, Salaltim imitari est diacendus:
712쪽
DE IMITATIONE . etseendus: nes qui Iulij Cesaris in enarrandis rebus t cran tium expresseriisermone vero plane rudi in illa exprimenda sit Uus,is erit propterea dignus exi limandum quem C saris imitatorem vocemus. Totum mihi oportet cius Io Iificiem exprimat,cuius se imitatorem dici via quem eo nomine dignu putem. Itus Cicero cum eius verbi domitione tradere imitatione esse dixit illam,qua impellimur ca dilia genti ratione, ut aliquorusimiles in dicendo esse valeamus. Sunt ne haec Pice Tulliana verba singula, quae comemoros
Qui autem feri potest,ut aliquorum similes esse valeant i qui de singulis unt,quod exprimant,de omnibus, ut ni hil assequantur Deindes tibi eui de verbo concessero,ambitiost enim tecu agere nihil volo,nae tuu isti imitandi multos ratio,optari potius quam sperari, singi quam tencr re dici quam re perfici, facillim potest.Nam nes qui eodcm tepore imitari plures vult,quicqui ab ullo proficiet:di iis hi enim mente atq; fensum copia,ncs h rere anima sinit:
cuius aute in nullo h ret animus,se omnino recte conficere
nihil potest,nes qui aliu post aliti aggreditur,ei, qua in v
no cura intenderi non in alio sepe remittere necesse est. Capimur enim pleris omnes nouitute, a qua ita oblectantur quidi ut etia illa damnent,a quibus recesserui. Accedit eo
dem scriptoru diuersitas er disimilitudo. Itus dediscende
pleriis fiunt veteres perceptiones, ut novis perceptionibus cura atq; anima adhibeamus. Placet enim in illo cu dignitate quieda quasi ficueritas orationis:hilaritus in alio, comitus, lusius ipsi multu probantur. Hora cum imitari alteru didicerimus,alterii doceri aggrediamur, reiicere multa cogimur eoru,quae paulo ante sagmina industria, summo nostra labore su mus conbequuti Quamobrestangitur studiu,dcbilita
713쪽
tur diligenti cotentio illa nostra ardors omnis animoruelanguesicst atq; rei linguitur,dion buc iduc, tanquam a fluctibus, stic in exemplorum varietate iactamur .ipostremo, quod tu singulas uniuscuiusq; bonis parteis imitandas esse tantummodo exi hinas, id, δε recte considerabis, quomodo, assequi posiis, non inuenies. Omnibus enim ex partibus vis niuscuiusis scriptoris coctatur coalesiitq; i quod in quos
bonum atq- pr tins est omnes eius virtutes, Cr vero etiam vitias qua infunt in illo viti eam conficiut. Nam vi bomianum vultus,alius morum benignitate,ulius alacritatem ni
tur Ganimi alius βrtitudinem,altim ingeni fertilitate, alius mare late alius venustate praebe ferat eae autem singula indoles nou ex oculom,aut ex vercilioru folummodo fomma,aut oris,aut genaim,aut caeteraru ex aliqua partisi qualitate,verum ex omnib. fui quaeq vultus partibus atq; meimbris uti consEtutinvisi quis aliqua pictor imitari coloriabus vilicis singulas eius jiciei partes cuius est ipsa indoles,
ante exprimere cogatur .itu mehercule inscribendi rationibus in uni eae quas laudamus, lae virtutes,siue lumina striaptorum singulam quas profecto virtutes prerire nosti is inscriptis minime possumus,nisi etia uniuersas illas, quaru sunt ipsa luminuscribendi rationes praes M.An tu candorem illum puritatemq sermonis,quam in Iulio esse maxima dis usirisci videmus,mitari te posse exi hinabis,nisi et i peramento fueris Uus tanto, quanto ille maiore usius est, quam unqui alius,propterea,quia ipse de se scripsit ne aret odio inscribendo videretur,aut cupiditate vlla ducis. ne glectum eundem eloquutionis expresseris,qui est ab illo vel necesitate in litutus, quonia plurimis agendis maximis difficillicitas rebus occVarus, ligentia in scriboedo maiore
714쪽
DE IMITATIONE .' tradbibere no potuit:vcl ccersitus indushria,ne plane crede retur potuisse,ut ex hinarent homines multo plus issu gra
i scriptis fuisse acquisitum fuis, si plus et teporis ad striabendum bellicam rem occupatio suppeditavisset Atq; ipse quidem candor non ex sestsed cum ex alijs,tum ex bis duabus praecipue partibus co tire mihi videtur,quas dico. Hassi tu duas parteis no prae tibis,cador tu ille tutopere laudatus nunqua Mediusfidius exprimeturisii praestibis,volas autem elii Ciceroniana istum mastigate scribendi assequi, qua omnes laudibus Us ad coetu in strunt, neq; hoc, quemadmodum optabis, efficies et illlud quod elyctu iam erit perturbabis. Quantu enim addes cs altera, tantundem ex altero adimus necesse est. Ita quae per se atq stiuncta, eximia utraque praeclaras habentur,eoru neutrum,si peraulicessuam priastinam ficie dignitatenis retinebit. Quod si a candore Caesaris,et maiestite Ciceronis item er Salus breuitare,cT v-bertatem Liu , candore celi , ex diligentia Columcllae, si deniq, quod in unoquoq; scriptorum egregioru propriuesse lumen,tanquam sit vultu indoles conspicitur, ea omnia praestinda esse 1titues scriptis tuis,vereor ne non tam quiadem imitari illos voluisse,quam ii ludere, nech tam assequi, quam peruertere videare. Quam tamen si effugies calumniam voluntatis tue, illlud certe no euitabis, quin appareat,
neminem te illoru non dicam recte assequi, sed etiam effugere mediocritcrpotuisse. Dcnis si quis Deus i. quod stote nosti a sacere nullo modo postumus,te doceret,arte vide licet quanda noua ac plane diuina,qua imitar inultos calleres,quemadmodu praecipis,tume est et verendu,num illa sane arte tibi esse utendum stitueres. Qui enim feri potest, ut qui multos albequi unuscribcndi ratione vult,eius oratio
715쪽
non disimilis, non impar, non sibi diuersa inconstansq: sit,
non inconcinna, non parum cohaerens,dim huius lenitate,ssiius vero ardorem, alteritin ornatum, alterius negligentia,
quae quidem interdum, ut in muliere non fucata ficies,sic inscribente gratior est: sexcenta praeterea alia varia multus differentia scribendigenera qualitatess complectitur s Acmihi quide uetustissmi poetae finxisse Protea videntur,cis Tum modo aquam fieri, modo ignem, modo belluam dic rent,nunquam tamen eodem aspectu plas vitam forma praese tulisse,nofolum quia idposse eri non existimabant ,sed
etiam propterea, quod, quomodo diuerse facie res inter fies vase,apte coniungerentur, Fon videbunt. Sedium se tuis literis hactenus, vel potius de ea tuarum literarumparte, ad quam quidem re1pondere me operaepretium duxi: nam ad omnes,neque mustum necesse fuit: haec ipse suus
multa esseph unt,praesertim tibi,qui no modo ea quae scripta sunt,qualia sunt reite pesspiciessed illa etiam quae striabi in hune sententiam possunt, ijs quae lages pertei e facile confiderabis. Venio igitur ad illam partem femmonis nostri,in qua ea mea sententia uit, ut dicerem, eos inibi uehementer probari,qui prosa oratione scripturi, i ciceronem sibi unum ad imitandum proponerent: heroicis carminibus,Virgilii .In quam omnino sententiam non fansivi primu eiusmodi res tractare animo coepimus ,stitim adducti simus,si post multas cogitationes, ac per quo dum quasi gradus ad eam accesimus , ut non temere illa in
uentum progrediendi misse, atque in ea qui illic via deamur. Nam initio quide illud inibi sepe veniebat in men-rem , ut in philosophiae opinionibim dis sententijs, sic inscriptorum generibus Cy mi ullis nos legibus sub chnemini
716쪽
DE IMITATIONE. rymini addici dis astringi oporteresta quod in quoq; probaretur. Acqui: quae princto sententia tuae fuisse sententiae
similis atque cognata videtur. De qua quidem me tentam tem conant cms eo in genere toto incilia, ita tundem rationes depulerunt,quaes superius, te ut etiam de tua deducerent i possent,col regi. Itaque ea sententia dilectus,aditi Iud me contuli,ut duccrem aequius esse proficto condi cibiliusnouam intuminis ab alijs rationem ac plan suam Vi cns conficere scribendi: Us putarem omnes homines, nisi inuidi atq- malavolt essen laudaturos. Onod climpi cuisset,vellem autem quantum in eo possem, expcriri, omnis nostra cogitatis,diligentis,studium,omnis denique nos, labor irritus atq; nullus ait. Nihil enim inueniebam, quod non vel ub aliquo veterum scriptorum inlo haustum vi 'en facile posset:vel omninos id effugeram,tamen critid illorum scripta constrebatur, mihi non summopere diast liceret,quippe quod venustitem sermonis, proprietate,
maiestitem eorum seculorum non redolebat, nullum antis quitatis vestigium, nullam notam referebat. Ad hunc si stratione laboris nostri illa cogitatio accesit, quod animaduertebam eos,quisi neminem imitari profitebantur , paratim scribendo purum admodum proficisse , partim etiam suis cum libris atq; scriptis plane inuisos er des ectos iacere. Qua ob rem ea etiam sententia damnata alium inire
ration stituimusquae quidcm eiu modi sitit. Vola autem singulos tibi animi inci motus consiliorum; varictatos perscribere,ut i aliqua ex parte prodesse tibi enor incas possit,cane celcre . Nam quoniam ita natura comparatum videbam,ut quotiens magnum aliquid atque arduum moliri homincs cuperent,cius A minoris excinplura haberent
717쪽
3o DE IMITATIONE. aliorum,qui idem aliquando essent conat ea re multum Stis curae ad id quod aggredi lituissent,inultu laboris,mu tum etiam ambiguitatis, multum dentur, di multatis dem
rotaricogitare coepi, s in stud s quibus semper dciti uiamus,optandum essee t quem quisqr imitari posset, qui striabere aliquid cuperetone deesset. Itaque sive ut in itinere conficiendo,cum duces nacti sumus, securiore animo viam ingredimur, fic in reliquis rebus alacriores ad illa sumus, quorti doctores et magistros habemuε siue etiam ad omnem excet lentem laudis er glorie cupiditatem nulla re magis, quam aliorum aemulatione incitamur: mihi quoque idem faciendum putaui cum poeticis instud s,tum in oratoria disciplina,quod permultos stcisse intelligebam , ut in utraque ea rum artium Cr ducem,quem sequerer, o gloria illust rem, quem emulare eligerem,mihis ipse quoi signum proponerem,ad quod quide conatus omnes nostri cogitationesq: dirigerentur. Id cum deliberossiem, magna me haesitatio
tenui deberem ne eos, qui mediocritatem non excederent,
an ilios potius qui essent omnium eminentifimi,stium iniatio aggredi,quos omni studio coIcrem, ad quorumq; simia situdinem me quamdiligenti me compararem. Num si an intim ad mos adiecissem,illud verebar ne me vel rei dii ficultas ab incoepto deterreret, vel certe frangeret fusceptioneris magnitudo, cum me purum proficere optimorum scriptorum longes praestintifimorum exemplis compa rationeq cognoscerem sin autem mediocribus me tradidi s ,rquidem sperabam fore, ut cum ab illis quantu vellem princi*em,er Acilior mihi esset et plane tutior ad eos tra situs,qui primi haberentur. Sed angebar animo, quod, ut odore nossum v sc quo primam rudimento Asus imbue
718쪽
retur,permagni interesse audiebam mentem etiam ac cogia tutionem meam multo libentius in summis excessentitissviris Dum erectumq; detinebam. Vicit tamen siue timor, siue imbecillitas plane nostra voluntatis propensione, qua trahebar. Itaque dedidi me ijs magistiris instituendum, quorum scripta non tam laudarem, quod bona, quam recipe rem,quod paratiora optimis commodioras ad imitandum viderentur. Eos igitur acerrimo studio si inuq diligentia cum tundia essem flectulus, quoad mihi videretur me eius, quod concupieram,magnam esse parsem consequutum, ad illos me conuert quos esse facile principes omnium homianum testimonio sentiebam,ut eos item sequerer,dnisuras
meum ais mentem ad ipsorum rationes hauriendus imbiabendasq- traducerem. Id cum sedula etiam atqetiam experire mea me delusum ste sane atq, deceptu cognoui. Non enim folion laciliorem mihi eorsi imitationem ultorum striaptorum imitatione non esse Actum, sed multo etiam discialiorem,praeclusosq; ad eam aditus potius quam pate sectos videbam. Num quam mihi Uui putabam fre his piam
in exprimendis mediocribus,operam, ea fune impedimento fui. Animus enim iam nostis diligenti exercitatione itilorum scribendi rationibus eruditas atq; espuetus, eundem morem diu retinuitia quo quoniam aberat is, quem de optimis Muriri oportebat, contraquam existimauerum si sat, ut scilicet multo minus ad eos exprimendos essem idoneus, quam si me nunqnam mediocribus tradidissem. - avare multis me meis laboribus id unum esse asscquκ- tum cognoni vi imitari si mos incipere mihi cote ne tam quidcm liceret, propterea, quod ea didicerum . aniamumit meam ijs quasi maci lii inficerum , quibus residen-
719쪽
3r DE IMITATIONE.tibus perfictae rationis vlla in eo depingi recte facies imagos non posset. Deleri vero ea,quae quis diuturno studio in animam induxit suum,non tam sepe Acile di quam o- portet. Sed nihil eit princto tam difficile tamq; durum, quod non labore nostro possie vinci superariq- videatur, praescrtim si in eo,quantum Acere ex consequi possumus,
colendamus. Itus summa a nobis adhibita diligenti Ae in moria laudem nostra deletis penitus ijs,quae alte tunc imitatione non optimorum infoderant in ea rationibus, omne
meum stadiu ad illos contuli optimos uis summos,quos dico in quo quantum pro cerim si me roges, sane nihil tibi rest ondebo,praeter hoc uni ,mei me conlisij non poenit re,praesertim cum eoru scripta lego,qui aut nullu, aut onmnes,aut non tantum optimos estingere praestires vola rant.Sed no debebis tu quidem ab hac capessenda scribendi ratione ab hi rerhetiastininus tibi ii quod alijs per uad re cupimus,videmur esse ipsi confriguti. Non enim quantum potuimus,in eo impendimus vel temporis, vel laboris, quippe qui etia vernaculo fermone quaedam conscripsimus cum prosa oratione,tum metro plane ac versu: ad quae quiadem coscribenda eo maiore studio incubuimus,quod ita de prauata multa atq; peruersa iam a plurimis ea in lingua tradcbuntur,obfolato prope recto illo Uu ais proprio scriabed breui vi videretur, iis quis eum sius tuuisbe eo prolapsura,vt diutifime sitne honore, sine θkndoresne ullo
cultu dignitates iaceret. Quare non oportebit te exem- . plum a nostris scriptis capere,ut quantum nos Latino se mone optimis imitandis aemulandisq, profrcimus, tantundem putes alios,nec eo amplius, qfidem artibus posse projicere :Ad id potias cogitare, cum nos certe aliquid ea minus
720쪽
DE IMITATIONE. mus via consequuti,si modo id aliquid est,quod a nobis confictum est,qui quidem alis etiam scribendi vias ingre*μ-mus, silos qui nihil agere, nihil conari aliud stituent, pr
ter id unum in eo plane esse quaecunq; volent conmaut ros. Habes omne rationem consilij mei, quos pacto in eam tandem sententiam, quae tibi quos verem probari posset, venerim, quam perplexis cogitationibus, Juibus maeandriqvides in qua poris adhuc eo libentius coquiesco, quod usque prius tentatis omnibus diligenter rationum vijs, ea me tanquam portus ex longo errore diu iactatu excepit. Hunc
qui Cr initio ingredi poterunt, ex ingregi nunquam se ab ea defecti nent, quemadmodum illi qui in cursu nihil o findunt, celerius curriculum conficiunt,quam qui lapsi alia quotiens fiunt: sic ipsi ad metam citius sine uno 'restone peruenient, quocunq; ijs metam suum siue ingenium, Leindu bri siue omnino utrunquestituerit. Quodprofecto Otium sub ortuna positum atque casu interdum videtur: ita multa in vita epe accidunt,quae avocent ab instituto itinere animum, aliorsu s quam oportet ucant. Sed illud tonere omnes debebunt, er quantum in quos est, niti atque perficere,qui aut oratoriae,aut poetices studi' deIectabui tur,vicum Ciceronem tum Virgilium semel complexi nunquam dimittant, nunquam vilis aliorum scriptorin illac bris ab eorum imitatione aemulationes reuocentur. Quis non ita omnibus artis atque ingeni luminibus abundarent, si non uniuersis scribendi virtutibus praediti cumul tis collicerentur, essent autem ipsi caeteris una tanturi virtute probatiores, tamen eos nos unos sequi tanturemodo imitaris dicerem oportere,propterea, quod vicinius ad