장음표시 사용
141쪽
S. X. Legitime vero , atque ex judicii formula interroga-ιi nou solum testes , sed ipse etiam reus omnino confiteri eritatem debeut i . Ex judicii formula interrogatus cen-βetur reus, cum crimini vel iusamia, vel expressa indicia ; vel semiplena prQbatio antecesserunt. Insamia quaestionem antegressa habetur, cum reus in criminis suspicionem vocatur a multis , qui viri graves , et probi , non malevoli , non maleψici, non leves omnium judicio existimanttir s via cumitutius populi voce, aut publico rumore criminis reus ille conclamatur. Judicia su ut circumstautiau, et signa , ex quihus prudenter , et considerate do aliorum actionibus judi-xium ferri putes, Semiplena probatio est assertio unius te-ptis , in quem nulla cadat adversa suspicio. Cum unum aut alterum cx his tribus Praesto est, reus a legitimo judice interrogatus consitori debet simpliciter , ac sine ambagibus Feritatem , quamvis eam consessiodem magnum sibi damnum
S. XI. Quod ad testes attinet, hi quoque , cum eorum euimqnium xequirit. r a superiore, cui sunt subditi , en juris praescripto interrogati, neque subterfugere testimonium, neque caelare , aut uegare Veritalem possunt ; sed cogi ne-uueunt ad furendum Iustimonium in occultis , et de quibus pulla pridem iusa Mia orta est si . Nihil attinet dicere de iis, quae io sacramento PQenite ullae narrata sunt Sacerdoti , Mia Ouiam omnibus c0mpertum est , quanta in his rebus esse debeat sucreti sides, et religio, et quanto omni hominis praesepio majus .it vincidum sacramenti. Sod in ceteris , quae cum socruti lege significata sunt, videndum est , cujusmodi ea sint. Curi talia sunt , qualia omnis homo, Vix ea rescivit , statim patefacere debet, puta si pertineant ad corrum-yundam , contaminanda inquo multitudiuem, si grave alicujus
142쪽
damnum immineat . aut quid aliud huiusmodi oeeurrat . secreti lux , et promissio plane despicienda est. Contra quae
sunt Cum secreto significata, quaeque prodere non est ne-CEsSarium . ea quidem patefacienda non frint , etiam iubente Superiore, quia servare sidem juris naturalis edit , neque
homini praecipi quidquam potest, quod huic juri ad ersetur.
S. Xl I. Extra iudicialis consessionis non eadem viε est tuae judicialis ; sed ea pro rerum , et Cati sartim Varietate ,1 Π quibus versatur , varia , nc quasi mriltiformia est. Communis opinio est, distinguenda μς e civilia judicia a criminalibus, et in illis quidem cuin ex ira judiciali, conse,-io speci tad liberandum debitorem , ut si quis dicat, profiteor te non reneri , ea modo ab adversarid accepta sit, plenam probatiouem con tituit i). Coutra si eadum consiturit Ana obliger , interdum plene, interdum semipleiae , interdiam nihil probat. Plu ne probat, si sit discreta , hoe est adjecta causa Periatim ei preSSa , ..t consiteor me ioci. debere Tytis ex Cia a iac-Pli mutui; praeterea si emissa sit in scriptis, aut etiam vi-Va Voce, Sed prae ente adversario, ac per ducis integrae fidei testes probata sa) ; modi, aliud certissimis argumentis non D Stendatur. Priabat somiplene si discreta non sit , ant sacta absente adver,ario 3 i denique nihil probat , si neutrum ex
3; Sril li oc quoque conses in id am pro tinnem sarit. rum in xori litis . aut ii Humento roeepta est . Quin post i illucvallurn rhpetita , Eum iurata, cum piam causam respicit.
S. XIII. Sed et consessio Procuratoris , qui speciale , aut liberum mandatum habet si , dominum obstringit ; atque
etiam consessio Praelati Obligat successorem Ecclesiae , cui pridem ille praesectus fuerat. Quod tamen Verum est , cum emissa fuit consessio propter ossicii necessitatem, puta 'li djudex interrogavit ; nam si iacta suerit consessio prorsus vo- Diqitiam by Cooste
143쪽
iantariu , ac uulla ossieii , aut judicii cog stia tu necessitato, al- aeri nillil nocet α)e Ecclesia , quae ex Praelati consessioue damni aliquid cespit , haliet beneficium rustitutionis in into
Araim , aut errorem , si clui sorte irrepsit , emendRre potest .s ; et succi Asor universalis tamdiu revocare alterius consessionem potest, quamdiu posset is , cui successit , si vitae ii-ε ira rimeretur. Quod de singulari s accessore , qui revocare hujusmodi conses ionem uu quit, noti est ita.
S. xiv. Est et magni momenti consessio edita in testa' nunt O , actuye alio ultimae voluntatis sed non omnes liae stanses,i QRes parum exitum consequuntur. Advorsus e usus- ut 3 Plene probat evnsessio , quae habet ουx Pressam causam
flebili , qualique iuramento , aliove adminiciato firmata e t ;at si nibit ad eqt huiuς modi ex. gr. Titio Hebao ioo. , nihil δ tui . n quit haeredes ejus vinculci obstringuntur , quoniam instaudsm legiq haec consessio emi; a videtur i); nisi attin-βat homi vem . cui se beneficio obligatum testator confitetur , Myi4 tune expressum debitum saltem iure legati peti potest et . Lonfessio testament ria isertio nihil ollicit , quoniam in ter-
tur, Vel ni ter id ites tamento scribat, filium ingratum , vel adulterio nati ini, ideoque exheredari, neutri credendum est.
S. XV. Interdum evenit , ut qui in iudicio consessionem
' Pressit , ejuε se poeniteat , et ideo quaeritur , nutu ejus e tractatio permittatur' Cain sane permitti constat , modo id fiat stati' , et antequam conses tas a indicio discedat, etiam-εi nullus demonstratus sit error,. maxime si eonsessio ab Ad- ursario accepta nou suerit. Si si postua revocetur conses- Dissiligod by Corale
144쪽
sio, ea trie sit procuratoris, oeconomi, administratoris, satiqest demonstraro , quod non ita se res habeat , quoniam iri saeto alieno pro habilis error est. Verum cum a sese ipso consessio procedit, ante lito in contestatam sali est D*tendere, secus rem esse ; post litem contestatam demonstrandus est error, ac Proserenda argumenta, quae hunc errorem frobabilem faciant, puta quod is alterius dolo , aut suasu deceptus, quod metu perterritus, quod multiplex, et implicat iam negocium sit , neque illud bene pirituit menta retinerioli temporis, quod inter in elapsum est, diuturnitatem. Cum id actiim est, etiam post litem contestatam recte , atqtie ordine consessio revocatur, modo id ante sententiam fiat i . Ecclesia contra propriam consessionem, Ox qua damnum accepit, habet intra quadriennium beneficium in integrum re
145쪽
I. Itide dueantur prola it ones 3 plenas probationes illarumque via II. et III. Cuius est ouus probandi ' et ratio. IV. Probatio plena, et semiplena. Vll. Ratio probationum semiplenarum. V. Species pleuae prohationis. VIII. Evidentia facti, se a ocularis inis. VI. Discrimeu inter plenas, et semi spectin. IX. et X. Fama.
Clem. un. hoc tit. Decretum can. s. q. 44. et c. s. q. ult. Pandectae lib. II. tit. 3. Codex lib. 4. sit. i 9.
S. I. Iii licium per probationes expeditur, neque sin Iri disee
ptatio, ac sententia ferri potest, nisi per illas primum patefacta, et demonstrata sint omnia diligenter. IIae vero probationes ex pluribus educuntur ; nimirum ex testibus , ex instrumentis , ex iureiurando , ex Oculari inspectione , ex indiciis , et praesumptionibus, ex sama. Cuncta Raymundus Singillatim persequitur, sed primum peculiari titulo agit de probationibus in genere , ut earum tractatione explicata , quae ad singulas pertinet , facilius cognoscantur. Probatio est illius rei , qu e in controversiam adducitur, legitime Iu- diei laeta demonstratio. S. II. Generatim actoris est onus probandi , eoque non probante reus absolvitur, quamquam nihil ipse praestiterit ij. Sed interdum probandi onere tenetur reus, nimirum si ex
eipiendo aliquid assirmat , qμla tu qc actor sit in exceptione v si ei ju resistat , sis. set aetoqi , ejusque actionis landamentum constituat eluti si Episcopus Capel
lam petat suas dioecesis , aut PMquius decimas tunc enim reus demonstrare debet , quo jure capella, vel decimae ad ηεο pervenerint; si pupillus agat contra venditionem rei immobilis , quoniam emptoris est ostendere, se tutore ausi tora, Dissiligod by Corale
146쪽
legu non prohiberite rem eruisse ue si mus ultro si scipiat
ouus probaudi, et quamvis nou probet, non ideo cauSa C.
dit 5 , vel si judex probandi onus in reum transferat ipsi deseretis juramentum si . AII quando etiam tam actor, quam reus probare debet, quod pro se quisque asseverat, uti ii vin judiciis duplici hus familiae erciseundae, communi dividun do, finium regundorum , in quibus uterque litigantium Paret tes actoris sustinet ).
S. III. Generaliter ei incumὁit proflatio, ut inquit Paulu i , qui dicit , non qui negat. Verum in ues utern UuNS Pro bandi transfertur , cum ipsti negat 'it Od a jum perinitti ur , μι si quis neget , rite , et recte saetam election*m , ym4 Dei Paetiovem , similia et , quae rata firma. hahenda sunt, nilii ista eta , aut illicita demonstrentur ; at nullo premitur onere pro b udi qui ea negat, quae vetita sunt, ut si quis ditat , Fego isthominem jure occidisse , aut ejus lona qrripuisse. Similit8tqui negat qualitatem, qua in communio natura omnibuS at tribuit, debet id, quoa negat manifestum iacere , μι εiquis neget aliquem esse sanae mentis, yel iduneum ad rem uxoriam exercendam. Contra si qualitas communi non est omnibus, sed tantum quorumdam prppri' , ut si quis Ποεet, liquem esse doctorem , aut nohilem , hullam ha het probandi necessitatem, sed eadem ab alio patefacienda es , 'nisi ille
fungatur munere, cui negata qu' litas necessario a inex. est.
Denique qui negatione includit 'assirention in facti , probandi
onus ferre eogitur , ut si quis didat, se sponte non contraxiS- se matrimonium . qnoniam sibi metum illatum affirmat , hunc sane demonstrare debet.
147쪽
s i V. Probatio alia plena , et persecta , alia semiplena , et imperfecta est si . Pleua est, quae evidenter , Planeque obtendit id , piod proponitur sum plena , quae fidem aliquam sa-cit , sed non plenam , neque idoneam ad judicium ahqolvendum , ac potiti Α injicit opinion om , ut dictum unius testis ,
Comparatio scripturarum. Plur/s utit Itii; si oti,ialii , iique lii primis ti biles . et insignes , qui
hane distinetiotiem respuunt , ii que se iiii pit tiae probationis rati item aliquam Lahendam putant. Sie Uuurotius ιιι 2. kisp. 33. Faber da error. Praemiaris. d. e. 19. error. 1. D nellus ti δε ιδε. Pandere. de juruiar. cap. ai. n. 3. M qq. υρ. l. 10. Ου/. 747. seqq. Quia eius in codicom /il. 8 lib. s. ad Logem Iul. D p. i. m. s. cOI. 43 3. . sunmquam hie nu L. 3. sit. 4. lib. 4. Cod. eol. I4. A. r. m. s. approbare vidi'aiue distinet; istiem a Iuris peritis traditam plenae. ei semiplenae probati otii A. Λtque hi qui urm nulti ses aio statuunt , semiplenam Plotiatio etia Dullo in nitinerti habria dum osse . neque ulla ex parte proba tum existimari posse . quod pesse te prolis lum noti otii, quemadmodum vitiosis mutum non videtur ι autum L. 6. g. qtii fiatisd. eogan. neque stipulatio , emptio . testamentum valetit , nisi omnia perseeta sitit L. Pa. Dero. obligat. , L. as. Is de eontrah. DUI. Vorum hi aetus itidi vidui sunt, et hinc mirnm non est, e 4 cisti valere , nisi perseeii sitit. Sed probatio divida , est, ideoque eam plua niinuaue evidentem saepὰ diei mus , Et interdum etiam luce clariorem , qualem causae erimitiales postolant L. tili. Cod. Ae Probat. Celerum ra, quam proposui , distinctio receptis ima iti soro est. Deque immerito. Quamquam enim actor plene probaro dei eat netionis suae su D tamen trim. tamen despicienda non est ea prohatio. qua l. lieet plenam fidem no 'faciat. tamen probabilem affert eouiecturam. Per eam tantum reus quidem cuti demtiari non potest et sed tam ii iudicia dilig entia ovellatur ut illum temere non absol vat . at alias quaerat prohati tuus. quibus , uppleatur id. quod per unam .emiplenam probat itinem elliei nequit. lia ha e semiplena probatio nee s 4Itatem imponii iurisiuratidi . per quod aut reus se plane Purgat , aut net e pri hali num in piam supplet. Sane iii L. 33. m de jur jur. scriptum esι r sol ni faves judι s in dubiis causis exacto jur jurando judica . Et in L. 3. Q. reb. eredit. habeatur haevir invisyrobaιioniam μμr judicem jur jurando res deeidi oportet. Iam vero zo dia. biis causis. t D invire Probationum. eujus gratia res jurejurrendo de riditur ad semipletina probatioues rese eri debet. Accedit auctoriths Iuris Ca- noui ei in Cap. 4. do in integr. reariti, ubi haee aeripta sumet licet non con-ιωρ ad yl num: Ρt CV. 6. de frixia. et male te.. ubi haec occurruul; quam ιήεν mmiano nobis evrviareris. Quo utroque loco sine dubio semiplena probatio .ieni simior. Ad firmi plenae probatiouis genus referri quoque videtur P so quod narrat A. Gellius mcl. AMM. lib. 34. cap. 2. Hg. 753..edit. Lugdun
s. V. Spec es plenae probat; onis sunt testificatio , seu jurata
affirmatio duorum saltem testium omni exceptione majorum ;publicum in Atrumentum , vel alia scriptura, quae parem
vim habeat, certas i id sit iiιlei ι praesumptis iuris , ut de jure ;
148쪽
jura mentum , quod ab altero lit; gantium delatum alter prae-Stat. luter lias probationes recenseri etiam videntur posse consessio, et facti evidentia ; sed hae, quamquam maxime judiei
sidem laci aut , tamen proprie non sunt probationes. Nam con- sub Sio releVat cura , et onere prohationis ; rei quo , et facti evi duritia nou tam prohatio , quam ipsa rei et facti certa demon-εtratio est. Species aute in se in plenae probationis suu multae, ut unius hominis testificatio, juramentum supplet Otium, Scripturis Privata , comparatio literaru in , praesumptio levis , sa mi , Cel ora generis ejusdem. V l. luter plunaq , ut semiplonas probationes ivaguum discrimen intercedit. I 'lena probatio judicem adstringit ad serendam seu tu ut iam vel pro actore, si is plene probavit , vul Priaruo , si neque ab actore, neque a reo pieqe aliquid probatum ust i). Pleiae prohanue solutus est cinere praestandi juris jurandi, O infert imp dimetitum reo, quominus canonicae purgationis beneficio poliatur sa . Cum plures concurrunt probationes, quae Sibi invicem non adversantur, altera alteraria non elidit, sed unaquaeque pro sua causa subsistit, ut si quis manifestum sa-ciat, datum esse mutuum , alter vero ostendat, illud esSe solutum. At si contrariae si ut, quae vim majorem habet , prae Stabilior judicanda est. Sic probationes per rei veritatem , Per duo testes de visu potiores sunt probationibus, quae ex PIae Suni Ptionibus, vel uno teste , et fama viciniae educuntur. Proba liqvirginitatis per juramentum , perque inspectionum septem matronarum antefertur probationi viri sacramento affirmantis , sucum muliere liberis dedisse operam. Si pares umnino si ut 9r0bationes , fertur sententia pro reo , vel possessore , yel tauden
Prouiauciatur, uti possidetis ita possideatis δ); exceptis causis libertatis, matrimonii, testamenti, do iis , psq quibuo, Fud Pares sunt probationes , judicandum est ue
S. VII. Semiplena probatio facit, ut l0eus sit jur mento *up
pletorio ', eaque cum alii, viminiculis co0juncta plenam probationem colistituit. Qii in communis est juris peritorum opinio , eam satis esse ad se reudam Seutentia se in causis modicis , et Disiti Corale
149쪽
antiquis . per quas nemini detrimentum insertur, perque disia inditis rei demonstratio est ob diuturnitatem. Quamquam vero lina semiplena probatio ad expediendum judicium idonea non sit, tame a si duae ponjungantur semiplenae probationes, quae
sinem eumdem spectant, plena essicitur probatio, per quam a udice rite et recte potest emitti sententia. Ita si per oculatum 'xestem unum , ac per juramentum Suppletorium , vel per alia adminicula vim habentia semiplenae probationis , res liqua demonstretur, ea plene demon 'trata habenda o t. Excipiuntur causae criminales i), matrimoniales , civiles lite gravissimae, quae criminalibus comparantur, in quibus ob grave damulam , quod auctam serunt, duas semipleuau probationes tion conjun-βuntur,
De his tamen criminalibus causis digna servatri est Benedicti XIV. ι onstitutio Editia 2. Iun. 1753.. qua constrau.tis decretis Cnngregationis parii ii- Liris sancitum est , in hirocissimis quibusdsm criminibus ii in butioni in Au sileri posse etiam ex iudicii , atque ex uu,nem ntiam Per testra minii, ni isoa , et idoneos et idemqde ol,servandum in locis, in quibus versari ii u so- ent alii insto. , quam homines insanies . modo id suppleatur per iudi-xia , et coniecturas , quae ab aliis testibus cumprobenturi Atque haec constitutio ad totam pertinet ecclesiasticam ditionem
S. VIll. Pl eot hic aliquid dicure de evidentia facti , seu ocu-
fari inspectione, quam purspicuam rei demDnstrationem osse diximus, ac de fama quam inter semiplenas prohationcs recensuimus. Utraque pertinet ad hoc , in quo vorsa Mur , argumen-ιi senus , neque de iis peculiares Sunt tituli in Decretalibus. Inspectio oculoris a judice adhibetur , ut oculis subjiciat, cluae
non satis certa , et explorota εunt, atque ita oculorum testi inonio res fiat manifesta, totaque controversia expediatur. liuic eiulari inspectioni locus est in iis rebus , quae sub oculos canunt , veluti in causa homicidii , vulnerationis , novi operis nunciatione , finium regundorum , ac Servitutum, in aetate ex habitu eorporis desinienda , in causis matrimonialibus , is quihus quaeritur, num aliquis aptus sit ad liberos procreandos, piam iis oper m unquam dederit. Cuncta fiunt praemissa aliqua causae cognitione, praesentibus litigantibu , , notariis , tostibus . virisque peritis rei,de qua quaestio est, quorum est rern ipsam, suamque sententiam indici diligenter aperire. In causis matrimonialibus, in quibus suaeri ur, num aliquis idoneus sit ad ma Tom. III. TDissiligod by Corale
150쪽
trimonium contrahendram . viri a me licis , et chiriar uirisId res ab honestis matrimoniis , et obstetricibus impiciuntur si .
S. IX. Fama hominis est ipsiua existimatio, seti dignitatis illaesae status , ut inquit Callistratias si , legibus , ac moribus
cora robatus , qui ex delicto nostro anctoritate legum ratit -- nuitur , aut consumitur. Fama iij ter homine, est populi, sive alien ius provinciae vel tori hominiam commune, eon,inns, pri-hliciam tuo iudicium. Huie assinis est enmor , nimirtim de re aliqua sermo , et opinio non communis omnium , sed singula ris paucorum , in quo a fama distinguitus. Demostranda in judicio est fama per privilegia , Et antiqua instrumenta , qu σplura numero sint , cunctaque in rem eamdem conveniant, Purscripturas certae fidei, literasque virornm probatorum ἔ porduos saltem testes, qui integrae famae sint, et iurati, eτConcordes , et Suae scientiae rationem reddant, et Ais a potioribus de communitate audivisse affirment , quae testificantur.
1ὶ L. evnitionum s. existimatio 1. m da extraord. eogniti
s. X. In civilibus plerunque fama vim obtInet semiplinae probationis , et hinc alia accε dente semiplena probatione Plen Geonstituit i . Verum aliquando FIsenio probationis loco est, quando scilicet factum occultum est, ac demonstratu dissic Ie , vel leve est negoci iam, vel quando agitur de vitando peccato, veluti si contrahi matrimonium vel Iot cum fama dirimentis impedimenti. In causis tamen criminalibus, rebia que graviori bus, quae clarissimas probationes requirisnt, fama ne semiple Nae quidem probationis vim hahel; quod etiam tenendnm est , eum ea per homines leves , malediam , mendaces demo tratur. Dissiligod by Corale