장음표시 사용
721쪽
Cr pertendere possenilis. Nunc vero clim nulla omnino vi nullium scribendi lame,nullia egregia indoles,nulla laus in ullo siit, quae non in utrouis eoru inesse longe etiam prae flantior dis absolutior reperiatur, multo id nobis erit com
stantius, multo diligentius acicndum, ne si alios imitandos sumpstrimus,vel praui iudicij vel imbecisti animi nota sub
eamus,clim aut in eligendo no prudentes,aut in aggrediendo timidi fuisse videamur. Nam de Virgilio quidem nemo
ambigit, omnes in uno illa omnium Poetarum de Latinis
loquor inumiri posse virtutes δε ma singularis dignita
re: addunt etiam,admirabiliores multo singulas praesti biliores: ut si natura ipse hominum reri s omnium parcns, ea loqui versibus voluisset, quae ab ipso perscripta sunt, nec melius ahimcnt, nec omnino aliter fit se loquuturum. Ciceronem quidam aiunt verbosiorem esse intcr-dum, quam necesse fit, praesertim clim ab eo de rebus a festge dis, s Consulatu illo uostrino inducitur: caeterum it tum non modo omnium eloquentisimu luilbe, scd ab eo cloquentiam ipsam esse Icnitum atq; natam putant. Ego verotia nes vituperare audeo: potest enim illi concesi besepe dignitas ua, aut inimicorum improbitas, usit reipublicaestitus aliquis, aut alia omnino causa: quare quae aliquibus supcruacua in legendo vidcntur, ea in agendo necessariasii se a multis poterunt exi 'mari. Neq; destndcre magno pere laboro: id enim si peccatum est,non si ii culpa, sita animi vitio contructum est: addo etiam, si vis, iudici qua- dum peruersione, dum quae ab ipso praetereunda silcntio fuerunt, ea illi digna visa sunt, quae recenserentur. Solus vero Cr scribendi ratio ea adcin illum egregium praecla numque si per indolem retinci, eundem orationisllcndo
722쪽
DE IMITA: IONE. rem maiestitem praefert. intumobrem non tam quidem accusandus esse ridetur si modo accusandus est,quod eas pe commemoret, quae ast reticeri aequius uit, quam laudandus, quod ita semper loquatur ut commemorari aptius non
queant. Quidst ijdem etiam parum constintem tu se illum
dixerint, aut omnino imbecilliorem, quam vel ratio, vel Gius dignitas postulabat: num erit nobis propterea ui imiatatione repellendus s Mihi plume,si idem foetiam: quanquam quid ego muli mehercule sentiam de tanto viro s stahi ego quos id senstro,mihi eius frausse vita non , Au
quaa; probabitur: orationis autem er Dii ratio nihil inmp babitur,qui esse optimus in vita no optima potest metsi id quidem etiam si orationis esse vitium iudicetur, non ego baim imitationis aut ita partes extendo, pr hnda vexitia sint: necfolum ut in acie nossed ulcera etiam Cy ciaeatrices sint exprimendae: quod qui nciunt, merito ab Horatio,eo quem tu Ioclim a Vrs,irridenturi aut modum praesiniodi visi quis tam praestins ingenio est, tum ladustrius, tam etiam rhx, ut anteire magistrum posit, tamen id fori negem debere :cvmi; is illum caeteris in rebus aequo ricli prudentiam adbibere maiorem volet, non probem. Mihi quidem er Phidias er Pobclatus probantur, quorualter Eludumstu enis, alter Agetidem fingendis ima, rubus, quos habebant magistrossuperauerunt: π ADe squi quidem in picturae artificio Pamphilum praeceptorem suum longi mo interualla postsic reliquit. Itaq; valde mihi illud exoptandum esse ridetur, ita animatam, ita instructum esse quempiam, spes ut silum sit omnium hominori eloquentisimum futurum: quod etsi longe maius atq-
clarius est, quam quod temere steranion esti videatur c cc a '
723쪽
as DE IMITATIONE. nulla tamen naturae lax, nuru praescriptio prohibe congici unquam nepositi. Etenim quemadmodum Cicero ister Latinos extitit, qui unus omnes, quisuns ante illum boni
scribendi magistri lucrunt, excelleret, quod quidem magna atq diuinum fuit, sic princto alius exhfere aliquando poterit, a quo cum reliqui omnes,tum etiam ipse Cicero super tur. Id autem nullo modo accidere facilius potest, quam si,
que anteire maxime cupimus, eum maxime imitemur. Absurdum est enim confidere, nos aliam inuenire viam posse, quae melior sit, quum est illa via,quam cicero non tum quiadem Itinuenit ipse, quum ab alijs inuentum ampliorem En illain larem reddidit, praesiertim cum quo tempore id fieri necesse est,quantum ipsi plane possumus, nondum exploratum habeamus. Quod si quem maxime imitati fuerimus, etiam assequemur, tum adhibenda cura erit, ut illum anteire valeamus. Sed omne nosti um studium, omnis labor, ontilis nostra cogitatio, is ijs assequendis quos imitamur, maxime omnium est insumenda.Non est enim tam arduum eos superare atq; vincere, quos assequuti s sis, quam Ut qui quos imitere. Quare hoc in genere toto Pice ea esse lex potestprimum,ut qui sit omnium optimus,eum nobis imitan dum proponamus: deinde sic imiremur,ut assequi contendamus: nostra demum contentio omnis id resticiat, ut quem assequuti fuerimus,etiam praetereamu3.Itas duas illas in animis nostris egregius plurimarum maximarumq- rerum confictrices, aemulationem atq;*em, habeamus. Sed aemu
latio femper cum imitatione coniuncta sit: stes vero ipse nostra no tam quidem imitationem, quam successum imitationis subsequi rectistae potest. Ac Ciceronis quidem imitatio omnibus, quipedestri oratione scribere aliquid volent, ope portlina
724쪽
DE IMITATIONE. et portuna se poterit, quacunq, illi de re dis materia sit scri. bendum. Idem enim intus aptari rebus innumerabilibus potest. Nec audiendi fiunt qui exfjmunt, Plinianum de natura rerum Hilhriam Ciceroniano scribendi modo uis via tum commode explicari no potuisse, ut ab ipso est more illo filio explicata: quod oportuisset in in finitum magnitudinem opus excreuisse, si ad illis multiplices innumerabilesque res, de quibus erat scribendum, exuberantiam Cicero suum, o natumque fermonis adiunxisset. Neq; enim in omnibus eius scriptis, cum idem sit 'dilas,eadem tamen amplitudo incle, idem verborum apparatus costicitur: sed quaedam uberio- .ra fiunt, tanquam succipiera: quaedam exilia, suo tun- tum robore nitentia, ut esse quasi sine cortice videantur. Neq; ἰ crescere eorum librorum magnitudo debuisset, non propterea fuissent ipsi nobis multo etiam gratiores, cim quanto plus ab eius calamo utramenti, tanto plus ab ingenio atq- artificio dignitatis et pulchritudinis hausissent. De Virgilio vero non idem possumus dicere,ut idoncussi que, qui carminibus delectantur,imitari omnes queant. Neq; nim qui aut elegos, aut bricos conficiunt versus, quis vel Tragoediarum vel Comoediarum scribendarum studio dotinentur, horum ullos Virgiliana carminum structura,numerus, ratio ipsa multum iuvabit: fed imitentur ij quidem eos, quos habent principes, singulis inscriptorum generiabus singulos,ais illis assequendis superandisssese dedant.
Quod pro rcto nos aliquando fecimus,ut in elegis pungendis, qui optimus eo in genere poematis nobis visus est, eum
imitaremur. Imroicis autem conscribendis carminibus qui
se dederit, huic certe erit Virgilius edificendus, ebibendus, er quam maximefcriporerit, exprimcndus, quemadmo-
725쪽
duam coram tibi dixeram mihi videri. Atque hunc quidem cum Virgili , tum Ciceronis, tum aliorum excellentiam iit suo cuiusque genere scriptorum expresionem non ita intelligi volo, ut praeter Num ex scribendi rationem O ti autem me isdem sepius verbis non poenitebit)nihil omnino a quoquam sumendum exi timem: num licuit id quidem certe omnibus, ex semper Eccbit. Quis enim opus legitimum conficere potest ullum, qui nihil mutuetur, nihil a quoquam suma quodscriptis inserat atq- inters e gal Giss Quis non aut sententius, aut sumsitudines, comparationess, aut alius scribendi laurus atque laminas quis
non aut locorum, aut temporum descriptiones, aut ordianem aliquem acferiem φ quis non etiam aut belli, aut pacis, aut tempestitum, aut errorum, aut consiliori , aut a morum, aut aliarum omnino rerum exemplam aliquod abiu capiat, quos imitam perlegerit, quos diu in munibus habuerit, cum Latinis, tum Graecis, tum certe etiam ver naculis, visiunt nonnulli excellentes in ea lingua viri s Itaque liceat, quicunque id facere vult, ut femper licuit: --munis ab alijs, qui scribunt, quod videbitur: sed pamce id, Cr prudenter faciunt: non fune, quia sumere ina recte musta nequeamus: possumus enim, er multi magni atque clari viri idem fecerunt: scd propterea, quod pra clarius est sya omnia inuenire nos, er quasi parere, quam
ab alijs inuenta mutuari. Maxime vero earum rerum ra
tio tum probatur, laudabilisq: est: si id perficimus, ut quae mutuati sumus ipsi, ea splendidiora illust, ioraq; nostris inscriptis, quam ricius, a quo sumimus, conlpiciuntur: ut non minor in exornando laus, quam in inueniendo fuisse vi, deatur. Neque enim mihi placet Atilius, qui Sophoclis Electram
726쪽
DE IMITATIONE. limam optisne scriptam male transtulisse dicitur: scd nostis Maro, qui ab Hesiodi Gcorgicorum libris multa fumens, atque in suos transferens, ea omnia reddidit meliora. manquam qi idem eius generis ita multa Virgilianos omnes libros rest erimi, ut appareat non tam illum,
quod exse promeret, desiderauise, quam quod anteiret, ex industria quaestiuisse: multoque plus invictoria gloriae, quam in inuentione posuisse videatur. Qua re quidem de re omni eo monitum volui, quod sunt quidam, qui non solum ea quae ad shγIam scriptionemqpertinent, sed illa etiam quae dico, quaeque de genere alio sunt, cum fumantur, viro imitationis verbo includunt. Qui quidem mihi Cia ceronem eo, quo supra commemoraru . loco legisse parum videntur, ubi ille, quid imitatis sit, definit. Nam βea profecto imitatio est, qua impellimur, ut aliquorum ρ- miles in scribendo esse vageamus: in imitatione autem nousmii modo, sed etiam materis, ordinis, sententiarum, a liarumq; plane rerum extrasbium positurum ratio includitur : quid est, cur non ego Aeneae, Astants Didonis, Latini , Turni, Laviniae, tantiinmutatis nominibus, Virgia IJ Arecida mihi totam sumam s Quare si nolunt ij parum hinentia videri dicere, aliud sumere, aliud esse ex shment imituri cum Heroicorum Catulli versuum ra tionem imitatum fulse Virgilium dixerint, si modo id volant dicere, tum si eum affirmabunt cum ab illo, tum a criteris vel Latinis vel certe Graecis non Poetis modo, sed Gliam Oratoribus ac Philosophis multa siti silbe, veri iame pronunciabunt. Ac mihi quidem ipse interdum videris, ci ini tuas literas lego, ita fen se, ut virum quis aliqum imitetur, an ab illo sumat, quod insua scripta transberat,
727쪽
4o DE IMITATIONE.dferre nihil duxeris. Quod si est, equidem lator, unius
tantummodo verbi interpretatione mutata, rerum non mianimarum neq; sanest emendarum inter nos magna ex par
te controuersiam posse miri, cim hoc certe modo prope idem, quod tu, omnes esse bonos mitandos ficile dixero. Quid enim mihi esse aut propter nostrum beneuolentians
iucundius, aut propter aliorum exillimationem de tuu doctrina laudabilius potest, qua,n nulla me in re abs te magnopere distentire, homine multarum maximarumq; re rum disciplinis erudito, fummo ingeniosumma integritate praedito, ex in secunda fortuna temperam, in aduos er ED, atque in omni vita magno ac probato viro s cuius tum
multi leguntur iam habenturi; in manibus egregie perscriapti libri, ut me non solum opinione hominu ficile vinc re, sed etiam obrucrescriptis posis.Sin vero aliter feres habet, tamen gaudeo nulluε inter nos opinionum sententiarumq; diuersitates Cy controuersius esse tantasposse, tumsgraues, quas proficto er mea summa in te obseruantia, ertuus erga me amor non leuisitae strat: praesertim cum de Amore Iibrum conscribas, de quo qui caeteros doces, non vereor ne illud non didiceris, amandum esse in primis veritatem, idq; qui acia in eo neminem Iedere,aut etiam qui
se lacere ex limatinam id quidem in multis credi, quamsciari,ficilius potest. Quanqui non ego is fum,qui me falli non putem posse, praesertim cion Aristitelios tum multis in Io cis libros, atq; uniuersam prope antiquom philosophiam
abs te reprehendi videa.Fieri enim potest,u quemadmoduego recte mesentire exi mo, qui tibi videor a veritate ab
esse longi me: ita tu recte fientius,cum mihi tamen vide tvrsccus. Neq; illud mihi assumo, ut bis literis te uis ciet O
728쪽
D E AE T N A. 43ras qui sitor sentiunt,ad meam opinionem traduca. Quid enim esset ineptius,quam cui aut Maro aut Cicero diuina illa uorumscriptorum totais tuniorum maiestite imitandos essest non persuaserunt d ei putare me una mea epi'-la persuasurum s Est tamen humani animi,π,ut ego arbitror, non contemnendi, qua ipse verisimilitudine dubijs in rebus cognitiones digni fimis ducatur, quaplurimos vetile certos Acere, ut aut reprehensione aliorum se corrigere, aut comprobatione confirmare posit. Id me unum voluise
Actum a nobis pueris est,c quidem sedulo, Angela,quod meminisse te certe scio, ut fructus studiorum nosti oru,quos strebat illa a
tus,no tam maturos,quam uberes,semper tia
bi aliquos promeremus. Num lue dolebis aliquiasiue gaudebas quae duo fiunt teneroru animorum maxime propriae affectiones cotinuὸ habebas aliquid a me,quod legeres, vel gratulationi vel consolationis imbecillim tu quid in illuder tenue,sicuti nascentia omnia Er incipientia, sed tamen quod esset fatis amplam βturum argumentum amoris finmi erga re mei. Verum posisquam annis crescentibus eriudiciu studia creuerunt, nosq; totos tradidimus Graecis
magistiris erudiendos,remi ores paulatim Acti sumus a ccc s
729쪽
scribendum,ac iam etiam minus quotidie audentioresatas quis pueri ni erimus ad te lucubrationes niti as, numerare aliquospossamus:quis adolescentes,non possumus: quo in con illa nobis diutius permanendam esse non puto. Nam ut merdum non loqui modorati hominis nisc semper i cere cum eo quem diligas,per naui. Neq; hercule , si in officio permansimus in prima aetate, bemus nunc, tanquam inexercitati histriones,in fecundo aut tertio actu dscisci praesertim cum aemulatio tuorum nos studiorum , Aucte, non excitare modo languentes posit, sed plane etiam incendere: quippe qui multa Cypraeclara habuimus a te femper, habemuεs quotidie,Cr consuetudinis nostrae te limonia, doctrinae itis. iniare sicuti pueri scriptiunculas nostiris, quasi lactantis ingens acerbitatem, tulimus ad te sic nune deinceps etiam ad te adolescentia nostrae primas faetus destremus non ut me ipse plus amesmum iam id feri posse vix puto sed certe qAia ita debemus inter uos: nes enim arbitror chariorem fuisse ulli quenquani, sinu tu sis mihi. Sed de his diximus alias satis multa,er sepe dicemus. Nunc autem,quoniam iam quotidie stre accidit pali aquam e Siacilia ego Cr tu reuersi sumus,ut de Aetnae iure id ijs interrogaremur ab 's,quibus notum est illa nos satis diligenter inspexisse ut ea tandem molesta careremus, placuit mihi em
strinonem conscribere,quem cum B ardo patre meo h
bui paucis post dicbus,quam redisibemus:ad quem re cie di essent ij,qui nos deinceps quippiam de Aetna postularent. Itas confici libr-,quo uterq, nostrum communiterute etur.Nam cum essemus in Noniano, Cr parer se,ut Ν-k bt,ante atriam in ripam PIuuici contulissct , dccsi adsumprogresso iam in meridianis horas die: ubi quae locu-
730쪽
ti mus inter nos haec Φ e fiunt. Tibi vero nunc orationem utrius Q nosti um,tanquam habeatur, explicabo, non tan quam recenseatur. Igitur cum illum multa in umbrabe imitan comperissem,ita initium interpellandi eum Irci. PETRUS BEM BUS FILI Vs. Diu quidein Pater hic sedes:et cci te ripa haec virens, qua populi tuae illae densifimae inumbrant, o fluvius alit,ali
quanto stigidior est irtale quam sit satis.
BERNARD Us BEMBUS PATER. Ego vero Fili nuspia esse libentius folio quam in hac cum ripae,tum arboror,tum etiam fluminis amoenitatecines est quod vereare, ne quid nobis frigus hoc noceat, praesertim in tanto aestitis ardore. Sed feci I tu quidem perbensiqui me ab ijs cogitationibus reuocasti,quas er libenti inref
per ali cis,cum in Nonianum venitur: et nunc quidem nobis nescio quo pacto furtim irrepserant non modo non vocantibus,sed etiam inuitis. B. F. De repubscilicet cogitabas aliquid, aut certe de Triumuiratu tuo: sepe enim ex te
diuisfieri postqvcsse te,in agris cum esses,quoniam tiabi id cum modice contingeret, tum etiam perraro, de ijs quae in urbe agantur,tanquam lethaeo aliquo sumpto pocula,nihil omnino recordari. B. P. Est ita, ut dicis: num cum ab urbe propterea me frequentias hominum,tunquaa fluctium in huncfolitudinis portu recipium, ut relaxem a curis remittamq; paulisper animum, meq; ipsium restituamibi,atq; ad reliquos confirmem labores,ut in ludis athlotae solent,qui cum prima in lacta desudarint, considunt parumper , si es reuocant,ut sint ad reliqua posta certamiana valentiores sit tamen ille ipse me rus aliprosequulitur,