Hesperides, siue, De malorum aureorum cultura et vsu libri quatuor

31쪽

Cur auri custodia Draconi credita, Sacerdos Hesperidum tepli custos,& altrix DraconiS.

8 Hesperidum

T a oriri e Pisander indubitatum diu inauit ser

pentis genus, cum Commurii, eum par*'Li' 'H My b, appellavit. Et congruenter quidem eri L. UdCQ p .

cam videntis appellationem sortitia S, quoddamo' a simi sideris, terrestre simulacrum sit. Tum etiam qudem in aurum amor: id quod non auriferi tantum horri, sed a quoque velleris credita Draconi custodia, & Palladis Draco Atheniensium populum, aureis cicadis cincinnatum, Oincrctal S dites antur .:Enimuero non indiget priscis artas nostra Dracombi , homines nacta magis auro excubantes incubantesque: nec ram pblicae lucis, quam aurei lucri usura perfruenteS . Caeterum eo promiana: pietatis progressa est fabula , ut* Sacerdotem, e perluutempli custodem, crearit: quae seram tauissimam curaret, ac raconi ab epulis & ab ossis esset. Neque vero uno hactenuS circula fertur sermone mendacium. Etenim d alij hortos hosce non lunoni, sed Veneri dicatos aiunt. ' Vnius alij conditoris Atlantis, & colentium Hesperidum meminere. Illud quoque su bijciunt, eorundem hortorum aditus omnes & ianitore Dracone, & coronarijs II innibus montibusque fuisse ab Atlante praeclusos: quod Iouis hirum a aurea mala diripienda venturum a Themide didicisset. Sic enim haec Atlantem dicitur allocuta :

Tempus, aetis, queuiet, tua quo spoliabitur auro e si bur, Ammia praedae titulum Iove natus habebit . Id metuens sectiliae pomismiis et usi ait Atlas dontibus ,-va dederat seruanda Draconi: torcebatque suis externos finibus omnes. Neque vero in hortis hisee ( quae fabulatorum est inter se dissiden

tium narratio arbitraria) ipsorum duntaxat pomorum aurum Virentibus arborum frondibus intermicabat : sed liberaliore mendacio

cap. Eo,

EArboreae frondes auro radiante nitentes

Ex auro ramos , ex auro pomra tegebant. Breui tamen perspexit Atlas , nullam esse in uiam audaciae viauta . Hercules Nam Hercules ab Reve Mycenarum Eurystheo , Iunonis odiis obse-

su migrat ad quente , Iullus pretiosam luperauit aerumnam, noc e It ad eam se nor-Π' P tensem auri fodinam , an aream furinam penetrauit. Fuerit olli aurum furari herculeus & rarus labor: nunc valentioribus ad flagitia v uish b. mox alibuS publicus , atque adeo diurnus est noctiarnusque ludus. an notam h hortorum sedem ut praedisceret , longe lateque peregri- ζir se

32쪽

Deorum

nere

ni translata

Liber Primus . snatus est Hercules: & Nymphas primum, Iouis ac Themidis filias,

consuluit ad Eridanum . Harum ille consilio consopitum Nereum, suis aquis magis lubricum, vinculis impedivit: & multarum alterna tione formarum tergiversantem adegit, ut locum indicaret. Exin de transgres ius in Caucasum , cum Prometheum , vel cardiacia movet hepaticum , lancinante aquila sagittis confixa, fanasset : cunia eundem aut oleagino vinculo soluto, aut sussigentibus ciauis refixis, Jigni serriue mancipium manumisisset: eam prometha, consilij me Cedem retulit, ut aurea ipse mala ne decerperet: sed Atlantem pro se summitteret, mundique oneros, sarcina: vicaria interim ceruice succollaret. Igitur Hercule tantisper mundi baiulo, suarum ex ho tis Hesperidum aurea tria mala legit Atlas, & attulit. At Hercules rotundo sub onere aegre gibbus, &: in alterum prope mUndum rotundatus , cum redire idem, nempe rectus , in patriam vellet, tanquam cesticillum capiti iacturus, ut mollius oneraretur, mundanamiarcinam allantaeii in humeris reposuit: raptimque lectis e i erra malis aureis profugit.' Sunt etiam, qui mala haec ab ipsis accepisse Nymphis, Dracone custode interfecto , Herculem asseuerent. Vulgatiore tamen fabula ipsemet Hercules hortos inuasit: & centum excubante capitibus monstro, aut medicata offula consopito , aut potius valide incussa claua aeternum somnum dormire tutio , tria tantum poma, opima videlicet modesto victori spolia, reportavit. Vsque adeo in hortensi rapina posse temperare, herculeum est. Quanquam h alij diuites hortos parco trium duntaxat maloriam a Uro Cla ruisse commenti simi. Vt hinc etiam praeclara omnia esse rara discamus. Ea victor ad Eurys heum mala detulit: isque victori condore Au ea prima nauit et hic vero Mineruae, quae natalibus hortis rei ititit: quod nefas et 'ri esset eadem alibi collocari. Geterum non eodem hunc ordine laborem numerant scriptores: quorum aliis ' quartus cst , alijs undecimus, aut ' duodecimus : dc alius alijs. Veteri poetars Arato unus e primis ac iuuenilibus videtur.

Nam dura immodici memorant sub lege i ranni mphitrio aden primaeuo in re iuuentae, stud cedunt medij longe secreta diei, Hesperidum venisse locos, atque aurea mala, Inscia quae lenti semper cusodia somni Seruabat, cardi se manu et pomiquam ille nouercae I maturatae odi serpens vid loris ab id Iud pirarumque simus, , fortia vincula laxans

33쪽

Hercules inter Hesperides Romae in hortis Medi-

Hesperidum

Hetheridum fabulae vestigia in antiquis simulacris.

E RO P PO RT V N E me admonet, quae suis ad

huc in cadaueribus erudita spirat antiquitas , Veveteris huiusce fabulae monumenta nobiliora proponam . Nec enim minus illam argute, quam ii scriptae paginae, cum aera tum marmora, herculeo caelata simul & animata vultu, eloquuntur. Illud autem praediscere conuenie, varia Herculem aetate aurea poma affectantem aue reserentem exhiberi: quod in hoc eiusdem labore numerando variant, uti diximus, fabulatores. I alam est in hortis Mediceis, non minus erudita essitiatorum marmorum antiquitate, quam aeterna vernae amoenitatis iuuentute florentibus, veteris fragmensum marmoris, opere anaglyptico , nempe figuris leuiter eminentibus in Hesiperidum fabulam (vt probabilis est coniectura j cassati . Nam Hercules iuuenili vultu & inuestibus genis faxo insidet. Dextero brachio suppositae clamet incumbit. Leoninum stinistro spolium sustinet: quod inde pendulum , sed enti ex trema parte substernitur . Imminent Herculi assumentis a tergo a boris rami pomis nonnihil oblongis onusti: quos ingens multiplici serpens volumine ligat implicatque . Laelia praeterei manu lorum suspendit pharetrae iacentis ad pedes. Astat ex aduerso mulier more

veteri tunicata: capite prope in totum calantica Velator dextera , velut in cogitationem vel attentiorem ad contuitum sese intuentis Herculis. mento admota: talia eiusdem arboris ramum pomis pra

grauem gestante. Vt Hesperidum aliquam, aureis pomis donaturam Herculem, a consopito serpente victorem, probabiliter suspiceris. Iuxta Herculis latus alterius sortasse Hesperidis vestigium extat, pes videlicet & crus, veste consimili opertum.

34쪽

Hercules inher Hesperides Rotriari s in hortis Medioeoru

36쪽

Liber Prim US.

Sed age a Mediceis hortis in Capitolium ascendamus, Herculem Hercules tria

. a Inala re res

illic iuuenili pariter aetate visuri, ab Hesperidum pomario redu- in Capitolio.cem ciusque cum spolijs aureis triumphalem. Hic intimo in Coim seruatorum conclaui ex aere multum auri habente conssatus, ut exuuijs ipse suis non minus aureus effulgeret: consueta mortalium statura maior , ac prorsus heroica spectabilis: vultu qu anuis imberbi vir: corpore quidem nudo, at lacertoso planeque pugnaci, hoc est se ipso armatus: torosi dextera, nodosaque claua bis robiistus: laeua manu pretiosum aurei pomi triplicis triumphum praeserens , insistit basi: cuius in summa fronte imminet leuis caelaturae leoninum cataput : geminae utrinque clauae surriguntur : sub leonis capite intercurrit encarpus,& clauae utriusque fastigijs appenditur. En carpo subijcitur area scutulata, atque in hunc modum inscripta. S. P. R.

SIGNUM HERCULIS AENEUM IN FORO BOARIO AD ARAM MAXIMAM EGESTIS RUDERIBVS REPERTUM ET XYSTO IIII. PONT. MAX. IN CAPITOLIUM TRANSLATVM NOVA COLLOCATUM BASIRE POSVIT GREG. XIII. P. M.

Porro statuam hanc sua ' Raphael VoIaterranus artate inuentam effossamque asserit, tria tenentem manu cotonea , siue (vt idem ait)chrysomela. Equidem non unius duntaxat in Herculis Capitolini, sed in aliorum quoque complurium simulacris id genus poma spectari facile dederim: quod arbitrariam secuti sententiam veteres artifices mala cotonea, citreis quippe notiora & imitationi opportuniora , praetulerint. Proximo

40쪽

Liber Primus. II

Proximo in cubiculo cernere alium est e nigro lapide Herculem, Heros Auen. Auentinum, siue (ut malunt quidam ) Herculis filium ' ex Rhea , thibitu mali, sacerdote genitum, paterno leonis spolio galeatum, priorum pe- Capitiio. dum exuuijs mento stibnexis, reliquo syrmate in heuum brachium reflexo dependuloque: dextera sceptrum, sinistra vero poma tria gestantem: eundem praeterea tam uberi corpore ac bene habito, ut Hercule personatus Bacclitis, Bacchiue staterculus videatur. Caeterum haec in basi Iegitur inscriptio

SIGNUM AVENTINI HEROIS QUEM SUPERSTITIOSA VETERUM AETAS HERCvLIS FILIUM DIXITRVDERIBUS IN AVENTINO MONTE EGESTIS REPERTUM IN CAPITOLIO POSUIT CURANTIBUS AER NARDINO BISCI A. A. C. CAROLO GRI FONIO. COSS. ANTONIO MATTHAIO IACOBO RVBEO PRIORE

De utroque Capitolino Heroe Petri Pauli Vbaldini victrix pictura Perim Pau- triumphauit: dum utrunque in paginae angustias contractum volumini meo seruire pulcherrime coegie. Neque