장음표시 사용
52쪽
Vides in propositis caelaturis , ut eadem Hesperidum fabula Proteo mutabilior in varios sese vultus transfortitet. Tam ipsa sibi discors est fabulatorum licentia. Nam praeter eiusdem fabulae narrationem, in superiori capite multiformem , nunc priscis in simulacris producitur Hercules inter Hesperides modo iunior , modo senior: aut, se pente duntaxat sopito , ab una Hesperidum aurea poma excipietis: aut etiana , utraque serpentis de He peridis consopita custodia, suo
poma eligens arbitratu . Multa praeterea Romae visuntur victoris Herculis 3 aurea poma reserentis, cum ex aere, tuni e marmore praeclara simulacra. Sed ille praestat, ille se ipsum alibi expressum vincit He euies p., notissimus Hercules: qui regiae domus , a Paulo Tertio Pontifice Maa μ'iuss*3 . ximo de sumptu dc artificio plane regali excitatae in atrio, inter caetera mirae artis marmorea signa, atheniensis artificis Glyconis caelo plusquam humano renatus e saxo, sic laeuam axillam clava, leoninis exuuiis conuestita, suffulcit, languide interim pensili brachio: reflexamque dexteram, tria Hesperidum mala continentem, sic lateri applicat: ut a sudata aeriimna respiret. Sic frontem contrahit, de inculte barbatum vultum in cogitationem declinat, ut nouos labores meditetur. Sic toto denique corpore athletice compacto
carnossis lacertorum toros e Xertat : ut e marmore cum vita du
rius de magis herculeum robur collegerit. Quinetiam artificiose Francisci Perrieri, praestantistimi pictoris , miraculo Farnesianus rum thesau, Hercules in hac perbrevi pagina marmoreus colossus est: imo vitam Pqui*m3 vivit robustam de prorsus herculeam.
56쪽
Iam vero non ab re suerit, quando herculeis de pomis a ramus, cur Hercules sit Pomarius appellatus, enarrare.' Cum rusticani quia Hercules Pdam vellent Herculi sacrificare: admotus iam arae taurus, maxima 'AD' vi ima, eo se maximo indignum honore ducens, immanissimis emanibus violenta fuga euasit: obscuramque vitam purpureae morti prudenter praetulit. Quare illam rusticis decoram hominibus men. tem necessitas iniecit, ut quaterna pomo surculacea crura sum ge rent, idemque taurinam ita in faciem transfiguratum vicariam sine caede victimam emcerent. Vnde natum Herculi nomen POmarij. Caeterum eiusdem historia sacrificij apud h Iulium Pollucem sic va riat . Stata quaedam Herculi aderat in Boeotia solemnitas: iamqu sacrificij tempus urgebat. Sed arietem ad victimam transmitten dum Asopus fluuius, repentino aquarum auctii impervius, morabatur: moram rupere, qui festo intererant, pueri etiam inter seria tu dentes . Maturum enim pulchrumque pomum, quatuor surculis fuaexis quadrupes, duobus autem praefixis cornigerum, nempe tu dicram ouis imaginem, imo graeco nomine tenus malum simul Scouem obtulerunt. Creditus est ea summopere puerili Hercules victima delectatus esse: ut eiusdem propterea sacrificij ritus anniuersa rius permanserit. Hinc porro a Thebanis Boeotijsque malorum Her , cules dicebatur. Iamque vulgato & communi prouerbio in eum, usurpatur, qui potentiae succo destitutus nomen inaniter magni fi
Earundem Hesperidum hisoria des allegoris. p. VI
UREORVM mendacio pomorum locum secit
ipsa veritas vel viaius variatim narratae, vel certe multiplicis historiae . Vt autem cum vetere seriptore ' Palaephato exordiar: Hespero cuidam mi- Hespe ibis
lesio duae fuerunt silice, quibus nomen fecit Hespe- et j.
rides. Abundabat hic ovibus &formosis & -- aurea mala
cundis: quas vulgo aureas propterea nuncupa- S. bant, quia rerum omnium censetur aurum esse pulcherrimum , .
Eas oues cum propter mare pascentes vidisset Hercules, paulatim, abigendo paratam compulit in navim: unaqtie pastorem, nomino Draconem, abduxit. Sic pecuarius ille praedator non Hesperum, qui iam decesserat, sed superstites Hesperides opulentiae lana spoliauit expilauitque. Quoniam vero graeca vox, - -Aον, est arboris malo cum Oue communis: hinc aureorum malorum ab Hercule direptorum, custodisque Draconis contrucidati fibula pullulavit. Plerique ta- E men
57쪽
Aut potius Hesperi Afri. cani, vel AtlantiS . Quas Hercules abduxit . Ausiris Hesperides rampit . Hercules in
libcrtatem asserit, Praemium reis fert ab Atlante cognitionem astrorum Atlas eonsulit Herculo
ces tria aurea mala, nempetres oues .
rides remu-ncrant ob interfectum inhumanum spastorem . Aurea mala an caelo.
men ad Hesperum alium, Atlantis fratrem, aut certe ad ipfflin Atlantem , utrunque Africae Regem, pertinuisse dicunt mala haec aurea , idest oves, aurei coloris vellere speciose pretioseque vestieaS. Re ias enim opes oves putabat antiquitas. ' Vnde antiquissimum aes flatum est pecore, pecore est notatum: ipsumque pecuniae nomen a pecore. Hesperides minimum tres numerant: & (quicquid nonnemo sentiat glen, Arethusam, Heperthusam nominant. Excubitorem Draconem pastorum vigilem curam interpretantur: a Ut certe unicum, plurimorum instar, pastorem commemorant , Corpore immanem , viribus praeserocem, moribus morosum, & plane inexorabilem, ipsoque Draconis nomine consternantem: quo interfecto, Hercules arboreis meliora & maiora graeci vocabuli mala, oues
nimirum exportauit in Graeciam. Inanem alij fabulam hac historia suffarciunt & suffulciunt. ' Busiris, AEgypti Rex, cum Hesperides Diodori computatione septem, forma & prudentia excellere publico ex nuntio, nempe ex vulgi rumore inaudisset: piraticam legationem ad Virginum rapinam expedivit. Sudabat ea tempestate in si co Africae hypocausto suos labores Hercules: iamque Antaeum , hospites palaestra superantem, arctissimo brachiorum hospitio occupauerat: & sine resti, complexu solo suspendiarium secerat. Inde Busiridem , humanis hos ijs inhumaniter nocenterque Ioui litantenta, securitati publicae ultor gratuitus immolavit : ipsos piratas feliciter assecutus, diuturnis ac laboriosis ab excursionibus properato supplicio liberauit enique captiuas Virgines in patris libertatem asseruit. Ea beneficij suit amplitudo, ut Gigantem arcte obligarit atque ob
strinxerit. Quamobrem praeter alia, quibus Atlas Herculem cumulauit, munera, etiam astrologiam usumque ab se samentae docuit mathematicae sphaerae. Vnde factum est, ut idem Atlas, fabulis ingenium e capite ad humeros transferentibus, orbem baiulasse crede retur. Simili de causa, ob inuectam videlicet graecas in academias eiusdem sphaerae disciplinam, Herculem fabula , vicarium Atlantis baiulum, orbi supposuit sustinendo. eundemque cum aureorum pomorum praeda , comparatam siderum scientiam indicante, reduxit in patriam . Secus alij. Cum Atlas, inquiunt, summi ponderis magi stratum gereret; dissicillima super re consuluit Herculem, eius arta tis sipientissimum virum. Re feliciter transacta , cons altissimi consilij praemium, ea tempestate honorificum, fuere tres oueS, qtiae,
cum ambiguo Graecorum vocabulo . Ais sint, in aureorum malorum fabulam degenerarunt. Alij tamen existimant Hesperides ipsas aureis malis, nempe pulchre lanosis ovibus fuisse remuneratas Herculem : quod is Draconem, id est pastorem inhumanum & esse rum occidisset. d Alij quoque in Hercule sol em, in aureis malis
58쪽
astra , in Dracone signiferum circulum , siue finitorem agnoscunt Herculis enim instar illustre sidus , quippe efficacissimum , sol, duodecim labores exantiat, dum signa totidem obit, ac splendida monstra superat. Lucidi vero si ellarum globi, tanquam aurea caeli poma, apud Hesperides, vespertino nimirum tempore in occidente praefulgent, quia solis in occasse nascitur eorum sulgor. Draconis demum aduigilantis ingentem spiram finientis aut signiferi circuli
obliquus ambitus repraesentat. - Alijs mendacium utiliter enuclean tibus videtur fibula docere , animi vim non ante aureo virtutis fructu potituram, quam herculeo conatu malitiam , ad nocendum Dracone vigilantiorem , interfecerit. Verum enimuero per natus Slongas & nominis, & similitudinis, & allegoriae ambages ab ovibus, a stellis, a virtutibus aurei mali petitur interpretatio . Equidem ita planius interpretor, suish olim in Africa citra poeticum sucum &fallaciam pomaria , quae citrei generis pomis aure erent: eaque esse hortos Hesperidum appellata, quod in hesperium siue occidentalem oceanum spectarent: a serpente custodiri credita, quod assu si maris in anguineam spiram sinuata vertigine cingerentur: occiso demum Dracone, pomorum auro ab Hercule spoliata , quod interfluentis ille interfurentisque oceani detumescente per vices ac restio aestuario tempestiua transmissione superato , satientibus malas auriferas arbores in Graeciam ex Africa transportarit. Quanquam possumus cum Caelio h Calcagnitio, viro in primis erudito, sentire prudenter, arbores easdem ex Atlante , atque ex Anchorario, Mauritaniae montibus , primo in Mediam, deinde in Italiam fuisse transiectas: ut ip sum admonet Medica: mali antiquissimum nomen, quo diu Graecia,&Latium id genus arbores appellauit. ' Hic habeo subijcere, ess praeterea, qui serpentis custodia ipsirum arborum radices, meatu serpentino & flexuoso porrectas, notari existiment. Nam iis saluis incorruptisque arborea vita de alitur, & sustinetur: ijsdem vero aut recisis , aut inare factis, ipsa cum arboribus poma deperdi nec est es . Fuere tandem, qui scripserint, ex narrato aurifero nemor ( quae temporis est, rerum formam deformantis, inuidia ) aliud ni hil extare, praeter oleastros, aram illic Herculi sacram umbra sterili coronante S.
In animo. In Asrica, Serpens arborum custos, radiri.
59쪽
Hesperidum arboris pomique nomina varia.
RBORVM nulla, ut pomorum, sic nominum, Hesperidum arbore tacundior.' A Varrone citrus Lybica nuncupatur: h a Palladio citrus, & c trius: apud ' Macrobium a Cloatio , dc Oppio md . ,. --.clus Citrea & Persica: a β Plinio malus Arum id,& rL., ' Medica. Sunt enim, qui putant, ex Maumnia primum, atque ab Atlante & Anchorario, maiir Amontibus, in Mediam, ac proinde in finitimas illi prouincias fuisse translatam: unde prouincialia nomina retulerit . Hinc vulgatissimo x Virgilii carmine arbori pomoque Mediae regio 1 C mmum so . i. impertie .
media feri tristes succos, ta umque saporem Felicis mali: quo non praesentius ullum, Pocula siquando seuae infecere Uouercae, Mi seueruutque herbas, hes non innoxia verba,
Auxilium venit, ac membris vit atra veneram.
Ipsa ingens arbos, faciemque simillima lauror Et, si non alium late iactaret odorem, Laurus erat: folia haud ullis labentia ventis: Flos apprime tenax. Animas es olentia Mediora fluent illo, essenibus medicantur anhelis.
Iam vero auriferis Medorum siluis terraeque ditissimae Italia non in uidet, hoc etiam Medicae arboris auro ditata. Caererum hanc ipsam arborem idem videtur 3 Plinius cum h Phania Eresio Cedrum appel- r
lare, ob alteram contra villa Omnia incorruptam, ambigu1 nomI- ,h h. lib.3.
nis. Cedrus enim (vtidem Phanias assirmat) circum folia spinas exerit. Eas autem in citrea malo eminere qui non videt, dignus est qui contrectet. Veruntamen apud A Planium alibi cedrus ci- , trus , ut re, sic nomine dissident: ubi utraque suorum fruticum suomoso nidore verius, quam odore, vetusta dicitur sacra vaporas . Ced mul. Allicit hic me locus peropportunus ad peculiarem Assiae cedrum, ge-ve nere multiplicem, obiter intuendam. Haec maior & minor. Mi- I Plis . l. noris duo genera, Lycia de Phoenicia . Nam Phoenicia instar iuni peri aculeata, instar myrti baccisera, ramosa,& nodis infesta, du- ij, rum , acutum spinosumque solium habet: eaque de causa Oxyce- dros vocatur . At vero Lycia, quanuis densiore, breuiore tamen ac minus aculeato solio, baccisque minusculis inferior, odore praestat. Dulcis
60쪽
Dulcis utrique fructus. Et maioris cedri genus duplex. Quae floret,
fiuctum non sert. Fructifera non floret: & antecedentem in ea fructum occupat nouus. Baccae cupressinis plerunque grandiores. Se men cupresso simile . Ipsa vero arbos altitudinis praecipuae , atque in Libano monte frequentissima . Quod abietem refert, cedrelate no minatur. Ex hac cedria , nempe resina laudatissima. Materiae ipsi arternitas . Hinc avocamur ad Mauros , quibus inter pauca Veteris luxus instrumenta Cedrus 3 Atlantica, cupresso taminae similis solio , odore, caudice: crispioris elegantiae vena, & mensarum infanta nobilis: quam olim taminae viris contra margaritas regererent. Eam videtur a Thya non secreuisse h Plinius, utpote dotibus ijsdem inclytam . Satis iam ex hisce, quas inspeximus, arboribus constat, cedrum ac citrum esse inter se maxime diuersas . Vtraque tamen nomine promiscue permutato mutuam sibi apud authores operam praestant. Hinc cedrina S Plinij mensa citrea dicitur a d M. Tullio. Apud Varronem & f Martialem citrum pro eiusdem citri ligno legitur . Medicam vero arborem citrum cedrumque scriptores complures vocant. Vt merito mirari habeam Caelium Calca inum de Iovianum Pontanum, viros alioqui accurata scriptione memorandos . Quippe a b Calcagnino arbor Medica silc citrius appellatur, ut non a cedro tantum , verum etiam a citro, tanquam solam arborem ligneis maculis pretiosam significante , distinguatur: cum tamen (sicut ante demonstraui)pro Medica saepius arbore id nominis usurpetur. At vero inusitata h Pontani & arbitraria interpretatione citrius a citro differt: quod ea sit malus aurantia, haec citrea . Id autem In Palladio, praedictum semel nomen usurpante, non legas. Porro suam ita Pontanus sententiam fusius canit, nec tamen probat.
H oe Cer. iussercurio citrus Isia superbos Sese agit in ramos, procero sipite surgite Termite at haec fragili, lentoque cacumine terra1 Prona petit, fixisque cadens incumbit in hasis. Huic maior foujs odor es, stes foetibus et illi Floribus: aeterna flua vesitur uterque Stipes, stes aeternam ducit sub fronde iuuentam. Flos illi albescens, medioque interlitus auro Hunc ini persi notalpo emo purpura limbo.Ad haec non video, cur Medicam malumi Rembertus Dodonaeus alijque citri duntaxat nomine interpretentur: Assyriae vero arboris vocabulum referant ad lumiam. Cur praeterea solam aurantiam Carolus Clusius& m Io: Baptis a Porta nuncupet malum attream .