장음표시 사용
71쪽
I. Quid litia eonte isti aria. II. Quomodo sisebat antiquo tui, I IV. Esus emelos. III. Lilia eontestatio in iudicio neces-
Sextus ΓΛ. a. Tu. 3., Cod ex lib. 3. tit. 9. , et sparsim
Omnis ine hoandi judicii initium est in jus voeatio , inchoati litis contestatio si videlicet legitimus ille actus
per quam suam coram judice petitionem proponit actor, reum vero judicium suscipit, seque sortiter huic petitoni restituruna profitetur a . Hic sane actoris, reique conflictus initium constituit litis , quam libellus, et ei tatio praepalaverant. Neque enim lis ulla est , cumrens non contradicit, lubensque
virmat , quod ab actore proponitur 3). Num jure civi Ii adeon testandam litem actoris, ac rei praesentia, et voce Opil sit, incertum , controversumque est ; sed jus cxnonicum tantum requirit petitionem in jura propositam, et responsionem
M. super quaestionum 27. . ibique Glo . oerb. litiae exordium da os . Delmnt. Neque aliud atatuit Imperator S. titi. Inst. dμ μοε n. temeris ιit . , eum inquit i omnium institu radarum actionum ρrinemium ab e Forte Edieti μroficiscitur , quando Praetor edicit des in jus Moeando. Citatio enim hoc loeo dicitur Privemium institurendarum actionum . non vero proprii, ne veri iudicii constituendi. Νam priuη quam judicium eritistituatur , edi libellus. Et reus etiari debet , fit ideo L. edito 3. Coa de edenω dicitur, quod adita actio non ipsam litem constituat, sed futurae litis Weciem demonstret: iudieium etaim proprie err eontestationem suscipitur. 2ὶ Cap. uv. de litis rontest. Haec Gregorii IX. eon titutio valde similia est constitutioni Seu ri . et Antoni ui . L. 1. Cod. Iit. eout est. Nam in utraque quaeritur , quomodo , et quando litis contestatio rite , et ex or vina celabeata haberi posset , quoniam, induetis positionibus . e respousi.-
72쪽
isthus litigatalium . per eas i i tisi eontestatio Reta videbstui . sicuti ante de veri , et Anioni ni constitutionem per editionem , vel per postulationem , et impetrationem actionis, iis contes lata . et in Iudicium deducta videri poterat. 3) liaque probari uon potest, quae multis est probata, divi aio mutem staticinia liti, in negativam, et assumat ivnm , uti ostendit Ioaunes , Oetus in Pan Mei. ita. 5. lis. l. num. 146. Conser etiam Vi inium solecc. quaelia On. lib. 1. cv. 17. i 43 videndus Goi alea in ov. ian. numis 8. de lit. conteri.
. it. Antiquo jure Romanorum lis contestata dicebatur, cum apud Praetorem Per mutuam aetoris , reique narrationem controvorsiae statu constitutis, eamque datam Iudici, litigant iudicium suscipiebaia , ac testes , qui rei totius fidem sacerent', vocabant his verhis: tostes ostote si . Inde litis con testatio dicta est , quia scilieet testibus adhibitis res tota declarabatur a . Iure novo quamquam testes non adhibeantur, tamen retentum ebi vocabulum contestationis ad designandam concertationem verborum inter litigantes, quorum alter petit,
alter petitioni adversatur 3).
i) Festus lib. 3. - Contestari, inquis , dicuntur duo . aut plures ad- is versarii , quod ordinato iudicio utraque pars dicere solet e testes Estule . . ot δε tibi r eoni istari est , cum uterque reus dicit e th tms ustote. in Consua
S. III. Li his contestatio pertinet ad vim intimam , et naturam judicii , atque ab actore iacienda est intra viginti post oblatum libellum dies, eaque omissa liuidquid est gestum in iudicio nihiJ valet si . Poenae causa alterutrius litigantis coutumacia contestationis loco est , quae etiam ficta contestatio dicitur a ; neque expressa , et solemniis contestatio requiritur in causis quibusdam, quales su ut Summariae , causae appellationis, quae.conIra certam personam institutae non sunt, quae
item sine libello expediuntur 3 .
73쪽
S. IV. Per litis contestationem inducitur mala s des i) ist quasi contractus inter litigantes, ita ut altero invito liceat nemini judicium deserero , scd uterque debeat praestare id , quod judicabitur di), litigiosa essicitur res in judicium deducta , ita ut alienari nequeat 3 ; perpetuantur, atque ad
heredes transmittuntur actiones tempore, vel morte peritu
rae 4 ; mandata iurisdictio sit perpetua 5 ; exceptiones
dilatoriae excluduntur, ac judicis recusandi facultas adimi tur si , nisi postea causa suspicionis emerserit ; denique inchoata usucapio, et praescriptio rumpitur 7).
rei omine.' L. 10. Cossi de acquir. ret retinen . Posscss. Sed ante lit mrontestatam etiam molam controversiam ad indacendam malam fidem satis es
se , seriptum est iu L. 28. S. si ante litem m de petit. herea. 2) L. 3. S. idem scribit m de Pretil. 3) Atim. litigiosa Cod. M litigios. . L. 4. Cod. eod. , Cv. 3. et 4.
74쪽
NON PROCEDATUR AD TESTIUM RECEPTIONEM, VEL AD SENTENTIAM DEFINITlVAM.
I. Lito eont stata iudiciales actus exin II. et III. Causae, in quibus recipiunis
Pediuntur. tur testes lite non eo ut stata.
Lita contestata iudielales actus, qui pertinent ad cursum et progressum jirilieit, expediuntur, et hi quidem certo ordine, ac methodo saetendi sunt, na qua rerum confusio, perturbatioque exoriatur. Litis contestatio, uti diximus, exordium est judicii, et ante hanc contestationem totum negoeium, quod a situr, non lis, aut iudieium, sed controversia censetur si). Inlitum sequuntur cetera, quas agenda Sunt, antequam iudicium per definitivam sententiam absolvatur, cunctaque in altero hoc Decretalium libro explicat Raymundus partite, ac diligenter. Ac primi m ut ostendat, quam necessaria sit in omni iudicio litis contestatio, sic statuit, ut lite non contestata, non Procedatur ad testium receptionem, Mel ad aententiam δε- inniti m. I J L. 28. s. si anea r. da patit. Leria. s. H. Quod recte sane, ac sapienter constItutum est. Cum enim testes in iudicio tantum, ac super re in judicium deducta recipi , et audiri debeant, ut ex iis iudex rem omnem cognoscat, seratque sententiam; ante litis contestationem, unde in-eipit iudieium , res in idem deducta minime haberi potest , ideoque testes recipi nequeunt, multoque minus emitti sententia. Sunt tamen causae, in quihus lite non eontestata recipiuntur testes, et hae quidem sunt causae, in quibus celeritate, Diuitigio by Gorale
75쪽
.t iastinatione opus est ob rem tralum amittendarum prohatio is mim, quia tia ne locras est exari ni ad - ρem ruam res memoriam iij; praeterea quaestiones incidentes, veluti de exceptione spolii, de legitiiniatione ad ea resam , relaxatio ite juramenti , ut liceat agere sa) : postremo causae, in quibus judex ex ossicio p cedit , ut in v in , et pondus inquirat canoni ae electionis, aut matrimonil quod propter dirimens impedimentum irritum hahetur. Νam ne mora diuturnior damnum asserat Ecclesiae, aut ne ex continuatione conjugii plus turpitudinis oriatur, etiam lite' non contes ata , Citalca tamen primum , ct refugiente judicium reo, testes recipi , atque etiam probata causa, desinitiva sontentia emitti poti si ί3 Vο-rum cum agitur de separatione thori Oh orimen adulterii, dolisve restitutionem , neque testes recipere , neque serre seu
ientiam ante litis contestationem licet ίη .
aut Paroelium . contra quos inutiliter in judicioni vocatos recipit m tur testes , et re cognita senue sententia etiam lita non conte,tata, cum agitur de vi ipsa electionis, et iusti th-tionis, non item cum ipsis Insertur erimen, cujus causa a dignitate et ossicio legitime aequisito removendi videntvr si . Quod lsi Episcopus, aut Parochus reus cbntumaciae non sit, sed ta- men absit, dandae sunt induciae sex mensium , ut vocalia γ' . in judicium venia ; dum vero agitur de matrimonio, tamdiu alteruter conjugiιm , inquit In noeentiuε III. , e ectetur δε- nec de ψsitis oJitu verisimiliter Pra sumatur sa= , ,
76쪽
I. origo ineamenti caluomiae, IV. Diserimen inter eleri ea. . et satiail. In quibus musis 4letur Τ eos. III. Adi omitti possit Τ V. Iuramentum speciale.
Saxius tu. I. sit. 4. Decretum ea. 22. q. I. 5. Pandeetae lib. m. tit. 59. S. I.
d . qna in judiciis calumnsa , ne qua fraus , ne qui
dolii, ad Libestur , bene Majores nostri stringendam putarunt fidisci litiganti utri vinculo juris jurandi, ut omnes metu Dei immortalis, quem judicem testemqua laterponiant, ab injusta vexatione deterrearatur. Prima tria jus origo ji rame uti repeten da mi a Graecis , η'ud quos dabatur jur me itum , quod λαοδι α dicebatur ij et ire Areop go quidem , antequam actioris initium seret , gravis imo jurejurando sese litigantest obstringere jubebantur et . Isis exemplis Romani introduxerim' in ea nanetum calumniae 3), quod pertinet ad repellendos a iud cis caIumniatorest . qui scilicet per fraudem . Micustrationem alios vexant Litibus ). Praestant hoc jur
me t m et actor, et reus . et eorum procuratore' cum ἔμμ-
ei ali mandato venientes S , et omnes generatim litigantas sive siγω, siva alieno momins judicium exerceant si . Universitas Jarat per uadicum, aut oeconomiam , qui rem norit,
et hune quidem in propriam animam iurare oportet .
Actor iuratus assiemat, sου gere justam causam, animumque gerere alienum a calumnia, et dolo, reus vero, bona etiam ui iuris opinione sese adversario resistere. Hinc uterque pol licatur, sese vera in judicio dieturoa , nihil acturos iudiei. Disiligod by Cooste
77쪽
corrumpendi gratia , nullam ali turos probationem salsam , aut Hon necessariam, neque aliquid acturos , ut judicium
a in Cotiser Ioaehimum Stephamun de iurarae. Met. Graecor. cv. 10. apud Gronoxium antiquit. Graecar. tom. 6. gol. 2723. 2ὶ Videndus Sigonius aes mytibi. AιMuιens. lib. 3. cv. 2. apud Gro ravium tonι. 5. iantiq. Graeciar. col. 1569. 3 I'lures sunt qui iurn menti calumniae auctorem puta ut Iustinianum, et moventur S. 1. Instit. des poenis tomer. litigant. , ubi Tribonianus illud Juduciuiu tradit constitutione Iustiniani, quae extat in L 2. Cod. de jur. iam Primi. calumn. 1ed revera eluq Origo 'utiquior est. Nam hoc iusiuranduiti dixerto memora ut Paulus rocmi. 3cratent. li4. 2. sit. l. S. 2. apud Selluli ingluui jurimr. Matus tanta-justinian. pag. 2sid. edit. Lmsias cιt. ite inque Pius munito est in L. 45. S. si familias Τ. μιm t. ereia cura. , squamlrgem a Tribouiano aut fictam esse, aut corruinam perperam aliqui existimant in L. 34. S. qui jusjurandum . et L. 37. 1. de jurejur. et apud
Senecam contrOM. lib. 3. caρ. U. Pag. 257. tam. 3. edιt. Amsωolcia. 16 2 Vurum ante Iustinianum tantum speciala calum uiae juramentum obtis phat quoties pendente litu malitiae suspieio aderat , atque ita saepius repelpha-lur. Solus actor, et tu certis tautum causis de e lumnia iura i , mi os eti-dunt Paulus loc. c. l. , Et VIpianus L. 13. S. 3. g. de gumn. Mi μι, Nam in Plerisque rauda repromissione ac vor c vehat, an , nisi visisset , daturum reo decimam partem rei , quam petebat, unde repromissionia remedium i qCodice Hermogeniano tit. aes calumniat. apud Schultingium lox. αι. pag. 713. Atque haee erat vetus actio calumniae px stipulatu , quae i in ante avi et tem diis titilaui desueverat. Sed Iusti uianus in una pibus civilibus causis , et ah utroque litigante iusiurandum de calumnia emitti voluit , prgetprea ηζleris calumniae actionis loco sarciri damnum , si expeti as restitui iussit. S. li Instit. δε ρoen. temor. litigant. Sed postsa novell. 112. eae. 2. Mei-riam illam actionum reditateetavit, atque illud ηddidit , ut d*pimae multu sa Iisdationem habeat. Couser Culacium observ. Lb. 7 . cap. 5. QV. optii 56. Odι l. cit. Iam vero cum Constet, durametatum pallimniae , quud initiqVeciale erat, a d ustiniano suctum sui fas generale , i in ut in primordiu Iilis supar universa mus' a litigantibus emitti deberri, nou ita ex ploratum est , num ipse Iustinianus illud etiam speci In iuramqntsin ης tu Iprit. di hil ipse ea de re eonstituit in L. 2. de jurejur. Propi. eatumra . . sed id de-naum praestitisse videtur in NoMeil. 49. cap. a.', ubi ' anim*dvertis , quoqolim in uno negotio frequenter iusiurandum dari solebat et rancimuin i que ii quit, hunc μerimentes injurimi et noμαιοι cretra in est ' nego O j-
generaliter semel hujusmodi sacramento Merhidito. Quibua px vsrhit Nugi videtur posse, a lustinianosuisse lublatum speciale calumnide iurampntum , idque etiam videtur uadere Auth. hoc lacrFnensum Cod. daturae jur. propi. calumn. , ubi item generetim decstruittar et hoc εacramesturi ho dis remittitur, cum initio iuretur , Nilia σε calumnio e is tyto negotio ex gere. Inde inmun ortum est dubium, quoq amuniangs loq*i vidiarur de iustramentis , quae olim illis emittebantM , qui pro tinnes a ire ustisaut quod in Novell4 53. ea . 7. adhuc speciale jurame' tum p lamniae deside-zetur ab eo, qui literarum compara uouem postulavit. Quamvis autem muI
78쪽
t; observarim , in hae I DAM . titineri e Vermionem , euius ratio spe ia-li, iii Iro Ilias ργωflationes data est, iit eo ni gi reontur malitia , qHAE tunc frequens erat , illorum , qui doeumen in uitia, o stili haut . nihilo tamen minus res nondum satis e inpruta . atquae explorata seri potuit. Sed omnem sustulit Aunitati unem Boni eius VIII. in ρ. 2. Eo jιι men craltim n. in s. tibi statuit . qtiod . in omnibus Musis nedum ante . sed Ptiam postquam ω iis fuerit conto Alath , sive de veritate , siue de calumnia sit Paraium in ipsis. a. potest iudex a parathus exigere juramentum mn litiae, quoties viderii Ex- γ pedit o.
S. II. Datur hoc iuramentum in omnibus cau&is , in qui- hiis probationes requiruntur i) ; atque etiam in causis appellationis , quamquam juratum primo iudicio suerit αὶ ι
sed in causis criminalibus , maxime cupitalibus multi juris interpretos dandum negant, propterea quod in his susticit subscriptio accusatoris in crimen , et reus cogi . non potest id praestandum juramentum, per quod in vitae discrimen adducitur 3ὶ. Paventes quoque, et patroni non coguntur jurare ob reverentiam , qua vos pi sequi oportet 4). In causis spiritualibus olim ilh calum uia non videtur juratum 5 sed postea Bonifacitis VlIl. in his quoque nausis juramentum dari yolvit, quoui in experientia comperium est, etiam in causis spiritualibus saeps calutavitas ad hilauri 6 .
79쪽
S. III. Ius Civile b in dies necessario exigendum statuit iuramentum e lunati a iij. e HUn cimis o indiciari u ordinem vitiari, plerique interpretes docent. Srii Iure Canonico , quo ubique utimur, tacite omitti posse, eoque omisso valera judicium statuit B Hinc ius VI ll. a , quae Baldi, et aliorum contra AE cinem, Marti nunti, alio quo nonnu llos sententa ruit, Sed pacto convento remitti non potest 3 et petitum omni no praestandum est, ita ut nisi iuret actor, protinus causa cadat , reus vero conse sus, et iudicat is habea/ur. 4,
, IV. Omnes nune jurant tum laici, tum clerici i, sed hi olim illorum more non iurabant. Marcianus Imperator a et ecclesiasti is , inquit , regulis , et canone a beatissimis Discopis auliquitus instituto clerici jtirare ρrohibentur. Iuxhoe a Marciano constitutum pro sol is clyricis Reelesia a Coastantinopol ita nae ab Henrico II. Imperatore traductnm est ad omnes universe elerico 3 , quod postea summus P. ti sex Honoriuq ls. . vel Ill. eonfirmavit 4 . Hodie iurant et clerici ; sed Episeo ei eum venia Summi Ponti sicis, clerici inferiores cum venia sui Anti At istis Hoc inter lateos, et eloricos diψcrimen ost, quoa hi propositis, illi autem laetis Evan
que laudat Honorius Il. In CV. l. us juram. calumn. . qcio loco Marci nus mendo e Mareus dieitur. 33 vid. Gonetales in nos. ad ev. t. δε juram. ealum. 4ὶ Cv. l. δμ juram. ea Gmn. Et seeundi m liaue Honorii rori titu latrem intelligμndat arbitror ennstitutiones Lucii III. . et Gregorii IX. . quae eximat in ev. s. et T. eod. Nam hi, dian Ponti fleos. qui reeentiore sunt Honorio ll. . sino dubin sese rpserunt ad ius novum ah eodem Honori conri lut ira de iuramento ab Episcopo aut et Meis emittendo eum venia Saemmi Pontificis , ant proprii Atitistitis . eatu quidem veniae neeessica
80쪽
ta hia qcioque recentioribus mustitutionibus incite intelligenda eat . quam- qaam nulla eius sat expres ah m nlio. Atquε hae e Midem pertinent ad iusiurandum . quod calum uiae dicitur , quodquo in iudieiis emittitur. Sed euain extra iudicium elerici ob gravrm causa in iura,se constar Ex Anastasio Bibliotheeario in Pelagio ton. 3. ρος 292. edit. Romae 1 28. , et ex can. o. i S. 19. ciatis. 2. s. 5. ἰ similiter eos iurasse. cum iusta urgeret caua ostendunt Sommentis uiatori reelas. lib. 6. eao. 30. -ς. 242. stan Valesii Taurin. 47. , et Iusti uia uus NODeli. 23. cv. s. et ' Moll. 187. ωρ. 2. . ae Patres Concilii Giustantini,politant O ume uici Vl. Gregorium Diaconum in singillis propositis quaestiumbus turn re Comerunt. 5 Cv. l. de juramen. calιιm a. De iuramento ea lumniae ab Episeopo praestando Glo xa verti inconsulto ineribit haec t in Istud dissicile videtur. . ut Episcopus propter hoe debeat requirere Romanum Potiti licem , sed boam uon serva curet unde si Episcopus litigal in propria perso ua . ipsemetis praestet iuramentum de calum via , nec est necesse requirere ripam. . Beele tamσti animadvertit Seli tua larueber Ius eccles. unis res. Iιδ. 2. tu. 7. 'rium. s. , quod magis docens , G con Monions eat , ut Episcopus yer Syri in
gelia , aut in ri Irum reliquias manu inrigrre canones vetuerunι. Prrsh teri, si Episcopi ince juramen ι ρor sanct m consecrationem interrogabantur. n. 4. citus. 25 interdum etiam anis comus alicuius Saticii tantu- modo qua siti respondebam cara. 8. et s. Ead. Catis. et quacsti erum eum gravior aliqua urgere videretur causR , uota solum Dia nos ,
S. V. In ramentum, quod modo deqcripsimus, ea lumniae senerale iuramentum est, quod praestare oportet in ipso litis ordio, quodque respicit universum negocium, de quo in judicio agendum est. Sed et aliud speciale iuramentum est, quod in progressu litis , atque in singulis actibus judiciariis, pro-ot iudiei videbitur, desertur, etianisi sun erale sacramentum
calumniae emi,sum fuerit, eoque jurari' allirmat, se non ex dolo, aut caltim nia cerium aliquid petere,ex. gr. dilationem, clames insisti ea titionem, describendi testamenti sacultatem, cetera
generis eju, lem. Quod jura neu tum a Boni facio VIII. mat ἔμε iuram antii in dicitur, ut a seuerali juramento calumnia adistinguatur ).