장음표시 사용
101쪽
s. II. Snnt autem quae in medio cursu iudicii interdum
existunt, causae, et quaestioneq vel se refudiciales, quae praejudicium sicinni, ita ut ex earum judicio pendeat decisio totius negocii , de quo'disceptatur; vel incidentes, quae nimirum incidunt in ipsa lite, cujus gratia institutum est judietum ς ρι avaratoriae , quarum decisio alterius decisionem iaciliorem reddit; vel quae quidem ex eodem negocio oriuntur, sed tamen ad diυersa tendunt, neque a se invicem pendent. s. li I. Praejudiciales quaestiones expediendae sunt ante cansam , quae primum postulat, earum judietum, ut recte definiatur. Sic exceptio exeomunicationis actori obrecta, et probata eum a judicio repellit i); sic exceptio clericatus facit, ut judex suo langi ossicio nequeat, nisi primum competens demonstretur; sic exceptio natalium dirimit controversiam de suciscessione , et hereditate , quam quis petiit juro cognationis a); sic demum exceptio impedimenti dirimentis ea planat in dicium de veritato alicujus matrimonii 3 . Quae omnes hujusmodi exceptiones dijudicandae sunt, antequam cosnoSeatur actio praecipua, cujus gratia judicium institutum est. CU s. aes iudie.
2ὶ Cap. 3. do ordin. cogniti 3J Cap. 3. eod. Sed tamen rectissime animaduoetit Iambus Culaolus meis. ωρ. l. om. μοι. 6. Ol. 802 odit. ea. id quidem obtinere, cum reus actoris intontionem musitetur , verum praeiuditialem , Et peremptorium ea ceptionem proponit. Sed oontra eum reus non constetur aetoris intentionem. haud ante M probauda exceptio sive dilatoria, si v peremptoria, quam actor probavorit intentionem suam L. f. Coa. de praescription. long. ωο . , L. 9. Cod. de exesp., L. 19. Cod. de Probat. , nimirum quia aetore non Pr bante reus ubsolvitur, quamquam ipse exceptionem auam uon probauirit, L. 4. Coa. ds Men. , Cay. 3. A cclus. ροςsoss.
S. IV. Causae incidentes ab eodem cognoscendae sunt ludice, cujus est de praecipua causa iudicare, quamquam ipse minus competens esset, si de iis praecipue judicium institutum fuisset nisi causa civilis incidens sit ecclesiastica, quam ne in ei denter quidem cognoscere laicus judex potest sa); quamquam contra integrum sit judici ecclesiastico de causa eivili
102쪽
s. V. Causam quoque 'ramaratoriam prius definiri judiciali ordini aptum, et uou veniens est ti). Sic prius Possessio-tiis, qu3m proprietatis causa cogi O,cenda ubi su), quoniam illa praeparat judicium petitorium, , eaque destri ita constar, quis in hoc iudicio possessionis beneficio si ui debe.it, Mi PLO-bandi onera statutus sit. In qnaesticininuq rivilibus, quete diversae sutat, nequo η se invicem Perident, licet ex eodem negocio oriantur, vide udum est, quomodo exceptiones pre po- alta te siti L. Si per modum ac Ioui v qeparato iudicio , utraque acrio. in propriu soro expeditur, si per modum reconoen itinis in eodem soro vicissim tractanda, atque eadem Aentctntia Ni -
qas desinienda est 3 ; si per modum raeceμtionis Perem tis. riae, haec quidem priori loco cognoscenda e , t , quoniam inacognita, nulla amplius de praecipua causa, quae ab illa Peu-deL , controversia esse Pol St.
s. V l. Sed adversus hane incidentem quaestionem nece,,unon e,t Peculiarem sententiam emittere ; quoniam tacite re tecta habetur per sentisntiam huic excepticini contrariam . quae super praecipuo negocio lata est si . Ita si petenti his rQd i ta sero jure cognationis opposita sit exceptio natalium ,
have bacie exceptionem refutat sententia. , quae actori bucce,
aionem adscribit. Quod sane verum est, cum uuus , idemque aest actionis, et exo ptio uis iudex. Nam si duo, iique diverat sunt, definienda est per sententiam exceptio ab hujus ludice , antequam alter de aetioue sententiam serat sa). Verum non est ita , cum in me litian allatae sunt dilatoriaΘ exineeptiones , quae non solum auto Causam praecipuam Coguia-ε Ceiadae sunt, Aod etiam per sententiam indicandae, ac desiniendae. Ex eo genera sunt exceptio latae sententiae , jura m uti, transaeis lauis , per quas opponitur, quod lis ab actore mota finita est Par sententiam. iuramentum , transactionem ἐιιa ut ea de re amplius disputari non possit. Huc eliam vo-
103쪽
canda est exceptio adversus judicem , et actorem, quod alteruter, Vel uterque exco in municatus Sit.
Cv. suborta 21 . Dors. nimiria vi do serit 'u. et rejudio. i 2 Co. Por tuam 3. do Ordin. cognit. , Cast. M or. 5. qui μ. sint legit.
S. VII. Causa major ante minorem cognoscenda est, nisi ista sit. praejudicialis i). Sic causa spiritualis praecedit lem po
ralem I , criminalis civilem 3 , nisi illa plane al, hac pen
deat 4), eausa proprietatis causam servitutis; et ideo si quis fundiarii petat, et simul linic flando servitutem itineris persundum vicini affixam esse contendat, primurn de proprietate, Postea de servitute quaerendum est 5 . Cum ejusdem momenti Sunt causae, am haeque praecipuae, civilesque , et aequales, quae primum e t propositae, primum item judican
at Ais. ev. quod in dubiis 3. do consceri eccles. II astaris. 3ὶ L. 3. et 6. cod. M ordiu. cognit. 4) L. l. Cod. an amella I. vepam h ad raro iudex atramque causam et civilem , et criminalem uno iudicio ali olvit, eum scilicet ne or quans it num utramque Proposuit, L. 4. 4. r. sin. rvtind. , L. l. ac Publ. iudic. . L. 3. Cod. de ordιrt judic.. L. unio Cod. quand. essessi acr. crimin. Prinjt a. Quod si actio criminalis praecipue mota est , et reus civit m qua 'stivitem iustituit, primum illa tamquam gravior iam uenda est, L. 5. S. l. r. ad I. a. l. dis Di Publ. L. 33. d. ad L. Iul. do adtiiter. Quod ei iam di cendum videtur , si quaestio rivilis instituta sit, ac rdius actur in Priwinis tirota saverit: nam causA civili tamdiu superet dendum est, quamdiu crimitudia absoluta suerit, L 4. Cod. da ordin. judic. 5ὶ L. Dudum 36. r. ita exe Pt. L. I, se, o tutibus 2. S. si ι a ι c u l. r. si ser it. Miud.
6) L. qui prior 29. J0ste Glossa sue do iuris. S. VIII. Etiam exceptio spolii praevertit actionem, cuius gratia reus.m ius vocatus est. Nilnirum si reus adversus actorem spolii exceptionem proponat, priore quidem loco haec exceptio noscenda, ac per sententiam interloquutoriam definienda est, neque ipse reus cogitur respondere, nisi primum, jndicio probata exceptione spolii, fuerit restitutus. Nam haec dilatoria exceptio cursum retardat jud clarii processus in causa principali; idcirco prius cognosci, ac siniri debet. Cum spolium Per actionem est propositum, ante omnia qui spolium nil misit, Disiligod by Corale
104쪽
rem domino cogitur restituere. Quod si et reus , et acior despolio agant, duae existunt praeci Puae causae , in quibus uter que reus est, et utraque cauSa conventionis , et reconventionis
simul tractari, ac desiniri debet. Auliqua quae ad spolii judisium pertinent, peculiari titulo explicabimus.
105쪽
Institutiones lib. 4. tis. 6. S. 33. Codex ita. 3. ιδε. io.. I. Inter ineidentes quaestione . Et exceptiones, striae 2ctoli vel ante , vel post litis contestationem opponi possunt , illas etiam recensentur, quod ille plus petierit , quam sibi revera dehoatur. Hinc post titulum de ordias cognition Dra statim occurrit titulus is pius petitionibus. Est autem plus petitio inordinata petitio actoris, qui a reo apud judicem plus petit, quam quod si hi revera debuntur ; idque sit quatitor modi, ,
re, tempore , loco, et eausa. Re plus Petitur, si ex. gr. li, tantur triginta, crim viginti deberentur, aut si is , cujus ex parte res est, vel pam totam , vel maiorem partem suam vΑqQ Contenda'; tvmpore. si ante con butum diem , vel vate impletam couditionem actio institnatur e loco si qui quod ibi rerio ioco dari stipulatus est . alio petat , nulla iiiiii, loci sacta mentione ; causa qi quis ceriam rem petat , cum debitor posset Mare, quod mallet suo arbitratu i,
S. l I. Iure veteri plus potens actor causa cadebat i) ; sed jure novo civili aliae ad orsus plus petontium importunitatem poenae sunt constitutae sa). Jure canonico, qui re, niit caufia Plias petunt, in expensas condemnantur; qui loco, in id, quod debitoris interest denique qui tempore plus petierit inplo majores indiacia, reo tribuere dehet, neque hic cogitur judicium suscipere, nisi antea prioris litis expensae Solvuntur 3 . Nunc sero ubique receptum est , ut reus ante temPISDisilired by Corale
106쪽
eonventus tantum a judicii observatione liberetur , et actor quidem in litis expensas condemnetur; sed ei tamen integrum ait reum in judicium vocare , cum primum obligationis diem venisse constat. In ceteris hujusmodi petitionibus reo licet oia
ferre plus petenti , quod se debere judicat ; id vero si non
aecipiat actor, neque aliud revera judex deberi intelligit , idem uti temere litigans in expenias condemnatur 4h
S. li I. Silent tamen hae poenae , cuin legitima fuit plus petendi excusatio. Quo reserendae probabilis ignorantia exupra eiij liqvis doli i) , et libello expressa de nunciatio petendi re
vera quod magis est justum , et mutata importana petitio ante litis conto stationem sa), et a reo non opposita plus petit mis exceptio , et minor aetas , quae in integrum re, ti
tutionis huneficio fruitur 3ὶ, et justa causa petendi rem vel ante tempus , vel alio loco. Sic cum debitor fugitivus est , aut de fuga suspectus , licet canti opem petere ; cum vir ad
inopiam vergit, etiam constante matrimonio , dos repetitur, aut saltem cavendum est, ut ea tuta sit ; cum debitor inconstituto loco reperiri , aut in ius Vocari non potest, recte alio loco solutio potitur. Horum similia et alia esse Possunt, quae sapientis judicis arbitrio aestimantur.
107쪽
I. Ordo indieii posΑessorii, et petitorii. V. interdictum unde vi, et uti Pos-ll. Beneficimn possessionis. sidetis.li I. idem judox do possessione, ae de VI. Et VII. Possessornm retinendae proprietato iudicat. vel summarium, vel ordinarium. lv Utrumque iudieium saepe enmu- Utriusque descrimen.
Clementin h. c. , Institutiones lib. 4. tu. i S. Pandectap M . 4Ο. sit. l. a. Praesertim lib. 43. Per totum. ubi agitus de interdictis, Cod ex lib. 8. tit. i. ad i3. S. I. De causa possessionis, et proprietatii saepe in judiciq .
clii aeritur ; et ideo videndum est , quo ordine utraque haec causa tractanda sit. Nani possessio, et proprietas duo dive sa si in t si) , et ideo suo peculiari judiciu , suoque Qrding Utraque haec causa cognoscenda est. Rectus Rutem judicioruiqOrdo est , ut prius de possessione , postea de proprietate disputetur a , et ideo, cum tuo intifr se de re aliqua contendunt, primum agendum est de possessione Sive adipiscenda , Sivo retinenda , sive recuperanda. Sunt enim haec tri' possessoria judicia, seu remedia , quae interdicta vocantur illoc est actiones a Praetore introductae, per quas aliquis dupossessione judicium exercet, sive ut consequatur possessionem , quam non habet, Sive ut retineatur in ea , quam habet, et tu qua turbatur , sive ut recuperet eam, quam amisit 3).
108쪽
2ὶ L. 3. Cod. de interdict. L. 3. Cod. de rei Mindis. 3ὶ S sequerar 2. Instit. de interdici.
S. II. Alisoluto per judicis sententiam possessorio judicio, si progressus ad petitorium , quod recte Iurisconsus ultus dominii litem appellat si , et in quo non de possessione quaeritur ; sed de dominio , et proprietate. Illud autem de Possessione judicium discretum a proprietate , et dominiosacit, ut qui ex eo superior discessit solutus sit ab oneroprobandi , ae victus debeat in petitorio judicio jus suum ostendere, quod nisi praestet, res a possessore retinetur a . Similiter neque titulum edere possessor cogitur 3 ; et inpari causa melior ejus conditio est, ac pro eo serendum judicium , cum dubia res est, et obscura 4 .
S. III. Utrumque judicium po Messorium et petitorium ab uno eodemque judico agendum est i ; quia licet possessio
a propricta te distincta sit, tamen altera alteri connexa est, et utraque re in eam desia attingit , quique causam possessionis
cognovit, iacilius definire potest causam proprietatis set . Quod
adeo verum est, ut etiam judex delegatus , cui commissa est generatim , atque universu causa Vel Possessionis , vel proprietatis , non singillatim , et speciatim alterutra tantum ,
recte de utraque judicet 3 . Verum id secus est , cum aliud
est rei , aliud actoris forum. Nam si actor sit clericus , et eausam in possessorio obtinuerit coram judice saeculari rei , eo finito frustra vocatur super proprietate ad eum dein judicem, qui competens non est adversus ecclesiasticum 4 .
1 n. susest tis s. ac mur. Possess. M Pro 'rice.' 23 Cay. nulli 40. Cod. do judis. . - 33 Cv. ad hoc Ger,. Caelestinus de sequesin. Possess. Itaque regula . quod iudex delegatus , postquam sontentin m tulit , suo sunctuq ossicio habeatur, ae tantum curare debeat, ut ea exitum cuti equatur, Cv. in li-t ιs 9. de of so. jud. akImat. inlidligi debet, si index de toto negocio , non si tantum de pius parte Pronuit tiavit.
109쪽
IV. Sed ut celerius judicio properent ad suum finem , qui est dominium, et proprietas , nam victor in posse,socio judicio rem ad tompus retinet, sed ea demiam deserenda est ad num , qui se rei dominum esse Ostenderit rectis lim cou-stitutum est , iit aliquando iudicium possessio uis conjungi cum proprietatis judicio possit, et utrumque una, et ea dein .sententia definiri. Magna olim ea de re disputatio fuit inter
MM tiuum , cui placuit hauc posse qsorii , ev potitorii judicii eo puta lici, interque AZOnem, Joannem , Accursium, quibus ea displicuit ; sed diis Canonicum Martini opiniouem probavit, quae juri Civili adversatur i . Verum non cuivis possessorio interdicto haec do cum ti laudo pii sessorio . et Petitorio judicio juris disciplina apta , et coia veniens ubi.
s. V. Interdictum adipiscendae , et recuperandae poSSeSSi Gnis recte congruit cum hae possessorii , et petitorii judicii conjunctione ; sed eam non patitur interdictum uude vi, quod . proponit per vi in dejectus ex rei suae t ' eSSion. , qui pii -mmu restituendus est, aute quam de pos,essione disputetur ij. interdictum uti possidetis, sive retinendae pos*essionis utrumque j udicium aliquando consociat i permittit, quando
scilicet aliquis petitorio agit nesciens ,e in PUSSU Si arist ersari , aut cum tantum civilem retinet possesSionem amissa naturali , aut cum adversarius rem tantum detinet , contra
quem agitur , ut desinat detinere , deniquis cum quaestio usi do rebus incorporalibus, ex. gr. juribus, servitutibus. laliis oti in i ieet aliquis in possessione sit ; si tamen ah altero mole, tias perserat, potest tina cum interdicto retinendae pos- sessionis simiai instituere judicium petito eium , videlicet acticinem in rem conses Oriam , per quam petat declarari a judice, quod Adversarius jus nulliam habeat, et ideo cunctis molestiis modiim . et finem sacere cogatnr αὶ. in ceteris qui agit inier- dicto retinendas , cumulare nequit petitorium, per quod ad-
110쪽
s. F. t aiisem possessorium retinenda Η ' uni summariusi , et ordinarium. Summarium non servat a juris ordiue , ac sine longo liris ambitu expediendum est , et in eo soluta. quaeritur, 'ais praese tem p Sbessionem 'uomodocunque demonstrare possit , ut io de constet , quis interim , diaria uter suo Sese p0ssessionem habere contendit possidere deheat. Quod sapienter est cousLitutum, ue duOhus inter se de possessi e contendentibus , dutu uterque. tuetur suam , in ta σε avusima exoriantur. In hoc summario juaici a plano non.
desiuitur causa pome iovis ; tantum providetur , ut in Ierimpendente litu sit μOsses sor, et 'liasi custos mi , quae demit in ejus domino in petitorio judiciu adjndicanda est. Hinc pos-sessor cavere debet , se rem deteriorem non facturum, eoque non e ivente posSessio trassertur tu petitorem, qui cavis i , oci sere natido , quo ius civile in adseribenda intel4m hono- um Posse,sione ex Carhoniano edicto fieri inandat α .
S. VI l. ordinarium ast, in quo de antiquiori , et potiori nosse,sione disputatur , et ita cui possessio adjudicanda sit, , innitio definitur. Potest enim contingera , .ut aliquis in praesenti stus esuetono . de Prehendatur , et . hic quidem in ea re inendus vi, quamquam clam , aut Precario acqnisita suerit,idiam summamina iudicium exercetur. Ilain hoc indicio non quaeritiar, qualis illa sit; uuda simplexque possessio salis est, at qui ea in thabeι habere pergat Per modum provisionis , su-jus rei M usia ha bsmus io antiquis vindiciis Romanor in i . sed cum ventum est ad ordinarium , et in eo non tantum hujus possessio vitiosa, sed actoris possessio aiati Piici et praest bilior demonstrata est, tunc demum plane definii ne controversia de possessione , eidemque adscribi tur possessio, tuae ioterim tantum , ea per m crisiim provisionis reo data uelat , ac deiticeps vitiosa deprehensa fuit. Neque enim in-ιerdictum retinendae amplius tuexur possessorem , cujus PG-3 a vitios vi usse Possussionem constat a .