장음표시 사용
51쪽
Exorti sua distendunt gravia ubera succo; Eed vel vicinis e lymphae-ductibus haustum , Si quis inest , cruduin excipiunt , recoquuntqua , propinqua Vasa inter medii, stirpisque in rith subactum
ExaItant alimentum . assiletaque dona ministrant et Vel furtim ca) E spiris vitaIibus aera carpunt , rnque alia inspirant succis data vasa serendis e Ut quae succrescens Animantum in pectore turget. Pulmonemque inflat vesicu Ia multa, repandis Tracheae exceptum E brouchis trahit aera , & Omna. iProvida in Arterias sensim partitur hiantes . At quae ta Iignota visa est tantum addita parti, Haud alibi comperta , minutisque obsita squamis In spirant Τrachea, leves illa aetheris auras Paeoniae fruges consueta in munia vitae Accipiunt, redduntque habiles hac germinis artus Ventilae, & stirpes vitalis recreat aer .
Haud plantis 3 nequiequam altrix Natura paravillad genus instrumenta : dedit sic grandia possie Adstringi in sese , laxariant Robora, flexus
Sicubi ramorum , curvaturaeque juberent a ConcIusique pati refluos moti aeris aestus . Sicubi laxaret presias violentior auras .
Hinc vasa haee cudit quotquot sune maxima tantum . Succiferis propriis , plantae quae cortice claudune , Exseptis totumque dedit percurrere lignum . E coelo is liquidas tanti est Viventibus auras oua ni etiam atri . Attulis Diralibus excipiensa , di in vasa Deeifera ιμ-
rivando ; non secus ae in Animalibu/ pulmonum vesieula aerem abronchis Traebea exeeptum Artardis importiunt 3 ut opinatur Gravius. α Fissulis spirati, i, seu Traebeii, qua peculiaria Iagusa partis vas a fune, aer defertur . 3 Id genus Traebeas eatenus a natura paratas opinatur Malpubius , uti is silicet ea Dactionem, ae dilatationem in vehemontibus sexisris, ct euruationastus arborum,di tu elasties eonclusi aeris motu pati possent. Hinc est, quod vasa hac,exeopt33 furemer3s cortrcalabur propriis, omnium longe maxam asine, is passim obvia . I inue etiam eotligitur quanta sit vel 1psis in plantia. respirandi nee sitas. Natura siquidem in singulis vivent/um Orvinibus varia, sed analoga paravit instrumenta , qua pulmonor vocamus : hoe tamen diserimine , ut qua perfectiora noris censentur a ea mιuor, pulmonum apparatu gau
52쪽
Du cere , dias duo penitus perflarier haustu .
Quin nulli.ue rerum solers tibi suggeret usus, Viventum genere ex omni tanta obtigit unquamvis trachearum , numerarsque , atque insita pulsa Spiramenta animae r minus hoc gaudetis anhelo vlabrorum auxilio , sortissima Quadrupedantum Pectora , pennigeraeque acies , di muta natant umAgmina , vosque solum prona quae vertitis alvo Insecta, et patrias colitis sine sanguine lymphas . Per certos discreta gradus ut vita recedit Nimirum in pejus , vitae spiracula crescunt .
Id ver 5 r hIc anceps, vasa haec qua pervius Intres Spiritus , ct fruticum virides vapor irriget altus: Radicis-ne sibi defossa per oscula caecum Sternat iter 8 Τeretis-ne poros per Caudicis p an quo Diducunt folia , ct certo taph ordine signant. Quales Iaera suis Σὶ arbor Cybe Ieia prodit . Dispositos foliis , dispuncto aut cortice quales iandica 3 subiectos ocu Iis exponit arundo . Sunt qui vitales aurae spirabilis haustus nac duci , inqua avidas certent Immittere stirpes. Yu tanten hac aliquid puri licet aetheris intree Hanc suetam ne rere viami latet illa sub altis , Plurima quas Τrachea secat , Radicibus: auris Certior hae aditus diducta per oscula et succo iHae te se immixtus non segnior ingerit .aee , Tracheasque replet , stirpemque invadit in Oinnem. Nemph s quod os reliquis Ammantihus,abdita praestae Hoc plantis Radix, majoribus obsida duro
Prae Τrunco utriculis, & pluribus, a εἰ ris aequas . Queis una exceptas partes discriminet hali stori suceo , ct plantis vitamque , animamque m inIstret c
a Mua aer D in Tracheas insinuet accurate disquiritu. . a Pinus nempe 'bala sacra ab elbuicia putata Ital. Pinci .
3 ItM. Canna d India . - Verisimi lior statuitur per Radiris oscula aditus, qua mutis et a duelan .s Ratione id etiam suadetura Tum quia Radix in plantis Animalium
53쪽
δε ris, & succi motus conspirat in altum Ascensu facili , & neuter eontrarius obstat fUt tamen accideret, Τriinci si forte per alta Spiramenta , vel e soliis irrumperet aer . Hic natique immissus partes Radicis in imas , Misceri queat ut suceo, descendere contra Admissum succi motum deberet, & ipsum Tendentem sursum adverso propellere ni sapAtque hinc alterius conat; bus obvius alter Tret , & alterno sereret luctamine pugnam . Huc et atridas nunc flecte acies, s brasque cavatas, Queis Cortex , lignumque pari munimine praestat ,
Contemplare , vehit Iignosa haec fistula lympham . Hinc dictus Lymphae-ductus, qua limpidus humor Insilit, herbarumque sinus puta irrigat unda . Iam vero ca hie idem , ne quid ta fallat, in altum Vi tanta ascendit verno sub sidere , ut ictu Saeph lacessitus viridi de vu1nere passim Defluat, & riguo exundans lavet ubere eriincunt homnia par puro latici, gustumque, coloremqμε Et liquidum ingenium , & rIgui dispendia lapsus a Scilicet hoc prim lim se tempore pleiiilis humor Insinuat, dum Terra suos , dum consita laxane Ipsa etiam virgulta gnus . Hinc pervia ductis Non modo Iigno sis so1 leo de more recurrieunda canaliculis , aestu sed disite saxis Tracheis quoque se misceti sursumque suburget. Uberior fatit hine liquor , & sua vulnera susis Prosequitur lae=yfliis i & cortice liber inundat . Nec vero hune inter dumtaxat, & ardua ligni Munimenta si quor refluus subiti Intimus ipsam Crassitiem totam ligni pervadit, & omnem Ve'' .a Fibris igneis frui Wis, quibus di cortex, ct tignum componνtue , ιI-ph co tinetur quod in causas, eur L mpha ductus appellentur . a suteus hie limpidus veνno tempore uberius ascendit, atque exudar ,δειν
ipsum fluxus initium Mementari aqua in speeiem haud quaquam ἀώ- similis. 3 autem, per qua move ur, atinare sinuis, hon modo 'ut 0mpha-
ductus, verum etiam sistula Dirales , seu Trachea . per quacunque tamen vasa ascendae, non tantum inter esuicem , ' tignum, ut υαθὸ olim epeditum , sed per storam ii ni erasitiem αβσπ-dere experimenta evineunt. Trtineo si quidem terebrato , quo altιώε ad si euήιt vulnus, e. copiosior facem extillat a
54쪽
vestigat penitus partem , seque abdit ubique.
Nonne vides , ferro cum flet terebratus acuto Truneus , ut hoc fluat uberius de vulnere succiis ,
Altilis imprὶmitur quo vulnus ρ scilicet ipsis E vasis, medio latitant quet Caudice , rumpit crebrior ille , suoque refert hue plenior ae stus . Hinc est i , ut caeso jampridem stipite, succus Cum torperet adhuc , quod nulla aspergine siccum vuInitis eram, destillet eo saliente, suasque Tu in demum, via qua patuit, memor egerat undasa Hinc etiani ta succum niti non semper in altum . succi seris verum certi quoque lege deorsum Impelli ε vasis nativo pondere discis . Haec tibi 3 certa dabit Radix quaecunque resecta Actutum documenta di dabie qu2cunque bipenn; virga excisa, suo cum jam madet uvida succo ς Nam recto suspensa situ , qua parte supinam spectat humum , gravibus rorabie de lua guttis . Haec eadem s tectus caesim Τithymalus , ev omnis Lactescens pubes spectacula reddet; utraque Nam de parte, supra tam quae est,quam quae obiacet ἱnstas Irriguo pariter cernes r escere lacte .
Quin 69 Τibi sunt a tur fi sectus utrinque lalignus
Surculum extant Ique Τubus dein ductile labro, Addatur cera effictus , tum rith eapaci Puro infundatur Najas , quae praenatat , amne :Quam primum aspicies in serna E parte re susummaulatim fluere , & Abiis transn,ittier amnem , mi d a Hi d est, quod εχ i ei lane iam anhe Ir,ori facta, quam I ccae4 6ς-
3 vam disecta stadiea aliqua , ab utraque parte, hoe est tam ὀ supersito
quam 4 dissecta Reeam extillare eomperies ah Item Virga Saticis, aliusve Larboris, eum suere tu et , reeita s ab infe ristri parto perpendiesitari εν - εnsa laerymas aliquandiὼ dabit . 3 1dem in Tith malo, intν e.Τutuma glio, aliisque lactescenti, ι ce ne re ιicet ; qua dissecta ab utraque parte , tam saparna , quam i εἴ
55쪽
Quid et in majora Τibi rerum miracula subdam Haud pridem comperta ρ Fuit, qui caudice serra
Transversm caeso , quo stabat ad ultior arvis Betula ta , continua Τrunci dein parte relicta , Ex intervat Io par acta In vulnus eadem , Non modo subiecto sensim de vulnere rores Deciduos volui , pariter deprendit ab illo , Quod spatio superabat, ct aequo erumpere fluctu e Nec tantum hoc, primo in pressus clim segmine sulans a Sed postquam plures Aurora retexeret OrtuS sSed postquam exhausto Ros intersisteret imbri. Ast unde 3 irrigui tam eonstans copia roris Exectis dudum vasis, nisi hiantibus haustum xx aliis , intacta sibi pars altera trunci Quae tulerat , fateare ρ Suo sibi pervia sueeo Scilicet occurrant interdum vasa y liquentes Diducuntque fores, atque oscura mutua jungvne.
His animo fidens . duris dediscat Agrestis
Arboribus tabem extremam , mortemque timere .
Cum sorth obducti viduantur Corticis usu Vel parte ex aliqua, sed circum quaque resecti. Non ita cy res angina , nee id plantae Ocyris omni inccidit, aut semper, sed saepe vigentibus intiis , Seque ultra signi partem trudentibus orbam Cortice, succiseris nexIs per mutua Uasis ita stetie, multosque virens supiravit in annos . - Ie, νι etiam ευεν man ἐι rampertum Vasa huiusmodi fueesse a premutuar Mnas omosas inter se eommunieare.Nam serra alae tran es, ῆnciso Retula a Ira L Betula , O Aetiola, adultioris caudice , deinde .nterpasito spatia in parem altitudinem serra iterum adacta ,eompertamo, non ex inferiori dumtaxat parte lacrymasse truncum, verum etiam δ superiori , ct quidem aqua iactamarism vn ugus non modo cum
56쪽
sic opuli in ramis, Salicisque, atque a Ita Tonanti Duos sacros s Quercus, quos 6 Populus alba maritos, Primorumque 7 genus, Malusq; 3 Cydonia jactat.
Hos sedenim agnato quamvis nudarit in orbem cortice dura manus , tamen hinc haud segnitis illi Trans nudum lignum visi durare , novisque Auctibus instantes viridi pubescere lux V . Nimirum 9 hic praeter vasa intus hiantia , Rami Queis viget exuperans viduam pars integra partem . Quam Quercus, Pruntque , suoqhe Cydonia malus Cortice praecipuε promittit longius, uda Utriculis series vitae persaepe tuendae Subsidio est a nanque inde procul demittitur exor. Non raro appendix r ligni illa volubilis orbam Invadens pqrtem vestit , sectoque cohaerens Corticis extremi labro rursum oscula jungie
Mutua , & exclusae reddit commercia vitae . Hinc nova subjecto repetens cumpendia trunco Dissita pars , trahit inde su* majora Iuventae Incrementa , novoque vigens protuberat auctu . Cum tamen interea digni pars Corticis expers
tubsistat gracilis , R atque in veste quod infra est , Ae non clo Phryxaei tantum sub sideris ortus ,
cu prasertim . Prunisque , ae Malo CIdonia, cortex horiuntatis Miraculorum ordines ita elongat , ut non raro append3ces promantur, quibus
aenudata ligni portio cooperitur . ct facta denuo mutui Mnastomosi eum inferiori secti Cortieis labro continuus radditur cortex I atque hanc es , Mi superior pars erassius protuberet , parte interam denudata , ea que , qua infra est, gracali obsisten re . nimadvertendum hie non emitem Arborem s nec verna dumtax tempora lae mas dare .
57쪽
Qtiae libet aut Iacrymas Arbor dabit icta: quibusdam Est flendi mox iste stato sibi tempore . Certos Ict a Salix r fetus Σ1, Vitisque, & 3 Betu Ia reddet, Atque Acer.& s Iuglans , & amica 6 Carpinus umbra Hi nemorum Fauni quondam , sed Najades illae
Heliadum comites , quos dum Phaletontis in undas Eridani Iapsus, lucusque Sororibu . auctus Detinet attonitos 1 pigra radice teneri Ipsi etiam sensere . Stupςot sub Cortice sensus . sed tamen intus adhuc vegetat dolor r 2EmuIus alti Heliadum luctus sese nam saucius ultro Eliquat, & lacrymis electra Sororia pensat. Tum magis 8 illacrumans , gelida cum nocte repuls olla petens Tuan memores magis evocat aestus; Urget enim flendi Audium vis addita Brum φ , Dum vetat , adorictasque vigeos mage prDVocat undas Hinς s) s sorte gelu vehementius ingruat arvis , an cumbatque diu , miti cum Brauna tepore Incipiet ursu ni devicta remittere , gutta S - . Uberius long h aspicies: devolvier , & se Per viduos artus. Iargis id pellere etivis . Prae Rrtim io medium si ver corrumpat acuto oura gelui tum quippe Arbos licet ante refusis. Ubertioi l crymis Hadulserit icta, repente D suetos repetit Iu iis , iterumque sub ipsu in. llacrymans Solem reducis pro luet imbri In primis iri altum riguo fovet imbre dolore
s Post gelu vebementiu , oc danturnius, eum fleus incipit νemittere De rus quam qui maxι me uberri uἷ σἰuit, etiam e vulneribur jampridam
1o αωd adeo verum est, ut si gelu sorte inciderit medio iam veνe , cum fuceus extiliare desiit, fluxum deri u. repetat, o maturanis saltem foras
'sco Majus Mutumno etiam pos delapsa statim folia, issequenti in- fu per hyeme succum emittit, ubi aerιι temperaes gelada a di seviter
58쪽
Maius Acer , Clymene genitus cui chari r olim Ante alios , Faunus a nam non sub florida tantlim Tempora , quae cornu Τaurus stellante recludit , Autumnum quoque sub seruin, frondentibus umbris Jam positis , Hyemisque atrae sub frigora , Iongos Producit Iuctus , lacrymisque indulget obortis , Len P pruinoso quas Bruma lacessit Eoo . Saeph si sub aggeribus niveis dum Terra lateret. Et lacrymas stipes glacie prohibente negaret, Forte execta , patens dejecto Caudice , Radix , Haerebat qua parte so Io , dare visa Iiquentes Spem praeter fetus , crudamque aspergere brumam tSeu vapor a obstantis circum vi frigoris intro Adstrictas terrae in venas con pulsus opertam Radicem opplerit subiens , secesserit illue Seir dolor , incertum est. Αquei Tibi limpida nee Munera sit satis , & motus spectasse repostos . Est luat 3 hic quacunque velit e solertius Illum Tu lege , qui propriis plantae devolvitur undana Ε vasis , patriique refert insignia Trunci . Hic Τ ibi Paeonias magis utilis Imber in artes. eii liquidus stat eat , pinguis sed g Iutinis instae Haereat , ct varium varia trahat indole nomen . Scilicet hic varius vario pro Germine , lymphae Nunc fluit in speciem pelIucidus , albidus exit
Nunc lacti suppar , croceo nunc concolor aur ω
Saepe etiam superas hic idem emissus in auras
Concrescit , crassoque refert lentore tenacem
obserυatum pariter fummὰ hyeme , eum Tellus nive obtegeretur , Radicem Aeerit Majoris discissam , e parte hvma harente uberrima lacrI- massa ; eum tamen vi frigorit . Truneo nullus sueret liquar. 1 Huiusce phanomeni aliqua in medio relinquantur causa .s Mnte alios vero illius habenda fueri Ratio , qui Planta propriuriae Deeseus appellatur i, atque in Ham sibi addictit supra memoratiν
s Interdum famieoneratus tintinam aequirit, eanerestitque kn Rasinam sane Gummi s aut aliud cra ameatum inter Gummi modo um , di Resinam .
59쪽
Nunc medii generis iacet inter utrumque biformis. Quae Tibi noscendi interea sit norma legenti , Quaeve appellandi, paucis , adverte, docebo . Qui a flamma invictus flamas haud concipit unquam, At lauri de more sacros crepitu abdicat ignes Fervidus , & purά tantum dissolvitur unda , Gummi esto i dat quale suis Panchaia sylvis Arabicum , aut molli Cerasus de cortice trudie; Siccus αὶ enim aut nullo est mixto gravis unguine mucor . Aut certh exiguo, flaminae non aptus alendae .
At 3 qui pauper aquae cognata imbutus abundat Pallade , subje ctis habitu proin pinguior undis Dissolvi renuens uno liquescit olivo . Sit Resina 3 suo qualem de nomine dictam Suffcit humenti vernans s Terebinthus in Ida , Aut Montana Abies , aut fluctivago Argeo T. entiscis is lapidosa Chios submittit amaris. Cui 6 demum aequa subest mixta eum Najade Pallas , Tamque sequax latici , fluido quam cedit olivo , Sit medii generis , Tyriis ut Galbanus arvis , Et filivum 8 Sagapenum, sὶ Ammoniacumque sal ubre.
Hunc heu to si orima repetas ab origine, succum LactI- Gummi ast succus oneretur . qui in aqua facile dissolvitur, in igne υενὸnec isquestit, nee flammam eoneVie, sed crepitat s c usmodi est Gammiserat eum, Hetruse Gominarabica, ct cerasi. Itia. Gomma di Ce Ta so, Hetruse. di Cirtegio. a Nihil anim est aliud, aurire Gravio , quam Mucilago exiceata parum, va i nihil olei eontinens . 3 Resi a est liquor panguis, er olea inofus, sapo sponte ex arbore defrueusa qui cum aqua parum, plurimum olei eontineat, in aqua non dissolυἐ-tur , sd in oleo dumtaxae, ut ait Terebanthina, qua ex Terebintho Ddat, aut Abiete, Nostrae. Treinentina .s Et Mastiche. N ae. Mastice. inertisse. Mastica , o Mastico . qua extentiscis in Insula chia provenit laudatissima. ε aeui medj reneris est suctus, est eanereens eum partibua Dis oleosis tantundem pene aqua admixtam habens; ideoque tam in aqua, , quam in 'Iea dissolvi potast; ut es Galbanus 7 Galbano . a Sagapenum. Ital. Sagapeno. Hetrusa. etiam Sere pino. 9 Ammoni
o id generi3 Deeus prine'ia aliud non est,quam lae eoneretum facile in flammabile . Cuiusque enim planta iactescentis succus proba exiccatus f mmam Deile concipae, eamque lucidam, ae diuturnam omittit; nam sicui ac P.κ liquida, o Tarabinthiua .
60쪽
Lactissuum invenies , qui mox concretus opimum In g luten coiit , flammis victricibus aptum . Scitieet planta qui lactescente volutus Saeph fluit succus, facile incandescit in ignes , Illum si xith exicces , flammamque receptam Luce dili nitida pingui satur unguine nutrit;
Non secus ac admota ardet Τerebinthina taeda .
Ipsa si juvat spissa subigens uligine lympham
Materies oleo sa , citas qua nulla favillas Promptior arripere, atque avidae dare pabu Ia flammat . Lacteus a hinc succo venit color, albicat unde Qui I iquor exundans Animantum ex ubere manat; Par quippe albescens utrique coloris origo rQui 3 si olei de parte sero vi denique multa Disci uso, in sua difflueret divortia , utrinque Perspicuus , puraeque instar pellucidus undae Humor erat, juncti qui nunc ope foederis albet .
Aspice cum clausum vitrei intra concava vasis Cinnamon, aut aestu lento torretur Anisum. Qui primo vapor it sursum spectantibus alget Pervius usque oculis , vitreoque haud discolor amni . Purior at tandem exhaustus cum spiritus, ct cum Crassior ascendens oleo fas fumea secum Tynapha rapit partes , roremque immiscet Ia unum. Tum vero inficitur vapor ilicet , auctus & album Ebibit affuso turbatus laete colorem.
Hanc , quaecumqne suci de stipite Iacryma manet,
E a Ivea In causa est partium oleosarum admixtio. 2 Color enim lacteus in platarum suceis ex otiosarum partium cum aquei
admixtione oritur , non secus ac in Lanimantium lacte .
3 KArgumento est , quod si ole a lactis pariet a serosis separentur, utraque
Hine etiam in destiirationa Aqua ex Anis. Italis Ani , aut cinnamomo, Nostrat Cannella, Hetrusc. Cennamo , o Cinnamo , querimum exre Spiritus, limpidus es, daapbanus e Cum vero maxima ἔ.lliu3 parte exhausta , reliqua ascendentes aquea particula oleosas deum surrum rapiunt , laquor tarbidus , ct albidus , ac si lacte sus esset, evadri .F Sueeus hie plurimum ad ustis Medieos eammendatur e Doctissimo quip re Malpirhio sanguini animaIium respondera videtur: Eria datissimo veri Italo ei. quam Barbari Planta Baineessentiam vocant , Niper e guttaηνἀ,Marsm,saporem rus, ac vires vel ur in arctum coactar conri ne a